ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാ is a jewel embedded in the മഹാഭാരത: a dialogue between ശ്രീകൃഷ്ണ and അര്ജുന on the battlefield of കുരുക്ഷേത്ര. It speaks in the language of real life - duty and doubt, anger and empathy, ambition and fear - and then shows how to meet those forces with steadiness.
Chapter 1, അര്ജുനവിഷാദയോഗഃ, is therefore not "only introduction." It shows the battlefield outside and the battlefield within: Duryodhana's insecurity, the roar of conches, and finally Arjuna's trembling body and wavering mind. By naming these states openly - വിഷാദ (despondency), കൃപാ (compassion), and the fear of wrongdoing - the text prepares you for Krishna's medicine in the chapters ahead.
Read this chapter as the doorway into a long inner apprenticeship. The "previous" story is the Mahabharata build-up itself: years of injustice, failed diplomacy, and the moment when avoidance is no longer possible. From this crisis, the Gita unfolds in three broad movements. Chapters 1-6 emphasize കര്മ-യോഗ and the foundations of right action, while repeatedly returning to the imperishable ആത്മാ so that doing your duty does not become an ego-war.
ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ
അഥ പ്രഥമോഽധ്യായഃ
അര്ജുനവിഷാദയോഗഃ
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Om. Salutations to the Supreme Self. Now begins the first chapter, called "Arjuna's Despondency Yoga".
ധൃതരാഷ്ട്ര ഉവാച
ധര്മക്ഷേത്രേ കുരുക്ഷേത്രേ സമവേതാ യുയുത്സവഃ ।
മാമകാഃ പാംഡവാശ്ചൈവ കിമകുർവത സംജയ ॥1॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Dhritarashtra said: O Sanjaya, when my side and the Pandavas assembled at Kurukshetra, the sacred field of dharma, eager to fight, what did they do?
സംജയ ഉവാച
ദൃഷ്ട്വാ തു പാംഡവാനീകം വ്യൂഢം ദുര്യോധനസ്തദാ ।
ആചാര്യമുപസംഗമ്യ രാജാ വചനമബ്രവീത് ॥2॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Sanjaya said: Seeing the Pandava army arranged in formation, Duryodhana then approached his teacher and spoke.
പശ്യൈതാം പാംഡുപുത്രാണാമ് ആചാര്യ മഹതീം ചമൂമ് ।
വ്യൂഢാം ദ്രുപദപുത്രേണ തവ ശിഷ്യേണ ധീമതാ ॥3॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O teacher, look at this great army of the Pandavas, arranged skillfully by Drupada's son - your capable disciple.
അത്ര ശൂരാ മഹേഷ്വാസാഃ ഭീമാര്ജുനസമാ യുധി ।
യുയുധാനോ വിരാടശ്ച ദ്രുപദശ്ച മഹാരഥഃ ॥4॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Here are heroic, mighty bowmen, equal to Bhima and Arjuna in battle - Yuyudhana, Virata, and the great chariot-warrior Drupada.
ധൃഷ്ടകേതുശ്ചേകിതാനഃ കാശിരാജശ്ച വീര്യവാന് ।
പുരുജിത്കുംതിഭോജശ്ച ശൈബ്യശ്ച നരപുംഗവഃ ॥5॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Also here are valiant heroes: Dhrishtaketu, Cekitana, the king of Kashi, Purujit, Kuntibhoja, and Saibya - outstanding among men.
യുധാമന്യുശ്ച വിക്രാംതഃ ഉത്തമൌജാശ്ച വീര്യവാന് ।
സൌഭദ്രോ ദ്രൌപദേയാശ്ച സർവ ഏവ മഹാരഥാഃ ॥6॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
There are also mighty warriors - Yudhamanyu and the valiant Uttamauja, and also Saubhadra (Abhimanyu) and the sons of Draupadi; all of them are great chariot-fighters.
അസ്മാകം തു വിശിഷ്ടാ യേ താന്നിബോധ ദ്വിജോത്തമ ।
നായകാ മമ സൈന്യസ്യ സംജ്ഞാര്ഥം താന് ബ്രവീമി തേ ॥7॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
And now, O best among the twice-born, note the distinguished leaders on our side. For your awareness I will tell you the commanders of my army.
ഭവാന് ഭീഷ്മശ്ച കര്ണശ്ച കൃപശ്ച സമിതിംജയഃ ।
അശ്വത്ഥാമാ വികര്ണശ്ച സൌമദത്തിസ്തഥൈവ ച ॥8॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
You, Bhishma, Karna, Kripa the battle-conqueror, Ashvatthama, Vikarna, and also the son of Somadatta - these are the leading champions on our side.
അന്യേ ച ബഹവഃ ശൂരാഃ മദര്ഥേ ത്യക്തജീവിതാഃ ।
നാനാശസ്ത്രപ്രഹരണാഃ സർവേ യുദ്ധവിശാരദാഃ ॥9॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
And there are many other heroes too, ready to risk their lives for my sake, equipped with many weapons and skilled in war.
അപര്യാപ്തം തദസ്മാകം ബലം ഭീഷ്മാഭിരക്ഷിതമ് ।
പര്യാപ്തം ത്വിദമേതേഷാം ബലം ഭീമാഭിരക്ഷിതമ് ॥10॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Our army, guarded by Bhishma, is vast; but their army, guarded by Bhima, is well-contained and sufficient.
അയനേഷു ച സർവേഷു യഥാഭാഗമവസ്ഥിതാഃ ।
ഭീഷ്മമേവാഭിരക്ഷംതു ഭവംതഃ സർവ ഏവ ഹി ॥11॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Therefore, stationed in all strategic positions according to your roles, all of you must support Bhishma.
തസ്യ സംജനയന് ഹര്ഷം കുരുവൃദ്ധഃ പിതാമഹഃ ।
സിംഹനാദം വിനദ്യോച്ചൈഃ ശംഖം ദധ്മൌ പ്രതാപവാന് ॥12॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
To raise his spirits, the grandsire Bhishma - elder of the Kurus - roared like a lion and loudly blew his conch.
തതഃ ശംഖാശ്ച ഭേര്യശ്ച പണവാനകഗോമുഖാഃ ।
സഹസൈവാഭ്യഹന്യംത സ ശബ്ദസ്തുമുലോഽഭവത് ॥13॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Then conches, kettledrums, drums, and horns were sounded all at once, and the sound became a tremendous uproar.
തതഃ ശ്വേതൈര്ഹയൈര്യുക്തേ മഹതി സ്യംദനേ സ്ഥിതൌ ।
മാധവഃ പാംഡവശ്ചൈവ ദിവ്യൌ ശംഖൌ പ്രദധ്മതുഃ ॥14॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Then Madhava and the Pandava, stationed in their great chariot yoked to white horses, blew their divine conches.
പാംചജന്യം ഹൃഷീകേശഃ ദേവദത്തം ധനംജയഃ ।
പൌംഡ്രം ദധ്മൌ മഹാശംഖം ഭീമകര്മാ വൃകോദരഃ ॥15॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Hrishikesha blew Panchajanya; Dhananjaya blew Devadatta; and Bhima - Vrukodara of mighty deeds - blew the great conch Paundra.
അനംതവിജയം രാജാ കുംതീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ ।
നകുലഃ സഹദേവശ്ച സുഘോഷമണിപുഷ്പകൌ ॥16॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
King Yudhishthira, son of Kunti, blew Anantavijaya; and Nakula and Sahadeva blew Sughosha and Manipushpaka.
കാശ്യശ്ച പരമേഷ്വാസഃ ശിഖംഡീ ച മഹാരഥഃ ।
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ വിരാടശ്ച സാത്യകിശ്ചാപരാജിതഃ ॥17॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
The king of Kashi, the great archer; Shikhandi, the great chariot-warrior; Dhrishtadyumna, Virata, and the undefeated Satyaki were among those who sounded their conches.
ദ്രുപദോ ദ്രൌപദേയാശ്ച സർവശഃ പൃഥിവീപതേ ।
സൌഭദ്രശ്ച മഹാബാഹുഃ ശംഖാന്-ദധ്മുഃ പൃഥക് പൃഥക് ॥18॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O king, Drupada, all the sons of Draupadi, and the mighty-armed Saubhadra blew their conches - each one separately.
സ ഘോഷോ ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം ഹൃദയാനി വ്യദാരയത് ।
നഭശ്ച പൃഥിവീം ചൈവ തുമുലോ വ്യനുനാദയന് ॥19॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
That tumultuous sound tore the hearts of Dhritarashtra's sons and echoed through the sky and the earth.
അഥ വ്യവസ്ഥിതാന്-ദൃഷ്ട്വാ ധാര്തരാഷ്ട്രാന് കപിധ്വജഃ ।
പ്രവൃത്തേ ശസ്ത്രസംപാതേ ധനുരുദ്യമ്യ പാംഡവഃ ॥20॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Then, seeing the sons of Dhritarashtra drawn up for battle, and as the clash of weapons was about to begin, Arjuna - the Pandava with the monkey-banner - raised his bow.
ഹൃഷീകേശം തദാ വാക്യമ് ഇദമാഹ മഹീപതേ ।
അര്ജുന ഉവാച
സേനയോരുഭയോര്മധ്യേ രഥം സ്ഥാപയ മേഽച്യുത ॥21॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Arjuna said to Hrishikesha: O Achyuta, place my chariot between the two armies.
യാവദേതാന്നിരീക്ഷേഽഹം യോദ്ധുകാമാനവസ്ഥിതാന് ।
കൈര്മയാ സഹ യോദ്ധവ്യം അസ്മിന് രണസമുദ്യമേ ॥22॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Let me look at those who are standing here eager to fight, with whom I must engage in this battle.
യോത്സ്യമാനാനവേക്ഷേഽഹം യ ഏതേഽത്ര സമാഗതാഃ ।
ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ദുര്ബുദ്ധേഃ യുദ്ധേ പ്രിയചികീര്ഷവഃ ॥23॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
I want to see those who have gathered here ready to fight, seeking to please the evil-minded son of Dhritarashtra in this war.
സംജയ ഉവാച
ഏവമുക്തോ ഹൃഷീകേശഃ ഗുഡാകേശേന ഭാരത ।
സേനയോരുഭയോര്മധ്യേ സ്ഥാപയിത്വാ രഥോത്തമമ് ॥24॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Sanjaya said: Thus addressed by Gudakesha, O Bharata, Hrishikesha placed the best of chariots between the two armies.
ഭീഷ്മദ്രോണപ്രമുഖതഃ സർവേഷാം ച മഹീക്ഷിതാമ് ।
ഉവാച പാര്ഥ പശ്യൈതാന് സമവേതാന്കുരൂനിതി ॥25॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
With Bhishma and Drona in the forefront, and in the presence of all the kings, Krishna said: O Partha, behold these Kurus assembled here.
തത്രാപശ്യത്സ്ഥിതാന് പാര്ഥഃ പിതൄനഥ പിതാമഹാന് ।
ആചാര്യാന്-മാതുലാന്-ഭ്രാതൄന് പുത്രാന്-പൌത്രാന്-സഖീംസ്തഥാ ॥26॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
There Partha saw standing fathers and grandfathers, teachers and uncles, brothers, sons, grandsons, and friends.
ശ്വശുരാന്-സുഹൃദശ്ചൈവ സേനയോരുഭയോരപി ।
താന്സമീക്ഷ്യ സ കൌംതേയഃ സർവാന്ബംധൂനവസ്ഥിതാന് ॥27॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
He also saw fathers-in-law and well-wishers in both armies; seeing all those relatives standing there, the son of Kunti (Arjuna)...
കൃപയാ പരയാഽഽവിഷ്ടഃ വിഷീദന്നിദമബ്രവീത് ।
അര്ജുന ഉവാച
ദൃഷ്ട്വേമം സ്വജനം കൃഷ്ണ യുയുത്സും സമുപസ്ഥിതമ് ॥28॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Overwhelmed by deep compassion and grief, Arjuna said: O Krishna, seeing my own people standing here eager to fight...
സീദംതി മമ ഗാത്രാണി മുഖം ച പരിശുഷ്യതി ।
വേപഥുശ്ച ശരീരേ മേ രോമഹര്ഷശ്ച ജായതേ ॥29॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
My limbs grow weak, my mouth dries up, my body trembles, and my hair stands on end.
ഗാംഡീവം സ്രംസതേ ഹസ്താത് ത്വ ക്ചൈവ പരിദഹ്യതേ ।
ന ച ശക്നോമ്യവസ്ഥാതും ഭ്രമതീവ ച മേ മനഃ ॥30॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
My Gandiva slips from my hand, my skin burns, I cannot stand steady, and my mind seems to reel.
നിമിത്താനി ച പശ്യാമി വിപരീതാനി കേശവ ।
ന ച ശ്രേയോഽനുപശ്യാമി ഹത്വാ സ്വജനമാഹവേ ॥31॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
I see adverse signs, O Keshava, and I do not foresee any good in killing my own people in battle.
ന കാംക്ഷേ വിജയം കൃഷ്ണ ന ച രാജ്യം സുഖാനി ച ।
കിം നോ രാജ്യേന ഗോവിംദ കിം ഭോഗൈര്ജീവിതേന വാ ॥32॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Krishna, I do not want victory, kingdom, or pleasures. What use are kingdom, enjoyments, or even life to us, O Govinda?
യേഷാമര്ഥേ കാംക്ഷിതം നഃ രാജ്യം ഭോഗാഃ സുഖാനി ച ।
ത ഇമേഽവസ്ഥിതാ യുദ്ധേ പ്രാണാംസ്ത്യക്ത്ത്വാ ധനാനി ച ॥33॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Those for whose sake we wanted kingdom, pleasures, and comforts are standing here in battle, ready to give up their lives and wealth.
ആചാര്യാഃ പിതരഃ പുത്രാഃ തഥൈവ ച പിതാമഹാഃ ।
മാതുലാഃ ശ്വശുരാഃ പൌത്രാഃ ശ്യാലാഃ സംബംധിനസ്തഥാ ॥34॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Teachers, fathers, sons, grandfathers, uncles, fathers-in-law, grandsons, brothers-in-law, and other relatives are all here.
ഏതാന്ന ഹംതുമിച്ഛാമി ഘ്നതോഽപി മധുസൂദന ।
അപി ത്രൈലോക്യരാജ്യസ്യ ഹേതോഃ കിം നു മഹീകൃതേ ॥35॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Madhusudana, I do not wish to kill these people even if they kill me - not even for sovereignty over the three worlds, much less for the sake of this earth.
നിഹത്യ ധാര്തരാഷ്ട്രാന്നഃ കാ പ്രീതിഃ സ്യാജ്ജനാര്ദന ।
പാപമേവാശ്രയേദസ്മാന് ഹത്വൈതാനാതതായിനഃ ॥36॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Janardana, what joy would be ours if we kill the sons of Dhritarashtra? Sin would cling to us by killing these aggressors.
തസ്മാന്നാര്ഹാ വയം ഹംതും ധാര്തരാഷ്ട്രാന്സ്വബാംധവാന് ।
സ്വജനം ഹി കഥം ഹത്വാ സുഖിനഃ സ്യാമ മാധവ ॥37॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Therefore we are not fit to kill the sons of Dhritarashtra, our own kinsmen. O Madhava, how could we be happy after killing our own people?
യദ്യപ്യേതേ ന പശ്യംതി ലോഭോപഹതചേതസഃ ।
കുലക്ഷയകൃതം ദോഷം മിത്രദ്രോഹേ ച പാതകമ് ॥38॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Even though these people, their minds ruined by greed, do not see the evil in destroying the family or the sin in betraying friends...
കഥം ന ജ്ഞേയമസ്മാഭിഃ പാപാദസ്മാന്നിവര്തിതുമ് ।
കുലക്ഷയകൃതം ദോഷം പ്രപശ്യദ്ഭിര്ജനാര്ദന ॥39॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Janardana, how can we - who see clearly the fault in destroying the family - not know to turn away from this sin?
കുലക്ഷയേ പ്രണശ്യംതി കുലധര്മാഃ സനാതനാഃ ।
ധര്മേ നഷ്ടേ കുലം കൃത്സ്നമ് അധര്മോഽഭിഭവത്യുത ॥40॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
When a family is destroyed, its ancient duties and traditions perish; when dharma is lost, adharma overwhelms the entire family.
അധര്മാഭിഭവാത്കൃഷ്ണ പ്രദുഷ്യംതി കുലസ്ത്രിയഃ ।
സ്ത്രീഷു ദുഷ്ടാസു വാര്ഷ്ണേയ ജായതേ വര്ണസംകരഃ ॥41॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Krishna, when adharma prevails, the women of the family are corrupted; and when women are corrupted, O Varshneya, social confusion (വര്ണസംകരഃ) arises.
സംകരോ നരകായൈവ കുലഘ്നാനാം കുലസ്യ ച ।
പതംതി പിതരോ ഹ്യേഷാം ലുപ്തപിംഡോദകക്രിയാഃ ॥42॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Such disorder leads to downfall for the family-destroyers and the family; their ancestors fall, deprived of the rites of offerings of പിംഡ and ഉദക.
ദോഷൈരേതൈഃ കുലഘ്നാനാം വര്ണസംകരകാരകൈഃ ।
ഉത്സാദ്യംതേ ജാതിധര്മാഃ കുലധര്മാശ്ച ശാശ്വതാഃ ॥43॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
By these faults of family-destroyers who create social confusion, the long-standing duties of community and family are uprooted.
ഉത്സന്നകുലധര്മാണാം മനുഷ്യാണാം ജനാര്ദന ।
നരകേഽനിയതം വാസഃ ഭവതീത്യനുശുശ്രുമ ॥44॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Janardana, we have heard that people whose family dharmas are destroyed dwell in downfall (naraka) inevitably.
അഹോ ബത മഹത്പാപം കര്തും വ്യവസിതാ വയമ് ।
യദ്രാജ്യസുഖലോഭേന ഹംതും സ്വജനമുദ്യതാഃ ॥45॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Alas, we are resolved to commit a great wrong - driven by greed for kingdom and pleasures, we are ready to kill our own people.
യദി മാമപ്രതീകാരമ് അശസ്ത്രം ശസ്ത്രപാണയഃ ।
ധാര്തരാഷ്ട്രാ രണേ ഹന്യുഃ തന്മേ ക്ഷേമതരം ഭവേത് ॥46॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
If the sons of Dhritarashtra, weapons in hand, were to kill me in battle while I stand unarmed and unresisting, that would be better for me.
സംജയ ഉവാച
ഏവമുക്ത്വാഽര്ജുനഃ സംഖ്യേ രഥോപസ്ഥ ഉപാവിശത് ।
വിസൃജ്യ സശരം ചാപം ശോകസംവിഗ്നമാനസഃ ॥47॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Sanjaya said: Having spoken thus on the battlefield, Arjuna sat down on the seat of the chariot, casting aside his bow and arrows, his mind overwhelmed with grief.
॥ ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം
യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ അര്ജുനവിഷാദയോഗോ നാമ പ്രഥമോഽധ്യായഃ ॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Om Tat Sat. Thus ends the first chapter, called "Arjuna Vishada Yoga", in the revered Bhagavad Gita - an Upanishad teaching Brahma-vidya and Yoga, in the dialogue between Sri Krishna and Arjuna.
Browse Related Categories:
