කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ද්විතීයාෂ්ටකේ චතුර්ථඃ ප්රපාඨකඃ - උපහෝමාඃ

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ । හ॒රිඃ॒ ඕම් ॥

අනුවාකං 1 - උපහෝමාඃ
ජුෂ්ටෝ॒ දමූ॑නා॒ අති॑ථිර්දුරෝ॒ණේ । ඉ॒ම-න්නෝ॑ ය॒ජ්ඤමුප॑ යාහි වි॒ද්වාන් । විශ්වා॑ අග්නේ-ऽභි॒ යුජෝ॑ වි॒හත්ය॑ । ශ॒ත්රූ॒ය॒තාමාභ॑රා॒ භෝජ॑නානි ॥ අග්නේ॒ ශර්ධ॑ මහ॒තේ සෞභ॑ගාය । තව॑ ද්යු॒ම්නාන්යු॑ත්ත॒මානි॑ සන්තු । ස-ඤ්ජා᳚ස්ප॒ත්යග්​ම් සු॒යම॒මා කෘ॑ණුෂ්ව । ශ॒ත්රූ॒ය॒තාම॒භිති॑ෂ්ඨා॒ මහාග්​ම්॑සි ॥ අග්නේ॒ යෝ නෝ॒-ऽභිතෝ॒ ජනඃ॑ । වෘකෝ॒ වාරෝ॒ ජිඝාග්​ම්॑සති ॥ 1 ॥

තාග්​ස්ත්වං-වෘඁ ॑ත්රහඤ්ජහි । වස්ව॒ස්මභ්ය॒-මාභ॑ර ॥ අග්නේ॒ යෝ නෝ॑-ऽභි॒දාස॑ති । ස॒මා॒නෝ යශ්ච॒ නිෂ්ට්යඃ॑ । ඉ॒ද්ධ්මස්යේ॑ව ප්ර॒ක්ෂාය॑තඃ । මා තස්යෝච්ඡේ॑ෂි॒ කිඤ්ච॒න ॥ ත්වමි॑න්ද්රාභි॒භූර॑සි । දේ॒වෝ විජ්ඤා॑තවීර්යඃ । වෘ॒ත්ර॒හා පු॑රු॒චේත॑නඃ ॥ අප॒ ප්රාච॑ ඉන්ද්ර॒ විශ්වාග්​ම්॑ අ॒මිත්රාන්॑ ॥ 2 ॥

අපාපා॑චෝ අභිභූතේ නුදස්ව । අපෝදී॑චෝ॒ අප॑ ශූරධ॒රාච॑ ඌ॒රෞ । යථා॒ තව॒ ශර්ම॒න්මදේ॑ම ॥ තමින්ද්රං॑-වාඁජයාමසි । ම॒හේ වෘ॒ත්රාය॒ හන්ත॑වේ । ස වෘෂා॑ වෘෂ॒භෝ භු॑වත් ॥ යු॒ජේ රථ॑-ඞ්ග॒වේෂ॑ණ॒ග්​ම්॒ හරි॑භ්යාම් । උප॒ බ්රහ්මා॑ණි ජුජුෂා॒ණ-ම॑ස්ථුඃ । විබා॑ධිෂ්ටා॒ස්ය රෝද॑සී මහි॒ත්වා । ඉන්ද්රෝ॑ වෘ॒ත්රාණ්ය॑ප්ර॒තී ජ॑ඝ॒න්වාන් ॥ 3 ॥

හ॒ව්ය॒වාහ॑-මභිමාති॒ෂා-ऽහ᳚ම් । ර॒ක්ෂෝ॒හණ॒-ම්පෘත॑නාසු ජි॒ෂ්ණුම් । ජ්යෝති॑ෂ්මන්ත॒-න්දීද්ය॑ත॒-ම්පුර॑න්ධිම් । අ॒ග්නිග්ග්​ ස්වි॑ෂ්ට॒කෘත॒මා හු॑වේම ॥ ස්වි॑ෂ්ටමග්නේ අ॒භි ත-ත්පෘ॑ණාහි । විශ්වා॑ දේව॒ පෘත॑නා අ॒භිෂ්ය । උ॒රු-න්නඃ॒ පන්ථා᳚-ම්ප්රදි॒ශන්වි භා॑හි । ජ්යෝති॑ෂ්මද්ධේහ්ය॒ජර॑-න්න॒ ආයුඃ॑ ॥ ත්වාම॑ග්නේ හ॒විෂ්ම॑න්තඃ । දේ॒ව-ම්මර්තා॑ස ඊඩතේ ॥ 4 ॥

මන්යේ᳚ ත්වා ජා॒තවේ॑දසම් । ස හ॒ව්යා ව॑ක්ෂ්යා-ऽනු॒ෂක් ॥ විශ්වා॑නි නෝ දු॒ර්ගහා॑ ජාතවේදඃ । සින්ධු॒-න්න නා॒වා දු॑රි॒තා-ऽති॑පර්​ෂි । අග්නේ॑ අත්රි॒ව-න්මන॑සා ගෘණා॒නඃ । අ॒ස්මාක॑-ම්බෝද්ධ්යවි॒තා ත॒නූනා᳚ම් ॥ පූ॒ෂා ගා අන්වේ॑තු නඃ । පූ॒ෂා ර॑ක්ෂ॒ත්වර්ව॑තඃ । පූ॒ෂා වාජග්​ම්॑ සනෝතු නඃ ॥ පූ॒ෂේමා ආශා॒ අනු॑වේද॒ සර්වාඃ᳚ ॥ 5 ॥

සෝ අ॒ස්මාග්​ම් අභ॑යතමේන නේෂත් । ස්ව॒ස්ති॒දා අඝෘ॑ණි॒-ස්සර්ව॑වීරඃ । අප්ර॑යුච්ඡ-න්පු॒ර ඒ॑තු॒ ප්රජා॒නන්න් ॥ ත්වම॑ග්නේ ස॒ප්රථා॑ අසි । ජුෂ්ටෝ॒ හෝතා॒ වරේ᳚ණ්යඃ । ත්වයා॑ ය॒ජ්ඤං-විඁත॑න්වතේ ॥ අ॒ග්නී රක්ෂාග්​ම්॑සි සේධති । ශු॒ක්රශෝ॑චි॒රම॑ර්ත්යඃ । ශුචිඃ॑ පාව॒ක ඊඩ්යඃ॑ ॥ අග්නේ॒ රක්ෂා॑ණෝ॒ අග්​ම්හ॑සඃ ॥ 6 ॥

ප්රති॑ෂ්ම දේව॒ රීෂ॑තඃ । තපි॑ෂ්ඨෛර॒ජරෝ॑ දහ ॥ අග්නේ॒ හග්​ම්සි॒ න්ය॑ත්රිණ᳚ම් । දීද්ය॒-න්මර්ත්යේ॒ෂ්වා । ස්වේ ක්ෂයේ॑ ශුචිව්රත ॥ ආ වා॑ත වාහි භේෂ॒ජම් । වි වා॑ත වාහි॒ යද්රපඃ॑ । ත්වග්​ම්හි වි॒ශ්ව භේ॑ෂජඃ । දේ॒වානා᳚-න්දූ॒ත ඊය॑සේ ॥ ද්වාවි॒මෞ වාතා॑ වාතඃ ॥ 7 ॥

ආ සින්ධෝ॒රා ප॑රා॒වතඃ॑ । දක්ෂ॑-ම්මේ අ॒න්ය ආ॒වාතු॑ । පරා॒-ऽන්යෝ වා॑තු॒ යද්රපඃ॑ ॥ යද॒දෝ වා॑ත තේ ගෘ॒හේ । අ॒මෘත॑ස්ය නි॒ධිර්​හි॒තඃ । තතෝ॑ නෝ දේහි ජී॒වසේ᳚ । තතෝ॑ නෝ ධේහි භේෂ॒ජම් । තතෝ॑ නෝ॒ මහ॒ ආව॑හ ॥ වාත॒ ආවා॑තු භේෂ॒ජම් । ශ॒ම්භූ-ර්ම॑යෝ॒ භූර්නෝ॑ හෘ॒දේ ॥ 8 ॥

ප්රණ॒ ආයූග්​ම්॑ෂි තාරිෂත් ॥ ත්වම॑ග්නේ අ॒යා-ऽසි॑ । අ॒යා සන්මන॑සා හි॒තඃ । අ॒යා සනඃඅ॒ව්යමූ॑හිෂේ । අ॒යා නෝ॑ ධේහි භේෂ॒ජම් ॥ ඉ॒ෂ්ටෝ අ॒ග්නිරාහු॑තඃ । ස්වාහා॑කෘතඃ පිපර්තු නඃ । ස්ව॒ගා දේ॒වේභ්ය॑ ඉ॒ද-න්නමඃ॑ ॥ කාමෝ॑ භූ॒තස්ය॒ භව්ය॑ස්ය । ස॒ම්රාඩේකෝ॒ විරා॑ජති ॥ 9 ॥

ස ඉ॒ද-ම්ප්රති॑ පප්රථේ । ඍ॒තූනු-ථ්සෘ॑ජතේ ව॒ශී ॥ කාම॒ස්තදග්රේ॒ සම॑වර්ත॒තාධි॑ । මන॑සෝ॒ රේතඃ॑ ප්රථ॒මං-යඁදාසී᳚ත් । ස॒තෝ බන්ධු॒මස॑ති॒ නිර॑වින්දන්න් । හෘ॒දි ප්ර॒තීෂ්යා॑ ක॒වයෝ॑ මනී॒ෂා ॥ ත්වයා॑ මන්යෝ ස॒රථ॑-මාරු॒ජන්තඃ॑ । හර්​ෂ॑මාණාසෝ ධෘෂ॒තා ම॑රුත්වඃ । ති॒ග්මේෂ॑ව॒ ආයු॑ධා ස॒ග්​ම්॒ශිශා॑නාඃ । උප॒ප්රය॑න්ති॒ නරෝ॑ අ॒ග්නිරූ॑පාඃ ॥ 10 ॥

ම॒න්යුර්භගෝ॑ ම॒න්යුරේ॒වාස॑ දේ॒වඃ । ම॒න්යුර්-හෝතා॒ වරු॑ණෝ වි॒ශ්වවේ॑දාඃ । ම॒න්යුං-විඁශ॑ ඊඩතේ දේව॒යන්තීඃ᳚ । පා॒හි නෝ॑ මන්යෝ॒ තප॑සා॒ ශ්රමේ॑ණ ॥ ත්වම॑ග්නේ ව්රත॒භෘච්ඡුචිඃ॑ । දේ॒වාග්​ම් ආසා॑දයා ඉ॒හ । අග්නේ॑ හ॒ව්යාය॒ වෝඪ॑වේ ॥ ව්ර॒තා නු බිභ්ර॑ද්ව්රත॒පා අදා᳚භ්යඃ । යජා॑ නෝ දේ॒වාග්​ම් අ॒ජර॑-ස්සු॒වීරඃ॑ । දධ॒-ද්රත්නා॑නි සුවිදා॒නෝ අ॑ග්නේ । ගෝ॒පා॒ය නෝ॑ ජී॒වසේ॑ ජාතවේදඃ ॥ 11 ॥
(ජිඝාග්​ම්॑ස - ත්ය॒මිත්රා᳚ - ඤ්ජඝ॒න්වා - නී॑ඩතේ॒ - සර්වා॒ - අග්​ම්හ॑සෝ - වාතෝ - හෘ॒දේ - රා॑ජ - ත්ය॒ග්නිරූ॑පාඃ - සුවිදා॒නෝ අ॑ග්න॒ ඒක॑-ඤ්ච ) (අ. 1)

අනුවාකං 2 - උපහෝමාඃ
චක්ෂු॑ෂෝ හේතේ॒ මන॑සෝ හේතේ । වාචෝ॑ හේතේ॒ බ්රහ්ම॑ණෝ හේතේ । යෝ මා॑-ऽඝා॒යු-ර॑භි॒දාස॑ති । තම॑ග්නේ මේ॒න්යා-ऽමේ॒නි-ඞ්කෘ॑ණු ॥ යෝ මා॒ චක්ෂු॑ෂා॒ යෝ මන॑සා । යෝ වා॒චා බ්රහ්ම॑ණා ऽඝා॒යු-ර॑භි॒දාස॑ති । තයා᳚-ऽග්නේ॒ ත්ව-ම්මේ॒න්යා । අ॒මුම॑මේ॒නි-ඞ්කෘ॑ණු ॥ ය-ත්කිඤ්චා॒සෞ මන॑සා॒ යච්ච॑ වා॒චා । ය॒ජ්ඤෛ-ර්ජු॒හෝති॒ යජු॑ෂා හ॒විර්භිඃ॑ ॥ 12 ॥

ත-න්මෘ॒ත්යු-ර්නිර්-ඍ॑ත්යා සං​විඁදා॒නඃ । පු॒රා-ऽऽදි॒ෂ්ටාදාහු॑තීරස්ය හන්තු ॥ යා॒තු॒ධානා॒ නිර්-ඍ॑ති॒රාදු॒ රක්ෂඃ॑ । තේ අ॑ස්යඝ්න॒-න්ත්වනෘ॑තේන ස॒ත්යම් । ඉන්ද්රේ॑ෂිතා॒ ආජ්ය॑මස්ය මථ්නන්තු । මාත-ථ්සමෘ॑ද්ධි॒ යද॒සෞ ක॒රෝති॑ ॥ හන්මි॑ තේ॒-ऽහ-ඞ්කෘ॒තග්​ම් හ॒විඃ । යෝ මේ॑ ඝෝ॒රමචී॑ කෘතඃ । අපා᳚ඤ්චෞ ත උ॒භෞ බා॒හූ । අප॑නහ්යාම්යා॒ස්ය᳚ම් ॥ 13 ॥

අප॑නහ්යාමි තේ බා॒හූ । අප॑නහ්යාම්යා॒ස්ය᳚ම් । අ॒ග්නේ-ර්දේ॒වස්ය॒ බ්රහ්ම॑ණා । සර්ව॑-න්තේ-ऽවධිෂ-ඞ්කෘ॒තම් ॥ පු॒රා ऽමුෂ්ය॑ වෂට්කා॒රාත් । ය॒ජ්ඤ-න්දේ॒වේෂු॑ නස්කෘධි । ස්වි॑ෂ්ටම॒ස්මාක॑-ම්භූයාත් । මා-ऽස්මා-න්ප්රාප॒-න්නරා॑තයඃ ॥ අන්ති॑ දූ॒රේ ස॒තෝ අ॑ග්නේ । භ්රාතෘ॑ව්යස්යා ऽභි॒දාස॑තඃ ॥ 14 ॥

ව॒ෂ॒ට්කා॒රේණ॒ වජ්රේ॑ණ । කෘ॒ත්යාග්​ම් හ॑න්මි කෘ॒තාම॒හම් ॥ යෝ මා॒ නක්ත॒-න්දිවා॑ සා॒යම් । ප්රා॒තශ්චාහ්නෝ॑ නි॒පීය॑ති । අ॒ද්යා තමි॑න්ද්ර॒ වජ්රේ॑ණ । භ්රාතෘ॑ව්ය-ම්පාදයාමසි ॥ ඉන්ද්ර॑ස්ය ගෘ॒හෝ॑-ऽසි॒ ත-න්ත්වා᳚ । ප්රප॑ද්යේ॒ සගු॒-ස්සාශ්වඃ॑ । ස॒හ යන්මේ॒ අස්ති॒ තේන॑ ॥ ඊඩේ॑ අ॒ග්නිං-විඁ ॑ප॒ශ්චිත᳚ම් ॥ 15 ॥

ගි॒රා ය॒ජ්ඤස්ය॒ සාධ॑නම් । ශ්රු॒ෂ්ටී॒වාන॑-න්ධි॒තාවා॑නම් ॥ අග්නේ॑ ශ॒කේම॑ තේ ව॒යම් । යම॑-න්දේ॒වස්ය॑ වා॒ජිනඃ॑ । අති॒ ද්වේෂාග්​ම්॑සි තරේම ॥ අව॑ත-ම්මා॒ සම॑නසෞ॒ සමෝ॑කසෞ । සචේ॑තසෞ॒ සරේ॑තසෞ । උ॒භෞ මාම॑වත-ඤ්ජාතවේදසෞ । ශි॒වෞ භ॑වතම॒ද්ය නඃ॑ ॥ ස්ව॒ය-ඞ්කෘ॑ණ්වා॒න-ස්සු॒ගමප්ර॑යාවම් ॥ 16 ॥

ති॒ග්මශෘ॑ඞ්ගෝ වෘෂ॒භ-ශ්ශෝශු॑චානඃ । ප්ර॒ත්නග්​ම් ස॒ධස්ථ॒-මනු॒පශ්ය॑මානඃ । ආ තන්තු॑ම॒ග්නි-ර්දි॒ව්ය-න්ත॑තාන ॥ ත්ව-න්න॒ස්තන්තු॑රු॒ත සේතු॑රග්නේ । ත්ව-ම්පන්ථා॑ භවසි දේව॒යානඃ॑ । ත්වයා᳚ ऽග්නේ පෘ॒ෂ්ඨං-වඁ॒යමාරු॑හේම । අථා॑ දේ॒වෛ-ස්ස॑ධ॒මාද॑-ම්මදේම ॥ උදු॑ත්ත॒ම-ම්මු॑මුග්ධි නඃ । වි පාශ॑-ම්මද්ධ්ය॒ම-ඤ්චෘ॑ත । අවා॑ධ॒මානි॑ ජී॒වසේ᳚ ॥ 17 ॥

ව॒යග්​ම් සෝ॑ම ව්ර॒තේ තව॑ । මන॑ස්ත॒නූෂු॒ බිභ්ර॑තඃ । ප්ර॒ජා ව॑න්තෝ අශීමහි ॥ ඉ॒න්ද්රා॒ණී දේ॒වී සු॒භගා॑ සු॒පත්නී᳚ । උදග්​ම්ශේ॑න පති॒විද්යේ॑ ජිගාය । ත්රි॒ග්​ම්॒ශද॑ස්යා ජ॒ඝනං॒-යෝඁජ॑නානි । උ॒පස්ථ॒ ඉන්ද්ර॒ග්ග්॒ ස්ථවි॑ර-ම්බිභර්ති ॥ සේනා॑ හ॒ නාම॑ පෘථි॒වී ධ॑නඤ්ජ॒යා । වි॒ශ්වව්ය॑චා॒ අදි॑ති॒-ස්සූර්ය॑ත්වක් । ඉ॒න්ද්රා॒ණී දේ॒වී ප්රා॒සහා॒ දදා॑නා ॥ 18 ॥

සා නෝ॑ දේ॒වී සු॒හවා॒ ශර්ම॑ යච්ඡතු ॥ ආ ත්වා॑ ऽහාර්​ෂම॒න්තර॑භූඃ । ධ්රු॒වස්ති॒ෂ්ඨාවි॑චාචලිඃ । විශ॑ස්ත්වා॒ සර්වා॑ වාඤ්ඡන්තු । මා ත්ව-ද්රා॒ෂ්ට්ර-මධි॑භ්රශත් ॥ ධ්රු॒වා ද්යෞ-ර්ධ්රු॒වා පෘ॑ථි॒වී । ධ්රු॒වං-විඁශ්ව॑මි॒ද-ඤ්ජග॑ත් । ධ්රු॒වා හ॒ පර්ව॑තා ඉ॒මේ । ධ්රු॒වෝ රාජා॑ වි॒ශාම॒යම් ॥ ඉ॒හෛවෛධි॒ මා ව්ය॑ථිෂ්ඨාඃ ॥ 19 ॥

පර්ව॑ත ඉ॒වා වි॑චාචලිඃ । ඉන්ද්ර॑ ඉවේ॒හ ධ්රු॒වස්ති॑ෂ්ඨ । ඉ॒හ රා॒ෂ්ට්ර-මු॑ධාරය ॥ අ॒භිති॑ෂ්ඨ පෘතන්ය॒තඃ । අධ॑රේ සන්තු॒ ශත්ර॑වඃ । ඉන්ද්ර॑ ඉව වෘත්ර॒හාති॑ෂ්ඨ । අ॒පඃ, ක්ෂේත්රා॑ණි ස॒ජං​යඁන්න්॑ ॥ ඉන්ද්ර॑ ඒණමදීධරත් । ධ්රු॒ව-න්ධ්රු॒වේණ॑ හ॒විෂා᳚ । තස්මෛ॑ දේ॒වා අධි॑බ්රවන්න් । අ॒ය-ඤ්ච॒ බ්රහ්ම॑ණ॒ස්පතිඃ॑ ॥ 20 ॥
(හ॒විර්භි॑ - රා॒ස්ය॑ - මභි॒ දාස॑තෝ - විප॒ශ්චිත॒ - මප්ර॑යාවං - ජී॒වසේ॒ - දදා॑නා - ව්යථිෂ්ඨා - බ්රව॒න්නේක॑-ඤ්ච) (අ. 2)

අනුවාකං 3 - උපහෝමාඃ
ජුෂ්ටී॑ නරෝ॒ බ්රහ්ම॑ණා වඃ පිතෘ॒ණාම් । අක්ෂ॑මව්යය॒-න්න කිලා॑ රිෂාථ । යච්ඡක්ව॑රීෂු බෘහ॒තා රවේ॑ණ । ඉන්ද්රේ॒ ශුෂ්ම॒මද॑ධාථා වසිෂ්ඨාඃ ॥ පා॒ව॒කා න॒-ස්සර॑ස්වතී । වාජේ॑භි-ර්වා॒ජිනී॑වතී । ය॒ජ්ඤං-වඁ ॑ෂ්ටු ධි॒යා ව॑සුඃ ॥ සර॑ස්වත්ය॒භි නෝ॑ නේෂි॒ වස්යඃ॑ । මා ප॑ස්ඵරීඃ॒ පය॑සා॒ මා න॒ ආ ධ॑ක් । ජු॒ෂස්ව॑ න-ස්ස॒ඛ්යා॑ වේ॒ශ්යා॑ ච ॥ 21 ॥

මා ත්වත්ක්ෂේත්රා॒-ණ්යර॑ණානි ගන්ම ॥ වෘ॒ඤ්ජේ හ॒විර්නම॑සා බ॒ර්॒හිර॒ග්නෞ । අයා॑මි॒ ස්රුග් ඝෘ॒තව॑තී සුවෘ॒ක්තිඃ । අම්ය॑ක්ෂි॒ සද්ම॒ සද॑නේ පෘථි॒ව්යාඃ । අශ්රා॑යි ය॒ජ්ඤ-ස්සූර්යේ॒ න චක්ෂුඃ॑ ॥ ඉ॒හාර්වාඤ්ච॒මති॑හ්වයේ । ඉන්ද්ර॒-ඤ්ජෛත්රා॑ය॒ ජේත॑වේ । අ॒ස්මාක॑මස්තු॒ කේව॑ලඃ ॥ අ॒ර්වාඤ්ච॒මින්ද්ර॑ම॒මුතෝ॑ හවාමහේ । යෝ ගෝ॒ජි-ද්ධ॑න॒ජි-ද॑ශ්ව॒ජිද්යඃ ॥ 22 ॥

ඉ॒ම-න්නෝ॑ ය॒ජ්ඤං-විඁ ॑හ॒වේ ජු॑ෂස්ව । අ॒ස්ය කු॑ර්මෝ හරිවෝ මේ॒දින॑-න්ත්වා ॥ අස॑මෘංෂ්ටෝ ජායසේ මාතෘ॒වෝ-ශ්ශුචිඃ॑ । ම॒න්ද්රඃ ක॒විරුද॑තිෂ්ඨෝ॒ විව॑ස්වතඃ । ඝෘ॒තේන॑ ත්වා ऽවර්ධයන්නග්න ආහුත । ධූ॒මස්තේ॑ කේ॒තුර॑භව-ද්දි॒වි ශ්රි॒තඃ ॥ අ॒ග්නිරග්රේ᳚ ප්රථ॒මෝ දේ॒වතා॑නාම් । සං​යාඁ ॑තානා-මුත්ත॒මෝ විෂ්ණු॑රාසීත් । යජ॑මානාය පරි॒ගෘහ්ය॑ දේ॒වාන් । දී॒ක්ෂයේ॒දග්​ම් හ॒විරාග॑ච්ඡත-න්නඃ ॥ 23 ॥

අ॒ග්නිශ්ච॑ විෂ්ණෝ॒ තප॑ උත්ත॒ම-ම්ම॒හඃ । දී॒ක්ෂා॒පා॒ලේභ්යෝ॒ වන॑ත॒ග්​ම්॒ හි ශ॑ක්රා । විශ්වෛ᳚-ර්දේ॒වෛ-ර්ය॒ජ්ඤියෛ᳚-ස්සං​විඁදා॒නෞ । දී॒ක්ෂාම॒ස්මෛ යජ॑මානාය ධත්තම් ॥ ප්රත-ද්විෂ්ණු॑-ස්ස්තවතේ වී॒ර්යා॑ය । මෘ॒ගෝ න භී॒මඃ කු॑ච॒රෝ ගි॑රි॒ෂ්ඨාඃ । යස්යෝ॒රුෂු॑ ත්රි॒ෂු වි॒ක්රම॑ණේෂු । අධි॑ක්ෂි॒යන්ති॒ භුව॑නානි॒ විශ්වා᳚ ॥ නූ මර්තෝ॑ දයතේ සනි॒ෂ්යන්. යඃ । විෂ්ණ॑ව උරුගා॒යාය॒ දාශ॑ත් ॥ 24 ॥

ප්ර ය-ස්ස॒ත්රාචා॒ මන॑සා॒ යජා॑ තෛ । ඒ॒තාව॑න්ත॒-න්නර්ය॑මා॒විවා॑සාත් ॥ විච॑ක්රමේ පෘථි॒වීමේ॒ෂ ඒ॒තාම් । ක්ෂේත්රා॑ය॒ විෂ්ණු॒-ර්මනු॑ෂේ දශ॒ස්යන්න් । ධ්රු॒වාසෝ॑ අස්ය කී॒රයෝ॒ ජනා॑සඃ । උ॒රු॒ක්ෂි॒තිග්​ම් සු॒ජනි॑මා චකාර ॥ ත්රිර්දේ॒වඃ පෘ॑ථි॒වීමේ॒ෂ ඒ॒තාම් । විච॑ක්රමේ ශ॒තර්ච॑ස-ම්මහි॒ත්වා । ප්ර විෂ්ණු॑-රස්තු ත॒වස॒ස්ත වී॑යාන් । ත්වේ॒ෂග්ග්​ හ්ය॑ස්ය॒ ස්ථවි॑රස්ය॒ නාම॑ ॥ 25 ॥

හෝතා॑ර-ඤ්චි॒ත්රර॑ථ-මද්ධ්ව॒රස්ය॑ । ය॒ජ්ඤස්ය॑ යජ්ඤස්ය කේ॒තුග්​ම් රුශ॑න්තම් । ප්රත්ය॑ර්ධි-න්දේ॒වස්ය॑ දේවස්ය ම॒හ්නා । ශ්රි॒යා ත්ව॑-ऽග්නිමති॑ථි॒-ඤ්ජනා॑නාම් ॥ ආ නෝ॒ විශ්වා॑භිරූ॒තිභි॑-ස්ස॒ජෝෂාඃ᳚ । බ්රහ්ම॑ ජුෂා॒ණෝ හ॑ර්යශ්ව යාහි । වරී॑වෘජ॒-ථ්ස්ථවි॑රේභි-ස්සුශිප්ර । අ॒ස්මේ දධ॒-ද්වෘෂ॑ණ॒ග්​ම්॒ ශුෂ්ම॑මින්ද්ර ॥ ඉන්ද්ර॑-ස්සුව॒ර්॒ෂා ජ॒නය॒න්නහා॑නි । ජි॒ගායෝ॒ශිග්භිඃ॒ පෘත॑නා අභි॒ශ්රීඃ ॥ 26 ॥

ප්රාරෝ॑චය॒න්මන॑වේ කේ॒තුමහ්නා᳚ම් । අවි॑න්ද॒ජ්ජ්යෝති॑-ර්බෘහ॒තේ රණා॑ය ॥ අශ්වි॑නා॒වව॑සේ॒ නිහ්ව॑යේ වාම් । ආ නූ॒නං-යාඁ ॑තග්​ම් සුකෘ॒තාය॑ විප්රා । ප්රා॒ත॒ර්යු॒ක්තේන॑ සු॒වෘතා॒ රථේ॑න । උ॒පාග॑ච්ඡත॒මව॒සා ऽऽග॑ත-න්නඃ ॥ අ॒වි॒ෂ්ට-න්ධී॒ෂ්වශ්වි॑නා න ආ॒සු । ප්ර॒ජාව॒-ද්රේතෝ॒ අහ්ර॑ය-න්නෝ අස්තු । ආවා᳚-න්තෝ॒කේ තන॑යේ॒ තූතු॑ජානාඃ । සු॒රත්නා॑සෝ දේ॒වවී॑ති-ඞ්ගමේම ॥ 27 ॥

ත්වග්​ම් සෝ॑ම॒ ක්රතු॑භි-ස්සු॒ක්රතු॑ර්භූඃ । ත්ව-න්දක්ෂෛ᳚-ස්සු॒දක්ෂෝ॑ වි॒ශ්වවේ॑දාඃ । ත්වං-වෘඁෂා॑ වෘෂ॒ත්වේභි॑-ර්මහි॒ත්වා । ද්යු॒ම්නේභි॑-ර්ද්යු॒ම්න්ය॑භවෝ නෘ॒චක්ෂාඃ᳚ ॥ අෂා॑ඪං-යුඁ॒ථ්සු පෘත॑නාසු॒ පප්රි᳚ම් । සු॒ව॒ර॒.ෂාම॒ඵ්ස්වාං-වෘඁ॒ජන॑ස්ය ගෝ॒පාම් । භ॒රේ॒ෂු॒ජාග්​ම් සු॑ක්ෂි॒තිග්​ම් සු॒ශ්රව॑සම් । ජය॑න්ත॒-න්ත්වාමනු॑ මදේම සෝම ॥ භවා॑ මි॒ත්රෝ න ශේව්යෝ॑ ඝෘ॒තාසු॑තිඃ । විභූ॑තද්යුම්න ඒව॒යා උ॑ ස॒ප්රථාඃ᳚ ॥ 28 ॥

අධා॑ තේ විෂ්ණෝ වි॒දුෂා॑චි॒දෘධ්යඃ॑ । ස්තෝමෝ॑ ය॒ජ්ඤස්ය॒ රාද්ධ්යෝ॑ හ॒විෂ්ම॑තඃ ॥ යඃ පූ॒ර්ව්යාය॑ වේ॒ධසේ॒ නවී॑යසේ । සු॒මජ්ජා॑නයේ॒ විෂ්ණ॑වේ॒ දදා॑ශති । යෝ ජා॒තම॒ස්ය ම॑හ॒තෝ ම॒හි බ්රවා᳚ත් । සේදු॒-ශ්ශ්රවෝ॑භි-ර්යු॒ජ්ය॑-ඤ්චිද॒භ්ය॑සත් ॥ තමු॑ ස්තෝතාරඃ පූ॒ර්ව්යං-යඁථා॑ වි॒ද ඍ॒තස්ය॑ । ගර්භග්​ම්॑ හ॒විෂා॑ පිපර්තන । ආ-ऽස්ය॑ ජා॒නන්තෝ॒ නාම॑ චිද්විවක්තන । බෘ॒හත්තේ॑ විෂ්ණෝ සුම॒ති-ම්භ॑ජාමහේ ॥ 29 ॥

ඉ॒මා ධා॒නා ඝෘ॑ත॒ස්නුවඃ॑ । හරී॑ ඉ॒හෝප॑වක්ෂතඃ । ඉන්ද්රග්​ම්॑ සු॒ඛත॑මේ॒ රථේ᳚ ॥ ඒ॒ෂ බ්ර॒හ්මා ය ඍ॒ත්වියඃ॑ । ඉන්ද්රෝ॒ නාම॑ ශ්රු॒තෝ ග॒ණේ ॥, ප්ර තේ॑ ම॒හේ । වි॒දථේ॑ ශ॒ග්​ම්සිෂ॒ග්​ම්॒ හරී᳚ । ය ඍ॒ත්වියඃ॒ ප්ර තේ॑ වන්වේ । ව॒නුෂෝ॑ හර්ය॒ත-ම්මද᳚ම් । ඉන්ද්රෝ॒ නාම॑ ඝෘ॒ත-න්න යඃ । හරි॑භි॒ශ්චාරු॒ සේච॑තේ । ශ්රු॒තෝ ග॒ණ ආ ත්වා॑ විශන්තු ॥ 30 ॥

හරි॑වර්පස॒-ඞ්ගිරඃ॑ ॥ ආච॑ර්​ෂණි॒ප්රා වෘ॑ෂ॒භෝ ජනා॑නාම් । රාජා॑ කෘෂ්ටී॒නා-ම්පු॑රුහූ॒ත ඉන්ද්රඃ॑ । ස්තු॒ත-ශ්ශ්ර॑ව॒ස්යන්නව॒සෝප॑ම॒ද්රික් । යු॒ක්ත්වා හරී॒ වෘෂ॒ණා ऽऽයා᳚හ්ය॒ර්වාම් ॥ ප්ර ය-ථ්සින්ධ॑වඃ ප්රස॒වං-යඁදායන්න්॑ । ආප॑-ස්සමු॒ද්රග්​ම් ර॒ත්ථ්යේ॑ව ජග්මුඃ । අත॑ශ්චි॒දින්ද්ර॒-ස්සද॑සෝ॒ වරී॑යාන් । යදී॒ග්​ම්॒ සෝමඃ॑ පෘ॒ණාති॑ දු॒ග්ධෝ අ॒ග්​ම්॒ශුඃ ॥ හ්වයා॑මසි॒ ත්වේන්ද්ර॑ යා॒හ්ය॑ර්වාම් ॥ 31 ॥

අර॑-න්තේ॒ සෝම॑ස්ත॒නුවේ॑ භවාති । ශත॑ක්රතෝ මා॒දය॑ස්වා සු॒තේෂු॑ । ප්රාස්මාග්​ම් අ॑ව॒ පෘත॑නාසු॒ ප්ර යු॒ථ්සු ॥ ඉන්ද්රා॑ය॒ සෝමාඃ᳚ ප්ර॒දිවෝ॒ විදා॑නාඃ । ඍ॒භු-ර්යේභි॒-ර්වෘෂ॑පර්වා॒-විහා॑යාඃ । ප්ර॒ය॒ම්යමා॑ණා॒-න්ප්රති॒ ෂූගෘ॑භාය । ඉන්ද්ර॒ පිබ॒ වෘෂ॑ධූතස්ය॒ වෘෂ්ණඃ॑ ॥ අහේ॑ඩමාන॒ උප॑යාහි ය॒ජ්ඤම් । තුභ්ය॑-ම්පවන්ත॒ ඉන්ද॑ව-ස්සු॒තාසඃ॑ । ගාවෝ॒ න ව॑ජ්රින්-ථ්ස්ව॒මෝකෝ॒ අච්ඡ॑ ॥ 32 ॥

ඉන්ද්රාග॑හි ප්රථ॒මෝ යජ්ඤියා॑නාම් ॥ යා තේ॑ කා॒කු-ථ්සුකෘ॑තා॒ යා වරි॑ෂ්ඨා । යයා॒ ශශ්ව॒ත්පිබ॑සි॒ මද්ධ්ව॑ ඌ॒ර්මිම් । තයා॑ පාහි॒ ප්ර තේ॑ අද්ධ්ව॒ර්යුර॑ස්ථාත් । ස-න්තේ॒ වජ්රෝ॑ වර්තතාමින්ද්ර ග॒ව්යුඃ ॥ ප්රා॒ත॒ර්යුජා॒ විබෝ॑ධය । අශ්වි॑නා॒වේහ ග॑ච්ඡතම් । අ॒ස්ය සෝම॑ස්ය පී॒තයේ᳚ ॥ ප්රා॒ත॒ර්යාවා॑ණා ප්රථ॒මා ය॑ජද්ධ්වම් । පු॒රා ගෘද්ධ්රා॒දර॑රුෂඃ පිබාථඃ । ප්රා॒තර්​හි ය॒ජ්ඤම॒ශ්විනා॒ දධා॑තේ । ප්රශග්​ම්॑ සන්ති ක॒වයඃ॑ පූර්ව॒භාජඃ॑ ॥ ප්රා॒තර්ය॑ජද්ධ්වම॒ශ්විනා॑ හිනෝත । න සා॒යම॑ස්ති දේව॒යා අජු॑ෂ්ටම් । උ॒තාන්යෝ අ॒ස්ම-ද්ය॑ජතේ॒ විචා॑යඃ । පූර්වඃ॑ පූර්වෝ॒ යජ॑මානෝ॒ වනී॑යාන් ॥ 33 ॥
(චා॒ - ශ්ව॒ජිද්යෝ-ග॑ච්ඡත-න්නෝ॒ - දාශ॒න් - නාමා॑ - භි॒ශ්රී--ර් ග॑මේම - ස॒ප්රථා॑ - භජාමහේ - විශන්තු - යා॒හ්ය॑ර්වාං - ච්ඡ॑ - පිබාථ॒-ෂ්ෂට්ච॑) (අ. 3)

අනුවාකං 4 - උපහෝමාඃ
න॒ක්ත॒-ඤ්ජා॒තා-ऽස්යෝ॑ෂධේ । රාමේ॒ කෘෂ්ණේ॒ අසි॑ක්නි ච । ඉ॒දග්​ම් ර॑ජනි රජය । කි॒ලාස॑-ම්පලි॒ත-ඤ්ච॒ යත් ॥ කි॒ලාස॑-ඤ්ච පලි॒ත-ඤ්ච॑ । නිරි॒තෝ නා॑ශයා॒ පෘෂ॑ත් । ආ න॒-ස්ස්වෝ අ॑ශ්නුතාං॒-වඁර්ණඃ॑ । පරා᳚ ශ්වේ॒තානි॑ පාතය ॥ අසි॑ත-න්තේ නි॒ලය॑නම් । ආ॒ස්ථාන॒මසි॑ත॒-න්තව॑ ॥ 34 ॥

අසි॑ක්නියස්යෝෂධේ । නිරි॒තෝ නා॑ශයා॒ පෘෂ॑ත් ॥ අ॒ස්ථි॒ජස්ය॑ කි॒ලාස॑ස්ය । ත॒නූ॒ජස්ය॑ ච॒ යත්ත්ව॒චි । කෘ॒ත්යයා॑ කෘ॒තස්ය॒ බ්රහ්ම॑ණා । ලක්ෂ්ම॑ ශ්වේ॒තම॑නීනශම් ॥ සරූ॑පා॒ නාම॑ තේ මා॒තා । සරූ॑පෝ॒ නාම॑ තේ පි॒තා । සරූ॑පා ऽස්යෝෂධේ॒ සා । සරූ॑පමි॒ද-ඞ්කෘ॑ධි ॥ 35 ॥

ශු॒නග්​ම් හු॑වේම ම॒ඝවා॑න॒මින්ද්ර᳚ම් । අ॒ස්මින්භරේ॒ නෘත॑මං॒-වාඁජ॑සාතෞ । ශෘ॒ණ්වන්ත॑-මු॒ග්රමූ॒තයේ॑ ස॒මථ්සු॑ । ඝ්නන්තං॑-වෘඁ॒ත්රාණි॑ ස॒ජින්ත॒-න්ධනා॑නාම් ॥ ධූ॒නු॒ථ ද්යා-ම්පර්ව॑තාන්දා॒ශුෂේ॒ වසු॑ । නි වෝ॒ වනා॑ ජිහතේ॒ යාම॑නෝ භි॒යා । කෝ॒පය॑ථ පෘථි॒වී-ම්පෘ॑ශ්නිමාතරඃ । යු॒ධේ යදු॑ග්රාඃ॒ පෘෂ॑තී॒-රයු॑ග්ධ්වම් ॥ ප්රවේ॑පයන්ති॒ පර්ව॑තාන් । විවි॑ඤ්චන්ති॒ වන॒ස්පතීන්॑ ॥ 36 ॥

ප්රෝවා॑රත මරුතෝ දු॒ර්මදා॑ ඉව । දේවා॑ස॒-ස්සර්ව॑යා වි॒ශා ॥ පු॒රු॒ත්රා හි ස॒දෘඞ්ඞසි॑ । විශෝ॒ විශ්වා॒ අනු॑ ප්ර॒භු । ස॒මථ්සු॑ ත්වා හවාමහේ ॥ ස॒මථ්ස්ව॒ග්නි-මව॑සේ । වා॒ජ॒යන්තෝ॑ හවාමහේ । වාජේ॑ෂු චි॒ත්රරා॑ධසම් ॥ සඞ්ග॑ච්ඡද්ධ්ව॒ග්​ම්॒ සං​වඁ ॑දද්ධ්වම් । සං-වෝඁ॒ මනාග්​ම්॑සි ජානතාම් ॥ 37 ॥

දේ॒වා භා॒ගං-යඁථා॒ පූර්වේ᳚ । ස॒ජා॒න්නා॒නා උ॒පාස॑ත ॥ ස॒මා॒නෝ මන්ත්ර॒-ස්සමි॑ති-ස්සමා॒නී । ස॒මා॒න-ම්මන॑-ස්ස॒හ චි॒ත්තමේ॑ෂාම් । ස॒මා॒න-ඞ්කේතෝ॑ අ॒භි-සග්​ම්ර॑භද්ධ්වම් । ස॒ජ්ඤාන්නේ॑න වෝ හ॒විෂා॑ යජාමඃ ॥ ස॒මා॒නී ව॒ ආකූ॑තිඃ । ස॒මා॒නා හෘද॑යානි වඃ । ස॒මා॒නම॑ස්තු වෝ॒ මනඃ॑ । යථා॑ ව॒-ස්සුස॒හා-ऽස॑ති ॥ 38 ॥

ස॒ජ්ඤාන්න॑-න්න॒-ස්ස්වෛඃ । ස॒ජ්ඤාන්න॒මර॑ණෛඃ । ස॒ජ්ඤාන්න॑මශ්විනා යු॒වම් । ඉ॒හාස්මාසු॒ නිය॑ච්ඡතම් ॥ ස॒ජ්ඤාන්න॑-ම්මේ॒ බෘහ॒ස්පතිඃ॑ । ස॒ජ්ඤාන්නග්​ම්॑ සවි॒තා ක॑රත් । ස॒ජ්ඤාන්න॑මශ්විනා යු॒වම් । ඉ॒හ මහ්ය॒-න්නිය॑ච්ඡතම් ॥ උප॑ච්ඡා॒යාමි॑ව॒ ඝෘණේඃ᳚ । අග॑න්ම॒ ශර්ම॑ තේ ව॒යම් ॥ 39 ॥

අග්නේ॒ හිර॑ණ්යසන්දෘශඃ ॥ අද॑බ්ධේභි-ස්සවිතඃ පා॒යුභි॒ෂ්ට්වම් । ශි॒වේභි॑ර॒ද්ය පරි॑පාහි නෝ॒ ගය᳚ම් । හිර॑ණ්යජිහ්ව-ස්සුවි॒තාය॒ නව්ය॑සේ । රක්ෂා॒මාකි॑ර්නෝ අ॒ඝශග්​ම්॑ස ඊශත ॥ මදේ॑මදේ॒ හි නෝ॑ ද॒දුඃ । යූ॒ථා ගවා॑මෘජු॒ක්රතුඃ॑ । සඞ්ගෘ॑භාය පු॒රූ ශ॒තා । උ॒භ॒යා හ॒ස්ත්යා වසු॑ । ශි॒ශී॒හි රා॒ය ආභ॑ර ॥ 40 ॥

ශිප්රි॑න් වාජානා-ම්පතේ । ශචී॑ව॒ස්තව॑ ද॒ග්​ම්॒සනා᳚ । ආ තූ න॑ ඉන්ද්ර භාජය । ගෝෂ්වශ්වේ॑ෂු ශු॒භ්රුෂු॑ । ස॒හස්රේ॑ෂු තුවීමඝ ॥ ය-ද්දේ॑වා දේව॒ හේඩ॑නම් । දේවා॑සශ්චකෘ॒මා ව॒යම් । ආදි॑ත්යා॒ස්තස්මා᳚න්මා යූ॒යම් । ඍ॒තස්ය॒ර්තේන॑ මුඤ්චත ॥ ඍ॒තස්ය॒ර්තේ-නා॑දිත්යාඃ ॥ 41 ॥

යජ॑ත්රා මු॒ඤ්චතේ॒හ මා᳚ । ය॒ජ්ඤෛර්වෝ॑ යජ්ඤවාහසඃ । ආ॒ශික්ෂ॑න්තෝ॒ න ශේ॑කිම ॥ මේද॑ස්වතා॒ යජ॑මානාඃ । ස්රු॒චා-ऽऽජ්යේ॑න॒ ජුහ්ව॑තඃ । අ॒කා॒මා වෝ॑ විශ්වේ දේවාඃ । ශික්ෂ॑න්තෝ॒ නෝප॑ ශේකිම ॥ යදි॒ දිවා॒ යදි॒ නක්ත᳚ම් । ඒන॑ ඒන॒ස්යෝ-ऽක॑රත් । භූ॒ත-ම්මා॒ තස්මා॒ද්භව්ය॑-ඤ්ච ॥ 42 ॥

ද්රු॒ප॒දාදි॑ව මුඤ්චතු ॥ ද්රු॒ප॒දාදි॒වේ-න්මු॑මුචා॒නඃ । ස්වි॒න්න-ස්ස්නා॒ත්වී මලා॑දිව । පූ॒ත-ම්ප॒විත්රේ॑ණේ॒ වාජ්ය᳚ම් । විශ්වේ॑ මුඤ්චන්තු॒ මෛන॑සඃ ॥ උද්ව॒ය-න්තම॑ස॒ස්පරි॑ । පශ්ය॑න්තෝ॒ ජ්යෝති॒රුත්ත॑රම් । දේ॒ව-න්දේ॑ව॒ත්රා සූර්ය᳚ම් । අග॑න්ම॒ ජ්යෝති॑රුත්ත॒මම් ॥ 43 ॥
(තව॑ - කෘධි॒ - වන॒ස්පතී᳚ - ඤ්ජානතා॒ - මස॑ති - ව॒යං - භ॑රා - දිත්යා - ශ්ච॒ - +නව॑ ච) (අ. 4)

අනුවාකං 5 - උපහෝමාඃ
වෘෂා॒ සෝ අ॒ග්​ම්॒ශුඃ ප॑වතේ හ॒විෂ්මා॒න්-ථ්සෝමඃ॑ । ඉන්ද්ර॑ස්ය භා॒ග ඍ॑ත॒යු-ශ්ශ॒තායුඃ॑ । ස මා॒ වෘෂා॑ණං-වෘඁෂ॒භ-ඞ්කෘ॑ණෝතු । ප්රි॒යං-විඁ॒ශාග්​ම් සර්ව॑වීරග්​ම් සු॒වීර᳚ම් ॥ කස්ය॒ වෘෂා॑ සු॒තේ සචා᳚ । නි॒යුත්වා᳚න් වෘෂ॒භෝ ර॑ණත් । වෘ॒ත්ර॒හා සෝම॑පීතයේ ॥ යස්තේ॑ ශෘඞ්ග වෘෂෝ නපාත් । ප්රණ॑පා-ත්කුණ්ඩ॒පාය්යඃ॑ । න්ය॑ස්මින්දද්ධ්ර॒ ආ මනඃ॑ ॥ 44 ॥

තග්​ම් ස॒ද්ධ්රීචී॑රූ॒තයෝ॒ වෘෂ්ණි॑යානි । පෞග්ග්​ස්යා॑නි නි॒යුත॑-ස්සශ්චු॒රින්ද්ර᳚ම් । ස॒මු॒ද්ර-න්න සින්ධ॑ව උ॒ක්ථශු॑ෂ්මාඃ । උ॒රු॒ව්යච॑ස॒-ඞ්ගිර॒ ආවි॑ශන්ති ॥ ඉන්ද්රා॑ය॒ ගිරෝ॒ අනි॑ශිතසර්ගාඃ । අ॒පඃ ප්රෛර॑ය॒න්-ථ්සග॑රස්ය බු॒ද්දධ්නාත් । යෝ අක්ෂේ॑ණේව ච॒ක්රියා॒ ශචී॑භිඃ । විෂ්ව॑ක්ත॒ස්තම්භ॑ පෘථි॒වීමු॒ත ද්යාම් ॥ අක්ෂෝ॑දය॒ච්ඡව॑සා॒ ක්ෂාම॑ බු॒ද්ධ්නම් । වාර්ණවා॑ත॒ස්තවි॑ෂීභි॒රින්ද්රඃ॑ ॥ 45 ॥

දෘ॒ඪාන්යෞ᳚ඝ්නාදු॒ශමා॑න॒ ඕජඃ॑ । අවා॑භිනත්ක॒කුභඃ॒ පර්ව॑තානාම් ॥ ආ නෝ॑ අග්නේ සුකේ॒තුනා᳚ । ර॒යිං-විඁ॒ශ්වායු॑පෝෂසම් । මා॒ර්ඩී॒ක-න්ධේ॑හි ජී॒වසේ᳚ ॥ ත්වග්​ම් සෝ॑ම ම॒හේ භග᳚ම් । ත්වං-යූඁන॑ ඍතාය॒තේ । දක්ෂ॑-න්දධාසි ජී॒වසේ᳚ ॥ රථං॑-යුඁඤ්ජතේ ම॒රුත॑-ශ්ශු॒භේ ස॒ගම් । සූරෝ॒ න මි॑ත්රාවරුණා॒ ගවි॑ෂ්ටිෂු ॥ 46 ॥

රජාග්​ම්॑සි චි॒ත්රා වි ච॑රන්ති ත॒න්යවඃ॑ । දි॒ව-ස්ස॑ම්රාජා॒ පය॑සා න උක්ෂතම් ॥ වාච॒ග්​ම්॒ සු මි॑ත්රාවරුණා॒විරා॑වතීම් । ප॒ර්ජන්ය॑ශ්චි॒ත්රාං-වඁ ॑දති॒ ත්විෂී॑මතීම් । අ॒භ්රා ව॑සත මරුත-ස්සු මා॒යයා᳚ । ද්යාං-වඁ ॑ර්​ෂයත-මරු॒ණාම॑රේ॒පස᳚ම් ॥ අයු॑ක්ත ස॒ප්ත ශු॒න්ධ්යුවඃ॑ । සූරෝ॒ රථ॑ස්ය න॒ප්ත්රියඃ॑ । තාභි॑ර්යාති॒ ස්වයු॑ක්තිභිඃ ॥ වහි॑ෂ්ඨේභිර්වි॒හර॑න්. යාසි॒ තන්තු᳚ම් ॥ 47 ॥

අ॒ව॒ව්යය॒න්නසි॑ත-න්දේව॒ වස්වඃ॑ । දවි॑ද්ධ්වතෝ ර॒ශ්මය॒-ස්සූර්ය॑ස්ය । චර්මේ॒වාවා॑ධු॒ස්තමෝ॑ අ॒ඵ්ස්ව॑න්තඃ ॥ ප॒ර්ජන්යා॑ය॒ ප්රගා॑යත । දි॒වස්පු॒ත්රාය॑ මී॒ඪුෂේ᳚ । ස නෝ॑ ය॒වස॑මිච්ඡතු ॥ අච්ඡා॑ වද ත॒වස॑-ඞ්ගී॒ර්භිරා॒භිඃ । ස්තු॒හි ප॒ර්ජන්ය॒-න්නම॒සා වි॑වාස । කනි॑ක්රද-ද්වෘෂ॒භෝ ජී॒රදා॑නුඃ । රේතෝ॑ දධා॒ත්වෝෂ॑ධීෂු॒ ගර්භ᳚ම් ॥ 48 ॥

යෝ ගර්භ॒මෝෂ॑ධීනාම් । ගවා᳚-ඞ්කෘ॒ණෝත්යර්ව॑තාම් । ප॒ර්ජන්යඃ॑ පුරු॒ෂීණා᳚ම් ॥ තස්මා॒ ඉදා॒ස්යේ॑ හ॒විඃ । ජු॒හෝතා॒ මධු॑මත්තමම් । ඉඩා᳚-න්න-ස්සං॒​යඁත॑-ඞ්කරත් ॥ ති॒ස්රෝ යද॑ග්නේ ශ॒රද॒ස්ත්වාමිත් । ශුචි॑-ඞ්ඝෘ॒තේන॒ ශුච॑ය-ස්සප॒ර්යන්න් । නාමා॑නි චිද්දධිරේ ය॒ජ්ඤියා॑නි । අසූ॑දයන්ත ත॒නුව॒-ස්සුජා॑තාඃ ॥ 49 ॥

ඉන්ද්ර॑ශ්ච න-ශ්ශුනාසීරෞ । ඉ॒මං-යඁ॒ජ්ඤ-ම්මි॑මික්ෂතම් । ගර්භ॑-න්ධත්තග්ග්​ ස්ව॒ස්තයේ᳚ ॥ යයෝ॑රි॒දං-විඁශ්ව॒-ම්භුව॑න-මාවි॒වේශ॑ । යයෝ॑රාන॒න්දෝ නිහි॑තෝ॒ මහ॑ශ්ච । ශුනා॑සීරාවෘ॒තුභි॑-ස්සං​විඁදා॒නෞ । ඉන්ද්ර॑වන්තෞ හ॒විරි॒ද-ඤ්ජු॑ෂේථාම් ॥ ආ ඝා॒ යේ අ॒ග්නිමි॑න්ධ॒තේ । ස්තෘ॒ණන්ති॑ බ॒ර්॒හිරා॑නු॒ෂක් । යේෂා॒මින්ද්රෝ॒ යුවා॒ සඛා᳚ ॥ අග්න॒ ඉන්ද්ර॑ශ්ච මේ॒දිනා᳚ । හ॒ථෝ වෘ॒ත්රාණ්ය॑ප්ර॒ති । යු॒වග්​ම් හි වෘ॑ත්ර॒හන්ත॑මා ॥ යාභ්යා॒ග්​ම්॒ සුව॒රජ॑ය॒න්නග්ර॑ ඒ॒ව । යාවා॑තස්ථ॒තු-ර්භුව॑නස්ය॒ මද්ධ්යේ᳚ । ප්රච॑ර්​ෂ॒ණී වෘ॑ෂණා॒ වජ්ර॑බාහූ । අ॒ග්නී ඉන්ද්රා॑ වෘත්ර॒හණා॑ හුවේ වාම් ॥ 50 ॥
(මන॒ - ඉන්ද්රෝ॒ - ගාවි॑ෂ්ටිෂු॒ - තන්තුං॒ - ගර්භ॒ග්​ම්॒ - සුජා॑තාඃ॒ - සඛා॑ ස॒ප්ත ච॑) (අ. 5)

අනුවාකං 6 - උපහෝමාඃ
උ॒ත නඃ॑ ප්රි॒යා ප්රි॒යාසු॑ । ස॒ප්තස්වසා॒ සුජු॑ෂ්ටා । සර॑ස්වතී॒ ස්තෝම්යා॑ ऽභූත් ॥ ඉ॒මා ජුහ්වා॑නා යු॒ෂ්මදා නමෝ॑භිඃ । ප්රති॒ ස්තෝමග්​ම්॑ සරස්වති ජුෂස්ව । තව॒ ශර්ම॑-න්ප්රි॒යත॑මේ॒ දධා॑නාඃ । උප॑ස්ථේයාම ශර॒ණ-න්න වෘ॒ක්ෂම් ॥ ත්රීණි॑ ප॒දා විච॑ක්රමේ । විෂ්ණු॑ර්ගෝ॒පා අදා᳚භ්යඃ । තතෝ॒ ධර්මා॑ණි ධා॒රයන්න්॑ ॥ 51 ॥

තද॑ස්ය ප්රි॒යම॒භි පාථෝ॑ අශ්යාම් । නරෝ॒ යත්ර॑ දේව॒යවෝ॒ මද॑න්ති । උ॒රු॒ක්ර॒මස්ය॒ ස හි බන්ධු॑රි॒ත්ථා । විෂ්ණෝඃ᳚ ප॒දේ ප॑ර॒මේ මද්ධ්ව॒ උථ්සඃ॑ ॥ ක්ර॒ත්වා॒ දා අ॑ස්ථු॒ ශ්රේෂ්ඨඃ॑ । අ॒ද්ය ත්වා॑ ව॒න්වන්-ථ්සු॒රේක්ණාඃ᳚ । මර්ත॑ ආනාශ සුවෘ॒ක්තිම් ॥ ඉ॒මා බ්ර॑හ්ම බ්රහ්මවාහ । ප්රි॒යා ත॒ ආ බ॒ර॒ඃඉ-ස්සී॑ද । වී॒හි සූ॑ර පුරෝ॒ඩාශ᳚ම් ॥ 52 ॥

උප॑ න-ස්සූ॒නවෝ॒ ගිරඃ॑ । ශෘ॒ණ්වන්ත්ව॒මෘතස්ය॒ යේ । සු॒මෘ॒ඩී॒කා භ॑වන්තු නඃ ॥ අ॒ද්යා නෝ॑ දේව සවිතඃ । ප්ර॒ජාව॑-ථ්සාවී॒-ස්සෞභ॑ගම් । පරා॑ දු॒ස්ෂ්වප්නි॑යග්​ම් සුව ॥ විශ්වා॑නි දේව සවිතඃ । දු॒රි॒තානි॒ පරා॑සුව । ය-ද්භ॒ද්ර-න්තන්ම॒ ආසු॑ව ॥ ශුචි॑ම॒ර්කෛ-ර්බෘහ॒ස්පති᳚ම් ॥ 53 ॥

අ॒ද්ධ්ව॒රේෂු॑ නමස්යත । අ॒නා॒ම්යෝජ॒ ආච॑කේ ॥ යා ධා॒රය॑න්ත දේ॒වා සු॒දක්ෂා॒ දක්ෂ॑පිතාරා । අ॒සු॒ර්යා॑ය॒ ප්රම॑හසා ॥ ස ඉත්ක්ෂේති॒ සුධි॑ත॒ ඕක॑සි॒ ස්වේ । තස්මා॒ ඉඩා॑ පින්වතේ විශ්ව॒දානී᳚ । තස්මෛ॒ විශ॑-ස්ස්ව॒යමේ॒වාන॑මන්ති । යස්මි॑-න්බ්ර॒හ්මා රාජ॑නි॒ පූර්ව॒ ඒති॑ ॥ සකූ॑තිමින්ද්ර॒ සච්යු॑තිම් । සච්යු॑ති-ඤ්ජ॒ඝන॑ච්යුතිම් ॥ 54 ॥

ක॒නාත්කා॒භා-න්න॒ ආභ॑ර । ප්ර॒ය॒ඵ්ස්යන්නි॑ව ස॒ක්ථ්යෞ᳚ ॥ වින॑ ඉන්ද්ර॒ මෘධෝ॑ ජහි । කනී॑ඛුනදිව සා॒පයන්න්॑ । අ॒භි න॒-ස්සුෂ්ටු॑ති-න්නය ॥ ප්ර॒ජාප॑ති-ස්ස්ත්රි॒යාං-යඁශඃ॑ । මු॒ෂ්කයෝ॑රදධා॒-ථ්සප᳚ම් । කාම॑ස්ය॒ තෘප්ති॑මාන॒න්දම් । තස්යා᳚ග්නේ භාජයේ॒හ මා᳚ ॥ මෝදඃ॑ ප්රමෝ॒ද ආ॑න॒න්දඃ ॥ 55 ॥

මු॒ෂ්කයෝ॒ර්නිහි॑ත॒-ස්සපඃ॑ । සෘ॒ත්වේව॒ කාම॑ස්ය තෘප්යාණි । දක්ෂි॑ණානා-ම්ප්රතිග්ර॒හේ ॥ මන॑සශ්චි॒ත්ත-මාකූ॑තිම් । වා॒ච-ස්ස॒ත්ය-ම॑ශීමහි । ප॒ශූ॒නාග්​ම් රූ॒පමන්න॑ස්ය । යශ॒-ශ්ශ්රී-ශ්ශ්ර॑යතා॒-ම්මයි॑ ॥ යථා॒ ऽහම॒ස්යා අතෘ॑පග්ග්​ ස්ත්රි॒යෛ පුමාන්॑ । යථා॒ ස්ත්රී තෘප්ය॑ති පු॒ග්​ම්॒සි ප්රි॒යේ ප්රි॒යා । ඒ॒ව-ම්භග॑ස්ය තෘප්යාණි ॥ 56 ॥

ය॒ජ්ඤස්ය॒ කාම්යඃ॑ ප්රි॒යඃ ॥ දදා॒මීත්ය॒ග්නිර්ව॑දති । තථේති॑ වා॒යුරා॑හ॒ තත් । හන්තේති॑ ස॒ත්ය-ඤ්ච॒න්ද්රමාඃ᳚ । ආ॒දි॒ත්ය-ස්ස॒ත්යමෝමිති॑ ॥ ආප॒ස්ත-ථ්ස॒ත්යමාභ॑රන්න් । යශෝ॑ ය॒ජ්ඤස්ය॒ දක්ෂි॑ණාම් । අ॒සෞ මේ॒ කාම॒-ස්සමෘ॑ද්ධ්යතාම් ॥ න හි ස්පශ॒මවි॑ද-න්න॒න්යම॒ස්මාත් । වෛ॒ශ්වා॒න॒රා-ත්පු॑ර ඒ॒තාර॑ම॒ග්නේඃ ॥ 57 ॥

අථේ॑මමන්ථන්න॒මෘත॒මමූ॑රාඃ । වෛ॒ශ්වා॒න॒ර-ඞ්ක්ෂේ᳚ත්ර॒ජිත්යා॑ය දේ॒වාඃ ॥ යේෂා॑මි॒මේ පූර්වේ॒ අර්මා॑ස॒ ආසන්න්॑ । අ॒යූ॒පා-ස්සද්ම॒ විභෘ॑තා පු॒රූණි॑ । වෛශ්වා॑නර॒ ත්වයා॒ තේ නු॒ත්තාඃ । පෘ॒ථි॒වී-ම॒න්යාම॒භිත॑ස්ථු॒-ර්ජනා॑සඃ ॥ පෘ॒ථි॒වී-ම්මා॒තර॑-ම්ම॒හීම් । අ॒න්තරි॑ක්ෂ॒-මුප॑බ්රුවේ । බෘ॒හ॒තීමූ॒තයේ॒ දිව᳚ම් ॥ විශ්ව॑-ම්බිභර්ති පෘථි॒වී ॥ 58 ॥

අ॒න්තරි॑ක්ෂං॒-විඁප॑ප්රථේ । දු॒හේ ද්යෞ-ර්බෘ॑හ॒තී පයඃ॑ ॥ න තා න॑ශන්ති॒ න ද॑භාති॒ තස්ක॑රඃ । නෛනා॑ අමි॒ත්රෝ ව්යථි॒රාද॑ධර්​ෂති । දේ॒වාග්​ශ්ච॒ යාභි॒-ර්යජ॑තේ॒ දදා॑ති ච । ජ්යෝගිත්තාභි॑-ස්සචතේ॒ ගෝප॑ති-ස්ස॒හ ॥ න තා අර්වා॑ රේ॒ණුක॑කාටෝ අශ්නුතේ । න සග්ග්॑ ස්කෘත॒ත්ර-මුප॑යන්ති॒ තා අ॒භි । උ॒රු॒ගා॒යමභ॑ය॒-න්තස්ය॒ තා අනු॑ । ගාවෝ॒ මර්ත්ය॑ස්ය॒ විච॑රන්ති॒ යජ්ව॑නඃ ॥ 59 ॥

රාත්රී॒ ව්ය॑ඛ්යදාය॒තී । පු॒රු॒ත්රා දේ॒ව්ය॑ක්ෂභිඃ॑ । විශ්වා॒ අධි॒ ශ්රියෝ॑-ऽධිත ॥ උප॑ තේ॒ ගා ඉ॒වාක॑රම් । වෘ॒ණී॒ෂ්ව දු॑හිත-ර්දිවඃ । රාත්රී॒ ස්තෝම॒-න්න ජි॒ග්යුෂී᳚ ॥ දේ॒වීං-වාඁච॑මජනයන්ත දේ॒වාඃ । තාං-විඁ॒ශ්වරූ॑පාඃ ප॒ශවෝ॑ වදන්ති । සා නෝ॑ ම॒න්ද්රේෂ॒මූර්ජ॒-න්දුහා॑නා । ධේ॒නුර්වාග॒ස්මානුප॒ සුෂ්ටු॒තෛතු॑ ॥ 60 ॥

ය-ද්වාග්වද॑න්ත්ය-විචේත॒නානි॑ । රාෂ්ට්රී॑ දේ॒වානා᳚-න්නිෂ॒සාද॑ ම॒න්ද්රා । චත॑ස්ර॒ ඌර්ජ॑-න්දුදුහේ॒ පයාග්​ම්॑සි । ක්ව॑ ස්වි දස්යාඃ පර॒ම-ඤ්ජ॑ගාම ॥ ගෞ॒රී මි॑මාය සලි॒ලානි॒ තක්ෂ॑තී । ඒක॑පදී ද්වි॒පදී॒ සා චතු॑ෂ්පදී । අ॒ෂ්ටාප॑දී॒ නව॑පදී බභූ॒වුෂී᳚ । ස॒හස්රා᳚ක්ෂරා පර॒මේ ව්යෝ॑මන්න් ॥ තස්යාග්​ම්॑ සමු॒ද්රා අධි॒ වි ක්ෂ॑රන්ති । තේන॑ ජීවන්ති ප්ර॒දිශ॒ශ්චත॑ස්රඃ ॥ 61 ॥

තතඃ॑, ක්ෂරත්ය॒ක්ෂර᳚ම් । ත-ද්විශ්ව॒-මුප॑ජීවති ॥ ඉන්ද්රා॒ සූරා॑ ජ॒නය॑න්-වි॒ශ්වක॑ර්මා । ම॒රුත්වාග්​ම්॑ අස්තු ග॒ණවා᳚න්-ථ්සජා॒තවාන්॑ । අ॒ස්ය ස්නු॒ෂා-ශ්වශු॑රස්ය॒ ප්රශි॑ෂ්ටිම් । ස॒පත්නා॒ වාච॒-ම්මන॑සා॒ උපා॑සතාම් ॥ ඉන්ද්ර॒-ස්සූරෝ॑ අතර॒-ද්රජාග්​ම්॑සි । ස්නු॒ෂා ස॒පත්නා॒-ශ්ශ්වශු॑රෝ॒-ऽයම॑ස්තු । අ॒යග්​ම් ශත්රූ᳚ඤ්ජයතු॒ ජර්​හෘ॑ෂාණඃ । අ॒යං-වාඁජ॑-ඤ්ජයතු॒ වාජ॑සාතෞ ॥ අ॒ග්නිඃ, ක්ෂ॑ත්ර॒භෘදනි॑භෘෂ්ට॒මෝජඃ॑ । ස॒හ॒ස්රියෝ॑ දීප්යතා॒-මප්ර॑යුච්ඡන්න් । වි॒භ්රාජ॑මාන-ස්සමිධා॒න උ॒ග්රඃ । ආ-ऽන්තරි॑ක්ෂමරුහ॒ද-ග॒න්ද්යාම් ॥ 62 ॥
(ධා॒රය॑න් - පුරෝ॒ඩාශං॒ - බෘහ॒ස්පතිං॑ - ජ॒ඝන॑ච්යුති - මාන॒න්දෝ - භග॑ස්ය තෘප්යා - ණ්ය॒ග්නේඃ - පෘ॑ථි॒වී - යජ්ව॑න - ඒතු - ප්ර॒දිශ॒ශ්චත॑ස්රෝ॒ - වාජ॑සාතෞ ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 6)

අනුවාකං 7 - උපහෝමාඃ
වෘෂා᳚ ऽස්ය॒ග්​ම්॒ශු-ර්වෘ॑ෂ॒භාය॑ ගෘහ්යසේ । වෘෂා॒-ऽයමු॒ග්රෝ නෘ॒චක්ෂ॑සේ । දි॒ව්යඃ ක॑ර්ම॒ණ්යෝ॑ හි॒තෝ බෘ॒හන්නාම॑ । වෘ॒ෂ॒භස්ය॒ යා ක॒කුත් ॥ වි॒ෂූ॒වාන්. වි॑ෂ්ණෝ භවතු । අ॒යං-යෝඁ මා॑ම॒කෝ වෘෂා᳚ । අථෝ॒ ඉන්ද්ර॑ ඉව දේ॒වේභ්යඃ॑ । විබ්ර॑වීතු॒ ජනේ᳚භ්යඃ ॥ ආයු॑ෂ්මන්තං॒-වඁර්ච॑ස්වන්තම් । අථෝ॒ අධි॑පතිං-විඁ॒ශාම් ॥ 63 ॥

අ॒ස්යාඃ පෘ॑ථි॒ව්යා අද්ධ්ය॑ක්ෂම් । ඉ॒මමි॑න්ද්ර වෘෂ॒භ-ඞ්කෘ॑ණු ॥ ය-ස්සු॒ශෘඞ්ග॑-ස්සුවෘෂ॒භඃ । ක॒ල්යාණෝ॒ ද්රෝණ॒ ආහි॑තඃ । කාර්​ෂී॑වලප්රගාණේන । වෘ॒ෂ॒භේණ॑ යජාමහේ ॥ වෘ॒ෂ॒භේණ॒ යජ॑මානාඃ । අක්රූ॑රේණේව ස॒ර්පිෂා᳚ । මෘධ॑ශ්ච॒ සර්වා॒ ඉන්ද්රේ॑ණ । පෘත॑නාශ්ච ජයාමසි ॥ 64 ॥

යස්යා॒යමෘ॑ෂ॒භෝ හ॒විඃ । ඉන්ද්රා॑ය පරිණී॒යතේ᳚ । ජයා॑ති॒ ශත්රු॑මා॒යන්ත᳚ම් । අථෝ॑ හන්ති පෘතන්ය॒තඃ ॥ නෘ॒ණාමහ॑ ප්ර॒ණීරස॑ත් । අග්ර॑ උද්භින්ද॒තාම॑සත් ॥ ඉන්ද්ර॒ ශුෂ්ම॑-න්ත॒නුවා॒ මේර॑යස්ව । නී॒චා විශ්වා॑ අ॒භිති॑ෂ්ඨා॒භිමා॑තීඃ । නි ශෘ॑ණීහ්යාබා॒ධං-යෝඁ නෝ॒ අස්ති॑ । උ॒රු-න්නෝ॑ ලෝ॒ක-ඞ්කෘ॑ණුහි ජීරදානෝ ॥ 65 ॥

ප්රේහ්ය॒භිප්රේහි॒ ප්රභ॑රා॒ සහ॑ස්ව । මා විවේ॑නෝ॒ වි ශෘ॑ණුෂ්වා॒ ජනේ॑ෂු । උදී॑ඩි॒තෝ වෘ॑ෂභ॒ තිෂ්ඨ॒ ශුෂ්මෛඃ᳚ । ඉන්ද්ර॒ ශත්රූ᳚-න්පු॒රෝ අ॒ස්මාක॑ යුද්ධ්ය ॥ අග්නේ॒ ජේතා॒ ත්ව-ඤ්ජ॑ය । ශත්රූ᳚න්-ථ්සහස॒ ඕජ॑සා । වි ශත්රූ॒න්॒. විමෘධෝ॑ නුද ॥ ඒ॒ත-න්තේ॒ ස්තෝම॑-න්තුවිජාත॒ විප්රඃ॑ । රථ॒-න්න ධීර॒-ස්ස්වපා॑ අතක්ෂම් । යදීද॑ග්නේ॒ ප්රති॒ ත්ව-න්දේ॑ව॒ හර්යාඃ᳚ ॥ 66 ॥

සුව॑ර්වතීර॒ප ඒ॑නා ජයේම ॥ යෝ ඝෘ॒තේනා॒භිමා॑නිතඃ । ඉන්ද්ර॒ ජෛත්රා॑ය ජජ්ඤිෂේ । ස න॒-ස්සඞ්කා॑සු පාරය । පෘ॒ත॒නා॒සාහ්යේ॑ෂු ච ॥ ඉන්ද්රෝ॑ ජිගාය පෘථි॒වීම් । අ॒න්තරි॑ක්ෂ॒ග්​ම්॒ සුව॑ර්ම॒හත් । වෘ॒ත්ර॒හා පු॑රු॒චේත॑නඃ ॥ ඉන්ද්රෝ॑ ජිගාය॒ සහ॑සා॒ සහාග්​ම්॑සි । ඉන්ද්රෝ॑ ජිගාය॒ පෘත॑නානි॒ විශ්වා᳚ ॥ 67 ॥

ඉන්ද්රෝ॑ ජා॒තෝ වි පුරෝ॑ රුරෝජ । ස නඃ॑ පර॒ස්පා වරි॑වඃ කෘණෝතු ॥ අ॒ය-ඞ්කෘ॒ත්නුරගෘ॑භීතඃ । වි॒ශ්ව॒ජි-දු॒ද්භිදි-ථ්සෝමඃ॑ । ඍෂි॒-ර්විප්රඃ॒ කාව්යේ॑න ॥ වා॒යුර॑ග්රේ॒ගා ය॑ජ්ඤ॒ප්රීඃ । සා॒ක-ඞ්ග॒න්මන॑සා ය॒ජ්ඤම් । ශි॒වෝ නි॒යුද්භි॑-ශ්ශි॒වාභිඃ॑ ॥ වායෝ॑ ශු॒ක්රෝ අ॑යාමි තේ । මද්ධ්වෝ॒ අග්ර॒-න්දිවි॑ෂ්ටිෂු ॥ 68 ॥

ආයා॑ හි॒ සෝම॑පීතයේ । ස්වා॒රු॒හෝ දේ॑ව නි॒යුත්ව॑තා ॥ ඉ॒මමි॑න්ද්ර වර්ධය ක්ෂ॒ත්රියා॑ණාම් । අ॒යං-විඁ॒ශාං-විඁ॒ශ්පති॑රස්තු॒ රාජා᳚ । අ॒ස්මා ඉ॑න්ද්ර॒ මහි॒ වර්චාග්​ම්॑සි ධේහි । අ॒ව॒ර්චස॑-ඞ්කෘණුහි॒ ශත්රු॑මස්ය ॥ ඉ॒මමාභ॑ජ॒ ග්රාමේ॒ අශ්වේ॑ෂු॒ ගෝෂු॑ । නිර॒මු-ම්භ॑ජ॒ යෝ॑-ऽමිත්රෝ॑ අස්ය । වර්​ෂ්ම॑න් ක්ෂ॒ත්රස්ය॑ ක॒කුභි॑ ශ්රයස්ව । තතෝ॑ න උ॒ග්රෝ විභ॑ජා॒ වසූ॑නි ॥ 69 ॥

අ॒ස්මේ ද්යා॑වාපෘථිවී॒ භූරි॑ වා॒මම් । ස-න්දු॑හාථා-ඞ්ඝර්ම॒දුඝේ॑ව ධේ॒නුඃ । අ॒යග්​ම් රාජා᳚ ප්රි॒ය ඉන්ද්ර॑ස්ය භූයාත් । ප්රි॒යෝ ගවා॒මෝෂ॑ධීනා-මු॒තාපාම් ॥ යු॒නජ්මි॑ ත උත්ත॒රාව॑න්ත॒-මින්ද්ර᳚ම් । යේන॒ ජයා॑සි॒ න පරා॒ජයා॑සෛ । ස ත්වා॑ ऽකරේකවෘෂ॒භග්ග්​ ස්වානා᳚ම් । අථෝ॑ රාජන්නුත්ත॒ම-ම්මා॑න॒වානා᳚ම් ॥ උත්ත॑ර॒ස්ත්වමධ॑රේ තේ ස॒පත්නාඃ᳚ । ඒක॑වෘෂා॒ ඉන්ද්ර॑සඛා ජිගී॒වාන් ॥ 70 ॥

විශ්වා॒ ආශාඃ॒ පෘත॑නා-ස්ස॒ජං​යඁ॒ඤ්ජයන්න්॑ । අ॒භිති॑ෂ්ඨ ශත්රූය॒ත-ස්ස॑හස්ව ॥ තුභ්ය॑-ම්භරන්ති ක්ෂි॒තයෝ॑ යවිෂ්ඨ । බ॒ලිම॑ග්නේ॒ අන්ති॑ ත॒ ඕත දූ॒රාත් । ආ භන්දි॑ෂ්ඨස්ය සුම॒ති-ඤ්චි॑කිද්ධි । බෘ॒හත්තේ॑ අග්නේ॒ මහි॒ ශර්ම॑ භ॒ද්රම් ॥ යෝ දේ॒හ්යෝ අන॑මයද්වධ॒ස්නෛඃ । යෝ අර්ය॑පත්නී-රු॒ෂස॑ශ්ච॒කාර॑ । ස නි॒රුද්ධ්යා॒ නහු॑ෂෝ ය॒හ්වෝ අ॒ග්නිඃ । විශ॑ශ්චක්රේ බලි॒හෘත॒-ස්සහෝ॑භිඃ ॥ 71 ॥

ප්ර ස॒ද්යෝ අ॑ග්නේ॒ අත්ය᳚ෂ්ය॒න්යාන් । ආ॒විර්යස්මෛ॒ චාරු॑තරෝ බ॒භූථ॑ । ඊ॒ඩේන්යෝ॑ වපු॒ෂ්යෝ॑ වි॒භාවා᳚ । ප්රි॒යෝ වි॒ශාමති॑ථි॒-ර්මානු॑ෂීණාම් ॥ බ්රහ්ම॑ ජ්යේෂ්ඨා වී॒ර්යා॑ සම්භෘ॑තානි । බ්රහ්මාග්රේ॒ ජ්යේෂ්ඨ॒-න්දිව॒මාත॑තාන । ඍ॒තස්ය॒ බ්රහ්ම॑ ප්රථ॒මෝත ජ॑ජ්ඤේ । තේනා॑ර්​හති॒ බ්රහ්ම॑ණා॒ ස්පර්ධි॑තු॒-ඞ්කඃ ॥ බ්රහ්ම॒ ස්රුචෝ॑ ඝෘ॒තව॑තීඃ । බ්රහ්ම॑ණා॒ ස්වර॑වෝ මි॒තාඃ ॥ 72 ॥

බ්රහ්ම॑ ය॒ජ්ඤස්ය॒ තන්ත॑වඃ । ඍ॒ත්විජෝ॒ යේ හ॑වි॒ෂ්කෘතඃ॑ ॥ ශෘඞ්ගා॑ණී॒වේච්ඡෘ॒ඞ්ගිණා॒ග්​ම්॒ සන්ද॑දෘශ්රිරේ । ච॒ෂාල॑වන්ත॒-ස්ස්වර॑වඃ පෘථි॒ව්යාම් । තේ දේ॒වාස॒-ස්ස්වර॑වස්තස්ථි॒වාග්​ම්සඃ॑ । නම॒-ස්සඛි॑භ්ය-ස්ස॒න්නාන්මා ऽව॑ගාත ॥ අ॒භි॒භූර॒ග්නිර॑තර॒-ද්රජාග්​ම්॑සි । ස්පෘධෝ॑ වි॒හත්ය॒ පෘත॑නා අභි॒ශ්රීඃ । ජු॒ෂා॒ණෝ ම॒ ආහු॑ති-ම්මා මහිෂ්ට । හ॒ත්වා ස॒පත්නා॒න්॒. වරි॑වස්කරන්නඃ ॥ ඊශා॑න-න්ත්වා॒ භුව॑නානා-මභි॒ශ්රිය᳚ම් । ස්තෞම්ය॑ග්න උරු॒කෘතග්​ම්॑ සු॒වීර᳚ම් । හ॒වි-ර්ජු॑ෂා॒ණ-ස්ස॒පත්නාග්​ම්॑ අභි॒භූර॑සි । ජ॒හි ශත්රූ॒ග්​ම්॒රප॒ මෘධෝ॑ නුදස්ව ॥ 73 ॥
(වි॒ශාං - ජ॑යාමසි - ජීරදානෝ॒ - හර්යා॒ - විශ්වා॒ - දිවි॑ෂ්ටිෂු॒ - වසූ॑නි - ජිගී॒වාන්ථ් - සහෝ॑භි--ර් මි॒තා - න॑ ශ්ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 7)

අනුවාකං 8 - උපහෝමාඃ
ස ප්ර॑ත්න॒වන්නවී॑යසා । අග්නේ᳚ ද්යු॒ම්නේන॑ සං॒​යඁතා᳚ । බෘ॒හ-ත්තතන්ථ භා॒නුනා᳚ ॥ නව॒-න්නු ස්තෝම॑ම॒ග්නයේ᳚ । දි॒ව-ශ්ශ්යේ॒නාය॑ ජීජනම් । වසෝඃ᳚ කු॒විද්ව॒නාති॑ නඃ ॥ ස්වා॒රු॒හා යස්ය॒ ශ්රියෝ॑ දෘ॒ශේ । ර॒යිර්වී॒රව॑තෝ යථා । අග්රේ॑ ය॒ජ්ඤස්ය॒ චේත॑තඃ ॥ අදා᳚භ්යඃ පුර ඒ॒තා ॥ 74 ॥

අ॒ග්නිර්වි॒ශා-ම්මානු॑ෂීණාම් । තූර්ණී॒ රථ॒-ස්සදා॒ නවඃ॑ ॥ නව॒ග්​ම්॒ සෝමා॑ය වා॒ජිනේ᳚ । ආජ්ය॒-ම්පය॑සෝ-ऽජනි । ජුෂ්ට॒ග්​ම්॒ ශුචි॑තමං॒-වඁසු॑ ॥ නවග්​ම්॑ සෝම ජුෂස්ව නඃ । පී॒යූෂ॑ස්යේ॒හ තෘ॑ප්ණුහි । යස්තේ॑ භා॒ග ඍ॒තාව॒යම් ॥ නව॑ස්ය සෝම තේ ව॒යම් । ආ සු॑ම॒තිං-වෘඁ ॑ණීමහේ ॥ 75 ॥

ස නෝ॑ රාස්ව සහ॒ස්රිණඃ॑ ॥ නවග්​ම්॑ හ॒විර්ජු॑ෂස්ව නඃ । ඍ॒තුභි॑-ස්සෝම॒ භූත॑මම් । තද॒ඞ්ග ප්රති॑හර්ය නඃ । රාජන᳚-ථ්සෝම ස්ව॒ස්තයේ᳚ ॥ නව॒ග්ග්॒ ස්තෝම॒-න්නවග්​ම්॑ හ॒විඃ । ඉ॒න්ද්රා॒ග්නිභ්යා॒-න්නිවේ॑දය । තජ්ජු॑ෂේතා॒ග්​ම්॒ සචේ॑තසා ॥ ශුචි॒-න්නු ස්තෝම॒-න්නව॑ජාතම॒ද්ය । ඉන්ද්රා᳚ග්නී වෘත්රහණා ජු॒ෂේථා᳚ම් ॥ 76 ॥

උ॒භා හි වාග්​ම්॑ සු॒හවා॒ ජෝහ॑වීමි । තා වාජග්​ම්॑ ස॒ද්ය උ॑ශ॒තේ ධේෂ්ඨා᳚ ॥ අ॒ග්නිරින්ද්රෝ॒ නව॑ස්ය නඃ । අ॒ස්ය හ॒ව්යස්ය॑ තෘප්යතාම් । ඉ॒හ දේ॒වෞ ස॑හ॒ස්රිණෞ᳚ ॥ ය॒ජ්ඤ-න්න॒ ආ හි ගච්ඡ॑තාම් । වසු॑මන්තග්​ම් සුව॒ර්විද᳚ම් । අ॒ස්ය හ॒ව්යස්ය॑ තෘප්යතාම් । අ॒ග්නිරින්ද්රෝ॒ නව॑ස්ය නඃ ॥ විශ්වා᳚-න්දේ॒වාග්​ ස්ත॑ර්පයත ॥ 77 ॥

හ॒විෂෝ॒-ऽස්ය නව॑ස්ය නඃ । සු॒ව॒ර්විදෝ॒ හි ජ॑ජ්ඤි॒රේ ॥ ඒද-ම්බ॒ර්॒හි-ස්සු॒ෂ්ටරී॑මා॒ නවේ॑න । අ॒යං-යඁ॒ජ්ඤෝ යජ॑මානස්ය භා॒ගඃ । අ॒ය-ම්බ॑භූව॒ භුව॑නස්ය॒ ගර්භඃ॑ । විශ්වේ॑ දේ॒වා ඉ॒දම॒ද්යාග॑මිෂ්ඨාඃ ॥ ඉ॒මේ නු ද්යාවා॑පෘථි॒වී ස॒මීචී᳚ । ත॒න්වා॒නේ ය॒ජ්ඤ-ම්පු॑රු॒පේශ॑ස-න්ධි॒යා । ආ-ऽස්මෛ॑ පෘණීතා॒-ම්භුව॑නානි॒ විශ්වා᳚ । ප්ර॒ජා-ම්පුෂ්ටි॑ම॒මෘත॒-න්නවේ॑න ॥ 78 ॥

ඉ॒මේ ධේ॒නූ අ॒මෘතං॒-යේඁ දු॒හාතේ᳚ । පය॑ස්ව-ත්යුත්ත॒රාමේ॑තු॒ පුෂ්ටිඃ॑ । ඉ॒මං-යඁ॒ජ්ඤ-ඤ්ජු॒ෂමා॑ණේ॒ නවේ॑න । ස॒මීචී॒ ද්යාවා॑පෘථි॒වී ඝෘ॒තාචී᳚ ॥ යවි॑ෂ්ඨෝ හව්ය॒වාහ॑නඃ । චි॒ත්රභා॑නු-ර්ඝෘ॒තාසු॑තිඃ । නව॑ජාතෝ॒ විරෝ॑චසේ । අග්නේ॒ තත්තේ॑ මහිත්ව॒නම් ॥ ත්වම॑ග්නේ දේ॒වතා᳚භ්යඃ । භා॒ගේ දේ॑ව॒ න මී॑යසේ ॥ 79 ॥

ස ඒ॑නා වි॒ද්වාන්. ය॑ක්ෂ්යසි । නව॒ග්ග්॒ ස්තෝම॑-ඤ්ජුෂස්ව නඃ ॥ අ॒ග්නිඃ ප්ර॑ථ॒මඃ ප්රාශ්ඤා॑තු । ස හි වේද॒ යථා॑ හ॒විඃ । ශි॒වා අ॒ස්මභ්ය॒-මෝෂ॑ධීඃ । කෘ॒ණෝතු॑ වි॒ශ්වච॑ර්​ෂණිඃ ॥ භ॒ද්රාන්න॒-ශ්ශ්රේය॒-ස්සම॑නෛෂ්ට දේවාඃ । ත්වයා॑-ऽව॒සේන॒ සම॑ශීමහි ත්වා । ස නෝ॑ මයෝ॒භූඃ පි॑තෝ॒ ආවි॑ශස්ව । ශ-න්තෝ॒කාය॑ ත॒නුවේ᳚ ස්යෝ॒නඃ ॥ ඒ॒තමු॒ ත්ය-ම්මධු॑නා॒ සං​යුඁ ॑තං॒-යඁව᳚ම් । සර॑ස්වත්යා॒ අධි॑ම॒නාව॑චර්කෘෂුඃ । ඉන්ද්ර॑ ආසී॒-ථ්සීර॑පති-ශ්ශ॒තක්ර॑තුඃ । කී॒නාශා॑ ආස-න්ම॒රුත॑-ස්සු॒දාන॑වඃ ॥ 80 ॥
(පු॒ර॒ ඒ॒තා - වෘ॑ණීමහේ - ජු॒ෂේථා᳚න්-තර්පය-තා॒මෘත॒-න්නවේ॑න-මීයසේ-ස්යෝ॒න ශ්ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 8)

(ජුෂ්ට॒ - ශ්චක්ෂු॑ෂෝ॒ - ජුෂ්ටී॑ නරෝ - නක්ත-ඤ්ජා॒තා - වෘෂා॒ ස - උ॒ත නෝ॒ - වෘෂා᳚-ऽස්ය॒ග්​ම්॒ශුඃ - ස ප්ර॑ත්න॒වද॒ෂ්ටෞ)

(ජුෂ්ටෝ॑ - ම॒න්යු-ර්භගෝ॒ - ජුෂ්ටී॑ නරෝ॒ - හරි॑වර්පස॒-ඞ්ගිරඃ॒ - ශිප්රි॑න් වාජානා - මු॒ත නෝ॒ - ය-ද්වාග්වද॑න්තී॒ - විශ්වා॒ ආශා॒ අශී॑තිඃ )

(ජුෂ්ටඃ॑ - සු॒දාන॑වඃ )

॥ හරිඃ॑ ඕම් ।

॥ කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ ද්විතීයාෂ්ටකේ චතුර්ථඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ ॥