(ଵିଷ୍ଣୁପୁରାଣାଂତର୍ଗତା; ମୁଖ୍ୟ ସ୍ତୁତି ଶ୍ଲୋକାଃ 51-74)
ଧ୍ରୁଵ ଉଵାଚ ।
ଭୂମିରାପୋଽନଲୋ ଵାୟୁଃ ଖଂ ମନୋ ବୁଦ୍ଧିରେଵ ଚ ।
ଭୂତାଦିରାଦିପ୍ରକୃତିର୍ୟସ୍ୟ ରୂପଂ ନତୋଽସ୍ମି ତମ୍ ॥ 51 ॥
ଶୁଦ୍ଧଃ ସୂକ୍ଷ୍ମୋଽଖିଲଵ୍ୟାପୀ ପ୍ରଧାନାତ୍ପରତଃ ପୁମାନ୍ ।
ୟସ୍ୟ ରୂପଂ ନମସ୍ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷାୟ ଗୁଣାଶିନେ ॥ 52 ॥
ଭୂରାଦୀନାଂ ସମସ୍ତାନାଂ ଗଂଧାଦୀନାଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତଃ ।
ବୁଦ୍ଧ୍ୟାଦୀନାଂ ପ୍ରଧାନସ୍ୟ ପୁରୁଷସ୍ୟ ଚ ୟଃ ପରଃ ॥ 53 ॥
ତଂ ବ୍ରହ୍ମଭୂତମାତ୍ମାନମଶେଷଜଗତଃ ପତିମ୍ ।
ପ୍ରପଦ୍ୟେ ଶରଣଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ତ୍ଵଦ୍ରୂପଂ ପରମେଶ୍ଵର ॥ 54 ॥
ବୃହତ୍ତ୍ଵାଦ୍ବୃଂହଣତ୍ଵାଚ୍ଚ ୟଦ୍ରୂପଂ ବ୍ରହ୍ମସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।
ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ସର୍ଵାତ୍ମନ୍ୟୋଗିଚିଂତ୍ୟାଵିକାରିଣେ ॥ 55 ॥
ସହସ୍ରଶୀର୍ଷା ପୁରୁଷଃ ସହସ୍ରାକ୍ଷଃ ସହସ୍ରପାତ୍ ।
ସର୍ଵଵ୍ୟାପୀ ଭୁଵଃ ସ୍ପର୍ଶାଦତ୍ୟତିଷ୍ଠଦ୍ଦଶାଂଗୁଲମ୍ ॥ 56 ॥
ୟଦ୍ଭୂତଂ ୟଚ୍ଚ ଵୈ ଭଵ୍ୟଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ତଦ୍ଭଵାନ୍ ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵିରାଟ୍ ସ୍ଵରାଟ୍ ସମ୍ରାଟ୍ ତ୍ଵତ୍ତଶ୍ଚାପ୍ୟଧିପୂରୁଷଃ ॥ 57 ॥
ଅତ୍ୟରିଚ୍ୟତ ସୋଽଧଶ୍ଚ ତିର୍ୟଗୂର୍ଧ୍ଵଂ ଚ ଵୈ ଭୁଵଃ ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ଜାତଂ ତ୍ଵତ୍ତୋ ଭୂତଭଵିଷ୍ୟତୀ ॥ 58 ॥
ତ୍ଵଦ୍ରୂପଧାରିଣଶ୍ଚାଂତଃ ସର୍ଵଭୂତମିଦଂ ଜଗତ୍ ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ୟଜ୍ଞଃ ସର୍ଵହୁତଃ ପୃଷଦାଜ୍ୟଂ ପଶୁର୍ଦ୍ଵିଧା ॥ 59 ॥
ତ୍ଵତ୍ତ ଋଚୋଽଥ ସାମାନି ତ୍ଵତ୍ତଶ୍ଛଂଦାଂସି ଜଜ୍ଞିରେ ।
ତ୍ଵତ୍ତୋ ୟଜୂଂଷ୍ୟଜାୟଂତ ତ୍ଵତ୍ତୋଽଶ୍ଵାଶ୍ଚୈକତୋ ଦତଃ ॥ 60 ॥
ଗାଵସ୍ତ୍ଵତ୍ତଃ ସମୁଦ୍ଭୂତାସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋଽଜା ଅଵୟୋ ମୃଗାଃ ।
ତ୍ଵନ୍ମୁଖାଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାସ୍ତ୍ଵତ୍ତୋ ବାହୋଃ କ୍ଷତ୍ରମଜାୟତ ॥ 61 ॥
ଵୈଶ୍ୟାସ୍ତଵୋରୁଜାଃ ଶୂଦ୍ରାସ୍ତଵ ପଦ୍ଭ୍ୟାଂ ସମୁଦ୍ଗତାଃ ।
ଅକ୍ଷ୍ଣୋଃ ସୂର୍ୟୋଽନିଲଃ ପ୍ରାଣାଚ୍ଚଂଦ୍ରମା ମନସସ୍ତଵ ॥ 62 ॥
ପ୍ରାଣୋଽଂତଃସୁଷିରାଜ୍ଜାତୋ ମୁଖାଦଗ୍ନିରଜାୟତ ।
ନାଭିତୋ ଗଗନଂ ଦ୍ୟୌଶ୍ଚ ଶିରସଃ ସମଵର୍ତତ ॥ 63 ॥
ଦିଶଃ ଶ୍ରୋତ୍ରାତ୍କ୍ଷିତିଃ ପଦ୍ଭ୍ୟାଂ ତ୍ଵତ୍ତଃ ସର୍ଵମଭୂଦିଦମ୍ ॥ 64 ॥
ନ୍ୟଗ୍ରୋଧଃ ସୁମହାନଲ୍ପେ ୟଥା ବୀଜେ ଵ୍ୟଵସ୍ଥିତଃ ।
ସଂୟମେ ଵିଶ୍ଵମଖିଲଂ ବୀଜଭୂତେ ତଥା ତ୍ଵୟି ॥ 65 ॥
ବୀଜାଦଂକୁରସଂଭୂତୋ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧଃ ସ ସମୁଚ୍ଛ୍ରିତଃ ।
ଵିସ୍ତାରଂ ଚ ୟଥା ୟାତି ତ୍ଵତ୍ତଃ ସୃଷ୍ଟୌ ତଥା ଜଗତ୍ ॥ 66 ॥
ୟଥା ହି କଦଲୀ ନାନ୍ୟା ତ୍ଵକ୍ପତ୍ରାଦପି ଦୃଶ୍ୟତେ ।
ଏଵଂ ଵିଶ୍ଵସ୍ୟ ନାନ୍ୟସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ଵତ୍ସ୍ଥାୟୀଶ୍ଵର ଦୃଶ୍ୟତେ ॥ 67 ॥
ହ୍ଲାଦିନୀ ସଂଧିନୀ ସଂଵିତ୍ତ୍ଵୟ୍ୟେକା ସର୍ଵସଂସ୍ଥିତୌ ।
ହ୍ଲାଦତାପକରୀ ମିଶ୍ରା ତ୍ଵୟି ନୋ ଗୁଣଵର୍ଜିତେ ॥ 68 ॥
ପୃଥଗ୍ଭୂତୈକଭୂତାୟ ଭୂତଭୂତାୟ ତେ ନମଃ ।
ପ୍ରଭୂତଭୂତଭୂତାୟ ତୁଭ୍ୟଂ ଭୂତାତ୍ମନେ ନମଃ ॥ 69 ॥
ଵ୍ୟକ୍ତଂ ପ୍ରଧାନପୁରୁଷୌ ଵିରାଟ୍ ସମ୍ରାଟ୍ ସ୍ଵରାଟ୍ ତଥା ।
ଵିଭାଵ୍ୟତେଽଂତଃକରଣେ ପୁରୁଷେଷ୍ଵକ୍ଷୟୋ ଭଵାନ୍ ॥ 70 ॥
ସର୍ଵସ୍ମିନ୍ ସର୍ଵଭୂତସ୍ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଃ ସର୍ଵସ୍ଵରୂପଧୃକ୍ ।
ସର୍ଵଂ ତ୍ଵତ୍ତସ୍ତତଶ୍ଚ ତ୍ଵଂ ନମଃ ସର୍ଵାତ୍ମନେଽସ୍ତୁ ତେ ॥ 71 ॥
ସର୍ଵାତ୍ମକୋଽସି ସର୍ଵେଶ ସର୍ଵଭୂତସ୍ଥିତୋ ୟତଃ ।
କଥୟାମି ତତଃ କିଂ ତେ ସର୍ଵଂ ଵେତ୍ସି ହୃଦି ସ୍ଥିତମ୍ ॥ 72 ॥
ସର୍ଵାତ୍ମନ୍ସର୍ଵଭୂତେଶ ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵସମୁଦ୍ଭଵ ।
ସର୍ଵଭୂତୋ ଭଵାନ୍ଵେତ୍ତି ସର୍ଵସତ୍ତ୍ଵମନୋରଥମ୍ ॥ 73 ॥
ୟୋ ମେ ମନୋରଥୋ ନାଥ ସଫଲଃ ସ ତ୍ଵୟା କୃତଃ ।
ତପଶ୍ଚ ତପ୍ତଂ ସଫଲଂ ୟଦ୍ଦୃଷ୍ଟୋଽସି ଜଗତ୍ପତେ ॥ 74 ॥
