(තෛ. අර. 3.12.1 - තෛ. අර. 3.12.7)
ස॒හස්ර॑ශීර්ෂා॒ පුරු॑ෂඃ । ස॒හ॒ස්රා॒ක්ෂඃ ස॒හස්ර॑පාත් । ස භූමිං॑-විඁ॒ශ්වතෝ॑ වෘ॒ත්වා । අත්ය॑තිෂ්ඨ-ද්දශාංගු॒ලම් । පුරු॑ෂ ඒ॒වේදග්ම් සර්ව᳚ම් । ය-ද්භූ॒තං-යඁච්ච॒ භව්ය᳚ම් ।
උ॒තාමෘ॑ත॒ත්වස්යේශා॑නඃ । යදන්නේ॑නා-ති॒රෝහ॑ති ।
ඒ॒තාවා॑නස්ය මහි॒මා । අතෝ॒ ජ්යායාග්ග්॑ශ්ච॒ පූරු॑ෂඃ ॥ 1
පාදෝ᳚ऽස්ය॒ විශ්වා॑ භූ॒තානි॑ । ත්රි॒පාද॑ස්යා॒-මෘතං॑ දි॒වි । ත්රි॒පාදූ॒ර්ධ්ව උදෛ॒ත් පුරු॑ෂඃ । පාදෝ᳚ ऽස්යේ॒හාऽऽභ॑වා॒ත් පුනඃ॑ ।
තතෝ॒ විෂ්වං॒-ව්යඁ ॑ක්රාමත් । සා॒ශ॒නා॒න॒ශ॒නේ අ॒භි ॥ තස්මා᳚-ද්වි॒රාඩ॑ජායත । වි॒රාජෝ॒ අධි॒ පූරු॑ෂඃ । ස ජා॒තෝ අත්ය॑රිච්යත । ප॒ශ්චා-ද්භූමි॒මථෝ॑ පු॒රඃ ॥ 2
යත්පුරු॑ෂේණ හ॒විෂා᳚ । දේ॒වා ය॒ජ්ඤමත॑න්වත । ව॒සං॒තෝ අ॑ස්යාසී॒දාජ්ය᳚ම් । ග්රී॒ෂ්ම ඉ॒ද්ධ්ම ශ්ශ॒රද්ධ॒විඃ । ස॒ප්තාස්යා॑සන් පරි॒ධයඃ॑ । ත්රිඃ ස॒ප්ත ස॒මිධඃ॑ කෘ॒තාඃ । දේ॒වාය-ද්ය॒ජ්ඤං ත॑න්වා॒නාඃ । අබ॑ධ්න॒න් පුරු॑ෂං ප॒ශුම් ॥
තං-යඁ॒ජ්ඤං බ॒ර්හිෂි॒ ප්රෞක්ෂන්න්॑ । පුරු॑ෂං ජා॒තම॑ග්ර॒තඃ ॥ 3
තේන॑ දේ॒වා අය॑ජංත । සා॒ද්ධ්යා ඍෂ॑යශ්ච॒ යේ ।
තස්මා᳚-ද්ය॒ජ්ඤාත් ස॑ර්ව॒හුතඃ॑ । සංභෘ॑තං පෘෂදා॒ජ්යම් । ප॒ශූග්ග්ස්තාග්ග්ශ්ච॑ක්රේ වාය॒ව්යාන්॑ । ආ॒ර॒ණ්යාන් ග්රා॒ම්යාශ්ච॒ යේ । තස්මා᳚-ද්ය॒ජ්ඤාත් ස॑ර්ව॒හුතඃ॑ । ඍචඃ॒ සාමා॑නි ජජ්ඤිරේ ।
ඡංදාග්ම්॑සි ජජ්ඤිරේ॒ තස්මා᳚ත් । යජු॒ස්තස්මා॑-දජායත ॥ 4
තස්මා॒දශ්වා॑ අජායංත । යේ කේ චෝ॑භ॒යාද॑තඃ ।
ගාවෝ॑ හ ජජ්ඤිරේ॒ තස්මා᳚ත් । තස්මා᳚ජ්ජා॒තා අ॑ජා॒වයඃ॑ ।
යත්පුරු॑ෂං॒-ව්යඁ ॑දධුඃ । ක॒ති॒ධා ව්ය॑කල්පයන්න් ।
මුඛං॒ කිම॑ස්ය॒ කෞ බා॒හූ । කාවූ॒රූ පාදා॑වුච්යේතේ । බ්රා॒හ්ම॒ණෝ᳚ऽස්ය॒ මුඛ॑මාසීත් । බා॒හූ රා॑ජ॒න්යඃ॑ කෘ॒තඃ ॥ 5
ඌ॒රූ තද॑ස්ය॒ ය-ද්වෛශ්යඃ॑ । ප॒ද්භ්යාග්ම් ශූ॒ද්රෝ අ॑ජායත । චං॒ද්රමා॒ මන॑සෝ ජා॒තඃ । චක්ෂෝඃ॒ සූර්යෝ॑ අජායත । මුඛා॒-දිංද්ර॑ශ්චා॒ග්නිශ්ච॑ ।
ප්රා॒ණා-ද්වා॒යුර॑ජායත । නාභ්යා॑ ආසීදං॒තරි॑ක්ෂම් । ශී॒ර්ෂ්ණෝ ද්යෞඃ සම॑වර්තත । ප॒ද්භ්යාං භූමි॒ ර්දිශඃ॒ ශ්රෝත්රා᳚ත් । තථා॑ ලෝ॒කාග්ම් අ॑කල්පයන්න් ॥ 6
වේදා॒හමේ॒තං පුරු॑ෂං ම॒හාංත᳚ම් । ආ॒දි॒ත්යව॑ර්ණං॒ තම॑ස॒ස්තු පා॒රේ ।
සර්වා॑ණි රූ॒පාණි॑ වි॒චිත්ය॒ ධීරඃ॑ । නාමා॑නි කෘ॒ත්වාභි॒වද॒න් යදාස්තේ᳚ । ධා॒තා පු॒රස්තා॒-ද්යමු॑දාජ॒හාර॑ । ශ॒ක්රඃ ප්රවි॒ද්වාන් ප්ර॒දිශ॒ශ්චත॑ස්රඃ । තමේ॒වං-විඁ॒ද්වාන॒මෘත॑ ඉ॒හ භ॑වති । නාන්යඃ පංථා॒ අය॑නාය විද්යතේ ।
ය॒ජ්ඤේන॑ ය॒ජ්ඤම॑යජංත දේ॒වාඃ । තානි॒ ධර්මා॑ණි ප්රථ॒මාන්යා॑සන්න් । තේ හ॒ නාකං॑ මහි॒මාන॑-ස්සචංතේ । යත්ර॒ පූර්වේ॑ සා॒ද්ධ්යාඃ සංති॑ දේ॒වාඃ ॥ 7
ඕං නමෝ භගවතේ॑ රුද්රා॒ය ॥ පුරුෂසූක්තග්ම් ශිරසේ ස්වාහා ॥
