The seventeenth chapter of the Bhagavad Gita, called ശ്രദ്ധാത്രയവിഭാഗയോഗഃ or the യോഗ of the Threefold Faith, unfolds on the battlefield of കുരുക്ഷേത്ര, in the heart of the മഹാഭാരത epic. Here, amidst the tension between the പാംഡവാഃ and the കൌരവാഃ, അര്ജുന continues his profound conversation with ശ്രീകൃഷ്ണ.
In the previous chapter, ശ്രീകൃഷ്ണ described the contrast between divine and demonic qualities, warning how arrogance, anger, and disregard for scripture lead away from freedom. Yet, അര്ജുന is left wondering: what about those who act with faith but do not know the scriptures?
As the Gita nears its conclusion, this chapter sets the stage for the final teachings. The next and last chapter will bring together all the threads-action, knowledge, and devotion (കര്മ-യോഗ, ജ്ഞാന-യോഗ, ഭക്തി-യോഗ)-offering a grand synthesis and ultimate guidance for a life of meaning and freedom.
ഓം ശ്രീ പരമാത്മനേ നമഃ
അഥ സപ്തദശോഽധ്യായഃ
ശ്രദ്ധാത്രയവിഭാഗയോഗഃ
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Om. Salutations to the Supreme Self. Now begins the seventeenth chapter, called The Yoga of the Threefold Division of Faith.
അര്ജുന ഉവാച
യേ ശാസ്ത്രവിധിമുത്സൃജ്യ യജംതേ ശ്രദ്ധയാന്വിതാഃ ।
തേഷാം നിഷ്ഠാ തു കാ കൃഷ്ണ സത്ത്വമാഹോ രജസ്തമഃ ॥1॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Arjuna said: O Krishna, what is the condition of those who, setting aside the rules of scripture, worship with sincere faith? Is their foundation in clarity (sattva), passion (rajas), or ignorance (tamas)?
ശ്രീ ഭഗവാനുവാച
ത്രിവിധാ ഭവതി ശ്രദ്ധാ ദേഹിനാം സാ സ്വഭാവജാ ।
സാത്ത്വികീ രാജസീ ചൈവ താമസീ ചേതി താം ശൃണു ॥2॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
The Blessed Lord said: Faith in people arises from their own nature and is of three types: shaped by clarity, passion, or inertia. Listen as I explain this further.
സത്ത്വാനുരൂപാ സർവസ്യ ശ്രദ്ധാ ഭവതി ഭാരത ।
ശ്രദ്ധാമയോഽയം പുരുഷഃ യോ യച്ഛ്രദ്ധഃ സ ഏവ സഃ ॥3॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Arjuna, the faith of every person matches their inner nature. A person is shaped by their faith; whatever their faith is, that is what they become.
യജംതേ സാത്ത്വികാ ദേവാന് യക്ഷരക്ഷാംസി രാജസാഃ ।
പ്രേതാന്ഭൂതഗണാംശ്ചാന്യേ യജംതേ താമസാ ജനാഃ ॥4॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Those with a predominance of clarity and harmony worship the gods. Those driven by passion and restlessness turn to nature spirits and powerful beings. Others, whose minds are clouded by ignorance, direct their worship toward ghosts and various lower spirits.
അശാസ്ത്രവിഹിതം ഘോരം തപ്യംതേ യേ തപോ ജനാഃ ।
ദംഭാഹംകാരസംയുക്താഃ കാമരാഗബലാന്വിതാഃ ॥5॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Those people who, driven by hypocrisy and pride, and fueled by desire, attachment, and the force of passion, undertake harsh austerities that are not authorized by scripture-such individuals engage in practices that are not truly spiritual.
കര്ശയംതഃ ശരീരസ്ഥം ഭൂതഗ്രാമമചേതസഃ ।
മാം ചൈവാംതഃ ശരീരസ്ഥം താന്വിദ്ധ്യാസുരനിശ്ചയാന് ॥6॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Those who, lacking understanding, torment the elements of their own bodies and even Me who dwell within, know them to be driven by demonic resolve.
ആഹാരസ്ത്വപി സർവസ്യ ത്രിവിധോ ഭവതി പ്രിയഃ ।
യജ്ഞസ്തപസ്തഥാ ദാനം തേഷാം ഭേദമിമം ശൃണു ॥7॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Food, which everyone values, can be divided into three types. The same is true for sacrifice, austerity, and charity. Now, listen as I explain the differences among them.
ആയുഃസത്ത്വബലാരോഗ്യ-സുഖപ്രീതിവിവര്ധനാഃ ।
രസ്യാഃ സ്നിഗ്ധാഃ സ്ഥിരാ ഹൃദ്യാഃ ആഹാരാഃ സാത്ത്വികപ്രിയാഃ ॥8॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Foods that nourish life, mental clarity, strength, health, happiness, and contentment, and which are juicy, mildly oily, substantial, and pleasing to the senses, are favored by those with a pure and balanced disposition.
കട്വമ്ലലവണാത്യുഷ്ണ-തീക്ഷ്ണരൂക്ഷവിദാഹിനഃ ।
ആഹാരാ രാജസസ്യേഷ്ടാഃ ദുഃഖശോകാമയപ്രദാഃ ॥9॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Foods that are extremely bitter, sour, salty, overly hot, intensely pungent, dry, or that cause a burning feeling are favored by those with a passionate temperament. Such foods tend to bring about pain, distress, and illness.
യാതയാമം ഗതരസം പൂതി പര്യുഷിതം ച യത് ।
ഉച്ഛിഷ്ടമപി ചാമേധ്യം ഭോജനം താമസപ്രിയമ് ॥10॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Food that is stale, tasteless, foul-smelling, left over from previous days, remnants from others, or impure and unfit for ritual use is preferred by those with a tamasic disposition.
അഫലാകാംക്ഷിഭിര്യജ്ഞഃ വിധിദൃഷ്ടോ യ ഇജ്യതേ ।
യഷ്ടവ്യമേവേതി മനഃ സമാധായ സ സാത്ത്വികഃ ॥11॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
A sacrifice that is performed as prescribed in the scriptures, by people who have no expectation of personal gain, and with a steady conviction that it should be done simply because it is a duty-such a sacrifice is considered to be pure and guided by clarity.
അഭിസംധായ തു ഫലം ദംഭാര്ഥമപി ചൈവ യത് ।
ഇജ്യതേ ഭരതശ്രേഷ്ഠ തം യജ്ഞം വിദ്ധി രാജസമ് ॥12॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
But that sacrifice which is performed with the aim of gaining some result, or for the sake of showing off, know that sacrifice to be driven by passion, Arjuna.
വിധിഹീനമസൃഷ്ടാന്നം മംത്രഹീനമദക്ഷിണമ് ।
ശ്രദ്ധാവിരഹിതം യജ്ഞം താമസം പരിചക്ഷതേ ॥13॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
A sacrifice is called tamasic when it disregards scriptural guidelines, does not share food, omits the chanting of mantras, neglects to offer gifts to priests, and is performed without genuine faith.
ദേവദ്വിജഗുരുപ്രാജ്ഞ-പൂജനം ശൌചമാര്ജവമ് ।
ബ്രഹ്മചര്യമഹിംസാ ച ശാരീരം തപ ഉച്യതേ ॥14॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Revering the divine, the learned, teachers, and the wise; maintaining cleanliness, honesty, self-control in conduct, and not harming others-these are considered bodily forms of discipline.
അനുദ്വേഗകരം വാക്യം സത്യം പ്രിയഹിതം ച യത് ।
സ്വാധ്യായാഭ്യസനം ചൈവ വാങ്മയം തപ ഉച്യതേ ॥15॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Speech that does not disturb or hurt others, that is truthful, pleasant, and helpful, along with the regular study and recitation of sacred texts, is considered the discipline of speech.
മനഃ പ്രസാദഃ സൌമ്യത്വം മൌനമാത്മവിനിഗ്രഹഃ ।
ഭാവസംശുദ്ധിരിത്യേതത് തപോ മാനസമുച്യതേ ॥16॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Calmness of mind, kindness, thoughtful silence, self-mastery, and sincerity of heart are considered the disciplines of mental austerity.
ശ്രദ്ധയാ പരയാ തപ്തം തപസ്തത്ത്രിവിധം നരൈഃ ।
അഫലാകാംക്ഷിഭിര്യുക്തൈഃ സാത്ത്വികം പരിചക്ഷതേ ॥17॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
When people practice this threefold discipline with deep faith, without seeking any personal gain, and with self-mastery, it is recognized as an austerity rooted in purity.
സത്കാരമാനപൂജാര്ഥം തപോ ദംഭേന ചൈവ യത് ।
ക്രിയതേ തദിഹ പ്രോക്തം രാജസം ചലമധ്രുവമ് ॥18॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Austerity performed for the sake of gaining honor, respect, or worship, and carried out with show or hypocrisy, is described as rajasic. Such discipline is unstable and its results are fleeting, lasting only in this world.
മൂഢഗ്രാഹേണാത്മനോ യത് പീഡയാ ക്രിയതേ തപഃ ।
പരസ്യോത്സാദനാര്ഥം വാ തത്താമസമുദാഹൃതമ് ॥19॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Austerity performed with a misguided mindset, causing pain to oneself or intended to harm others, is considered to be of the nature of darkness and ignorance.
ദാതവ്യമിതി യദ്ദാനം ദീയതേഽനുപകാരിണേ ।
ദേശേ കാലേ ച പാത്രേ ച തദ്ദാനം സാത്ത്വികം സ്മൃതമ് ॥20॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
A gift is considered sattvic when it is given simply because it should be given, to someone who cannot repay, at the right place and time, and to a deserving person.
യത്തു പ്രത്യുപകാരാര്ഥം ഫലമുദ്ദിശ്യ വാ പുനഃ ।
ദീയതേ ച പരിക്ലിഷ്ടം തദ്ദാനം രാജസം സ്മൃതമ് ॥21॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
But that gift which is given with the expectation of getting something in return, or with the hope of some personal benefit, or is offered unwillingly, is understood to be a gift influenced by passion.
അദേശകാലേ യദ്ദാനമ് അപാത്രേഭ്യശ്ച ദീയതേ ।
അസത്കൃതമവജ്ഞാതം തത്താമസമുദാഹൃതമ് ॥22॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
A gift that is given at the wrong place or time, to people who are not worthy, without proper respect or with contempt, is considered to be of tamasic nature.
ഓം തത്സദിതി നിര്ദേശഃ ബ്രഹ്മണസ്ത്രിവിധഃ സ്മൃതഃ ।
ബ്രാഹ്മണാസ്തേന വേദാശ്ച യജ്ഞാശ്ച വിഹിതാഃ പുരാ ॥23॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
The words OM, Tat, and Sat are said to be the threefold designation of Brahman. By these, in ancient times, the Brahmanas, the Vedas, and the sacrifices were prescribed and set forth.
തസ്മാദോമിത്യുദാഹൃത്യ യജ്ഞദാനതപഃക്രിയാഃ ।
പ്രവര്തംതേ വിധാനോക്താഃ സതതം ബ്രഹ്മവാദിനാമ് ॥24॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Therefore, those who follow the scriptural path and speak of the Vedas always begin acts of sacrifice, charity, and austerity, as prescribed, by first uttering the sacred syllable Om.
തദിത്യനഭിസംധായ ഫലം യജ്ഞതപഃക്രിയാഃ ।
ദാനക്രിയാശ്ച വിവിധാഃ ക്രിയംതേ മോക്ഷകാംക്ഷിഭിഃ ॥25॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
By uttering the word 'Tat', seekers of liberation perform sacrifices, austerities, and various acts of charity without any desire for personal reward.
സദ്ഭാവേ സാധുഭാവേ ച സദിത്യേതത്പ്രയുജ്യതേ ।
പ്രശസ്തേ കര്മണി തഥാ സച്ഛബ്ദഃ പാര്ഥ യുജ്യതേ ॥26॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
The word 'sat' is used to indicate existence or reality, and also to signify goodness. In the same way, Arjuna, 'sat' is applied to any auspicious or commendable action.
യജ്ഞേ തപസി ദാനേ ച സ്ഥിതിഃ സദിതി ചോച്യതേ ।
കര്മ ചൈവ തദര്ഥീയം സദിത്യേവാഭിധീയതേ ॥27॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Steadfastness in sacrifice, austerity, and charity is described as 'sat'-meaning true or good. Any action performed for the sake of these practices is also regarded as 'sat' or auspicious.
അശ്രദ്ധയാ ഹുതം ദത്തം തപസ്തപ്തം കൃതം ച യത് ।
അസദിത്യുച്യതേ പാര്ഥ ന ച തത്പ്രേത്യ നോ ഇഹ ॥28॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
O Arjuna, whatever is offered in sacrifice, given in charity, performed as austerity, or done as an action without faith is considered ineffective and meaningless. Such acts are called 'asat'-they bear no fruit either in this life or after death.
॥ ഓം തത്സദിതി ശ്രീമദ്ഭഗവദ്ഗീതാസു ഉപനിഷത്സു ബ്രഹ്മവിദ്യായാം
യോഗശാസ്ത്രേ ശ്രീകൃഷ്ണാര്ജുനസംവാദേ ശ്രദ്ധാത്രയവിഭാഗയോഗോ നാമ സപ്തദശോഽധ്യായഃ ॥
Translation (ഭാവാര്ഥ):
Thus ends the seventeenth chapter, called the Yoga of the Division of the Threefold Faith, in the Upanishads of the Bhagavad Gita, which is the scripture of yoga and the teaching of knowledge of Brahman, presented as a dialogue between Sri Krishna and Arjuna.
Browse Related Categories:
