കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠകഃ - പ്രവര്ഗ്യ മന്ത്രാഃ
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1
നമോ॑ വാ॒ചേ യാ ചോ॑ദി॒താ യാ ചാനു॑ദിതാ॒ തസ്യൈ॑ വാ॒ചേ നമോ॒ നമോ॑ വാ॒ചേ നമോ॑ വാ॒ചസ്പത॑യേ॒ നമ॒ ഋഷി॑ഭ്യോ മന്ത്ര॒കൃദ്ഭ്യോ॒ മന്ത്ര॑പതിഭ്യോ॒ മാ മാമൃഷ॑യോ മന്ത്ര॒കൃതോ॑ മന്ത്ര॒പത॑യഃ॒ പരാ॑ദു॒ര്മാ-ഽഹമൃഷീ᳚-ന്മന്ത്ര॒കൃതോ॑ മന്ത്ര॒പതീ॒-ന്പരാ॑ദാം-വൈഁശ്വദേ॒വീം-വാഁച॑മുദ്യാസഗ്മ് ശി॒വാമദ॑സ്താ॒-ഞ്ജുഷ്ടാ᳚-ന്ദേ॒വേഭ്യ॒-ശ്ശര്മ॑ മേ॒ ദ്യൌ-ശ്ശര്മ॑ പൃഥി॒വീ ശര്മ॒ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് ।
ശര്മ॑ ച॒ന്ദ്രശ്ച॒ സൂര്യ॑ശ്ച॒ ശര്മ॑ ബ്രഹ്മപ്രജാപ॒തീ ॥
ഭൂ॒തം-വഁ ॑ദിഷ്യേ॒ ഭുവ॑നം-വഁദിഷ്യേ॒ തേജോ॑ വദിഷ്യേ॒ യശോ॑ വദിഷ്യേ॒ തപോ॑ വദിഷ്യേ॒ ബ്രഹ്മ॑ വദിഷ്യേ സ॒ത്യം-വഁ ॑ദിഷ്യേ॒ തസ്മാ॑ അ॒ഹമി॒ദ-മു॑പ॒സ്തര॑ണ॒-മുപ॑സ്തൃണ ഉപ॒സ്തര॑ണ-മ്മേ പ്ര॒ജായൈ॑ പശൂ॒നാ-മ്ഭൂ॑യാ-ദുപ॒സ്തര॑ണമ॒ഹ-മ്പ്ര॒ജായൈ॑ പശൂ॒നാ-മ്ഭൂ॑യാസ॒-മ്പ്രാണാ॑പാനൌ മൃ॒ത്യോര്മാ॑ പാത॒-മ്പ്രാണാ॑പാനൌ॒ മാ മാ॑ ഹാസിഷ്ട॒-മ്മധു॑ മനിഷ്യേ॒ മധു॑ ജനിഷ്യേ॒ മധു॑ വക്ഷ്യാമി॒ മധു॑ വദിഷ്യാമി॒ മധു॑മതീ-ന്ദേ॒വേഭ്യോ॒ വാച॑മുദ്യാസഗ്മ് ശുശ്രൂ॒ഷേണ്യാ᳚-മ്മനു॒ഷ്യേ᳚ഭ്യ॒സ്ത-മ്മാ॑ ദേ॒വാ അ॑വന്തു ശോ॒ഭായൈ॑ പി॒തരോ-ഽനു॑മദന്തു ॥
ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ 1 ॥ (അ. 1)
അനുവാകം 2
യു॒ഞ്ജതേ॒ മന॑ ഉ॒ത യു॑ഞ്ജതേ॒ ധിയഃ॑ । വിപ്രാ॒ വിപ്ര॑സ്യ ബൃഹ॒തോ വി॑പ॒ശ്ചിതഃ॑ । വി ഹോത്രാ॑ ദധേ വയുനാ॒വിദേക॒ ഇത് । മ॒ഹീ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പരി॑ഷ്ടുതിഃ ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് ।
പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മാദ॑ദേ ॥ അഭ്രി॑രസി॒ നാരി॑രസി ।
അ॒ദ്ധ്വ॒ര॒കൃ-ദ്ദേ॒വേഭ്യഃ॑ । ഉത്തി॑ഷ്ഠ ബ്രഹ്മണസ്പതേ ॥ 2 ॥
ദേ॒വ॒യന്ത॑സ്ത്വേമഹേ । ഉപ॒ പ്രയ॑ന്തു മ॒രുത॑-സ്സു॒ദാന॑വഃ । ഇന്ദ്ര॑ പ്രാ॒ശൂര്ഭ॑വാ॒ സചാ᳚ ॥ പ്രൈതു॒ ബ്രഹ്മ॑ണ॒സ്പതിഃ॑ । പ്ര ദേ॒വ്യേ॑തു സൂ॒നൃതാ᳚ ।
അച്ഛാ॑ വീ॒രന്നര്യ॑-മ്പ॒ങ്ക്തിരാ॑ധസമ് । ദേ॒വാ യ॒ജ്ഞന്ന॑യന്തു നഃ ॥ ദേവീ᳚ ദ്യാവാപൃഥിവീ॒ അനു॑ മേ മഗ്മ്സാഥാമ് । ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ ॥ 3 ॥
മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്ഷ്ണേ ॥ ഇയ॒ത്യഗ്ര॑ ആസീഃ ।
ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ । മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്ഷ്ണേ ॥ ദേവീ᳚-ർവമ്രീര॒സ്യ ഭൂ॒തസ്യ॑ പ്രഥമജാ ഋതാവരീഃ ॥ ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ ॥ 4 ॥
മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്ഷ്ണേ ॥ ഇന്ദ്ര॒സ്യൌജോ॑-ഽസി ।
ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ । മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്ഷ്ണേ ॥ അ॒ഗ്നി॒ജാ അ॑സി പ്ര॒ജാപ॑തേ॒ രേതഃ॑ । ഋ॒ദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ । മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॑ ॥ 5 ॥
മ॒ഖായ॑ ത്വാ । മ॒ഖസ്യ॑ ത്വാ ശീ॒ര്ഷ്ണേ ॥ ആയു॑-ര്ധേഹി പ്രാ॒ണ-ന്ധേ॑ഹി । അ॒പാ॒ന-ന്ധേ॑ഹി വ്യാ॒ന-ന്ധേ॑ഹി । ചക്ഷു॑-ര്ധേഹി॒ ശ്രോത്ര॑-ന്ധേഹി । മനോ॑ ധേഹി॒ വാച॑-ന്ധേഹി । ആ॒ത്മാന॑-ന്ധേഹി പ്രതി॒ഷ്ഠാ-ന്ധേ॑ഹി ।
മാ-ന്ധേ॑ഹി॒ മയി॑ ധേഹി ॥ മധു॑ ത്വാ മധു॒ലാ ക॑രോതു ।
മ॒ഖസ്യ॒ ശിരോ॑-ഽസി ॥ 6 ॥
യ॒ജ്ഞസ്യ॑ പ॒ദേ സ്ഥഃ॑ । ഗാ॒യ॒ത്രേണ॑ ത്വാ॒ ഛന്ദ॑സാ കരോമി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॑സാ കരോമി । ജാഗ॑തേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॑സാ കരോമി ॥ മ॒ഖസ്യ॒ രാസ്നാ॑-ഽസി । അദി॑തിസ്തേ॒ ബില॑ങ്ഗൃഹ്ണാതു । പാങ്ക്തേ॑ന॒ ഛന്ദ॑സാ ।
സൂര്യ॑സ്യ॒ ഹര॑സാ ശ്രായ । മ॒ഖോ॑-ഽസി ॥ 7 ॥
(പ॒തേ॒ - ശിര॑ - ഋതാവരീര്-ഋദ്ധ്യാസ॑മ॒ദ്യ മ॒ഖസ്യ॒ ശിരഃ॒ - ശിരഃ॒ - ശിരോ॑-ഽസി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 2)
(ഇയ॑തി॒ ദേവീ॒രിന്ദ്ര॒സ്യൌജോ᳚-ഽസ്യഗ്നി॒ജാ അ॒സ്യായു॑ര്ധേഹി പ്രാ॒ണ-മ്പഞ്ച॑)
അനുവാകം 3
വൃഷ്ണോ॒ അശ്വ॑സ്യ നി॒ഷ്പദ॑സി । വരു॑ണസ്ത്വാ ധൃ॒തവ്ര॑ത॒ ആധൂ॑പയതു । മി॒ത്രാവരു॑ണയോര്
ധ്രു॒വേണ॒ ധര്മ॑ണാ ॥ അ॒ര്ചിഷേ᳚ ത്വാ । ശോ॒ചിഷേ᳚ ത്വാ ।
ജ്യോതി॑ഷേ ത്വാ । തപ॑സേ ത്വാ ॥ അ॒ഭീമ-മ്മ॑ഹി॒നാ ദിവ᳚മ് ।
മി॒ത്രോ ബ॑ഭൂവ സ॒പ്രഥാഃ᳚ । ഉ॒ത ശ്രവ॑സാ പൃഥി॒വീമ് ॥ 8 ॥
മി॒ത്രസ്യ॑ ചര്ഷണീ॒ധൃതഃ॑ ।
ശ്രവോ॑ ദേ॒വസ്യ॑ സാന॒സിമ് । ദ്യു॒മ്നഞ്ചി॒ത്രശ്ര॑വസ്തമമ് ॥ സിദ്ധ്യൈ᳚ ത്വാ । ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒തോദ്വ॑പതു ।
സു॒പാ॒ണി-സ്സ്വ॑ങ്ഗു॒രിഃ । സു॒ബാ॒ഹുരു॒ത ശക്ത്യാ᳚ ॥ അപ॑ദ്യമാനഃ പൃഥി॒വ്യാമ് । ആശാ॒ ദിശ॒ ആ പൃ॑ണ । ഉത്തി॑ഷ്ഠ ബൃ॒ഹ-ന്ഭ॑വ ॥ 9 ॥
ഊ॒ര്ധ്വസ്തി॑ഷ്ഠ ധ്രു॒വസ്ത്വമ് ॥ സൂര്യ॑സ്യ ത്വാ॒ ചക്ഷു॒ഷാ-ഽന്വീ᳚ക്ഷേ । ഋ॒ജവേ᳚ ത്വാ । സാ॒ധവേ᳚ ത്വാ । സു॒ക്ഷി॒ത്യൈ ത്വാ॒ ഭൂത്യൈ᳚ ത്വാ ॥
ഇ॒ദമ॒ഹമ॒മുമാ॑മുഷ്യായ॒ണം-വിഁ॒ശാ പ॒ശുഭി॑-ര്ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॒ പര്യൂ॑ഹാമി ।
ഗാ॒യ॒ത്രേണ॑ ത്വാ॒ ഛന്ദ॒സാ ഽഽച്ഛൃ॑ണദ്മി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॒സാ ഽഽച്ഛൃ॑ണദ്മി ।
ജാഗ॑തേന ത്വാ॒ ഛന്ദ॒സാ ഽഽച്ഛൃ॑ണദ്മി । ഛൃ॒ണത്തു॑ ത്വാ॒ വാക് । ഛൃ॒ണത്തു॒ ത്വോര്ക് । ഛൃ॒ണത്തു॑ ത്വാ ഹ॒വിഃ ।
ഛൃ॒ന്ധി വാച᳚മ് । ഛൃ॒ന്ധ്യൂര്ജ᳚മ് । ഛൃ॒ന്ധി ഹ॒വിഃ ॥
ദേവ॑ പുരശ്ചര സ॒ഘ്യാസ॑ന്ത്വാ ॥ 10 ॥
(പൃ॒ഥി॒വീമ് - ഭ॑വ॒ - വാ-ഖ്ഷട്ച॑) (അ. 3)
അനുവാകം 4
ബ്രഹ്മ॑-ന്പ്രവ॒ര്ഗ്യേ॑ണ॒ പ്രച॑രിഷ്യാമഃ ।
ഹോത॑-ര്ഘ॒ര്മമ॒ഭിഷ്ടു॑ഹി । അഗ്നീ॒ദ്രൌഹി॑ണൌ പുരോ॒ഡാശാ॒വധി॑ശ്രയ । പ്രതി॑പ്രസ്ഥാത॒ർവിഹ॑ര ।
പ്രസ്തോ॑ത॒-സ്സാമാ॑നി ഗായ ॥ യജു॑ര്യുക്ത॒ഗ്മ്॒ സാമ॑ഭി॒രാക്ത॑ഖന്ത്വാ । വിശ്വൈ᳚-ര്ദേ॒വൈരനു॑മത-മ്മ॒രുദ്ഭിഃ॑ । ദക്ഷി॑ണാഭിഃ॒ പ്രത॑ത-മ്പാരയി॒ഷ്ണുമ് ।
സ്തുഭോ॑ വഹന്തു സുമന॒സ്യമാ॑നമ് । സ നോ॒ രുച॑ന്ധേ॒ഹ്യഹൃ॑ണീയമാനഃ । ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ ।
ഓമിന്ദ്ര॑വന്തഃ॒ പ്രച॑രത ॥ 11 ॥
(അഹൃ॑ണീയമാനോ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 4)
അനുവാകം 5
ബ്രഹ്മ॒-ന്പ്രച॑രിഷ്യാമഃ । ഹോത॑-ര്ഘ॒ര്മമ॒ഭിഷ്ടു॑ഹി ॥ യ॒മായ॑ ത്വാ മ॒ഖായ॑ ത്വാ । സൂര്യ॑സ്യ॒ ഹര॑സേ ത്വാ ॥ പ്രാ॒ണായ॒ സ്വാഹാ᳚ വ്യാ॒നായ॒ സ്വാഹാ॑ ഽപാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ചക്ഷു॑ഷേ॒ സ്വാഹാ॒ ശ്രോത്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । മന॑സേ॒ സ്വാഹാ॑ വാ॒ചേ സര॑സ്വത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ । ദക്ഷാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ ക്രത॑വേ॒ സ്വാഹാ᳚ । ഓജ॑സേ॒ സ്വാഹാ॒ ബലാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
ദേ॒വസ്ത്വാ॑ സവി॒താ മദ്ധ്വാ॑-ഽനക്തു ॥ 12 ॥
പൃ॒ഥി॒വീ-ന്തപ॑സസ്ത്രായസ്വ । അ॒ര്ചിര॑സി ശോ॒ചിര॑സി॒ ജ്യോതി॑രസി॒ തപോ॑-ഽസി । സഗ്മ്സീ॑ദസ്വ മ॒ഹാഗ്മ് അ॑സി । ശോച॑സ്വ ദേവ॒വീത॑മഃ । വി ധൂ॒മമ॑ഗ്നേ അരു॒ഷ-മ്മി॑യേദ്ധ്യ । സൃ॒ജ പ്ര॑ശസ്ത ദര്ശ॒തമ് ॥
അ॒ഞ്ജന്തി॒ യ-മ്പ്ര॒ഥയ॑ന്തോ॒ ന വിപ്രാഃ᳚ । വ॒പാവ॑ന്ത॒ന്നാഗ്നിനാ॒ തപ॑ന്തഃ ।
പി॒തുര്ന പു॒ത്ര ഉപ॑സി॒ പ്രേഷ്ഠഃ॑ । ആ ഘ॒ര്മോ അ॒ഗ്നിമൃ॒തയ॑ന്നസാദീത് ॥ 13 ॥
അ॒നാ॒ധൃ॒ഷ്യാ പു॒രസ്താ᳚ത് । അ॒ഗ്നേരാധി॑പത്യേ ।
ആയു॑ര്മേ ദാഃ । പു॒ത്രവ॑തീ ദക്ഷിണ॒തഃ । ഇന്ദ്ര॒സ്യാധി॑പത്യേ । പ്ര॒ജാ-മ്മേ॑ ദാഃ । സു॒ഷദാ॑ പ॒ശ്ചാത് । ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുരാധി॑പത്യേ । പ്രാ॒ണ-മ്മേ॑ ദാഃ । ആശ്രു॑തിരുത്തര॒തഃ ॥ 14 ॥
മി॒ത്രാവരു॑ണയോ॒രാധി॑പത്യേ । ശ്രോത്ര॑-മ്മേ ദാഃ । വിധൃ॑തിരു॒പരി॑ഷ്ടാത് । ബൃഹ॒സ്പതേ॒രാധി॑പത്യേ ।
ബ്രഹ്മ॑ മേ ദാഃ, ക്ഷ॒ത്ര-മ്മേ॑ ദാഃ । തേജോ॑ മേ ധാ॒ വര്ചോ॑ മേ ധാഃ । യശോ॑ മേ ധാ॒ സ്തപോ॑ മേ ധാഃ ।
മനോ॑ മേ ധാഃ ॥ മനോ॒രശ്വാ॑-ഽസി॒ ഭൂരി॑പുത്രാ ।
വിശ്വാ᳚ഭ്യോ മാ നാ॒ഷ്ട്രാഭ്യഃ॑ പാഹി ॥ 15 ॥
സൂ॒പ॒സദാ॑ മേ ഭൂയാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ॥ തപോ॒ ഷ്വ॑ഗ്നേ॒ അന്ത॑രാഗ്മ് അ॒മിത്രാന്॑ ।
തപാ॒ശഗ്മ്സ॑മര॒രുഷഃ॒ പര॑സ്യ । തപാ॑ വസോ ചികിതാ॒നോ അ॒ചിത്താന്॑ । വി തേ॑ തിഷ്ഠന്താമ॒ജരാ॑ അ॒യാസഃ॑ ॥ ചിത॑-സ്സ്ഥ പരി॒ചിതഃ॑ । സ്വാഹാ॑ മ॒രുദ്ഭിഃ॒ പരി॑ശ്രയസ്വ । മാ അ॑സി । പ്ര॒മാ അ॑സി । പ്ര॒തി॒മാ അ॑സി ॥ 16 ॥
സ॒മ്മാ അ॑സി । വി॒മാ അ॑സി । ഉ॒ന്മാ അ॑സി । അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യാന്ത॒ര്ധിര॑സി ॥
ദിവ॒ന്തപ॑സസ്ത്രായസ്വ । ആ॒ഭി-ര്ഗീ॒ര്ഭി-ര്യദതോ॑ ന ഊ॒നമ് ।
ആപ്യാ॑യയ ഹരിവോ॒ വര്ധ॑മാനഃ । യ॒ദാ സ്തോ॒തൃഭ്യോ॒ മഹി॑ ഗോ॒ത്രാ രു॒ജാസി॑ । ഭൂ॒യി॒ഷ്ഠ॒ഭാജോ॒ അധ॑ തേ സ്യാമ ॥ ശു॒ക്രന്തേ॑ അ॒ന്യ-ദ്യ॑ജ॒തന്തേ॑ അ॒ന്യത് ॥ 17 ॥
വിഷു॑രൂപേ॒ അഹ॑നീ॒ ദ്യൌരി॑വാസി । വിശ്വാ॒ ഹി മാ॒യാ അവ॑സി സ്വധാവഃ । ഭ॒ദ്രാ തേ॑ പൂഷന്നി॒ഹ രാ॒തിര॑സ്തു ॥ അര്ഹ॑-ന്ബിഭര്ഷി॒ സായ॑കാനി॒ ധന്വ॑ । അര്ഹ॑ന്നി॒ഷ്കം-യഁ ॑ജ॒തം-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പമ് । അര്ഹ॑ന്നി॒ദ-ന്ദ॑യസേ॒ വിശ്വ॒-മബ്ഭു॑വമ് । ന വാ ഓജീ॑യോ രുദ്ര॒ ത്വദ॑സ്തി ॥ ഗാ॒യ॒ത്രമ॑സി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭമസി । ജാഗ॑തമസി । മധു॒ മധു॒ മധു॑ ॥ 18 ॥
(അ॒ന॒ - ക്ത്വ॒സാ॒ദീ॒ - ദു॒ത്ത॒ര॒തഃ - പാ॑ഹി - പ്രതി॒മാ അ॑സി - യജ॒തന്തേ॑ അ॒ന്യജ് - ജാഗ॑തമ॒സ്യേക॑-ഞ്ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6
ദശ॒ പ്രാചീ॒ര്ദശ॑ ഭാസി ദക്ഷി॒ണാ । ദശ॑ പ്ര॒തീചീ॒ര്ദശ॑ ഭാ॒സ്യുദീ॑ചീഃ । ദശോ॒ര്ധ്വാ ഭാ॑സി സുമന॒സ്യമാ॑നഃ । സ നോ॒ രുച॑ന്ധേ॒ഹ്യഹൃ॑ണീയമാനഃ ॥
അ॒ഗ്നിഷ്ട്വാ॒ വസു॑ഭിഃ പു॒രസ്താ᳚-ദ്രോചയതു ഗായ॒ത്രേണ॒ ഛന്ദ॑സാ । സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്ത്വാ രു॒ദ്രൈ-ര്ദ॑ക്ഷിണ॒തോ രോ॑ചയതു॒ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേന॒ ഛന്ദ॑സാ ।
സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ । വരു॑ണസ്ത്വാ-ഽഽദി॒ത്യൈഃ പ॒ശ്ചാ-ദ്രോ॑ചയതു॒ ജാഗ॑തേന॒ ഛന്ദ॑സാ ।
സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ ॥ 19 ॥
ദ്യു॒താ॒നസ്ത്വാ॑ മാരു॒തോ മ॒രുദ്ഭി॑രുത്തര॒തോ രോ॑ചയ॒ത്വാനു॑ഷ്ടുഭേന॒ ഛന്ദ॑സാ । സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ । ബൃഹ॒സ്പതി॑സ്ത്വാ॒ വിശ്വൈ᳚-ര്ദേ॒വൈരു॒പരി॑ഷ്ടാ-ദ്രോചയതു॒ പാങ്ക്തേ॑ന॒ ഛന്ദ॑സാ । സ മാ॑ രുചി॒തോ രോ॑ചയ ॥ രോ॒ചി॒തസ്ത്വ-ന്ദേ॑വ ഘര്മ ദേ॒വേഷ്വസി॑ ।
രോ॒ചി॒ഷീ॒യാഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യേ॑ഷു ॥
സമ്രാ᳚ഡ് ഘര്മ രുചി॒തസ്ത്വം ഏ॒വേഷ്വായു॑ഷ്മാഗ്സ്തേജ॒സ്വീ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സ്യ॑സി । രു॒ചി॒തോ॑-ഽഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യേ᳚ഷ്വായു॑ഷ്മാഗ്-സ്തേജ॒സ്വീ ബ്ര॑ഹ്മവര്ച॒സീ ഭൂ॑യാസമ് ॥ രുഗ॑സി । രുച॒-മ്മയി॑ ധേഹി ॥ 20 ॥
മയി॒ രുക് ॥ ദശ॑ പു॒രസ്താ᳚-ദ്രോചസേ । ദശ॑ ദക്ഷി॒ണാ । ദശ॑ പ്ര॒ത്യമ്മ് । ദശോദങ്ങ്॑ । ദശോ॒ര്ധ്വോ ഭാ॑സി സുമന॒സ്യമാ॑നഃ । സ ന॑-സ്സമ്രാ॒ഡിഷ॒മൂര്ജ॑-ന്ധേഹി । വാ॒ജീ വാ॒ജിനേ॑ പവസ്വ । രോ॒ചി॒തോ ഘ॒ര്മോ രു॑ചീ॒യ ॥ 21 ॥
(രോ॒ച॒യ॒ - ധേ॒ഹി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 6)
അനുവാകം 7
അപ॑ശ്യങ്ഗോ॒പാമനി॑പദ്യമാനമ് । ആ ച॒ പരാ॑ ച പ॒ഥിഭി॒ശ്ചര॑ന്തമ് । സ സ॒ദ്ധ്രീചീ॒-സ്സ വിഷൂ॑ചീ॒ർവസാ॑നഃ । ആ വ॑രീവര്തി॒ ഭുവ॑നേഷ്വ॒ന്തഃ ॥ അത്ര॑ പ്രാ॒വീഃ । മധു॒ മാദ്ധ്വീ᳚ഭ്യാ॒-മ്മധു॒ മാധൂ॑ചീഭ്യാമ് । അനു॑ വാ-ന്ദേ॒വവീ॑തയേ ॥ സമ॒ഗ്നിര॒ഗ്നിനാ॑ ഗത । സ-ന്ദേ॒വേന॑ സവി॒ത്രാ । സഗ്മ് സൂര്യേ॑ണ രോചതേ ॥ 22 ॥
സ്വാഹാ॒ സമ॒ഗ്നിസ്തപ॑സാ ഗത । സ-ന്ദേ॒വേന॑ സവി॒ത്രാ ।
സഗ്മ് സൂര്യേ॑ണാരോചിഷ്ട ॥ ധ॒ര്താ ദി॒വോ വിഭാ॑സി॒ രജ॑സഃ । പൃ॒ഥി॒വ്യാ ധ॒ര്താ । ഉ॒രോര॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ ധ॒ര്താ । ധ॒ര്താ ദേ॒വോ ദേ॒വാനാ᳚മ് । അമ॑ര്ത്യസ്തപോ॒ജാഃ ॥ ഹൃ॒ദേ ത്വാ॒ മന॑സേ ത്വാ । ദി॒വേ ത്വാ॒ സൂര്യാ॑യ ത്വാ ॥ 23 ॥
ഊ॒ര്ധ്വമി॒മ-മ॑ദ്ധ്വ॒രങ്കൃ॑ധി । ദി॒വി ദേ॒വേഷു॒ ഹോത്രാ॑ യച്ഛ ॥ വിശ്വാ॑സാ-മ്ഭുവാ-മ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ ഭുവനസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ മനസസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ വചസസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ തപസസ്പതേ । വിശ്വ॑സ്യ ബ്രഹ്മണസ്പതേ । ദേ॒വ॒ശ്രൂസ്ത്വന്ദേ॑വ ഘര്മ ദേ॒വാ-ന്പാ॑ഹി ॥ ത॒പോ॒ജാം-വാഁച॑മ॒സ്മേ നിയ॑ച്ഛ ദേവാ॒യുവ᳚മ് ॥ 24 ॥
ഗര്ഭോ॑ ദേ॒വാനാ᳚മ് ॥ പി॒താ മ॑തീ॒നാമ് ॥
പതിഃ॑ പ്ര॒ജാനാ᳚മ് ॥ മതിഃ॑ കവീ॒നാമ് ॥
സന്ദേ॒വോ ദേ॒വേന॑ സവി॒ത്രാ-ഽയ॑തിഷ്ട । സഗ്മ് സൂര്യേ॑ണാരുക്ത ॥ ആ॒യു॒ര്ദാസ്ത്വമ॒സ്മഭ്യ॑-ങ്ഘര്മ വര്ചോ॒ദാ അ॑സി ॥ പി॒താ നോ॑-ഽസി പി॒താ നോ॑ ബോധ ॥ ആ॒യു॒ര്ധാസ്ത॑നൂ॒ധാഃ പ॑യോ॒ധാഃ ।
വ॒ര്ചോ॒ദാ വ॑രിവോ॒ദാ ദ്ര॑വിണോ॒ദാഃ ॥ 25 ॥
അ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ॒പ്ര॒ ഉ॒രോർവരീ॑യാന് । അ॒ശീ॒മഹി॑ ത്വാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ॥ ത്വമ॑ഗ്നേ ഗൃ॒ഹപ॑തി-ർവി॒ശാമ॑സി । വിശ്വാ॑സാ॒-മ്മാനു॑ഷീണാമ് । ശ॒ത-മ്പൂ॒ര്ഭിര്യ॑വിഷ്ഠ പാ॒ഹ്യഗ്മ്ഹ॑സഃ । സ॒മേ॒ദ്ധാരഗ്മ്॑ ശ॒തഗ്മ് ഹിമാഃ᳚ ।
ത॒-ന്ദ്രാ॒വിണഗ്മ്॑ ഹാര്ദിവാ॒നമ് । ഇ॒ഹൈവ രാ॒തയ॑-സ്സന്തു ॥ ത്വഷ്ടീ॑മതീ തേ സപേയ । സു॒രേതാ॒ രേതോ॒ ദധാ॑നാ ।
വീ॒രം-വിഁ ॑ദേയ॒ തവ॑ സ॒ന്ദൃശി॑ ।
മാ-ഽഹഗ്മ് രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ॒ വി യോ॑ഷമ് ॥ 26 ॥
(രോ॒ച॒തേ॒-സൂര്യ॑യ ത്വാ - ദേവാ॒യുവം॑ - ദ്രവിണോ॒ദാ - ദധാ॑നാ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)
അനുവാകം 8
ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് ।
പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാ॒മാ ദ॑ദേ ॥ അദി॑ത്യൈ॒ രാസ്നാ॑-ഽസി । ഇഡ॒ ഏഹി॑ । അദി॑ത॒ ഏഹി॑ । സര॑സ്വ॒ത്യേഹി॑ । അസാ॒വേഹി॑ ।
അസാ॒വേഹി॑ । അസാ॒വേഹി॑ ॥ 27 ॥
അദി॑ത്യാ ഉ॒ഷ്ണീഷ॑മസി । വാ॒യുര॑സ്യൈ॒ഡഃ । പൂ॒ഷാ ത്വോ॒പാവ॑സൃജതു । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-മ്പ്ര ദാ॑പയ । യസ്തേ॒ സ്തന॑-ശ്ശശ॒യോ യോ മ॑യോ॒ഭൂഃ । യേന॒ വിശ്വാ॒ പുഷ്യ॑സി॒ വാര്യാ॑ണി । യോ ര॑ത്ന॒ധാ വ॑സു॒വിദ്യ-സ്സു॒ദത്രഃ॑ ।
സര॑സ്വതി॒ തമി॒ഹ ധാത॑വേ-ഽകഃ ॥ ഉസ്ര॑ ഘ॒ര്മഗ്മ് ശിഗ്മ്॑ഷ । ഉസ്ര॑ ഘ॒ര്മ-മ്പാ॑ഹി ॥ 28 ॥
ഘ॒ര്മായ॑ ശിഗ്മ്ഷ । ബൃഹ॒സ്പതി॒സ്ത്വോപ॑സീദതു । ദാന॑വ-സ്സ്ഥ॒ പേര॑വഃ । വി॒ഷ്വ॒ഗ്വൃതോ॒ ലോഹി॑തേന । അ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-മ്പിന്വസ്വ । സര॑സ്വത്യൈ പിന്വസ്വ ।
പൂ॒ഷ്ണേ പി॑ന്വസ്വ । ബൃഹ॒സ്പത॑യേ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രാ॑യ പിന്വസ്വ । ഇന്ദ്രാ॑യ പിന്വസ്വ ॥ 29 ॥
ഗാ॒യ॒ത്രോ॑-ഽസി । ത്രൈഷ്ടു॑ഭോ-ഽസി । ജാഗ॑തമസി । സ॒ഹോര്ജോ ഭാ॒ഗേനോപ॒ മേഹി॑ । ഇന്ദ്രാ᳚ശ്വിനാ॒ മധു॑ന-സ്സാര॒ഘസ്യ॑ । ഘ॒ര്മ-മ്പാ॑ത വസവോ॒ യജ॑താ॒ വട് । സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ സൂര്യ॑സ്യ ര॒ശ്മയേ॑ വൃഷ്ടി॒വന॑യേ ജുഹോമി । മധു॑ ഹ॒വിര॑സി । സൂര്യ॑സ്യ॒ തപ॑സ്തപ । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ പരി॑ഗൃഹ്ണാമി ॥ 30 ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷേണ॒ ത്വോപ॑യച്ഛാമി । ദേ॒വാനാ᳚-ന്ത്വാ പിതൃ॒ണാമനു॑മതോ॒ ഭര്തുഗ്മ്॑ ശകേയമ് । തേജോ॑-ഽസി ।
തേജോ-ഽനു॒പ്രേഹി॑ । ദി॒വി॒സ്പൃമ്മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ।
അ॒ന്ത॒രി॒ക്ഷ॒സ്പൃമ്മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ । പൃ॒ഥി॒വി॒സ്പൃമ്മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ।
സുവ॑രസി॒ സുവ॑ര്മേ യച്ഛ ।
ദിവം॑-യഁച്ഛ ദി॒വോ മാ॑ പാഹി ॥ 31 ॥
(ഏഹി॑ - പാഹി - പിന്വസ്വ - ഗൃഹ്ണാമി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 8)
അനുവാകം 9
സ॒മു॒ദ്രായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । സ॒ലി॒ലായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒നാ॒ധൃ॒ഷ്യായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒പ്ര॒തി॒ധൃ॒ഷ്യായ॑ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അ॒വ॒സ്യവേ᳚ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ദുവ॑സ്വതേ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ശിമി॑ദ്വതേ ത്വാ॒ വാതാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ഗ്നയേ᳚ ത്വാ॒ വസു॑മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സോമാ॑യ ത്വാ രു॒ദ്രവ॑തേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
വരു॑ണായ ത്വാ-ഽഽദി॒ത്യവ॑തേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 32 ॥
ബൃഹ॒സ്പത॑യേ ത്വാ വി॒ശ്വദേ᳚വ്യാവതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ॒വി॒ത്രേ ത്വ॑ര്ഭു॒മതേ॑ വിഭു॒മതേ᳚ പ്രഭു॒മതേ॒ വാജ॑വതേ॒ സ്വാഹാ᳚ । യ॒മായ॒ ത്വാ-ഽങ്ഗി॑രസ്വതേ പിതൃ॒മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ വിശ്വാ॒ ആശാ॑ ദക്ഷിണ॒സത് । വിശ്വാ᳚-ന്ദേ॒വാന॑യാഡി॒ഹ । സ്വാഹാ॑കൃതസ്യ ഘ॒ര്മസ്യ॑ । മധോഃ᳚ പിബതമശ്വിനാ ।
സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ॑ യ॒ജ്ഞിയാ॑യ । ശം-യഁജു॑ര്ഭിഃ ॥
അശ്വി॑നാ ഘ॒ര്മ-മ്പാ॑തഗ്മ് ഹാര്ദിവാ॒നമ് ॥ 33 ॥
അഹ॑-ര്ദി॒വാഭി॑-രൂ॒തിഭിഃ॑ । അനു॑ വാ॒-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ മഗ്മ്॑സാതാമ് । സ്വാഹേന്ദ്രാ॑യ ॥ സ്വാഹേന്ദ്രാ॒വട് । ഘ॒ര്മമ॑പാതമശ്വിനാ ഹാര്ദിവാ॒നമ് ।
അഹ॑-ര്ദി॒വാഭി॑രൂ॒തിഭിഃ॑ । അനു॑ വാ॒-ന്ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ അ॑മഗ്മ്സാതാമ് । ത-മ്പ്രാ॒വ്യം॑-യഁഥാ॒ വട് । നമോ॑ ദി॒വേ । നമഃ॑ പൃഥി॒വ്യൈ ॥ 34 ॥
ദി॒വി ധാ॑ ഇ॒മം-യഁ॒ജ്ഞമ് । യ॒ജ്ഞമി॒മ-ന്ദി॒വി ധാഃ᳚ । ദിവ॑ങ്ഗച്ഛ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷങ്ഗച്ഛ । പൃ॒ഥി॒വീങ്ഗ॑ച്ഛ । പഞ്ച॑ പ്ര॒ദിശോ॑ ഗച്ഛ । ദേ॒വാ-ന്ഘ॑ര്മ॒പാ-ന്ഗ॑ച്ഛ । പി॒തൄ-ന്ഘ॑ര്മ॒പാ-ന്ഗ॑ച്ഛ ॥ 35 ॥
(ആ॒ദി॒ത്യവ॑തേ॒ സ്വാഹാ॑-ഹാര്ദിവാ॒നമ്-പൃ॑ഥി॒വ്യാ-+അ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 9)
അനുവാകം 10
ഇ॒ഷേ പീ॑പിഹി । ഊ॒ര്ജേ പീ॑പിഹി । ബ്രഹ്മ॑ണേ പീപിഹി । ക്ഷ॒ത്രായ॑ പീപിഹി । അ॒ദ്ഭ്യഃ പീ॑പിഹി । ഓഷ॑ധീഭ്യഃ പീപിഹി । വന॒സ്പതി॑ഭ്യഃ പീപിഹി । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ᳚-മ്പീപിഹി । സു॒ഭൂ॒തായ॑ പീപിഹി । ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സായ॑ പീപിഹി ॥ 36 ॥
യജ॑മാനായ പീപിഹി । മഹ്യ॒ഞ്ജ്യൈഷ്ഠ്യാ॑യ പീപിഹി ॥ ത്വിഷ്യൈ᳚ ത്വാ । ദ്യു॒മ്നായ॑ ത്വാ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യായ॑ ത്വാ॒ ഭൂത്യൈ᳚ ത്വാ । ധര്മാ॑-ഽസി സു॒ധര്മാ മേ᳚ ന്യ॒സ്മേ । ബ്രഹ്മാ॑ണി ധാരയ । ക്ഷ॒ത്രാണി॑ ധാരയ । വിശ॑ന്ധാരയ ।
നേത്ത്വാ॒ വാത॑-സ്സ്ക॒ന്ദയാ᳚ത് ॥ 37 ॥
അ॒മുഷ്യ॑ ത്വാ പ്രാ॒ണേ സാ॑ദയാമി । അ॒മുനാ॑ സ॒ഹ നി॑ര॒ര്ഥങ്ഗ॑ച്ഛ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ പൂ॒ഷ്ണേ ശര॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ഗ്രാവ॑ഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । പ്ര॒തി॒രേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീഭ്യാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।
പി॒തൃഭ്യോ॑ ഘര്മ॒പേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥
രു॒ദ്രായ॑ രു॒ദ്രഹോ᳚ത്രേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 38 ॥
അഹ॒-ര്ജ്യോതിഃ॑ കേ॒തുനാ॑ ജുഷതാമ് । സു॒ജ്യോ॒തി-ര്ജ്യോതി॑ഷാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । രാത്രി॒ര്ജ്യോതിഃ॑ കേ॒തുനാ॑ ജുഷതാമ് । സു॒ജ്യോ॒തി-ര്ജ്യോതി॑ഷാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । അപീ॑പരോ॒ മാ-ഽഹ്നോ॒ രാത്രി॑യൈ മാ പാഹി । ഏ॒ഷാ തേ॑ അഗ്നേ സ॒മിത് । തയാ॒ സമി॑ദ്ധ്യസ്വ । ആയു॑ര്മേ ദാഃ । വര്ച॑സാ മാ-ഽഞ്ജീഃ । അപീ॑പരോ മാ॒ രാത്രി॑യാ॒ അഹ്നോ॑ മാ പാഹി ॥ 39 ॥
ഏ॒ഷാ തേ॑ അഗ്നേ സ॒മിത് । തയാ॒ സമി॑ദ്ധ്യസ്വ । ആയു॑ര്മേ ദാഃ । വര്ച॑സാ മാ-ഽഞ്ജീഃ । അ॒ഗ്നി-ര്ജ്യോതി॒-ര്ജ്യോതി॑ര॒ഗ്നി-സ്സ്വാഹാ᳚ ।
സൂര്യോ॒ ജ്യോതി॒-ര്ജ്യോതി॒-സ്സൂര്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚ । ഭൂ-സ്സ്വാഹാ᳚ । ഹു॒തഗ്മ് ഹ॒വിഃ । മധു॑ ഹ॒വിഃ । ഇന്ദ്ര॑തമേ॒-ഽഗ്നൌ ॥ 40 ॥
പി॒താ നോ॑-ഽസി॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ । അ॒ശ്യാമ॑ തേ ദേവഘര്മ ।
മധു॑മതോ॒ വാജ॑വതഃ പിതു॒മതഃ॑ । അങ്ഗി॑രസ്വത-സ്സ്വധാ॒വിനഃ॑ । അ॒ശീ॒മഹി॑ ത്വാ॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ॥ സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ സൂര്യ॑സ്യ ര॒ശ്മിഭ്യഃ॑ । സ്വാഹാ᳚ ത്വാ॒ നക്ഷ॑ത്രേഭ്യഃ ॥ 41 ॥
(ബ്ര॒ഹ്മ॒വ॒ര്ച॒സായ॑ പീപിഹി - സ്ക॒ന്ദയാ᳚-ദ്- രു॒ദ്രായ॑ രു॒ദ്രഹോ᳚ത്രേ॒ സ്വാഹാ - ഽഹ്നോ॑ മാ പാഹ് - യ॒ഗ്നൌ - +സ॒പ്ത ച॑) (അ. 10)
അനുവാകം 11
ഘര്മ॒ യാ തേ॑ ദി॒വി ശുക് । യാ ഗാ॑യ॒ത്രേ ഛന്ദ॑സി । യാ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണേ । യാ ഹ॑വി॒ര്ധാനേ᳚ । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ ഘര്മ॒ യാ തേ॒-ഽന്തരി॑ക്ഷേ॒ ശുക് ।
യാ ത്രൈഷ്ടു॑ഭേ॒ ഛന്ദ॑സി । യാ രാ॑ജ॒ന്യേ᳚ । യാ-ഽഽഗ്നീ᳚ദ്ധ്രേ ।
താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 42 ॥
ഘര്മ॒ യാ തേ॑ പൃഥി॒വ്യാഗ്മ് ശുക് । യാ ജാഗ॑തേ॒ ഛന്ദ॑സി । യാ വൈശ്യേ᳚ । യാ സദ॑സി । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ അ॒ഗ്നിശ്ച॑ ഹവ്യ॒വാഹ॑നോ॒ ഭവ॑താ-ന്ദാ॒ശുഷേ॒ മയഃ॑ ॥ അന്വിദ॑നുമതേ॒ ത്വ-മ്മന്യാ॑സൈ॒ ശഞ്ച॑നഃ കൃധി । ക്രത്വേ॒ ദക്ഷാ॑യ നോ ഹിനു॒ പ്രണ॒ ആയൂഗ്മ്॑ഷി താരിഷഃ ॥ ദി॒വസ്ത്വാ॑ പര॒സ്പായാഃ᳚ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ ത॒നുവഃ॑ പാഹി । പൃ॒ഥി॒വ്യാസ്ത്വാ॒ ധര്മ॑ണാ ॥ 43 ॥
വ॒യമനു॑ക്രാമാമ സുവി॒തായ॒ നവ്യ॑സേ ॥ ബ്രഹ്മ॑ണസ്ത്വാ പര॒സ്പായാഃ᳚ । ക്ഷ॒ത്രസ്യ॑ ത॒നുവഃ॑ പാഹി । വി॒ശസ്ത്വാ॒ ധര്മ॑ണാ । വ॒യമനു॑ക്രാമാമ സുവി॒തായ॒ നവ്യ॑സേ ॥ പ്രാ॒ണസ്യ॑ ത്വാ പര॒സ്പായൈ᳚ । ചക്ഷു॑ഷസ്ത॒നുവഃ॑ പാഹി । ശ്രോത്ര॑സ്യ ത്വാ॒ ധര്മ॑ണാ । വ॒യമനു॑ക്രാമാമ സുവി॒തായ॒ നവ്യ॑സേ ॥ വ॒ല്ഗുര॑സി ശം॒-യുഁധാ॑യാഃ ॥ 44 ॥
ശിശു॒-ര്ജന॑ധായാഃ ॥ ശഞ്ച॒ വക്ഷി॒ പരി॑ ച॒ വക്ഷി॑ ।
ചതു॑-സ്സ്രക്തി॒ര്നാഭി॑ര്-ഋ॒തസ്യ॑ । സദോ॑ വി॒ശ്വായു॒-ശ്ശര്മ॑ സ॒പ്രഥാഃ᳚ । അപ॒ ദ്വേഷോ॒ അപ॒ ഹ്വരഃ॑ । അ॒ന്യദ്വ്ര॑തസ്യ സശ്ചിമ । ഘര്മൈ॒ത-ത്തേ-ഽന്ന॑മേ॒ത-ത്പുരീ॑ഷമ് । തേന॒ വര്ധ॑സ്വ॒ ചാ ച॑ പ്യായസ്വ । വ॒ര്ധി॒ഷീ॒മഹി॑ ച വ॒യമ് । ആ ച॑ പ്യാസിഷീ॒മഹി॑ ॥ 45 ॥
രന്തി॒-ര്നാമാ॑സി ദി॒വ്യോ ഗ॑ന്ധ॒ർവഃ । തസ്യ॑ തേ പ॒ദ്വദ്ധ॑വി॒ര്ധാന᳚മ് । അ॒ഗ്നിരദ്ധ്യ॑ക്ഷാഃ । രു॒ദ്രോ-ഽധി॑പതിഃ ॥ സമ॒ഹമായു॑ഷാ । സ-മ്പ്രാ॒ണേന॑ ।
സം-വഁര്ച॑സാ । സ-മ്പയ॑സാ । സങ്ഗൌ॑പ॒ത്യേന॑ । സഗ്മ് രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ ॥ 46 ॥
വ്യ॑സൌ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥
അചി॑ക്രദ॒ദ്വൃഷാ॒ ഹരിഃ॑ । മ॒ഹാ-ന്മി॒ത്രോ ന ദ॑ര്ശ॒തഃ । സഗ്മ് സൂര്യേ॑ണ രോചതേ ॥ ചിദ॑സി സമു॒ദ്രയോ॑നിഃ । ഇന്ദു॒-ര്ദക്ഷ॑-ശ്ശ്യേ॒ന ഋ॒താവാ᳚ । ഹിര॑ണ്യപക്ഷ-ശ്ശകു॒നോ ഭു॑ര॒ണ്യുഃ । മ॒ഹാന്-ഥ്സ॒ധസ്ഥേ᳚ ധ്രു॒വ ആനിഷ॑ത്തഃ ॥ 47 ॥
നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ॥ വി॒ശ്വാവ॑സുഗ്മ് സോമ ഗന്ധ॒ർവമ് । ആപോ॑ ദദൃ॒ശുഷീഃ᳚ । തദൃ॒തേനാ॒ വ്യാ॑യന്ന് । തദ॒ന്വവൈ᳚ത് । ഇന്ദ്രോ॑ രാരഹാ॒ണ ആ॑സാമ് । പരി॒ സൂര്യ॑സ്യ പരി॒ധീഗ്മ് ര॑പശ്യത് ॥ വി॒ശ്വാവ॑സുര॒ഭി തന്നോ॑ ഗൃണാതു । ദി॒വ്യോ ഗ॑ന്ധ॒ർവോ രജ॑സോ വി॒മാനഃ॑ ।
യദ്വാ॑ ഘാ സ॒ത്യമു॒ത യന്ന വി॒ദ്മ ॥ 48 ॥
ധിയോ॑ ഹിന്വാ॒നോ ധിയ॒ ഇന്നോ॑ അവ്യാത് ॥ സസ്നി॑മവിന്ദ॒ച്ചര॑ണേ ന॒ദീനാ᳚മ് ।
അപാ॑വൃണോ॒-ദ്ദുരോ॒ അശ്മ॑വ്രജാനാമ് । പ്രാസാ᳚-ന്ഗന്ധ॒ർവോ അ॒മൃതാ॑നി വോചത് । ഇന്ദ്രോ॒ ദക്ഷ॒-മ്പരി॑ജാനാദ॒ഹീന᳚മ് ॥ ഏ॒തത്ത്വ-ന്ദേ॑വ ഘര്മ ദേ॒വോ ദേ॒വാനുപാ॑ഗാഃ ।
ഇ॒ദമ॒ഹ-മ്മ॑നു॒ഷ്യോ॑ മനു॒ഷ്യാന്॑ । സോമ॑പീ॒ഥാനു॒ മേഹി॑ । സ॒ഹ പ്ര॒ജയാ॑ സ॒ഹ രാ॒യസ്പോഷേ॑ണ ॥
സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു ॥ 49 ॥
ദു॒ര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭൂയാസുഃ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒ പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥ ഉദു॒ ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ । ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ᳚മ് । ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒-മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒-ഽഗ്നേഃ ॥ ഇ॒മമൂ॒ ഷു ത്യമ॒സ്മഭ്യഗ്മ്॑ സ॒നിമ് । ഗാ॒യ॒ത്രന്നവീ॑യാഗ്മ്സമ് ।
അഗ്നേ॑ ദേ॒വേഷു॒ പ്രവോ॑ചഃ ॥ 50 ॥
(യാ-ഽഽഗ്നീ᳚ദ്ധ്രേ॒ താന്താ॑ ഏ॒തേനാവ॑യജേ॒ സ്വാഹാ॒ - ധര്മ॑ണാ - ശം॒-യുഁധാ॑യാഃ - പ്യാസിഷീ॒മഹി॒-പോഷേ॑ണ॒-നിഷ॑ത്തോ-വി॒ദ്മ-സ॑ന്-+ത്വ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 11)
അനുവാകം 12
മ॒ഹീ॒നാ-മ്പയോ॑-ഽസി॒ വിഹി॑ത-ന്ദേവ॒ത്രാ ।
ജ്യോ॒തി॒ര്ഭാ അ॑സി॒ വന॒സ്പതീ॑നാ॒മോഷ॑ധീനാ॒ഗ്മ്॒ രസഃ॑ ।
വാ॒ജിന॑-ന്ത്വാ വാ॒ജിനോ-ഽവ॑ നയാമഃ ।
ഊ॒ര്ധ്വ-മ്മന॑-സ്സുവ॒ര്ഗമ് ॥ 51 ॥ (അ. 12)
അനുവാകം 13
അസ്കാ॒-ന്ദ്യൌഃ പൃ॑ഥി॒വീമ് । അസ്കാ॑നൃഷ॒ഭോ യുവാ॒ ഗാഃ ।
സ്ക॒ന്നേമാ വിശ്വാ॒ ഭുവ॑നാ । സ്ക॒ന്നോ യ॒ജ്ഞഃ പ്രജ॑നയതു ॥ അസ്കാ॒നജ॑നി॒ പ്രാജ॑നി । ആ സ്ക॒ന്നാജ്ജാ॑യതേ॒ വൃഷാ᳚ ।
സ്ക॒ന്നാ-ത്പ്രജ॑നിഷീമഹി ॥ 52 ॥ (അ. 13)
അനുവാകം 14
യാ പു॒രസ്താ᳚-ദ്വി॒ദ്യുദാപ॑തത് । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑ യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ । യാ ദ॑ക്ഷിണ॒തഃ । യാ പ॒ശ്ചാത് । യോത്ത॑ര॒തഃ । യോപരി॑ഷ്ടാ-ദ്വി॒ദ്യുദാപ॑തത് । താന്ത॑ ഏ॒തേനാവ॑ യജേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 53 ॥ (അ. 14)
അനുവാകം 15
പ്രാ॒ണായ॒ സ്വാഹാ᳚ വ്യാ॒നായ॒ സ്വാഹാ॑ ഽപാ॒നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ചക്ഷു॑ഷേ॒ സ്വാഹാ॒ ശ്രോത്രാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
മന॑സേ॒ സ്വാഹാ॑ വാ॒ചേ സര॑സ്വത്യൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 54 ॥ (അ. 15)
അനുവാകം 16
പൂ॒ഷ്ണേ സ്വാഹാ॑ പൂ॒ഷ്ണേ ശര॑സേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
പൂ॒ഷ്ണേ പ്ര॑പ॒ത്ഥ്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ॑ പൂ॒ഷ്ണേ ന॒രന്ധി॑ഷായ॒ സ്വാഹാ᳚ । പൂ॒ഷ്ണേ-ഽങ്ഘൃ॑ണയേ॒ സ്വാഹാ॑ പൂ॒ഷ്ണേ ന॒രുണാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
പൂ॒ഷ്ണേ സാ॑കേ॒തായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 55 ॥ (അ. 16)
അനുവാകം 17
ഉദ॑സ്യ॒ ശുഷ്മാ᳚-ദ്ഭാ॒നുര്നാര്ത॒ ബിഭ॑ര്തി । ഭാ॒ര-മ്പൃ॑ഥി॒വീ ന ഭൂമ॑ । പ്ര ശു॒ക്രൈതു॑ ദേ॒വീ മ॑നീ॒ഷാ । അ॒സ്മ-ഥ്സുത॑ഷ്ടോ॒ രഥോ॒ ന വാ॒ജീ । അര്ച॑ന്ത॒ ഏകേ॒ മഹി॒ സാമ॑ മന്വത । തേന॒ സൂര്യ॑മധാരയന്ന് ।
തേന॒ സൂര്യ॑മരോചയന്ന് । ഘ॒ര്മ-ശ്ശിര॒സ്തദ॒യമ॒ഗ്നിഃ ।
പുരീ॑ഷമസി॒ സമ്പ്രി॑യ-മ്പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑ര്ഭുവത് । പ്ര॒ജാപതി॑സ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 56 ॥ (അ. 17)
അനുവാകം 18
യാസ്തേ॑ അഗ്ന ആ॒ര്ദ്രാ യോന॑യോ॒ യാഃ കു॑ലാ॒യിനീഃ᳚ ।
യേ തേ॑ അഗ്ന॒ ഇന്ദ॑വോ॒ യാ ഉ॒ നാഭ॑യഃ । യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ത॒നുവ॒ ഊര്ജോ॒ നാമ॑ । താഭി॒സ്ത്വമു॒ഭയീ॑ഭി-സ്സംവിഁദാ॒നഃ । പ്ര॒ജാഭി॑രഗ്നേ॒ ദ്രവി॑ണേ॒ഹ സീ॑ദ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 57 ॥ (അ. 18)
അനുവാകം 19
അ॒ഗ്നിര॑സി വൈശ്വാന॒രോ॑-ഽസി । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസി പരിവഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । ഇ॒ദാ॒വ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസീദുവഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । ഇ॒ദ്വ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസി വഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । തസ്യ॑ തേ വസ॒ന്ത-ശ്ശിരഃ॑ । ഗ്രീ॒ഷ്മോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । വ॒ര്॒ഷാഃ പുച്ഛ᳚മ് ।
ശ॒രദുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ । ഹേ॒മ॒ന്തോ മദ്ധ്യ᳚മ് । പൂ॒ർവ॒പ॒ക്ഷാശ്ചിത॑യഃ । അ॒പ॒ര॒പ॒ക്ഷാഃ പുരീ॑ഷമ് । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണീഷ്ട॑കാഃ । തസ്യ॑ തേ॒ മാസാ᳚ശ്ചാര്ധമാ॒സാശ്ച॑ കല്പന്താമ് ।
ഋ॒തവ॑സ്തേ കല്പന്താമ് । സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രസ്തേ॑ കല്പതാമ് ।
അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാണി॑ തേ കല്പന്താമ് । ഏതി॒ പ്രേതി॒ വീതി॒ സമിത്യുദിതി॑ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 58 ॥
(ചിത॑യോ॒ നവ॑ ച) (അ. 19)
അനുവാകം 20
ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ । ഊ॒ര്ധ്വ ഊ॒ ഷുണ॑ ഊ॒തയേ᳚ । ഊ॒ര്ധ്വോ നഃ॑ പാ॒ഹ്യഗ്മ്ഹ॑സഃ ॥
വി॒ധുന്ദ॑ദ്രാ॒ണഗ്മ് സമ॑നേ ബഹൂ॒നാമ് । യുവാ॑ന॒ഗ്മ്॒ സന്ത॑-മ്പലി॒തോ ജ॑ഗാര । ദേ॒വസ്യ॑ പശ്യ॒ കാവ്യ॑-മ്മഹി॒ത്വാ-ഽദ്യാ മ॒മാര॑ । സ ഹ്യ॒-സ്സമാ॑ന ॥
യദൃ॒തേ ചി॑ദഭി॒ശ്രിഷഃ॑ । പു॒രാ ജ॒ര്തൃഭ്യ॑ ആ॒തൃദഃ॑ ।
സന്ധാ॑താ സ॒ന്ധി-മ്മ॒ഘവാ॑ പുരോ॒വസുഃ॑ ॥ 59 ॥
നിഷ്ക॑ര്താ॒ വിഹ്രു॑ത॒-മ്പുനഃ॑ ॥ പുന॑രൂ॒ര്ജാ നി വ॑ര്തസ്വ॒ പുന॑രഗ്ന ഇ॒ഷാ-ഽഽയു॑ഷാ । പുന॑ര്നഃ പാഹി വി॒ശ്വതഃ॑ ॥ സ॒ഹ ര॒യ്യാ നി വ॑ര്ത॒സ്വാഗ്നേ॒ പിന്വ॑സ്വ॒ ധാര॑യാ । വി॒ശ്വഫ്സ്നി॑യാ വി॒ശ്വത॒സ്പരി॑ ॥ മാ നോ॑ ഘര്മ വ്യഥി॒തോ വി॑വ്യഥോ നഃ । മാ നഃ॒ പര॒മധ॑ര॒മ്മാ രജോ॑-ഽനൈഃ । മോഷ്വ॑സ്മാഗ് സ്തമ॑സ്യന്ത॒രാ ധാഃ᳚ । മാ രു॒ദ്രിയാ॑സോ അ॒ഭിഗു॑ർവൃ॒ധാനഃ॑ ॥ മാ നഃ॒ ക്രതു॑ഭിര്-ഹീഡി॒തേഭി॑ര॒സ്മാന് । ദ്വിഷാ॑ സുനീതേ॒ മാ പരാ॑ദാഃ ।
മാ നോ॑ രു॒ദ്രോ നിര്-ഋ॑തി॒ര്മാ നോ॒ അസ്താ᳚ ।
മാ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ഹീ॑ഡിഷാതാമ് ॥ 60 ॥
ഉപ॑ നോ മിത്രാവരുണാവി॒ഹാവ॑തമ് । അ॒ന്വാദീ᳚ദ്ധ്യാഥാമി॒ഹ ന॑-സ്സഖായാ । ആ॒ദി॒ത്യാനാ॒-മ്പ്രസി॑തിര്ഹേ॒തിഃ । ഉ॒ഗ്രാ ശ॒താപാ᳚ഷ്ഠാ ഘ॒ വിഷാ॒ പരി॑ണോ വൃണക്തു ॥
ഇ॒മ-മ്മേ॑ വരുണ ശ്രുധീ॒ ഹവ॑മ॒ദ്യാ ച॑ മൃഡയ । ത്വാമ॑വ॒സ്യുരാ ച॑കേ ॥ തത്ത്വാ॑ യാമി॒ ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വന്ദ॑മാന॒-സ്തദാ ശാ᳚സ്തേ॒ യജ॑മാനോ ഹ॒വിര്ഭിഃ॑ । അഹേ॑ഡമാനോ വരുണേ॒ഹ ബോ॒ദ്ധ്യുരു॑ശഗ്മ്സ॒ മാ ന॒ ആയുഃ॒ പ്രമോ॑ഷീഃ ॥ ത്വ-ന്നോ॑ അഗ്നേ॒ വരു॑ണസ്യ വി॒ദ്വാ-ന്ദേ॒വസ്യ॒ ഹേഡോ-ഽവ॑ യാസി സീഷ്ഠാഃ । യജി॑ഷ്ഠോ॒ വഹ്നി॑ തമ॒-ശ്ശോശു॑ചാനോ॒ വിശ്വാ॒ ദ്വേഷാഗ്മ്॑സി॒ പ്രമു॑മുഗ്ധ്യ॒സ്മത് ॥
സ ത്വന്നോ॑ അന്ഗേ-ഽവ॒മോ ഭ॑വോ॒തീ നേദി॑ഷ്ഠോ അ॒സ്യാ ഉ॒ഷസോ॒ വ്യു॑ഷ്ടൌ । അവ॑ യക്ഷ്വ നോ॒ വരു॑ണ॒ഗ്മ്॒ രരാ॑ണോ വീ॒ഹി മൃ॑ഡീ॒കഗ്മ് സു॒ഹവോ॑ ന ഏധി ॥ ത്വമ॑ഗ്നേ അ॒യാ-ഽസി॑ । അ॒യാ സന്മന॑സാ ഹി॒തഃ । അ॒യാ സനഃഅ॒വ്യമൂ॑ഹിഷേ । അ॒യാ നോ॑ ധേഹി ഭേഷ॒ജമ് । ഇ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിരാഹു॑തഃ । സ്വാഹാ॑കൃതഃ പിപര്തു നഃ । സ്വ॒ഗാ ദേ॒വേഭ്യ॑ ഇ॒ദ-ന്നമഃ॑ ॥
ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒ പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥ ഉദു॒ ത്യ-ഞ്ജാ॒തവേ॑ദസ-ന്ദേ॒വം-വഁ ॑ഹന്തി കേ॒തവഃ॑ । ദൃ॒ശേ വിശ്വാ॑യ॒ സൂര്യ᳚മ് । ചി॒ത്ര-ന്ദേ॒വാനാ॒-മുദ॑ഗാ॒ദനീ॑ക॒-ഞ്ചക്ഷു॑ ര്മി॒ത്രസ്യ॒ വരു॑ണസ്യാ॒-ഽഗ്നേഃ ॥
വയ॑-സ്സുപ॒ര്ണാ ഉപ॑സേദു॒രിന്ദ്ര᳚മ് । പ്രി॒യമേ॑ധാ॒ ഋഷ॑യോ॒ നാധ॑മാനാഃ । അപ॑ ധ്വാ॒ന്തമൂ᳚ര്ണു॒ഹി പൂ॒ര്ധി ചക്ഷുഃ॑ । മു॒മു॒ഗ്ധ്യ॑സ്മാ-ന്നി॒ധയേ॑വ ബ॒ദ്ധാന് ॥ 61 ॥
(പു॒രോ॒വസു॑ര്ഹീഡിഷാതാഗ്മ് സുപ॒ര്ണാഃ) (അ. 20)
അനുവാകം 21
ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ । മയി॒ ത്യദി॑ന്ദ്രി॒യ-മ്മ॒ഹത് । മയി॒ ദക്ഷോ॒ മയി॒ ക്രതുഃ॑ । മയി॑ ധായി സു॒വീര്യ᳚മ് । ത്രിശു॑ഗ്ഘ॒ര്മോ വിഭാ॑തു മേ । ആകൂ᳚ത്യാ॒ മന॑സാ സ॒ഹ ।
വി॒രാജാ॒ ജ്യോതി॑ഷാ സ॒ഹ । യ॒ജ്ഞേന॒ പയ॑സാ സ॒ഹ । ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ തേജ॑സാ സ॒ഹ । ക്ഷ॒ത്രേണ॒ യശ॑സാ സ॒ഹ । സ॒ത്യേന॒ തപ॑സാ സ॒ഹ । തസ്യ॒ ദോഹ॑മശീമഹി ।
തസ്യ॑ സു॒മ്നമ॑ശീമഹി । തസ്യ॑ ഭ॒ക്ഷമ॑ശീമഹി ।
തസ്യ॑ ത॒ ഇന്ദ്രേ॑ണ പീ॒തസ്യ॒ മധു॑മതഃ ।
ഉപ॑ഹൂത॒സ്യോപ॑ഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥ 62 ॥
(യശ॑സാ സ॒ഹ ഷട്ച॑) (അ. 21)
അനുവാകം 22
യാസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ । ക്ഷുച്ച॒ തൃഷ്ണാ॑ ച । അസ്നു॒ക്ചാനാ॑ഹുതിശ്ച । അ॒ശ॒ന॒യാ ച॑ പിപാ॒സാ ച॑ । സേ॒ദിശ്ചാമ॑തിശ്ച । ഏ॒താസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ ।
താഭി॑ര॒മുങ്ഗ॑ച്ഛ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 63 ॥ (അ. 22)
അനുവാകം 23
സ്നിക്ച॒ സ്നീഹി॑തിശ്ച॒ സ്നിഹി॑തിശ്ച । ഉ॒ഷ്ണാ ച॑ ശീ॒താ ച॑ ।
ഉ॒ഗ്രാ ച॑ ഭീ॒മാ ച॑ । സ॒ദാമ്നീ॑ സേ॒ദിരനി॑രാ । ഏ॒താസ്തേ॑ അഗ്നേ ഘോ॒രാസ്ത॒നുവഃ॑ । താഭി॑ര॒മുങ്ഗ॑ച്ഛ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 64 ॥ (അ. 23)
അനുവാകം 24
ധുനി॑ശ്ച ധ്വാ॒ന്തശ്ച॑ ധ്വ॒നശ്ച॑ ധ്വ॒നയഗ്ഗ്॑ശ്ച ।
നി॒ലി॒മ്പശ്ച॑ വിലി॒മ്പശ്ച॑ വിക്ഷി॒പഃ ॥ 65 ॥ (അ. 24)
അനുവാകം 25
ഉ॒ഗ്രശ്ച॒ ധുനി॑ശ്ച ധ്വാ॒ന്തശ്ച॑ ധ്വ॒നശ്ച॑ ധ്വ॒നയഗ്ഗ്॑ശ്ച । സ॒ഹ॒സ॒ഹ്വാഗ്ശ്ച॒ സഹ॑മാനശ്ച॒ സഹ॑സ്വാഗ്ശ്ച॒ സഹീ॑യാഗ്ശ്ച ।
ഏത്യ॒ പ്രേത്യ॑ വിക്ഷി॒പഃ ॥ 66 ॥ (അ. 25)
അനുവാകം 26
അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രേ ത്വോദീ॑രയതാമ് । അ॒ര്ധ॒മാ॒സാസ്ത്വോദീ᳚-ഞ്ജയന്തു । മാസാ᳚സ്ത്വാ ശ്രപയന്തു । ഋ॒തവ॑സ്ത്വാ പചന്തു ।
സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രസ്ത്വാ॑ ഹന്ത്വസൌ ॥ 67 ॥ (അ. 26)
അനുവാകം 27
ഖട് ഫ-ഡ്ജ॒ഹി । ഛി॒ന്ധീ ഭി॒ന്ധീ ഹ॒ന്ധീ കട് ।
ഇതി॒ വാചഃ॑ ക്രൂരാ॒ണി ॥ 68 ॥ (അ. 27)
അനുവാകം 28
വിഗാ ഇ॑ന്ദ്ര വി॒ചര᳚ന്-ഥ്സ്പാശയസ്വ । സ്വ॒പന്ത॑മിന്ദ്ര പശു॒മന്ത॑മിച്ഛ । വജ്രേ॑ണാ॒മു-മ്ബോ॑ധയ ദുർവി॒ദത്ര᳚മ് । സ്വ॒പ॒തോ᳚-ഽസ്യ॒ പ്രഹ॑ര॒ ഭോജ॑നേഭ്യഃ ॥
അഗ്നേ॑ അ॒ഗ്നിനാ॒ സംവഁ ॑ദസ്വ । മൃത്യോ॑ മൃ॒ത്യുനാ॒ സംവഁ ॑ദസ്വ । നമ॑സ്തേ അസ്തു ഭഗവഃ ॥ സ॒കൃത്തേ॑ അഗ്നേ॒ നമഃ॑ । ദ്വിസ്തേ॒ നമഃ॑ । ത്രിസ്തേ॒ നമഃ॑ । ച॒തുസ്തേ॒ നമഃ॑ । പ॒ഞ്ച॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ ।
ദ॒ശ॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । ശ॒ത॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । ആ॒സ॒ഹ॒സ്ര॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । അ॒പ॒രി॒മി॒ത॒കൃത്വ॑സ്തേ॒ നമഃ॑ । നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ ॥ 69 ॥
(ത്രിസ്തേ॒ നമ॑-സ്സ॒പ്ത ച॑) (അ. 28)
അനുവാകം 29
അസൃ॑-ന്മുഖോ രുധി॒രേണാ॒വ്യ॑ക്തഃ । യ॒മസ്യ॑ ദൂ॒ത-ശ്ശ്വപാ॒-ദ്വിധാ॑വസി । ഗൃദ്ധ്ര॑-സ്സുപ॒ര്ണഃ കു॒ണപ॒ന്നിഷേ॑വസേ ।
യ॒മസ്യ॑ ദൂ॒തഃ പ്രഹി॑തോ ഭ॒വസ്യ॑ ചോ॒ഭയോഃ᳚ ॥ 70 ॥ (അ. 29)
അനുവാകം 30
യദേ॒ത-ദ്വൃ॑ക॒സോ ഭൂ॒ത്വാ । വാഗ് ദേ᳚വ്യഭി॒രായ॑സി । ദ്വി॒ഷന്ത॑-മ്മേ॒-ഽഭിരാ॑യ । ത-മ്മൃ॑ത്യോ മൃ॒ത്യവേ॑ നയ । സ ആര്ത്യാ-ഽഽര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തു ॥ 71 ॥ (അ. 30)
അനുവാകം 31
യദീ॑ഷി॒തോ യദി॑ വാ സ്വകാ॒മീ । ഭ॒യേഡ॑കോ॒ വദ॑തി॒ വാച॑മേ॒താമ് । താമി॑ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ബ്രഹ്മ॑ണാ സംവിഁദാ॒നൌ ।
ശി॒വാമ॒സ്മഭ്യ॑-ങ്കൃണുതങ്ഗൃ॒ഹേഷു॑ ॥ 72 ॥ (അ. 31)
അനുവാകം 32
ദീര്ഘ॑മുഖി॒ ദുര്ഹ॑ണു । മാ സ്മ॑ ദക്ഷിണ॒തോ വ॑ദഃ ।
യദി॑ ദക്ഷിണ॒തോ വദാ᳚-ദ്ദ്വി॒ഷന്ത॒-മ്മേ-ഽവ॑ ബാധാസൈ ॥ 73 ॥ (അ. 32)
അനുവാകം 33
ഇ॒ത്ഥാദുലൂ॑ക॒ ആപ॑പ്തത് । ഹി॒ര॒ണ്യാ॒ക്ഷോ അയോ॑മുഖഃ ।
രക്ഷ॑സാന്ദൂ॒ത ആഗ॑തഃ । തമി॒തോ നാ॑ശയാഗ്നേ ॥ 74 ॥ (അ. 33)
അനുവാകം 34
യദേ॒ത-ദ്ഭൂ॒താന്യ॑ന്വാ॒വിശ്യ॑ । ദൈവീം॒-വാഁചം॑-വഁ॒ദസി॑ । ദ്വി॒ഷതോ॑ നഃ॒ പരാ॑വദ । താ-ന്മൃ॑ത്യോ മൃ॒ത്യവേ॑ നയ । ത ആര്ത്യാ-ഽഽര്തി॒മാര്ച്ഛ॑ന്തു ।
അ॒ഗ്നിനാ॒-ഽഗ്നി-സ്സംവഁ ॑ദതാമ് ॥ 75 ॥ (അ. 34)
അനുവാകം 35
പ്ര॒സാര്യ॑ സ॒ക്ഥ്യൌ॑ പത॑സി । സ॒വ്യമക്ഷി॑ നി॒പേപി॑ ച ।
മേഹ ക॑സ്യച॒നാമ॑മത് ॥ 76 ॥ (അ. 35)
അനുവാകം 36
അത്രി॑ണാ ത്വാ ക്രിമേ ഹന്മി । കണ്വേ॑ന ജ॒മദ॑ഗ്നിനാ ।
വി॒ശ്വാവ॑സോ॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ണാ ഹ॒തഃ । ക്രിമീ॑ണാ॒ഗ്മ്॒ രാജാ᳚ ।
അപ്യേ॑ഷാഗ് സ്ഥ॒പതി॑ര്ഹ॒തഃ । അഥോ॑ മാ॒താ-ഽഥോ॑ പി॒താ ।
അഥോ᳚ സ്ഥൂ॒രാ അഥോ᳚ ക്ഷു॒ദ്രാഃ । അഥോ॑ കൃ॒ഷ്ണാ അഥോ᳚ ശ്വേ॒താഃ । അഥോ॑ ആ॒ശാതി॑കാ ഹ॒താഃ ।
ശ്വേ॒താഭി॑-സ്സ॒ഹ സർവേ॑ ഹ॒താഃ ॥ 77 ॥ (അ. 36)
അനുവാകം 37
ആഹ॒രാവ॑ദ്യ । ശൃ॒തസ്യ॑ ഹ॒വിഷോ॒ യഥാ᳚ । ത-ഥ്സ॒ത്യമ് ।
യദ॒മും-യഁ॒മസ്യ॒ ജമ്ഭ॑യോഃ । ആദ॑ധാമി॒ തഥാ॒ ഹി തത് । ഖണ്ഫണ്മ്രസി॑ ॥ 78 ॥ (അ. 37)
അനുവാകം 38
ബ്രഹ്മ॑ണാ ത്വാ ശപാമി । ബ്രഹ്മ॑ണസ്ത്വാ ശ॒പഥേ॑ന ശപാമി । ഘോ॒രേണ॑ ത്വാ॒ ഭൃഗൂ॑ണാ॒ഞ്ചക്ഷു॑ഷാ॒ പ്രേക്ഷേ᳚ । രൌ॒ദ്രേണ॒ ത്വാങ്ഗി॑രസാ॒-മ്മന॑സാ ധ്യായാമി ।
അ॒ഘസ്യ॑ ത്വാ॒ ധാര॑യാ വിദ്ധ്യാമി ।
അധ॑രോ॒ മ-ത്പ॑ദ്യസ്വാസൌ ॥ 79 ॥ (അ. 38)
അനുവാകം 39
ഉത്തു॑ദ ശിമിജാവരി । തല്പേ॑ജേ॒ തല്പ॒ ഉത്തു॑ദ । ഗി॒രീഗ്മ് രനു॒ പ്രവേ॑ശയ । മരീ॑ചീ॒രുപ॒ സന്നു॑ദ ।
യാവ॑ദി॒തഃ പു॒രസ്താ॑ദു॒ദയാ॑തി॒ സൂര്യഃ॑ ।
താവ॑ദി॒തോ॑-ഽമുന്നാ॑ശയ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ ।
യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ 80 ॥ (അ. 39)
അനുവാകം 40
ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവോ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॑ ।
ഭുവോ᳚-ഽദ്ധായി॒ ഭുവോ᳚-ഽദ്ധായി॒ ഭുവോ᳚-ഽദ്ധായി ।
നൃ॒മ്ണായി നൃ॒മ്ണ-ന്നൃ॒മ്ണായി നൃ॒മ്ണ-ന്നൃ॒മ്ണായി നൃ॒മ്ണമ് । നി॒ധാ യ്യോ॑-ഽവായി നി॒ധാ യ്യോ॑-ഽവായി നി॒ധാ യ്യോ॑-ഽവായി । ഏ അ॒സ്മേ അ॒സ്മേ । സുവ॒ര്ന ജ്യോതീഃ᳚ ॥ 81 ॥ (അ. 40)
അനുവാകം 41
പൃ॒ഥി॒വീ സ॒മിത് । താമ॒ഗ്നി-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷഗ്മ് സ॒മിത് ॥ 82 ॥
താം-വാഁ॒യു-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ വാ॒യുഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ദ്യൌ-സ്സ॒മിത് । താമാ॑ദി॒ത്യ-സ്സമി॑ന്ധേ ॥ 83 ॥
സാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യാ മേ॑ സ॒മിദ॑സി സപത്ന॒ക്ഷയ॑ണീ ।
ഭ്രാ॒തൃ॒വ്യ॒ഹാ മേ॑-ഽസി॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ അഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ വ്ര॒തഞ്ച॑രിഷ്യാമി ॥ 84 ॥
തച്ഛ॑കേയ॒-ന്തന്മേ॑ രാദ്ധ്യതാമ് । വായോ᳚ വ്രതപത॒ ആദി॑ത്യ വ്രതപതേ । വ്ര॒താനാം᳚-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തഞ്ച॑രിഷ്യാമി । തച്ഛ॑കേയ॒-ന്തന്മേ॑ രാദ്ധ്യതാമ് ॥ ദ്യൌ-സ്സ॒മിത് । താമാ॑ദി॒ത്യ-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ-ഽഽദി॒ത്യഗ്മ് സമി॑ന്ധേ ।
താമ॒ഹഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ ॥ 85 ॥
വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ । യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അ॒ന്തരി॑ക്ഷഗ്മ് സ॒മിത് । താം-വാഁ॒യു-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ വാ॒യുഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ ॥ 86 ॥
യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ । അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । പൃ॒ഥി॒വീ സ॒മിത് । താമ॒ഗ്നി-സ്സമി॑ന്ധേ । സാ-ഽഗ്നിഗ്മ് സമി॑ന്ധേ । താമ॒ഹഗ്മ് സമി॑ന്ധേ ।
സാ മാ॒ സമി॑ദ്ധാ । ആയു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ । വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ ।
യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ ॥ 87 ॥
അ॒ന്നാദ്യേ॑ന॒ സമി॑ന്താ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ । പ്രാ॒ജാ॒പ॒ത്യാ മേ॑ സ॒മിദ॑സി സപത്ന॒ക്ഷയ॑ണീ । ഭ്രാ॒തൃ॒വ്യ॒ഹാ മേ॑-ഽസി॒ സ്വാഹാ᳚ । ആദി॑ത്യ വ്രതപതേ വ്ര॒തമ॑ചാരിഷമ് ।
തദ॑ശക॒-ന്തന്മേ॑-ഽരാധി । വായോ᳚ വ്രതപ॒തേ-ഽഗ്നേ᳚ വ്രതപതേ । വ്ര॒താനാം᳚-വ്രഁതപതേ വ്ര॒തമ॑ചാരിഷമ് । തദ॑ശക॒-ന്തന്മേ॑-ഽരാധി ॥ 88 ॥
(സ॒മിഥ് - സമി॑ന്ധേ - വ്ര॒തഞ്ച॑രിഷ്യാ॒ - മ്യായു॑ഷാ॒ തേജ॑സാ॒ - വര്ച॑സാ ശ്രി॒യാ - യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേനാ॒ - +ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 41)
അനുവാകം 42
ശന്നോ॒ വാതഃ॑ പവതാ-മ്മാത॒രിശ്വാ॒ ശന്ന॑സ്തപതു॒ സൂര്യഃ॑ । അഹാ॑നി॒ ശ-മ്ഭ॑വന്തു ന॒-ശ്ശഗ്മ് രാത്രിഃ॒ പ്രതി॑ധീയതാമ് ॥ ശമു॒ഷാ നോ॒ വ്യു॑ച്ഛതു॒ ശമാ॑ദി॒ത്യ ഉദേ॑തു നഃ । ശി॒വാ ന॒-ശ്ശന്ത॑മാ ഭവ സുമൃഡീ॒കാ സര॑സ്വതി । മാ തേ॒ വ്യോ॑മ സ॒ന്ദൃശി॑ ॥
ഇഡാ॑യൈ॒ വാസ്ത്വ॑സി വാസ്തു॒മ-ദ്വാ᳚സ്തു॒മന്തോ॑ ഭൂയാസ്മ॒ മാ വാസ്തോ᳚-ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ വാ॒സ്തു-സ്സ ഭൂ॑യാ॒-ദ്യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥
പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാ-ഽസി॑ പ്രതി॒ഷ്ഠാവ॑ന്തോ ഭൂയാസ്മ॒ മാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠായാ᳚- ശ്ഛിഥ്സ്മഹ്യ പ്രതി॒ഷ്ഠഃ
സ ഭൂ॑യാ॒-ദ്യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ ആ വാ॑ത വാഹി ഭേഷ॒ജമ് ഁവി വാ॑ത വാഹി॒ യദ്രപഃ॑ ।
ത്വഗ്മ് ഹി വി॒ശ്വഭേ॑ഷജോ ദേ॒വാനാ᳚-ന്ദൂ॒ത ഈയ॑സേ ॥
ദ്വാവി॒മൌ വാതൌ॑ വാത॒ ആ സിന്ധാ॒രാ പ॑രാ॒വതഃ॑ ॥ 89 ॥
ദക്ഷ॑-മ്മേ അ॒ന്യ ആ॒വാതു॒ പരാ॒-ഽന്യോ വാ॑തു॒ യ-ദ്രപഃ॑ ॥
യദ॒ദോ വാ॑ത തേ ഗൃ॒ഹേ॑-ഽമൃത॑സ്യ നി॒ധിര്ഹി॒തഃ ।
തതോ॑ നോ ദേഹി ജീ॒വസേ॒ തതോ॑ നോ ധേഹി ഭേഷ॒ജമ് ॥
തതോ॑ നോ॒ മഹ॒ ആവ॑ഹ॒ വാത॒ ആവാ॑തു ഭേഷ॒ജമ് ।
ശ॒മ്ഭൂ-ര്മ॑യോ॒ഭൂര്നോ॑ ഹൃ॒ദേ പ്ര ണ॒ ആയൂഗ്മ്॑ഷി താരിഷത് ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ഗൃ॒ഹോ॑-ഽസി॒ ത-ന്ത്വാ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ സഗു॒സ്സാശ്വഃ॑ । സ॒ഹ യന്മേ॒ അസ്തി॒ തേന॑ ॥
ഭൂഃ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ഭുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ സുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ॒ ഭൂര്ഭുവ॒സ്സുവഃ॒ പ്രപ॑ദ്യേ വാ॒യുമ്
പ്രപ॒ദ്യേ-ഽനാ᳚ര്താ-ന്ദേ॒വതാ॒-മ്പ്രപ॒ദ്യേ ഽശ്മാ॑നമാഖ॒ണ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ പ്ര॒ജാപ॑തേര്
ബ്രഹ്മകോ॒ശ-മ്ബ്രഹ്മ॒ പ്രപ॑ദ്യ॒ ഓ-മ്പ്രപ॑ദ്യേ ॥
അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്മ ഉ॒ർവ॑ന്തര॑-മ്ബൃ॒ഹദ॒ഗ്നയഃ॒ പർവ॑താശ്ച॒ യയാ॒ വാത॑-സ്സ്വ॒സ്ത്യാ സ്വ॑സ്തി॒മാന്തയാ᳚ സ്വ॒സ്ത്യാ സ്വ॑സ്തി॒ മാന॑സാനി ॥
പ്രാണാ॑പാനൌ മൃ॒ത്യോര്മാ॑ പാത॒-മ്പ്രാണാ॑പാനൌ॒ മാ മാ॑ ഹാസിഷ്ട॒-മ്മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയ്യ॒ഗ്നി സ്തേജോ॑ ദധാതു॒ മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയീന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॑ധാതു॒ മയി॑ മേ॒ധാ-മ്മയി॑ പ്ര॒ജാ-മ്മയി॒ സൂര്യോ॒
ഭ്രാജോ॑ ദധാതു ॥ 90 ॥
ദ്യു॒ഭിര॒ക്തുഭിഃ॒ പരി॑പാത-മ॒സ്മാനരി॑ഷ്ടേഭി-രശ്വിനാ॒ സൌഭ॑ഗേഭിഃ । തന്നോ॑ മി॒ത്രോ വരു॑ണോ മാമഹന്താ॒ മദി॑തി॒-സ്സിന്ധുഃ॑ പൃഥി॒വീ ഉ॒ത ദ്യൌഃ ॥
കയാ॑ നശ്ചി॒ത്ര ആഭു॑വദൂ॒തീ സ॒ദാവൃ॑ധ॒-സ്സഖാ᳚ । കയാ॒ ശചി॑ഷ്ഠയാ വൃ॒താ ॥ കസ്ത്വാ॑ സ॒ത്യോ മദാ॑നാ॒-മ്മഗ്മ്ഹി॑ഷ്ഠോ മഥ്സ॒ദന്ധ॑സഃ ।
ദൃ॒ഢാ ചി॑ദാ॒രുജേ॒ വസു॑ ॥ അ॒ഭീ ഷു ണ॒-സ്സഖീ॑നാമവി॒താ ജ॑രിതൄ॒ണാമ് । ശ॒ത-മ്ഭ॑വാസ്യൂ॒തിഭിഃ॑ ॥
വയ॑-സ്സുപ॒ര്ണാ ഉപ॑സേദു॒രിന്ദ്ര॑-മ്പ്രി॒യമേ॑ധാ॒ ഋഷ॑യോ॒ നാധ॑മാനാഃ ।
അപ॑ ധ്വാ॒ന്തമൂ᳚ര്ണു॒ഹി പൂ॒ര്ധി ചക്ഷു॑-ര്മുമു॒ഗ്ധ്യ॑സ്മാ-ന്നി॒ധയേ॑വ ബ॒ദ്ധാന് ॥ 91 ॥
ശന്നോ॑ ദേ॒വീര॒ഭിഷ്ട॑യ॒ ആപോ॑ ഭവന്തു പീ॒തയേ᳚ । ശം-യോഁര॒ഭിസ്ര॑വന്തു നഃ ॥ ഈശാ॑നാ॒ വാര്യാ॑ണാ॒-ങ്ക്ഷയ॑ന്തീശ്ചര്ഷണീ॒നാമ് । അ॒പോ യാ॑ചാമി ഭേഷ॒ജമ് ॥
സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു ദുര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭൂയാസു॒-ര്യോ᳚-ഽസ്മാന്-ദ്വേഷ്ടി॒ യഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥
ആപോ॒ ഹി ഷ്ഠാ മ॑യോ॒ഭുവ॒സ്താ ന॑ ഊ॒ര്ജേ ദ॑ധാതന । മ॒ഹേ രണാ॑യ॒ ചക്ഷ॑സേ ॥ യോ വ॑-ശ്ശി॒വത॑മോ॒ രസ॒സ്തസ്യ॑ ഭാജയതേ॒ഹ നഃ॑ । ഉ॒ശ॒തീരി॑വ മാ॒തരഃ॑ ॥
തസ്മാ॒ അര॑-ങ്ഗമാമ വോ॒ യസ്യ॒ ക്ഷയാ॑യ॒ ജിന്വ॑ഥ ॥ 92 ॥
ആപോ॑ ജ॒നയ॑ഥാ ച നഃ ॥
പൃ॒ഥി॒വീ ശാ॒ന്താ സാ-ഽഗ്നിനാ॑ ശാ॒ന്താ സാ മേ॑ ശാ॒ന്താ ശുചഗ്മ്॑ ശമയതു ॥ അ॒ന്തരി॑ക്ഷഗ്മ് ശാ॒ന്ത-ന്ത-ദ്വാ॒യുനാ॑ ശാ॒ന്ത-ന്തന്മേ॑ ശാ॒ന്തഗ്മ് ശുചഗ്മ്॑ ശമയതു ।
ദ്യൌ-ശ്ശാ॒ന്താ സാ-ഽഽദി॒ത്യേന॑ ശാ॒ന്താ സാ മേ॑ ശാ॒ന്താ ശുചഗ്മ്॑ ശമയതു ॥ പൃ॒ഥി॒വീ ശാന്തി॑ര॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്മ്॒ ശാന്തി॒-ര്ദ്യൌ-ശ്ശാന്തി॒-ര്ദിശ॒-ശ്ശാന്തി॑ രവാന്തരദി॒ശാ-ശ്ശാന്തി॑ ര॒ഗ്നി-ശ്ശാന്തി॑-ർവാ॒യു-ശ്ശാന്തി॑ രാദി॒ത്യ-ശ്ശാന്തി॑
ശ്ച॒ന്ദ്രമാ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്നക്ഷ॑ത്രാണി॒ ശാന്തി॒ രാപ॒-ശ്ശാന്തി॒ രോഷ॑ധയ॒-ശ്ശാന്തി॒-ർവന॒സ്പത॑യ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്ഗൌ-ശ്ശാന്തി॑ ര॒ജാ ശാന്തി॒ രശ്വ॒-ശ്ശാന്തിഃ॒ പുരു॑ഷ॒-ശ്ശാന്തി॒-ര്ബ്രഹ്മ॒ ശാന്തി॑-ര്ബ്രാഹ്മ॒ണ-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॑രേ॒വ ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॑ര്മേ അസ്തു॒ ശാന്തിഃ॑ ॥
തയാ॒-ഽഹഗ്മ് ശാ॒ന്ത്യാ സ॑ർവശാ॒ന്ത്യാ മഹ്യ॑-ന്ദ്വി॒പദേ॒ ചതു॑ഷ്പദേ ച॒ ശാന്തി॑-ങ്കരോമി॒ ശാന്തി॑ര്മേ അസ്തു॒ ശാന്തിഃ॑ ॥
ഏഹ॒ ശ്രീശ്ച॒ ഹ്രീശ്ച॒ ധൃതി॑ശ്ച॒ തപോ॑ മേ॒ധാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ശ്ര॒ദ്ധാ സ॒ത്യ-ന്ധര്മ॑ശ്ചൈ॒താനി॒ മോത്തി॑ഷ്ഠന്ത॒-മനൂത്തി॑ഷ്ഠന്തു॒ മാ മാ॒ഗ്॒ ശ്രീശ്ച॒ ഹ്രീശ്ച॒ ധൃതി॑ശ്ച॒ തപോ॑ മേ॒ധാ പ്ര॑തി॒ഷ്ഠാ ശ്ര॒ദ്ധാ സ॒ത്യ-ന്ധര്മ॑ശ്ചൈ॒താനി॑ മാ॒ മാ ഹാ॑സിഷുഃ ॥
ഉദായു॑ഷാ സ്വാ॒യുഷോദോഷ॑ധീനാ॒ഗ്മ്॒ രസേ॒നോ-ത്പ॒ര്ജന്യ॑സ്യ॒ ശുഷ്മേ॒ണോദ॑സ്ഥാ-മ॒മൃതാ॒ഗ്മ്॒ അനു॑ ॥ തച്ചക്ഷു॑-ര്ദേ॒വഹി॑ത-മ്പു॒രസ്താ᳚ ച്ഛു॒ക്രമു॒ച്ചര॑ത് ।
പശ്യേ॑മ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത-ഞ്ജീവേ॑മ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത-ന്നന്ദാ॑മ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത-മ്മോദാ॑മ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത-മ്ഭവാ॑മ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒തഗ്മ് ശൃ॒ണവാ॑മ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത-മ്പ്രബ്ര॑വാമ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത മജീ॑താ-സ്സ്യാമ ശ॒രദ॑-ശ്ശ॒ത-ഞ്ജ്യോക്ച॒ സൂര്യ॑-ന്ദൃ॒ശേ ॥ 93 ॥
യ ഉദ॑ഗാ-ന്മഹ॒തോ-ഽര്ണവാ᳚-ദ്വി॒ഭ്രാജ॑മാന-സ്സരി॒രസ്യ॒ മദ്ധ്യാ॒ഥ്സ മാ॑ വൃഷ॒ഭോ ലോ॑ഹിതാ॒ക്ഷ-സ്സൂര്യോ॑ വിപ॒ശ്ചി-ന്മന॑സാ പുനാതു ॥ ബ്രഹ്മ॑ണ॒-ശ്ശ്ചോത॑ന്യസി॒ ബ്രഹ്മ॑ണ ആ॒ണീ സ്ഥോ॒ ബ്രഹ്മ॑ണ ആ॒വപ॑നമസി ധാരി॒തേയ-മ്പൃ॑ഥി॒വീ ബ്രഹ്മ॑ണാ മ॒ഹീ ധാ॑രി॒തമേ॑നേന മ॒ഹദ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒-ന്ദിവ॑-ന്ദാധാര പൃഥി॒വീഗ്മ് സദേ॑വാം॒-യഁദ॒ഹം-വേഁദ॒ തദ॒ഹ-ന്ധാ॑രയാണി॒ മാ മദ്വേദോ-ഽധി॒ വിസ്ര॑സത് ॥ മേ॒ധാ॒മ॒നീ॒ഷേ മാ-ഽഽവി॑ശതാഗ്മ് സ॒മീചീ॑ ഭൂ॒തസ്യ॒ ഭവ്യ॒സ്യാവ॑രുദ്ധ്യൈ॒ സർവ॒മായു॑രയാണി॒
സർവ॒മായു॑രയാണി ॥ ആ॒ഭി-ര്ഗീ॒ര്ഭി-ര്യദതോ॑ ന ഊ॒നമാപ്യാ॑യയ ഹരിവോ॒ വര്ധ॑മാനഃ ।
യ॒ദാ സ്തോ॒തൃഭ്യോ॒ മഹി॑ ഗോ॒ത്രാ രു॒ജാസി॑ ഭൂയിഷ്ഠ॒ഭാജോ॒ അധ॑ തേ സ്യാമ ॥ ബ്രഹ്മ॒ പ്രാവാ॑ദിഷ്മ॒ തന്നോ॒ മാ ഹാ॑സീത് ॥ ഓം ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തി॒-ശ്ശാന്തിഃ॑ ॥ 94 ॥
(പ॒രാ॒വതോ॑-ദധാതു-ബ॒ദ്ധാന്-ജിന്വ॑ഥ-ദൃ॒ശേ-+സ॒പ്ത ച॑) (അ. 42)
(നമോ॑ - യു॒ഞ്ജതേ॒ - വൃഷ്ണോ॒ അശ്വ॑സ്യ॒ - ബ്രഹ്മ॑-ന്പ്രവ॒ര്ഗ്യേ॑ണ॒ - ബ്രഹ്മ॒-ന്പ്രച॑രിഷ്യാമോ॒ - ദശ॒ പ്രാചീ॒ - രപ॑ശ്യങ്ഗോ॒പാമ് - ദേ॒വസ്യ॑ - സമു॒ദ്രാ - യേ॒ഷേ പീ॑പിഹി॒ - ഘര്മ॒ യാ തേ॑ - മഹീ॒നാ-ഞ്ച॒ത്വാ - ര്യസ്കാ॒ന്॒. - യാ പു॒രസ്താ᳚-ഥ്സ॒പ്ത സ॑പ്ത - പ്രാ॒ണായ॒ ത്രീണി॑ - പൂ॒ഷ്ണേ ച॒ത്വാ-ര്യു - ദ॒സ്യൈകാ॑ദശ॒ - യാസ്തേ॑ സ॒പ്താ - ഗ്നി-ര്ധ്രു॒വസീഃ॒ ദൈകാ॒ന്ന വിഗ്മ്॑ശതി॒--ര് ഭൂരൂ॒ര്ധ്വ സ്ത്രി॒ഗ്മ്॒ശത-ദ്- ഭൂ-ര്മയി॒ ഷോഡ॑ശ॒ - യാസ്തേ॑ ഘോ॒രാ നവ॒ - സ്നിക്ചാ॒ഷ്ടൌ - ധുനി॑ശ്ച॒ ദ്വേ - ഉ॒ഗ്രശ്ച॒ ത്രീണ്യ॑ - ഹോരാ॒ത്രേ പഞ്ച॒ - ഖ-ട്ത്രീണി॒ - വിഗാ-സ്സ॒പ്തദ॒ശാ - സൃ॑-ന്മുഖ-ശ്ച॒ത്വാരി॒ - യദേ॒ത-ദ്വൃ॑ക॒സഃ പഞ്ച॒ - യദീ॑ഷി॒ത ശ്ച॒ത്വാരി॒ - ദീര്ഘ॑മുഖി॒ ത്രീണീ॒ - ത്ഥാ ച്ച॒ത്വാരി॒ - യദേ॒ത-ദ്ഭൂ॒താനി॒ ഷട് - പ്ര॒സാര്യ॒ ത്രീണ്യ - ത്രി॑ണാ॒ ദശാ- ഹ॒രാവ॑ദ്യ॒ - ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ ഷട്-ഥ്ഷഡ് - ഉത്തു॑ദാ॒ഷ്ടൌ - ഭൂ-ഷ്ഷട് - പൃ॑ഥി॒വ്യ॑ഷ്ട ഷ॑ഷ്ടിഃ॒ - ശന്ന॑-സ്സ॒പ്തപ॑ഞ്ചാ॒ശ-ദ്ദ്വിച॑ത്വാരിഗ്മ്ശത് )
(നമോ॑ വാ॒ചേ - ബ്രഹ്മ॑-ന്പ്രവ॒ര്ഗ്യേ॑ണ॒ - മയി॒ രു - ഗ॒ന്തരി॑ക്ഷേണ - പി॒താ നോ॑-ഽസി - മഹീ॒നാ - മുപ॑ നോ॒ - യദേ॒ത-ദ്- ഭൂ--ര് ദ്യൂ॒ഭി ശ്ചതു॑-ര്നവതിഃ)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ചതുര്ഥഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥
