(viṣṇupurāṇāntargatā; mukhya stuti ślōkāḥ 51-74)
dhruva uvācha ।
bhūmirāpō'nalō vāyuḥ khaṃ manō buddhirēva cha ।
bhūtādirādiprakṛtiryasya rūpaṃ natō'smi tam ॥ 51 ॥
śuddhaḥ sūkṣmō'khilavyāpī pradhānātparataḥ pumān ।
yasya rūpaṃ namastasmai puruṣāya guṇāśinē ॥ 52 ॥
bhūrādīnāṃ samastānāṃ gandhādīnāṃ cha śāśvataḥ ।
buddhyādīnāṃ pradhānasya puruṣasya cha yaḥ paraḥ ॥ 53 ॥
taṃ brahmabhūtamātmānamaśēṣajagataḥ patim ।
prapadyē śaraṇaṃ śuddhaṃ tvadrūpaṃ paramēśvara ॥ 54 ॥
bṛhattvādbṛṃhaṇatvāchcha yadrūpaṃ brahmasañjñitam ।
tasmai namastē sarvātmanyōgichintyāvikāriṇē ॥ 55 ॥
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt ।
sarvavyāpī bhuvaḥ sparśādatyatiṣṭhaddaśāṅgulam ॥ 56 ॥
yadbhūtaṃ yachcha vai bhavyaṃ puruṣōttama tadbhavān ।
tvattō virāṭ svarāṭ samrāṭ tvattaśchāpyadhipūruṣaḥ ॥ 57 ॥
atyarichyata sō'dhaścha tiryagūrdhvaṃ cha vai bhuvaḥ ।
tvattō viśvamidaṃ jātaṃ tvattō bhūtabhaviṣyatī ॥ 58 ॥
tvadrūpadhāriṇaśchāntaḥ sarvabhūtamidaṃ jagat ।
tvattō yajñaḥ sarvahutaḥ pṛṣadājyaṃ paśurdvidhā ॥ 59 ॥
tvatta ṛchō'tha sāmāni tvattaśChandāṃsi jajñirē ।
tvattō yajūṃṣyajāyanta tvattō'śvāśchaikatō dataḥ ॥ 60 ॥
gāvastvattaḥ samudbhūtāstvattō'jā avayō mṛgāḥ ।
tvanmukhādbrāhmaṇāstvattō bāhōḥ kṣatramajāyata ॥ 61 ॥
vaiśyāstavōrujāḥ śūdrāstava padbhyāṃ samudgatāḥ ।
akṣṇōḥ sūryō'nilaḥ prāṇāchchandramā manasastava ॥ 62 ॥
prāṇō'ntaḥsuṣirājjātō mukhādagnirajāyata ।
nābhitō gaganaṃ dyauścha śirasaḥ samavartata ॥ 63 ॥
diśaḥ śrōtrātkṣitiḥ padbhyāṃ tvattaḥ sarvamabhūdidam ॥ 64 ॥
nyagrōdhaḥ sumahānalpē yathā bījē vyavasthitaḥ ।
saṃyamē viśvamakhilaṃ bījabhūtē tathā tvayi ॥ 65 ॥
bījādaṅkurasambhūtō nyagrōdhaḥ sa samuchChritaḥ ।
vistāraṃ cha yathā yāti tvattaḥ sṛṣṭau tathā jagat ॥ 66 ॥
yathā hi kadalī nānyā tvakpatrādapi dṛśyatē ।
ēvaṃ viśvasya nānyastvaṃ tvatsthāyīśvara dṛśyatē ॥ 67 ॥
hlādinī sandhinī saṃvittvayyēkā sarvasaṃsthitau ।
hlādatāpakarī miśrā tvayi nō guṇavarjitē ॥ 68 ॥
pṛthagbhūtaikabhūtāya bhūtabhūtāya tē namaḥ ।
prabhūtabhūtabhūtāya tubhyaṃ bhūtātmanē namaḥ ॥ 69 ॥
vyaktaṃ pradhānapuruṣau virāṭ samrāṭ svarāṭ tathā ।
vibhāvyatē'ntaḥkaraṇē puruṣēṣvakṣayō bhavān ॥ 70 ॥
sarvasmin sarvabhūtastvaṃ sarvaḥ sarvasvarūpadhṛk ।
sarvaṃ tvattastataścha tvaṃ namaḥ sarvātmanē'stu tē ॥ 71 ॥
sarvātmakō'si sarvēśa sarvabhūtasthitō yataḥ ।
kathayāmi tataḥ kiṃ tē sarvaṃ vētsi hṛdi sthitam ॥ 72 ॥
sarvātmansarvabhūtēśa sarvasattvasamudbhava ।
sarvabhūtō bhavānvētti sarvasattvamanōratham ॥ 73 ॥
yō mē manōrathō nātha saphalaḥ sa tvayā kṛtaḥ ।
tapaścha taptaṃ saphalaṃ yaddṛṣṭō'si jagatpatē ॥ 74 ॥