View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

શ્રી મહાન્યાસમ્ - 7.1. શિવસંકલ્પાઃ

(ઋગ્ વેદ ખિલ કાંડં 4.11 9.1)

યેને॒દં ભૂ॒તં ભુવ॑નં ભવિ॒ષ્યત્ પરિ॑ગૃહીત-મ॒મૃતે॑ન॒ સર્વ᳚મ્ । યેન॑ ય॒જ્ઞસ્તા॑યતે
(ય॒જ્ઞસ્ત્રા॑યતે) સ॒પ્તહો॑તા॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 1

યેન॒ કર્મા॑ણિ પ્ર॒ચરં॑તિ॒ ધીરા॒ યતો॑ વા॒ચા મન॑સા॒ ચારુ॒યંતિ॑ ।
યથ્ સ॒મ્મિત॒મનુ॑ સં॒​યંઁતિ॑ પ્રા॒ણિન॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 2

યેન॒ કર્મા᳚ણ્ય॒પસો॑ મની॒ષિણો॑ ય॒જ્ઞે કૃ॑ણ્વંતિ વિ॒દથે॑ષુ॒ ધીરાઃ᳚ ।
યદ॑પૂ॒ર્વં-યઁ॒ક્ષ્મમં॒તઃ પ્ર॒જાનાં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 3

યત્પ્ર॒જ્ઞાન॑-મુ॒ત ચેતો॒ ધૃતિ॑શ્ચ॒ યજ્જ્યોતિ॑ રં॒તર॒મૃતં॑ પ્ર॒જાસુ॑ ।
યસ્મા॒ન્ન ઋ॒તે કિંચ॒ન કર્મ॑ ક્રિ॒યતે॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 4

સુ॒ષા॒ર॒થિ-રશ્વા॑નિવ॒ યન્મ॑નુ॒ષ્યા᳚ન્ને ની॒યતે॑-ઽભી॒શુ॑ભિ ર્વા॒જિન॑ ઇવ ।
હૃત્પ્ર॑તિષ્ઠં॒-યઁદ॑જિરં॒ જવિ॑ષ્ઠં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 5

યસ્મિ॒ન્ ઋચ॒સ્સામ॒-યજૂગ્​મ્॑ષિ॒ યસ્મિ॑ન્ પ્રતિષ્ઠિ॒તા ર॑થ॒નાભા॑ વિ॒વારાઃ᳚ ।
યસ્મિગ્ગ્॑શ્ચિ॒ત્તગ્​મ્ સર્વ॒મોતં॑ પ્ર॒જાનાં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 6

યદત્ર॑ ષ॒ષ્ઠં ત્રિ॒શતગ્​મ્॑ સુ॒વીરં॑-યઁ॒જ્ઞસ્ય॑ ગુ॒હ્યં નવ॑ નાવ॒માય્ય᳚મ્ ।
દશ॒ પંચ॑ ત્રિ॒ગ્​મ્॒શતં॒-યઁત્પરં॑ ચ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 7

યજ્જાગ્ર॑તો દૂ॒રમુ॒દૈતિ॒ દૈવં॒ તદુ॑ સુ॒પ્તસ્ય॒ તથૈ॒વૈતિ॑ ।
દૂ॒ર॒ગં॒મં જ્યોતિ॑ષાં॒ જ્યોતિ॒રેકં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 8

યેને॒દં-વિઁશ્વં॒ જગ॑તો બ॒ભૂવ॒ યે દે॒વાપિ॑ મહ॒તો જા॒તવે॑દાઃ ।
તદે॒વાગ્નિ-સ્તમ॑સો॒ જ્યોતિ॒રેકં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 9

યેન॒ દ્યૌઃ પૃ॑થિ॒વી ચાં॒તરિ॑ક્ષં ચ॒ યે પર્વ॑તાઃ પ્ર॒દિશો॒ દિશ॑શ્ચ ।
યેને॒દં જગ॒-દ્વ્યાપ્તં॑ પ્ર॒જાનાં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 10

યે મ॑નો॒ હૃદ॑યં॒-યેઁ ચ॑ દે॒વા યે દિ॒વ્યા આપો॒ યે સૂર્ય॑રશ્મિઃ ।
તે શ્રોત્રે॒ ચક્ષુ॑ષી સં॒ચરં॑તં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 11

અચિં॑ત્યં॒ ચા પ્ર॑મેયં॒ ચ વ્ય॒ક્તા-વ્યક્ત॑ પરં॒ ચ ય॑ત્ ।
સૂક્ષ્મા᳚ત્ સૂક્ષ્મત॑રં જ્ઞે॒યં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 12

એકા॑ ચ દ॒શ શ॒તં ચ॑ સ॒હસ્રં॑ ચા॒યુતં॑ ચ નિ॒યુતં॑ ચ પ્ર॒યુતં॒
ચાર્બુ॑દં ચ॒ ન્ય॑ર્બુદં ચ સમુ॒દ્રશ્ચ॒ મદ્ધ્યં॒ ચાંત॑શ્ચ પરા॒ર્ધશ્ચ॒ તન્મે॒ મનઃ॑
શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 13

યે પં॑ચ॒ પંચ॑ દશ શ॒તગ્​મ્ સ॒હસ્ર॑-મ॒યુત॒-ન્ન્ય॑ર્બુદં ચ ।
તે અ॑ગ્નિ-ચિ॒ત્યેષ્ટ॑કા॒સ્તગ્​મ્ શરી॑રં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 14

વેદા॒હમે॒તં પુ॑રુષં મ॒હાંત॑-માદિ॒ત્ય-વ॑ર્ણં॒ તમ॑સઃ॒ પર॑સ્તાત્ ।
યસ્ય॒ યોનિં॒ પરિ॒પશ્યં॑તિ॒ ધીરા॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 15

યસ્યે॒દં ધીરાઃ᳚ પુ॒નંતિ॑ ક॒વયો᳚ બ્ર॒હ્માણ॑મે॒તં ત્વા॑ વૃણત॒ ઇંદુ᳚મ્ ।
સ્થા॒વ॒રં જંગ॑મં॒-દ્યૌ॑રાકા॒શં તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 16

પરા᳚ત્ પ॒રત॑રં ચૈ॒વ॒ ય॒ત્ પરા᳚શ્ચૈવ॒ યત્પ॑રમ્ ।
ય॒ત્પરા᳚ત્ પર॑તો જ્ઞે॒યં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 17

પરા᳚ત્ પરત॑રો બ્ર॒હ્મા॒ ત॒ત્પરા᳚ત્ પર॒તો હ॑રિઃ ।
ત॒ત્પરા᳚ત્ પર॑તો ઽધી॒શ॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 18

યા વે॑દા॒દિષુ॑ ગાય॒ત્રી॒ સ॒ર્વ॒વ્યાપિ॑ મહે॒શ્વરી ।
ઋગ્ ય॑જુ-સ્સામા-થર્વૈ॒શ્ચ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 19

યો વૈ॑ દે॒વં મ॑હાદે॒વં॒ પ્ર॒ણવં॑ પર॒મેશ્વ॑રમ્ ।
યઃ સર્વે॑ સર્વ॑ વેદૈ॒શ્ચ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 20

પ્રય॑તઃ॒ પ્રણ॑વોંકા॒રં॒ પ્ર॒ણવં॑ પુરુ॒ષોત્ત॑મમ્ ।
ઓકાં॑રં॒ પ્રણ॑વાત્મા॒નં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 21

યોઽસૌ॑ સ॒ર્વેષુ॑ વેદે॒ષુ॒ પ॒ઠ્યતે᳚ હ્યજ॒ ઈશ્વ॑રઃ । અ॒કાયો॑ નિર્ગુ॑ણો હ્યા॒ત્મા॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 22

ગોભિ॒ ર્જુષ્ટં॒ ધને॑ન॒ હ્યાયુ॑ષા ચ॒ બલે॑ન ચ । પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ પુષ્કરા॒ક્ષં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 23

કૈલા॑સ॒ શિખ॑રે ર॒મ્યે॒ શં॒કર॑સ્ય શિ॒વાલ॑યે ।
દે॒વતા᳚સ્તત્ર॑ મોદં॒તે॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 24

ત્ર્ય॑બંકં-યઁજામહે સુગં॒ધિં પુ॑ષ્ટિ॒વર્ધ॑નમ્ । ઉ॒ર્વા॒રુ॒કમિ॑વ॒ બંધ॑નાન્ મૃ॒ત્યો-ર્મુ॑ક્ષીય॒ માઽમૃતા॒ત્ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 25
વિ॒શ્વત॑-શ્ચક્ષુરુ॒ત વિ॒શ્વતો॑ મુખો વિ॒શ્વતો॑ હસ્ત ઉ॒ત વિ॒શ્વત॑સ્પાત્ ।

સંબા॒હુભ્યાં॒-નમ॑તિ॒ સંપ॑તત્રૈ॒ ર્દ્યાવા॑ પૃથિ॒વી જ॒નય॑ન્ દે॒વ એક॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 26

ચ॒તુરો॑ વે॒દાન॑ધીયી॒ત॒ સ॒ર્વ શા᳚સ્ત્રમ॒યં-વિઁ॑દુઃ । ઇ॒તિ॒હા॒સ॒ પુ॒રા॒ણા॒નાં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 27

મા નો॑ મ॒હાંત॑મુ॒ત મા નો॑ અર્ભ॒કં મા ન॒ ઉક્ષં॑તમુ॒ત મા ન॑ ઉક્ષિ॒તમ્ । મા નો॑ વધીઃ પિ॒તરં॒ મોત મા॒તરં॑ પ્રિ॒યા મા ન॑સ્ત॒નુવો॑ રુદ્ર રીરિષ॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 28

મા ન॑સ્તો॒કે તન॑યે॒ મા ન॒ આયુ॑ષિ॒ મા નો॒ ગોષુ॒ મા નો॒ અશ્વે॑ષુ રીરિષઃ ।
વી॒રાન્માનો॑ રુદ્ર ભામિ॒તોવ॑ધી ર્​હ॒વિષ્મં॑તો॒ નમ॑સા વિધેમ તે॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 29

ઋ॒તગ્​મ્ સ॒ત્યં પ॑રં બ્ર॒હ્મ॒ પુ॒રુષં॑ કૃષ્ણ॒પિંગ॑લમ્ ।
ઊ॒ર્ધ્વરે॑તં-વિઁ॑રૂપા॒ક્ષં॒-વિઁ॒શ્વરૂ॑પાય॒ વૈ નમો॒ નમ॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 30

ક-દ્રુ॒દ્રાય॒ પ્રચે॑તસે મી॒ઢુષ્ટ॑માય॒ તવ્ય॑સે । વો॒ચેમ॒ શંત॑મગ્​મ્ હૃ॒દે ।
સર્વો॒ હ્યે॑ષ રુ॒દ્રસ્તસ્મૈ॑ રુ॒દ્રાય॒ નમો॑ અસ્તુ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 31

બ્રહ્મ॑જજ્ઞા॒નં પ્ર॑થ॒મં પુ॒રસ્તા॒-દ્વિસી॑મ॒ત-સ્સુ॒રુચો॑ વે॒ન આ॑વઃ ।
સ બુ॒ધ્નિયા॑ ઉપ॒મા અ॑સ્ય વિ॒ષ્ઠા-સ્સ॒તશ્ચ॒ યોનિ॒-મસ॑તશ્ચ॒ વિવ॒સ્તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 32

યઃ પ્રા॑ણ॒તો નિ॑મિષ॒તો મ॑હિ॒ત્વૈક॒ ઇદ્રાજા॒ જગ॑તો બ॒ભૂવ॑ । ય ઈશે॑ અ॒સ્ય દ્વિ॒પદ॒-શ્ચતુ॑ષ્પદઃ॒ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 33

ય આ᳚ત્મ॒દા બ॑લ॒દા યસ્ય॒ વિશ્વ॑ ઉ॒પાસ॑તે પ્ર॒શિષં॒-યઁસ્ય॑ દે॒વાઃ ।
યસ્ય॑ છા॒યાઽમૃતં॒-યઁસ્ય॑ મૃ॒ત્યુઃ કસ્મૈ॑ દે॒વાય॑ હ॒વિષા॑ વિધેમ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 34

યો રુ॒દ્રો અ॒ગ્નૌ યો અ॒ફ્સુ ય ઓષ॑ધીષુ॒ યો રુ॒દ્રો વિશ્વા॒ ભુવ॑નાઽઽવિ॒વેશ॒ તસ્મૈ॑ રુ॒દ્રાય॒ નમો॑ અસ્તુ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 35

ગં॒ધ॒દ્વા॒રાં દુ॑રાધ॒ર્​ષાં॒ નિ॒ત્યપુ॑ષ્ટાં કરી॒ષિણી᳚મ્ । ઈ॒શ્વરીગ્​મ્॑ સર્વ॑ ભૂતા॒નાં॒ તામિ॒હોપ॑હ્વયે॒ શ્રિયં॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 36
ય ઇદગ્​મ્॑ શિવ॑સંક॒લ્પ॒ગ્​મ્॒ સ॒દા ધ્યા॑યંતિ॒ બ્રાહ્મ॑ણાઃ । તે પ॑રં મોક્ષં॑ ગમિષ્યં॒તિ॒ તન્મે॒ મનઃ॑ શિ॒વસં॑ક॒લ્પમ॑સ્તુ ॥ 37

ઓં નમો ભગવતે॑ રુદ્રા॒ય ॥ શિવસંકલ્પગ્​મ્ હૃદયાય નમઃ॑ ॥




Browse Related Categories: