కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే పఞ్చమః ప్రపాఠకః - నఖ్షత్రేష్టికాణ్డం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,
శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - నఖ్షత్రేష్టకామన్త్రాః, వికృతిరూపచయనగతాః

అ॒గ్నేః కృత్తి॑కాః । శు॒క్ర-మ్ప॒రస్తా॒-జ్జ్యోతి॑-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ ప్ర॒జాప॑తే రోహి॒ణీ । ఆపః॑ ప॒రస్తా॒దోష॑ధయో॒ ఽవస్తా᳚త్ ॥ సోమ॑స్యేన్వ॒కా విత॑తాని । ప॒రస్తా॒ద్వయ॑న్తో॒ ఽవస్తా᳚త్ ॥ రు॒ద్రస్య॑ బా॒హూ । మృ॒గ॒యవః॑ ప॒రస్తా᳚ద్విఖ్షా॒రో॑-ఽవస్తా᳚త్ ॥ అది॑త్యై॒ పున॑ర్వసూ । వాతః॑ ప॒రస్తా॑దా॒ర్ద్ర-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ 1 ॥

బృహ॒స్పతే᳚స్తి॒ష్యః॑ । జుహ్వ॑తః ప॒రస్తా॒-ద్యజ॑మానా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ స॒ర్పాణా॑-మాశ్రే॒షాః । అ॒భ్యా॒గచ్ఛ॑న్తః ప॒రస్తా॑దభ్యా॒నృత్య॑న్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ పి॒తృ॒ణా-మ్మ॒ఘాః । రు॒దన్తః॑ ప॒రస్తా॑దపభ్ర॒గ్ం॒శో॑-ఽవస్తా᳚త్ ॥ అ॒ర్య॒మ్ణః పూర్వే॒ ఫల్గు॑నీ । జా॒యా ప॒రస్తా॑దృష॒భో॑-ఽవస్తా᳚త్ ॥ భగ॒స్యోత్త॑రే । వ॒హ॒తవః॑ ప॒రస్తా॒ద్వహ॑మానా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ 2 ॥

దే॒వస్య॑ సవి॒తుర్-హస్తః॑ । ప్ర॒స॒వః ప॒రస్తా᳚-థ్స॒నిర॒వస్తా᳚త్ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య చి॒త్రా । ఋ॒త-మ్ప॒రస్తా᳚-థ్స॒త్య-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ వా॒యో-ర్నిష్ట్యా᳚ వ్ర॒తతిః॑ । ప॒రస్తా॒-దసి॑ద్ధి-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ ఇ॒న్ద్రా॒గ్ని॒యో-ర్విశా॑ఖే । యు॒గాని॑ ప॒రస్తా᳚త్-కృ॒షమా॑ణా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ మి॒త్రస్యా॑-నూరా॒ధాః । అ॒భ్యా॒రోహ॑త్-ప॒రస్తా॑-ద॒భ్యారూ॑ఢ-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ 3 ॥

ఇన్ద్ర॑స్య రోహి॒ణీ । శృ॒ణత్-ప॒రస్తా᳚త్-ప్రతిశృ॒ణ-ద॒వస్తా᳚త్ ॥ నిర్-ఋ॑త్యై-మూల॒వర్​హ॑ణీ । ప్ర॒తి॒భ॒ఞ్జన్తః॑ ప॒రస్తా᳚త్-ప్రతిశృ॒ణన్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ అ॒పా-మ్పూర్వా॑ అషా॒ఢాః । వర్చః॑ ప॒రస్తా॒-థ్సమి॑తి-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా॒-ముత్త॑రాః । అ॒భి॒జయ॑త్-ప॒రస్తా॑-ద॒భిజి॑త-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ వి॒ష్ణో᳚-శ్శ్రో॒ణా పృ॒చ్ఛమా॑నాః । ప॒రస్తా॒త్-పన్థా॑ అ॒వస్తా᳚త్ ॥ 4 ॥

వసూ॑నా॒గ్॒ శ్రవి॑ష్ఠాః । భూ॒త-మ్ప॒రస్తా॒-ద్భూతి॑ర॒వస్తా᳚త్ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య-శ॒తభి॑షక్ । వి॒శ్వవ్య॑చాః ప॒రస్తా᳚-ద్వి॒శ్వఖ్షి॑తి-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ అ॒జస్యైక॑పదః॒ పూర్వే᳚ ప్రోష్ఠప॒దాః । వై॒శ్వా॒న॒ర-మ్ప॒రస్తా᳚-ద్వైశ్వావస॒వ-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ అహే᳚ర్బు॒ధ్నియ॒-స్యోత్త॑రే । అ॒భి॒షి॒ఞ్చన్తః॑ ప॒రస్తా॑-దభిషు॒ణ్వన్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ పూ॒ష్ణో రే॒వతీ᳚ । గావః॑ ప॒రస్తా᳚-ద్వ॒థ్సా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ అ॒శ్వినో॑రశ్వ॒యుజౌ᳚ । గ్రామః॑ ప॒రస్తా॒థ్సేనా॒ ఽవస్తా᳚త్ ॥ య॒మస్యా॑ప॒భర॑ణీః । అ॒ప॒కర్​ష॑న్తః ప॒రస్తా॑-దప॒వహ॑న్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ పూ॒ర్ణా ప॒శ్చాదు॒త పూ॒ర్ణా పు॒రస్తా॒దున్మ॑ధ్య॒తః పౌ᳚ర్ణమా॒సీ జి॑గాయ । తస్యా᳚-న్దే॒వా అధి॑ సం॒​వఀస॑న్త ఉత్త॒మే నాక॑ ఇ॒హ మా॑దయన్తామ్ ॥, యత్తే॑ దే॒వా అద॑ధు ర్భాగ॒ధేయ॒మమా॑వాస్యే సం॒​వఀస॑న్తో మహి॒త్వా । సానో॑ య॒జ్ఞ-మ్పి॑పృహి విశ్వవారే ర॒యి-న్నో॑ ధేహి సుభగే సు॒వీర᳚మ్ ॥ ॥ 5 ॥
(ఆ॒ర్ద్రమ॒వస్తా॒-ద్- వహ॑మానా అ॒వస్తా॑ - ద॒భ్యారూ॑ఢమ॒వస్తా॒త్ - పన్థా॑ అ॒వస్తా᳚-ద్- వ॒థ్సా అ॒వస్తా॒-త్పఞ్చ॑ చ) (అ. 1)

అనువాకం 2 - కర్మానుష్ఠానార్​హః నఖ్షత్రరూపః పుణ్యకాలః
య-త్పుణ్య॒-న్నఖ్ష॑త్రమ్ । త-ద్బ-ట్కు॑ర్వీతోపవ్యు॒షమ్ । య॒దా వై సూర్య॑ ఉ॒దేతి॑ । అథ॒ నఖ్ష॑త్ర॒-న్నైతి॑ । యావ॑తి॒ తత్ర॒ సూర్యో॒ గచ్ఛే᳚త్ । యత్ర॑ జఘ॒న్య॑-మ్పశ్యే᳚త్ । తావ॑తి కుర్వీత య-త్కా॒రీ స్యాత్ । పు॒ణ్యా॒హ ఏ॒వ కు॑రుతే । ఏ॒వగ్ం హ॒ వై య॒జ్ఞేషు॑-ఞ్చ శ॒తద్యు॑మ్న-ఞ్చ మా॒థ్స్యో ని॑రవసాయ॒యా-ఞ్చ॑కార ॥ 6 ॥

యో వై న॑ఖ్ష॒త్రియ॑-మ్ప్ర॒జాప॑తిం॒-వేఀద॑ । ఉ॒భయో॑రేనం-లోఀ॒కయో᳚ర్విదుః । హస్త॑ ఏ॒వాస్య॒ హస్తః॑ । చి॒త్రా శిరః॑ । నిష్ట్యా॒ హృద॑యమ్ । ఊ॒రూ విశా॑ఖే । ప్ర॒తి॒ష్ఠా ఽనూ॑రా॒ధాః । ఏ॒ష వై న॑ఖ్ష॒త్రియః॑ ప్ర॒జాప॑తిః । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । ఉ॒భయో॑రేనం-లోఀ॒కయో᳚ర్విదుః ॥ 7 ॥

అ॒స్మిగ్గ్​శ్చా॒-ముష్మిగ్గ్॑శ్చ ॥ యా-ఙ్కా॒మయే॑త దుహి॒తర॑-మ్ప్రి॒యా స్యా॒దితి॑ । తా-న్నిష్ట్యా॑యా-న్దద్యాత్ । ప్రి॒యైవ భ॑వతి । నేవ॒ తు పున॒రాగ॑చ్ఛతి ॥ అ॒భి॒జిన్నామ॒ నఖ్ష॑త్రమ్ । ఉ॒పరి॑ష్టా-దషా॒ఢానా᳚మ్ । అ॒వస్తా᳚చ్ఛ్రో॒ణాయై᳚ । దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । తే దే॒వాస్తస్మి॒-న్నఖ్ష॑త్రే॒-ఽభ్య॑జయన్న్ ॥ 8 ॥

యద॒భ్యజ॑యన్న్ । తద॑భి॒జితో॑-ఽభిజి॒త్త్వమ్ । య-ఙ్కా॒మయే॑తా-నపజ॒య్య-ఞ్జ॑యే॒దితి॑ । తమే॒తస్మి॒-న్నఖ్ష॑త్రే యాతయేత్ । అ॒న॒ప॒జ॒య్యమే॒వ జ॑యతి । పా॒పప॑రాజితమివ॒ తు ॥ ప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూన॑సృజత । తే నఖ్ష॑త్ర-న్నఖ్షత్ర॒-ముపా॑తిష్ఠన్త । తే స॒మావ॑న్త ఏ॒వాభ॑వన్న్ । తే రే॒వతీ॒-ముపా॑తిష్ఠన్త ॥ 9 ॥

తే రే॒వత్యా॒-మ్ప్రాభ॑వన్న్ । తస్మా᳚-ద్రే॒వత్యా᳚-మ్పశూ॒నా-ఙ్కు॑ర్వీత । య-త్కిఞ్చా᳚ర్వా॒చీన॒గ్ం॒ సోమా᳚త్ । ప్రైవ భ॑వన్తి ॥ స॒లి॒లం-వాఀ ఇ॒దమ॑న్త॒రాసీ᳚త్ । యదత॑రన్న్ । త-త్తార॑కాణా-న్తారక॒త్వమ్ । యో వా ఇ॒హ యజ॑తే । అ॒ముగ్ం సలో॒క-న్న॑ఖ్షతే । తన్నఖ్ష॑త్రాణా-న్నఖ్షత్ర॒త్వమ్ ॥ 10 ॥

దే॒వ॒గృ॒హా వై నఖ్ష॑త్రాణి । య ఏ॒వం-వేఀద॑ । గృ॒హ్యే॑వ భ॑వతి ॥ యాని॒ వా ఇ॒మాని॑ పృథి॒వ్యాశ్చి॒త్రాణి॑ । తాని॒ నఖ్ష॑త్రాణి । తస్మా॑-దశ్లీ॒లనా॑మగ్గ్​-శ్చి॒త్రే । నావ॑స్యే॒న్న య॑జేత । యథా॑ పాపా॒హే కు॑రు॒తే । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ దే॒వ॒న॒ఖ్ష॒త్రాణి॒ వా అ॒న్యాని॑ ॥ 11 ॥

య॒మ॒న॒ఖ్ష॒త్రాణ్య॒న్యాని॑ । కృత్తి॑కాః ప్రథ॒మమ్ । విశా॑ఖే ఉత్త॒మమ్ । తాని॑ దేవనఖ్ష॒త్రాణి॑ । అ॒నూ॒రా॒ధాః ప్ర॑థ॒మమ్ । అ॒ప॒భర॑ణీ-రుత్త॒మమ్ । తాని॑ యమనఖ్ష॒త్రాణి॑ । యాని॑ దేవనఖ్ష॒త్రాణి॑ । తాని॒ దఖ్షి॑ణేన॒ పరి॑యన్తి । యాని॑ యమనఖ్ష॒త్రాణి॑ ॥ 12 ॥

తాన్యుత్త॑రేణ ॥ అన్వే॑షామరా॒థ్స్మేతి॑ । తద॑నూరా॒ధాః । జ్యే॒ష్ఠమే॑షా-మవధి॒ష్మేతి॑ । తజ్జ్యే᳚ష్ఠ॒ఘ్నీ । మూల॑మేషామవృఖ్షా॒మేతి॑ । త-న్మూ॑ల॒వర్​హ॑ణీ । యన్నాస॑హన్త । తద॑షా॒ఢాః । యదశ్లో॑ణత్ ॥ 13 ॥

తచ్ఛ్రో॒ణా । యదశృ॑ణోత్ । తచ్ఛ్రవి॑ష్ఠాః । యచ్ఛ॒త-మభి॑షజ్యన్న్ । తచ్ఛ॒తభి॑షక్ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దేషూద॑యచ్ఛన్త । రే॒వత్యా॑మరవన్త । అ॒శ్వ॒యుజో॑రయుఞ్జత । అ॒ప॒భర॑ణీ॒ష్వ పా॑వహన్న్ । తాని॒ వా ఏ॒తాని॑ యమనఖ్ష॒త్రాణి॑ ॥ యాన్యే॒వ దే॑వనఖ్ష॒త్రాణి॑ । తేషు॑ కుర్వీత యత్కా॒రీ స్యాత్ । పు॒ణ్యా॒హ ఏ॒వ కు॑రుతే ॥ 14 ॥
(చ॒కా॒ - రై॒వం-వేఀదో॒భయో॑ రేనం-లోఀ॒కయో᳚ర్విదు - రజయన్ - రే॒వతీ॒ముపా॑తిష్ఠన్త - నఖ్షత్ర॒త్వ - మ॒న్యాని॒ - యాని॑ యమనఖ్ష॒త్రా - ణ్యశ్లో॑ణ--ద్యమనఖ్ష॒త్రాణి॒ త్రీణి॑ చ) (అ. 2)

అనువాకం 3 - కర్మానుష్ఠానార్​హః దివసభాగరూపః హేయోపాదేయకాల విభాగః
దే॒వస్య॑ సవి॒తుః ప్రా॒తః ప్ర॑స॒వః ప్రా॒ణః । వరు॑ణస్య సా॒యమా॑స॒వో॑-ఽపా॒నః ॥ య-త్ప్ర॑తీ॒చీన॑-మ్ప్రాత॒స్తనా᳚త్ । ప్రా॒చీనగ్ం॑ సఙ్గ॒వాత్ । తతో॑ దే॒వా అ॑గ్నిష్టో॒మ-న్నిర॑మిమత । తత్-తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ మి॒త్రస్య॑ సఙ్గ॒వః । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ ।
తస్మా॒త్తర్​హి॑ ప॒శవ॑-స్స॒మాయ॑న్తి ॥ య-త్ప్ర॑తీ॒చీనగ్ం॑ సఙ్గ॒వాత్ ॥ 15 ॥

ప్రా॒చీన॑-మ్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నాత్ । తతో॑ దే॒వా ఉ॒క్థ్య॑-న్నిర॑మిమత । తత్-తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ బృహ॒స్పతే᳚-ర్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నః । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ । తస్మా॒త్తర్​హి॒ తేఖ్ష్ణి॑ష్ఠ-న్తపతి ॥ యత్-ప్ర॑తీ॒చీన॑-మ్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నాత్ । ప్రా॒చీన॑-మపరా॒హ్ణాత్ । తతో॑ దే॒వా-ష్షో॑డ॒శిన॒-న్నిర॑మిమత । తత్తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ 16 ॥

భగ॑స్యాపరా॒హ్ణః । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ । తస్మా॑దపరా॒హ్ణే కు॑మా॒ర్యో॑ భగ॑మి॒చ్ఛమా॑నా-శ్చరన్తి ॥ యత్-ప్ర॑తీ॒చీన॑మపరా॒హ్ణాత్ । ప్రా॒చీనగ్ం॑ సా॒యాత్ । తతో॑ దే॒వా అ॑తిరా॒త్ర-న్నిర॑మిమత । తత్తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ వరు॑ణస్య సా॒యమ్ । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ । తస్మా॒త్తర్​హి॒ నానృ॑తం-వఀదేత్ ॥ 17 ॥

బ్రా॒హ్మ॒ణో వా అ॑ష్టావి॒గ్ం॒శో నఖ్ష॑త్రాణామ్ । స॒మా॒నస్యాహ్నః॒ పఞ్చ॒ పుణ్యా॑ని॒ నఖ్ష॑త్రాణి । చ॒త్వార్య॑శ్లీ॒లాని॑ । తాని॒ నవ॑ । యచ్చ॑ ప॒రస్తా॒న్నఖ్ష॑త్రాణాం॒-యఀచ్చా॒వస్తా᳚త్ । తాన్యేకా॑దశ । బ్రా॒హ్మ॒ణో ద్వా॑ద॒శః । య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్-థ్సం॑​వఀథ్స॒రం-వ్రఀ॒త-ఞ్చర॑తి । సం॒​వఀ॒థ్స॒రేణై॒వాస్య॑ వ్ర॒త-ఙ్గు॒ప్త-మ్భ॑వతి ॥ స॒మా॒నస్యాహ్నః॒ పఞ్చ॒ పుణ్యా॑ని॒ నఖ్ష॑త్రాణి । చ॒త్వార్య॑శ్లీ॒లాని॑ । తాని॒ నవ॑ । ఆ॒గ్నే॒యీ రాత్రిః॑ । ఐ॒న్ద్రమహః॑ । తాన్యేకా॑దశ । ఆ॒ది॒త్యో ద్వా॑ద॒శః । య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్-థ్సం॑​వఀథ్స॒రం-వ్రఀ॒త-ఞ్చర॑తి । సం॒​వఀ॒థ్స॒రేణై॒వాస్య॑ వ్ర॒త-ఙ్గు॒ప్త-మ్భ॑వతి ॥ 18 ॥
(స॒ఙ్గ॒వాథ్ - షో॑డ॒శిన॒-న్నిర॑మిమత॒ తత్తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒గో - వ॑దే-ద్- భవతి సమా॒నస్యాహ్నః॒ పఞ్చ॒ పుణ్యా॑ని॒ నఖ్ష॑త్రాణ్య॒ష్టౌ చ॑) (అ. 3)

అనువాకం 4 - సోమశేషభూతా పాత్రస్తుతిః.(ఆధ్వరబ్రాహ్మణశేషః)
బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । కతి॒ పాత్రా॑ణి య॒జ్ఞం-వఀ ॑హ॒న్తీతి॑ । త్రయో॑ద॒శేతి॑ బ్రూయాత్ । స యద్బ్రూ॒యాత్ । కస్తాని॒ నిర॑మిమీ॒తేతి॑ । ప్ర॒జాప॑తి॒రితి॑ బ్రూయాత్ । స యద్బ్రూ॒యాత్ । కుత॒స్తాని॒ నిర॑మిమీ॒తేతి॑ । ఆ॒త్మన॒ ఇతి॑ । ప్రా॒ణా॒పా॒నాభ్యా॑-మే॒వోపాగ్॑-శ్వన్తర్యా॒మౌ నిర॑మిమీత ॥ 19 ॥

వ్యా॒నాదు॑పాగ్ంశు॒ సవ॑నమ్ । వా॒చ ఐ᳚న్ద్రవాయ॒వమ్ । ద॒ఖ్ష॒క్ర॒తుభ్యా᳚-మ్మైత్రావరు॒ణమ్ । శ్రోత్రా॑దాశ్వి॒నమ్ । చఖ్షు॑ష-శ్శు॒క్రా మ॒న్థినౌ᳚ । ఆ॒త్మన॑ ఆగ్రయ॒ణమ్ । అఙ్గే᳚భ్య ఉ॒క్థ్య᳚మ్ । ఆయు॑షో ధ్రు॒వమ్ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాయా॑ ఋతుపా॒త్రే ॥ య॒జ్ఞం-వాఀవ త-మ్ప్ర॒జాప॑తి॒-ర్నిర॑మిమీత । స నిర్మి॑తో॒ నాద్ధ్రి॑యత॒ సమ॑వ్లీయత । స ఏ॒తా-న్ప్ర॒జాప॑తి-రపివా॒పాన॑-పశ్యత్ । తాన్నిర॑వపత్ । తైర్వై స య॒జ్ఞమప్య॑వపత్ । యద॑పివా॒పా భవ॑న్తి । య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యా॒ అసం॑​వ్లఀయాయ ॥ 20 ॥
(ఉ॒పా॒గ్॒శ్వ॒న్త॒ర్యా॒మౌ నిర॑మిమీతా- మిమీత॒ షట్ చ॑) (అ. 4)

అనువాకం 5 - చాతుర్మాస్యశేషా వపనమన్త్రాః, (రాజసూయబ్రాహ్మణం)
ఋ॒తమే॒వ ప॑రమే॒ష్ఠి । ఋ॒త-న్నాత్యే॑తి॒ కి-ఞ్చ॒న । ఋ॒తే స॑ము॒ద్ర ఆహి॑తః । ఋ॒తే భూమి॑రి॒యగ్గ్​ శ్రి॒తా । అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ । శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే ॥ 21 ॥

తప॑సా॒-ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒-భివ॑ర్తయే । తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ్ర॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ య-ద్ఘ॒ర్మః ప॒ర్యవ॑ర్తయత్ । అన్తా᳚-న్పృథి॒వ్యా ది॒వః । అ॒గ్నిరీశా॑న॒ ఓజ॑సా । వరు॑ణో ధీ॒తిభి॑-స్స॒హ ॥ 22 ॥

ఇన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒-స్సఖి॑భి-స్స॒హ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ । శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే । తప॑సా॒ ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒భివ॑ర్తయే ॥ 23 ॥

తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ్ర॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ యో అ॒స్యాః పృ॑థి॒వ్యాస్త్వ॒చి । ని॒వ॒ర్తయ॒త్యోష॑ధీః । అ॒గ్నిరీశా॑న॒ ఓజ॑సా । వరు॑ణో ధీ॒తిభి॑-స్స॒హ । ఇన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒-స్సఖి॑భి-స్స॒హ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ ॥ 24 ॥

శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే । తప॑సా॒ ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒-భివ॑ర్తయే । తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ 25 ॥

ఏక॒-మ్మాస॒-ముద॑సృజత్ । ప॒ర॒మే॒ష్ఠీ ప్ర॒జాభ్యః॑ । తేనా᳚భ్యో॒ మహ॒ ఆవ॑హత్ । అ॒మృత॒-మ్మర్త్యా᳚భ్యః । ప్ర॒జామను॒ ప్రజా॑యసే । తదు॑ తే మర్త్యా॒మృత᳚మ్ । యేన॒ మాసా॑ అర్ధమా॒సాః । ఋ॒తవః॑ పరివథ్స॒రాః । యేన॒ తే తే᳚ ప్రజాపతే । ఈ॒జా॒నస్య॒ న్యవ॑ర్తయన్న్ ॥ 26 ॥

తేనా॒హమ॒స్య బ్రహ్మ॑ణా । నివ॑ర్తయామి జీ॒వసే᳚ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ । శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే । తప॑సా॒ ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒భివ॑ర్తయే । తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ్ర॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ 27 ॥
(పరి॑వర్తయే - స॒హా - భివ॑ర్తయ - ఉ॒ష్ణిహా॑ - రాద్ధ్యాసం॒ - న్యవ॑ర్తయ॒న్ - నుప॑వర్తయే చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 5)

అనువాకం 6 - చాతుర్మాస్యశేషా వపనవిధిః (రాజసూయబ్రాహ్మణం)
దే॒వా వై య-ద్య॒జ్ఞే ఽకు॑ర్వత । తదసు॑రా అకుర్వత । తే-ఽసు॑రా ఊ॒ర్ధ్వ-మ్పృ॒ష్ఠేభ్యో॒ నాప॑శ్యన్న్ । తే కేశా॒నగ్రే॑-ఽవపన్త । అథ॒ శ్మశ్రూ॑ణి । అథో॑పప॒ఖ్షౌ । తత॒స్తే-ఽవా᳚ఞ్చ ఆయన్న్ । పరా॑-ఽభవన్న్ । యస్యై॒వం-వఀప॑న్తి । అవాం॑ఏతి ॥ 28 ॥

అథో॒ పరై॒వ భ॑వతి । అథ॑ దే॒వా ఊ॒ర్ధ్వ-మ్పృ॒ష్ఠేభ్యో॑-ఽపశ్యన్న్ । త ఉ॑పప॒ఖ్షావగ్రే॑-ఽవపన్త । అథ॒ శ్మశ్రూ॑ణి । అథ॒ కేశాన్॑ । తత॒స్తే॑-ఽభవన్న్ । సు॒వ॒ర్గం-లోఀ॒కమా॑యన్న్ । యస్యై॒వం-వఀప॑న్తి । భవ॑త్యా॒త్మనా᳚ । అథో॑ సువ॒ర్గం-లోఀ॒కమే॑తి ॥ 29 ॥

అథై॒త-న్మను॑-ర్వ॒ప్త్రే మి॑థు॒న-మ॑పశ్యత్ । స శ్మశ్రూ॒ణ్యగ్రే॑-ఽవపత । అథో॑పప॒ఖ్షౌ । అథ॒ కేశాన్॑ । తతో॒ వై స ప్రాజా॑యత ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ । యస్యై॒వం-వఀప॑న్తి । ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే ॥ దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । తే సం॑​వఀథ్స॒రే వ్యాయ॑చ్ఛన్త । తా-న్దే॒వాశ్చా॑తు-ర్మా॒స్యైరే॒వాభి ప్రాయు॑ఞ్జత ॥ 30 ॥

వై॒శ్వ॒దే॒వేన॑ చ॒తురో॑ మా॒సో॑-ఽవృఞ్జ॒తేన్ద్ర॑రాజానః । తాఞ్ఛీ॒ర్॒షన్ని చావ॑ర్తయన్త॒ పరి॑ చ । వ॒రు॒ణ॒ ప్ర॒ఘా॒సై-శ్చ॒తురో॑ మా॒సో॑-ఽవృఞ్జత॒ వరు॑ణరాజానః । తాఞ్ఛీ॒ర్॒షన్ని చావ॑ర్తయన్త॒ పరి॑ చ । సా॒క॒మే॒ధైశ్చ॒తురో॑ మా॒సో॑-ఽవృఞ్జత॒ సోమ॑రాజానః । తాఞ్ఛీ॒ర॒.షన్ని చావ॑ర్తయన్త॒ పరి॑ చ । యా సం॑​వఀథ్స॒ర ఉ॑పజీ॒వా ఽఽసీ᳚త్ । తామే॑షా-మవృఞ్జత । తతో॑ దే॒వా అభ॑వన్న్ । పరా-ఽసు॑రాః ॥ 31 ॥

య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాగ్​-శ్చా॑తుర్మా॒స్యై-ర్యజ॑తే । భ్రాతృ॑వ్యస్యై॒వ మా॒సో వృ॒క్త్వా । శీ॒ర్॒షన్ని చ॑ వ॒ర్తయ॑తే॒ పరి॑ చ । యైషా సం॑​వఀథ్స॒ర ఉ॑పజీ॒వా । వృ॒ఙ్క్తే తా-మ్భ్రాతృ॑వ్యస్య । ఖ్షు॒ధా ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యః॒ పరా॑ భవతి ॥ లో॒హి॒తా॒య॒సేన॒ నివ॑ర్తయతే । యద్వా ఇ॒మామ॒గ్నిర్-ఋ॒తావాగ॑తే నివ॒ర్తయ॑తి । ఏ॒తదే॒వైనాగ్ం॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా నివ॑ర్తయతి । సా తత॒-శ్శ్వ-శ్శ్వో॒ భూయ॑సీ॒ భవ॑న్త్యేతి ॥ 32 ॥

ప్రజా॑యతే । య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాఀల్లో॑హితాయ॒సేన॑ నివ॒ర్తయ॑తే । ఏ॒తదే॒వ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా నివ॑ర్తయతే । స తత॒-శ్శ్వ-శ్శ్వో॒ భూయా॒న్-భవ॑న్నేతి । ప్రైవ జా॑యతే ॥ త్రే॒ణ్యా శ॑ల॒ల్యా నివ॑ర్తయేత । త్రీణి॑ త్రీణి॒ వై దే॒వానా॑మృ॒ద్ధాని॑ । త్రీణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి । త్రీణి॒ సవ॑నాని । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః ॥ 33 ॥

ఋ॒ద్ధ్యామే॒వ త-ద్వీ॒ర్య॑ ఏ॒షు లో॒కేషు॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ యచ్చా॑తుర్మాస్యయా॒-జ్యా᳚త్మనో॒ నావ॒ద్యేత్ । దే॒వేభ్య॒ ఆవృ॑శ్చ్యేత । చ॒తృ॒షు చ॑తృషు॒ మాసే॑షు॒ నివ॑ర్తయేత । ప॒రోఖ్ష॑మే॒వ త-ద్దే॒వేభ్య॑ ఆ॒త్మనో-ఽవ॑ద్య॒త్యనా᳚ వ్రస్కాయ ॥ దే॒వానాం॒-వాఀ ఏ॒ష ఆనీ॑తః । యశ్చా॑తుర్మాస్యయా॒జీ । య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్ని చ॑ వ॒ర్తయ॑తే॒ పరి॑ చ । దే॒వతా॑ ఏ॒వాప్యే॑తి । నాస్య॑ రు॒ద్రః ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-న॒భిమ॑న్యతే ॥ 34 ॥
(ఏ॒త్యే॒- త్య॒ - యు॒ఞ్జ॒తా - సు॑రా - ఏతి - లో॒కా - మ॑న్యతే) (అ. 6)

అనువాకం 7 - అగ్నిచయనశేషా ఇష్టకోపధానమన్త్రాః, తత్ర సన్తత్యాఖ్యేష్టకామన్త్రాః
ఆయు॑షః ప్రా॒ణగ్ం సన్త॑ను । ప్రా॒ణాద॑పా॒నగ్ం సన్త॑ను । అ॒పా॒నా-ద్వ్యా॒నగ్ం సన్త॑ను । వ్యా॒నాచ్చఖ్షు॒-స్సన్త॑ను । చఖ్షు॑ష॒-శ్శ్రోత్ర॒గ్ం॒ సన్త॑ను । శ్రోత్రా॒-న్మన॒-స్సన్త॑ను । మన॑సో॒ వాచ॒గ్ం॒ సన్త॑ను । వా॒చ ఆ॒త్మాన॒గ్ం॒ సన్త॑ను । ఆ॒త్మనః॑ పృథి॒వీగ్ం సన్త॑ను । పృ॒థి॒వ్యా అ॒న్తరి॑ఖ్ష॒గ్ం॒ సన్త॑ను । అ॒న్తరి॑ఖ్షా॒-ద్దివ॒గ్ం॒ సన్త॑ను ।దివ॒-స్సువ॒-స్సన్త॑ను ॥ 35 ॥
(అ॒న్తరి॑ఖ్ష॒గ్ం॒ సన్త॑ను॒ ద్వే చ॑) (అ. 7)

అనువాకం 8 - అగ్నిచయనశేషా థర్వశిరో-ఽభిధానానామిష్టకానా-మ్మన్త్రాః
ఇన్ద్రో॑ దధీ॒చో అ॒స్థభిః॑ । వృ॒త్రాణ్య ప్ర॑తిష్కుతః । జ॒ఘాన॑ నవ॒ తీర్నవ॑ ॥ ఇ॒చ్ఛన్నశ్వ॑స్య॒ యచ్ఛిరః॑ । పర్వ॑తే॒ష్వప॑ శ్రితమ్ । త-ద్వి॑దచ్ఛర్య॒ణావ॑తి ॥ అత్రా హ ॒గోరమ॑న్వత । నామ॒ త్వష్టు॑రపీ॒చ్య᳚మ్ । ఇ॒త్థా చ॒న్ద్రమ॑సో గృ॒హే ॥ ఇన్ద్ర॒మిద్గా॒థినో॑ బృ॒హత్ ॥ 36 ॥

ఇన్ద్ర॑మ॒ర్కేభి॑ర॒ర్కిణః॑ । ఇన్ద్రం॒-వాఀణీ॑రనూషత ॥ ఇన్ద్ర॒ ఇద్ధర్యో॒-స్సచా᳚ । సమ్మి॑శ్ల॒ ఆవ॑చో॒ యుజా᳚ । ఇన్ద్రో॑ వ॒జ్రీ హి॑ర॒ణ్యయః॑ ॥ ఇన్ద్రో॑ దీ॒ర్ఘాయ॒ చఖ్ష॑సే । ఆ సూర్యగ్ం॑ రోహయ-ద్ది॒వి । వి గోభి॒రద్రి॑మైరయత్ ॥ ఇన్ద్ర॒ వాజే॑షు నో అవ । స॒హస్ర॑ ప్రధనేషు చ ॥ 37 ॥

ఉ॒గ్ర ఉ॒గ్రాభి॑రూ॒తిభిః॑ ॥ తమిన్ద్రం॑-వాఀజయామసి । మ॒హే వృ॒త్రాయ॒ హన్త॑వే । స వృషా॑ వృష॒భో భు॑వత్ ॥ ఇన్ద్ర॒-స్సదామ॑నే కృ॒తః । ఓజి॑ష్ఠ॒-స్స బలే॑ హి॒తః । ద్యు॒మ్నీ శ్లో॒కీ స సౌ॒మ్యః॑ ॥ గి॒రా వజ్రో॒ న సమ్భృ॑తః । సబ॑లో॒ అన॑పచ్యుతః । వ॒వ॒ఖ్షు-రు॒గ్రో అస్తృ॑తః ॥ 38 ॥
(బృ॒హ- చ్చా - స్తృ॑తః) (అ. 8)

అనువాకం 9 - సోమశేషభూతా ఇష్టయః. (ఆధ్వరబ్రాహ్మణం)
దే॒వా॒సు॒రా-స్సం​యఀ ॑త్తా ఆసన్న్ । స ప్ర॒జాప॑తి॒రిన్ద్ర॑-ఞ్జ్యే॒ష్ఠ-మ్పు॒త్రమప॒ న్య॑ధత్త । నేదే॑న॒మసు॑రా॒ బలీ॑యాగ్ం సో-ఽహన॒న్నితి॑ । ప్ర॒హ్రాదో॑ హ॒ వై కా॑యాధ॒వః । వి॒రోచ॑న॒గ్గ్॒ స్వ-మ్పు॒త్రమప॒ న్య॑ధత్త । నేదే॑న-న్దే॒వా అ॑హన॒న్నితి॑ । తే దే॒వాః ప్ర॒జాప॑తి-ముపస॒మేత్యో॑చుః । నారా॒జక॑స్య యు॒ద్ధమ॑స్తి । ఇన్ద్ర॒మన్వి॑చ్ఛా॒మేతి॑ । తం-యఀ ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒-రన్వై᳚చ్ఛన్న్ ॥ 39 ॥

తం-యఀ ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒ర్నాన్వ॑విన్దన్న్ । తమిష్టి॑భి॒-రన్వై᳚చ్ఛన్న్ । తమిష్టి॑భి॒-రన్వ॑విన్దన్న్ । తదిష్టీ॑నా-మిష్టి॒త్వమ్ । ఏష్ట॑యో హ॒ వై నామ॑ । తా ఇష్ట॑య॒ ఇత్యాచ॑ఖ్షతే ప॒రోఖ్షే॑ణ । ప॒రోఖ్ష॑ప్రియా ఇవ॒ హి దే॒వాః ॥ తస్మా॑ ఏ॒తమా᳚గ్నావైష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల-న్దీఖ్ష॒ణీయ॒-న్నిర॑వపన్న్ । తద॑ప॒ద్రుత్యా॑తన్వత । తాన్ప॑త్నీ సం​యాఀ॒జాన్త॒ ఉపా॑నయన్న్ ॥ 40 ॥

తే తద॑-న్తమే॒వ కృ॒త్వోద॑ద్రవన్న్ ॥ తే ప్రా॑య॒ణీయ॑మ॒భి స॒మారో॑హన్న్ । తద॑ప॒ద్రుత్యా॑తన్వత । తాఞ్ఛం॒​య్వఀ ॑న్త॒ ఉపా॑నయన్న్ । తే తద॑తమ్మే॒వ కృ॒త్వోద॑ద్రవన్న్ ॥ త ఆ॑తి॒థ్యమ॒భి స॒మారో॑హన్న్ । తద॑ప॒ద్రుత్యా॑తన్వత । తానిడా᳚న్త॒ ఉపా॑నయన్న్ । తే తద॑తమ్మే॒వ కృ॒త్వోద॑ద్రవన్న్ । తస్మా॑ దే॒తా ఏ॒తద॑న్తా॒ ఇష్ట॑య॒-స్సన్తి॑ష్ఠన్తే ॥ 41 ॥

ఏ॒వగ్ం హి దే॒వా అకు॑ర్వత । ఇతి॑ దే॒వా అ॑కుర్వత । ఇత్యు॒ వై మ॑ను॒ష్యాః᳚ కుర్వతే ॥ తే దే॒వా ఊ॑చుః । యద్వా ఇ॒దము॒చ్చై-ర్య॒జ్ఞేన॒ చరా॑మ । తన్నో-ఽసు॑రాః పా॒ప్మా-ఽను॑విన్దన్తి । ఉ॒పా॒గ్ం॒శూ॑ప॒సదా॑ చరామ । తథా॒ నో-ఽసు॑రాః పా॒ప్మా నాను॑వేథ్స్య॒న్తీతి॑ । త ఉ॑పా॒గ్ం॒శూ॑ప॒సద॑-మతన్వత । తి॒స్ర ఏ॒వ సా॑మిధే॒నీర॒నూచ్య॑ ॥ 42 ॥

స్రు॒వేణా॑ఘా॒ర-మా॒ఘార్య॑ । తి॒స్రః పరా॑చీ॒-రాహు॑తీర్-హు॒త్వా । స్రు॒వేణో॑ప॒సద॑-ఞ్జుహ॒వాఞ్చ॑క్రుః । ఉ॒గ్రం-వఀచో॒ అపా॑వధీ-న్త్వే॒షం-వఀచో॒ అపా॑వధీ॒గ్॒ స్వాహేతి॑ । అ॒శ॒న॒యా॒పి॒పా॒సే హ॒ వా ఉ॒గ్రం-వఀచః॑ । ఏన॑శ్చ॒ వైర॑హత్య-ఞ్చ త్వే॒షం-వఀచః॑ । ఏ॒తగ్ం హ॒ వావ తచ్చ॑తుర్ధావిహి॒త-మ్పా॒ప్మాన॑-న్దే॒వా అప॑జఘ్నిరే ॥ తథో॑ ఏ॒వైతదే॑వం॒-విఀద్యజ॑మానః । తి॒స్ర ఏ॒వ సా॑మిధే॒నీర॒నూచ్య॑ । స్రు॒వేణా॑ఘా॒ర-మా॒ఘార్య॑ ॥ 43 ॥

తి॒స్రః పరా॑చీ॒రాహు॑తీర్-హు॒త్వా । స్రు॒వేణో॑ప॒సద॑-ఞ్జుహోతి । ఉ॒గ్రం-వఀచో॒ అపా॑వధీ-న్త్వే॒షం-వఀచో॒ అపా॑వధీ॒గ్॒ స్వాహేతి॑ । అ॒శ॒న॒యా॒పి॒పా॒సే హ॒ వా ఉ॒గ్రం-వఀచః॑ । ఏన॑శ్చ॒ వైర॑హత్య-ఞ్చ త్వే॒షం-వఀచః॑ । ఏ॒తమే॒వ తచ్చ॑తుర్ధా-విహి॒త-మ్పా॒ప్మానం॒-యఀజ॑మా॒నో-ఽప॑హతే ॥ తే॑-ఽభి॒నీయై॒వాహః॑ ప॒శుమా-ఽల॑భన్త । అహ్న॑ ఏ॒వ త-ద్దే॒వా అవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॑-మ్మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే । తేనా॑భి॒నీయే॑వ॒ రాత్రేః॒ ప్రాచ॑రన్న్ । రాత్రి॑యా ఏ॒వ త-ద్దే॒వా అవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॑-మ్మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే ॥ 44 ॥

తస్మా॑దభి॒నీయై॒వాహః॑ ప॒శుమాల॑భేత । అహ్న॑ ఏ॒వ త-ద్యజ॑మా॒నో ఽవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యా॒నప॑నుదతే । తేనా॑భి॒నీయే॑వ॒ రాత్రేః॒ ప్రచ॑రేత్ । రాత్రి॑యా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మా॒నో ఽవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యా॒నప॑నుదతే ॥ స ఏ॒ష ఉ॑పవస॒థీయే ఽహ॑న్-ద్విదేవ॒త్యః॑ ప॒శురాల॑భ్యతే । ద్వ॒యం-వాఀ అ॒స్మిన్ ఀలో॒కే యజ॑మానః । అస్థి॑ చ మా॒గ్ం॒స-ఞ్చ॑ । అస్థి॑ చై॒వ తేన॑ మా॒గ్ం॒స-ఞ్చ॒ యజ॑మాన॒-స్సగ్గ్​ స్కు॑రుతే ॥ తా వా ఏ॒తాః పఞ్చ॑ దే॒వతాః᳚ । అ॒గ్నీషోమా॑-వ॒గ్ని-ర్మి॒త్రావరు॑ణౌ ॥ 45 ॥

ప॒ఞ్చ॒ప॒ఞ్చీ వై యజ॑మానః । త్వమ్మా॒గ్ం॒ సగ్గ్​ స్నావాస్థి॑ మ॒జ్జా । ఏ॒తమే॒వ తత్ప॑ఞ్చధా విహి॒తమా॒త్మానం॑-వఀరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి । భే॒ష॒జతా॑యై నిర్వరుణ॒త్వాయ॑ ॥ తగ్ం స॒ప్తభి॒-శ్ఛన్దో॑భిః ప్రా॒తర॑హ్వయన్న్ । తస్మా᳚థ్స॒ప్త చ॑తురుత్త॒రాణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి ప్రాతరనువా॒కే-ఽనూ᳚చ్యన్తే ॥ తమే॒తయో॑-పస॒మేత్యో-పా॑సీదన్న్ । ఉపా᳚స్మై గాయతా నర॒ ఇతి॑ । తస్మా॑ దే॒తయా॑ బహిష్పవమా॒న ఉ॑ప॒సద్యః॑ ॥ 46 ॥
(ఐ॒చ్ఛ॒న్ - న॒న॒య॒గ్గ్॒ - స్తి॒ష్ఠ॒న్తే॒ - ఽనూచ్యా॒ - నూచ్య॑ స్రు॒వేణా॑ఘా॒రమా॒ఘార్య॒ - రాత్రి॑యా ఏ॒వ త-ద్దే॒వా అవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మానం॑ మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే - మి॒త్రావరు॑ణౌ॒ - +నవ॑ చ ) (అ. 9)

(దే॒వా యజ॑మానో దే॒వా దే॒వా యజ॑మానో॒ యజ॑మానో-ఽలభన్త॒ ప్రాచ॑రఀల్లభేత॒ ప్రచ॑రే॒దాల॑భ॒న్తాల॑భేత మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే॒ భ్రాతృ॑వ్యాన్)

అనువాకం 10 - త్రివృదాదిస్తోమరూపాణి సోమఙ్గాని. (ఆధ్వరబ్రాహ్మణం)
స స॑ము॒ద్ర ఉ॑త్తర॒తః ప్రాజ్వ॑ల-ద్భూమ్య॒న్తేన॑ । ఏ॒ష వావ స స॑ము॒ద్రః । యచ్చాత్వా॑లః । ఏ॒ష ఉ॑ వే॒వ స భూ᳚మ్య॒న్తః । యద్వే᳚ద్య॒న్తః । తదే॒తత్-త్రి॑శ॒ల-న్త్రి॑పూరు॒షమ్ । తస్మా॒త్-త-న్త్రి॑విత॒స్త-ఙ్ఖ॑నన్తి ॥ స సు॑వర్ణరజ॒తాభ్యా᳚-ఙ్కు॒శీభ్యా॒-మ్పరి॑గృహీత ఆసీత్ । తం-యఀద॒స్యా అద్ధ్య॒జన॑యన్న్ । తస్మా॑దాది॒త్యః ॥ 47 ॥

అథ॒ య-థ్సు॑వర్ణరజ॒తాభ్యా᳚-ఙ్కు॒శీభ్యా॒-మ్పరి॑గృహీత॒ ఆసీ᳚త్ । సా-ఽస్య॑ కౌశి॒కతా᳚ ॥ త-న్త్రి॒వృతా॒-ఽభి ప్రాస్తు॑వత । త-న్త్రి॒వృతా ఽఽద॑దత । త-న్త్రి॒వృతా ఽఽహ॑రన్న్ । యావ॑తీ త్రి॒వృతో॒ మాత్రా᳚ ॥ త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనా॒భి ప్రాస్తు॑వత । త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనాద॑దత । త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనాహ॑రన్న్ । యావ॑తీ పఞ్చద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ ॥ 48 ॥

తగ్ం స॑ప్తద॒శేనా॒భి ప్రాస్తు॑వత । తగ్ం స॑ప్తద॒శేనాద॑దత । తగ్ం స॑ప్తద॒శేనాహ॑రన్న్ । యావ॑తీ సప్తద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । తస్య॑ సప్తద॒శేన॑ హ్రి॒యమా॑ణస్య॒ తేజో॒ హరో॑-ఽపతత్ । తమే॑కవి॒గ్ం॒ శేనా॒భి ప్రాస్తు॑వత । తమే॑కవి॒గ్ం॒శేనాద॑దత । తమే॑కవి॒గ్ం॒శేనాహ॑రన్న్ । యావ॑త్యేకవి॒గ్ం॒శస్య॒ మాత్రా᳚ ॥ తే యత్-త్రి॒వృతా᳚ స్తు॒వతే᳚ ॥ 49 ॥

త్రి॒వృతై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒మాద॑దతే । త-న్త్రి॒వృతై॒వ హ॑రన్తి । యావ॑తీ త్రి॒వృతో॒ మాత్రా᳚ । అ॒గ్నిర్వై త్రి॒వృత్ । యావ॒ద్వా అ॒గ్నేర్దహ॑తో ధూ॒మ ఉ॒దేత్యాను॒వ్యేతి॑ । తావ॑తీ త్రి॒వృతో॒ మాత్రా᳚ । అ॒గ్నేరే॒వైన॒-న్తత్ । మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి ॥ అథ॒ యత్ప॑ఞ్చద॒శేన॑ స్తు॒వతే᳚ । ప॒ఞ్చ॒ద॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒-మాద॑దతే ॥ 50 ॥

త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనై॒వ హ॑రన్తి । యావ॑తీ పఞ్చద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । చ॒న్ద్రమా॒ వై ప॑ఞ్చద॒శః । ఏ॒ష హి ప॑ఞ్చద॒శ్యామ॑పఖ్షీ॒యతే᳚ । ప॒ఞ్చ॒దశ్యా-మా॑పూ॒ర్యతే᳚ । చ॒న్ద్రమ॑స ఏ॒వైన॒-న్తత్ । మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి । అథ॒ యథ్స॑ప్తద॒శేన॑ స్తు॒వతే᳚ । స॒ప్త॒ద॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒మాద॑దతే । తగ్ం స॑ప్తద॒శేనై॒వ హ॑రన్తి ॥ 51 ॥

యావ॑తీ సప్తద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వై స॑ప్తద॒శః । ప్ర॒జాప॑తేరే॒వైన॒-న్తత్ । మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి । అథ॒ యదే॑కవి॒గ్ం॒శేన॑ స్తు॒వతే᳚ । ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒-మాద॑దతే । తమే॑కవి॒గ్ం॒శేనై॒వ హ॑రన్తి । యావ॑త్యేకవి॒గ్ం॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । అ॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్య ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః । ఆ॒ది॒త్యస్యై॒వైన॒-న్తత్ ॥ 52 ॥

మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి ॥ తే కు॒శ్యౌ᳚ । వ్య॑ఘ్నన్న్ । తే అ॑హోరా॒త్రే అ॑భవతామ్ । అహ॑రే॒వ సు॒వర్ణా॑ ఽభవత్ । ర॒జ॒తా రాత్రిః॑ । స యదా॑ది॒త్య ఉ॒దేతి॑ । ఏ॒తామే॒వ తథ్సు॒వర్ణా᳚-ఙ్కు॒శీమను॒ సమే॑తి । అథ॒ యద॑స్త॒మేతి॑ । ఏ॒తామే॒వ త-ద్ర॑జ॒తా-ఙ్కు॒శీమను॒ సం​విఀ ॑శతి ॥ ప్ర॒హ్రాదో॑ హ॒ వై కా॑యాధ॒వః । వి॒రోచ॑న॒గ్గ్॒ స్వ-మ్పు॒త్రముదా᳚స్యత్ । స ప్ర॑ద॒రో॑-ఽభవత్ । తస్మా᳚-త్ప్రద॒రాదు॑ద॒క-న్నాచా॑మేత్ ॥ 53 ॥
(ఆ॒ది॒త్యః - ప॑ఞ్చద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ - స్తు॒వతే॑ - పఞ్చద॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒మాద॑దతే - సప్తద॒శేనై॒వ హ॑రన్ - త్యాది॒త్యస్యై॒వైన॒న్త-ద్॒ వి॑శతి చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 10)

అనువాకం 11 - సవనీయపశుపురోడాశాః (ఆధ్వరబ్రాహ్మణం)
యే వై చ॒త్వార॒-స్స్తోమాః᳚ । కృ॒త-న్తత్ । అథ॒ యే పఞ్చ॑ । కలి॒-స్సః । తస్మా॒చ్చతు॑ష్టోమః । తచ్చతు॑ష్టోమస్య చతుష్టోమ॒త్వమ్ ॥ తదా॑హుః । క॒త॒మాని॒ తాని॒ జ్యోతీగ్ం॑షి । య ఏ॒తస్య॒ స్తోమా॒ ఇతి॑ । త్రి॒వృత్-ప॑ఞ్చద॒శ-స్స॑ప్తద॒శ ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః ॥ 54 ॥

ఏ॒తాని॒ వావ తాని॒ జ్యోతీగ్ం॑షి । య ఏ॒తస్య॒ స్తోమాః᳚ ॥ సో᳚-ఽబ్రవీత్ । స॒ప్త॒ద॒శేన॑ హ్రి॒యమా॑ణో॒ వ్య॑లేశిషి । భి॒షజ్య॑త॒ మేతి॑ । తమ॒శ్వినౌ॑ ధా॒నాభి॑-రభిషజ్యతామ్ । పూ॒షా క॑ర॒మ్భేణ॑ । భార॑తీ పరివా॒పేణ॑ । మి॒త్రావరు॑ణౌ పయ॒స్య॑యా ॥ తదా॑హుః ॥ 55 ॥

యద॒శ్విభ్యా᳚-న్ధా॒నాః । పూ॒ష్ణః క॑ర॒మ్భః । భార॑త్యై పరివా॒పః । మి॒త్రావరు॑ణయోః పయ॒స్యా-ఽథ॑ । కస్మా॑దే॒తేషాగ్ం॑ హ॒విషా॒మిన్ద్ర॑మే॒వ య॑జ॒న్తీతి॑ । ఏ॒తా హ్యే॑న-న్దే॒వతా॒ ఇతి॑ బ్రూయాత్ । ఏ॒తైర్-హ॒విర్భి॒-రభి॑షజ్య॒గ్గ్॒-స్తస్మా॒దితి॑ ॥ తం-వఀస॑వో॒-ఽష్టాక॑పాలేన ప్రాతస్సవ॒నే॑-ఽభిషజ్యన్న్ । రు॒ద్రా ఏకా॑దశకపాలేన॒ మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే । విశ్వే॑ దే॒వా ద్వాద॑శకపాలేన తృతీయసవ॒నే ॥ 56 ॥

స యద॒ష్టాక॑పాలా-న్ప్రాతస్సవ॒నే కు॒ర్యాత్ । ఏకా॑దశకపాలా॒-న్మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే । ద్వాద॑శకపాలాగ్​ స్తృతీయ సవ॒నే । విలో॑మ॒ త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ క్రియేత । ఏకా॑దశకపాలానే॒వ ప్రా॑తస్సవ॒నే కు॑ర్యాత్ । ఏకా॑దశకపాలా॒-న్మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే । ఏకా॑దశకపాలాగ్​ స్తృతీయ సవ॒నే । య॒జ్ఞస్య॑ సలోమ॒త్వాయ॑ ॥ తదా॑హుః । య-ద్వసూ॑నా-మ్ప్రాతస్సవ॒నమ్ । రు॒ద్రాణా॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑నమ్ । విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-న్తృతీయసవ॒నమ్ । అథ॒ కస్మా॑దే॒తేషాగ్ం॑ హ॒విషా॒మిన్ద్ర॑మే॒వ య॑జ॒న్తీతి॑ । ఏ॒తా హ్యే॑న-న్దే॒వతా॒ ఇతి॑ బ్రూయాత్ । ఏ॒తైర్-హ॒విర్భి॒రభి॑షజ్య॒గ్గ్॒ స్తస్మా॒దితి॑ ॥ 57 ॥
(ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శ-ఆ॑హు-స్తృతీయసవ॒నే-ప్రా॑తస్సవ॒న-మ్పఞ్చ॑ చ) (అ. 11)

అనువాకం 12 - సప్తఛన్దాంసి ప్రపఞ్చ్యన్తే (ఆధ్వరబ్రాహ్మణం)
తస్యావా॑చో-ఽవపా॒దాద॑బిభయుః । తమే॒తేషు॑ స॒ప్తసు॒ ఛన్ద॑-స్స్వశ్రయన్న్ । యదశ్ర॑యన్న్ । తచ్ఛ్రా॑య॒న్తీయ॑స్య శ్రాయన్తీయ॒త్వమ్ । యదవా॑రయన్న్ । త-ద్వా॑రవ॒న్తీయ॑స్య వారవన్తీయ॒త్వమ్ ॥ తస్యావా॑చ ఏ॒వావ॑పా॒దాద॑బిభయుః । తస్మా॑ ఏ॒తాని॑ స॒ప్త చ॑తురుత్త॒రాణి॒ ఛన్దా॒గ్॒స్యుపా॑దధుః । తేషా॒మతి॒ త్రీణ్య॑రిచ్యన్త । న త్రీణ్యుద॑భవన్న్ ॥ 58 ॥

స బృ॑హ॒తీమే॒వా-స్పృ॑శత్ । ద్వాభ్యా॑మ॒ఖ్షరా᳚భ్యామ్ । అ॒హో॒రా॒త్రాభ్యా॑మే॒వ ॥ తదా॑హుః । క॒త॒మా సా దే॒వాఖ్ష॑రా బృహ॒తీ । యస్యా॒-న్త-త్ప్ర॒త్యతి॑ష్ఠత్ । ద్వాద॑శ పౌర్ణమా॒స్యః॑ । ద్వాద॒శాష్ట॑కాః । ద్వాద॑శామావా॒స్యాః᳚ । ఏ॒షా వావ సా దే॒వాఖ్ష॑రా బృహ॒తీ ॥ 59 ॥

యస్యా॒-న్త-త్ప్ర॒త్యతి॑ష్ఠ॒దితి॑ ॥ యాని॑ చ॒ ఛన్దాగ్॑-స్య॒త్యరి॑చ్యన్త । యాని॑ చ॒ నోదభ॑వన్న్ । తాని॒ నిర్వీ᳚ర్యాణి హీ॒నాన్య॑మన్యన్త । సా ఽబ్ర॑వీ-ద్బృహ॒తీ । మామే॒వ భూ॒త్వా । మాముప॒ సగ్గ్​ శ్ర॑య॒తేతి॑ । చ॒తుర్భి॑ర॒ఖ్షరై॑-రను॒ష్టుగ్-బృ॑హ॒తీ-న్నోద॑భవత్ । చ॒తుర్భి॑ర॒ఖ్షరైః᳚ ప॒ఙ్క్తి-ర్బృ॑హ॒తీ-మత్య॑రిచ్యత । తస్యా॑మే॒తాని॑ చ॒త్వార్య॒ఖ్షరా᳚ణ్య-ప॒చ్ఛిద్యా॑-దధాత్ ॥ 60 ॥

తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ భూ॒త్వా । బృ॒హ॒తీముప॒ సమ॑శ్రయతామ్ ॥ అ॒ష్టా॒భి-ర॒ఖ్షరై॑రు॒ష్ణిగ్-బృ॑హ॒తీ-న్నోద॑భవత్ । అ॒ష్టా॒భిర॒ఖ్షరై᳚స్త్రి॒ష్టుగ్-బృ॑హ॒తీ-మత్య॑రిచ్యత । తస్యా॑మే॒తా-న్య॒ష్టావ॒ఖ్షరా᳚ణ్య-ప॒చ్ఛిద్యా॑దధాత్ । తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ భూ॒త్వా । బృ॒హ॒తీముప॒ సమ॑శ్రయతామ్ । ద్వా॒ద॒శభి॑-ర॒ఖ్షరై᳚-ర్గాయ॒త్రీ-బృ॑హ॒తీ-న్నోద॑భవత్ । ద్వా॒ద॒శభి॑-ర॒ఖ్షరై॒-ర్జగ॑తీ-బృహ॒తీ-మత్య॑రిచ్యత । తస్యా॑మే॒తాని॒ ద్వాద॑శా॒ఖ్షరా᳚ణ్య-ప॒చ్ఛిద్యా॑దధాత్ ॥ 61 ॥

తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ భూ॒త్వా । బృ॒హ॒తీముప॒ సమ॑శ్రయతామ్ ॥ సో᳚-ఽబ్రవీత్-ప్ర॒జాప॑తిః । ఛన్దాగ్ం॑సి॒ రథో॑ మే భవత । యు॒ష్మాభి॑-ర॒హమే॒త-మద్ధ్వా॑న॒మను॒ సఞ్చ॑రా॒ణీతి॑ । తస్య॑ గాయ॒త్రీ చ॒ జగ॑తీ చ ప॒ఖ్షావ॑భవతామ్ । ఉ॒ష్ణిక్చ॑ త్రి॒ష్టుప్చ॒ ప్రష్ట్యౌ᳚ । అ॒ను॒ష్టుప్చ॑ ప॒ఙ్క్తిశ్చ॒ ధుర్యౌ᳚ । బృ॒హ॒త్యే॑వోద్ధిర॑భవత్ । స ఏ॒త-ఞ్ఛ॑న్దోర॒థమా॒స్థాయ॑ । ఏ॒తమద్ధ్వా॑న॒మను॒ సమ॑చరత్ । ఏ॒తగ్ం హ॒ వై ఛ॑న్దోర॒థమా॒స్థాయ॑ । ఏ॒తమద్ధ్వా॑న॒మను॒ సఞ్చ॑రతి । యేనై॒ష ఏ॒త-థ్స॒చంర॑తి । య ఏ॒వం-విఀ॒ద్వాన్-థ్సోమే॑న॒ యజ॑తే । య ఉ॑చైనమే॒వం-వేఀద॑ ॥ 62 ॥
(అ॒భ॒వ॒న్ - వావ సా దే॒వాఖ్ష॑రా బృహ॒ - త్య॑దధా॒-ద్- ద్వాద॑శా॒ఖ్షరా᳚ణ్యప॒చ్ఛిద్యా॑దధా - దా॒స్థాయ॒ షట్చ॑) (అ. 12)

(అ॒గ్నేః కృత్తి॑కా॒ - య-త్పుణ్యం॑ - దే॒వస్య॑ సవి॒తు--ర్ బ్ర॑హ్మవా॒దినః॒ క - త్యృ॒తమే॒వ - దే॒వా వా - ఆయు॑షః ప్రా॒ణ - మిన్ద్రో॑ దధీ॒చో -దే॑వాసు॒రా-స్స ప్ర॒జాప॑తిః॒ - స స॑ము॒ద్రో - యే వై చ॒త్వార॒ - స్తస్యావా॑చో॒ ద్వాద॑శ)

(అ॒గ్నేః కృత్తి॑కా - దేవగృ॒హా - ఋ॒తమే॒వ - వై᳚శ్వదే॒వేన॒ - తే తద॑న్త॒ - త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేన॒ - తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ ద్విష॑ష్టిః)

(అ॒గ్నేః కృత్తి॑కా॒ - య ఉ ॑చైనమే॒వం-వేఀద॑)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే పఞ్చమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ।