කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ තෘතීයාෂ්ටකේ අෂ්ටමඃ ප්රපාඨකඃ - අශ්වමේධබ්රාහ්මණං-වෛඁශ්වදේව-ඞ්කාණ්ඩම්
ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,
ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ । හ॒රිඃ॒ ඕම් ॥
(අශ්වමේධබ්රාහ්මණං-වෛඁශ්වදේව-ඞ්කාණ්ඩං)
අනුවාකං 1 - සාඞ්ග්රහණ්යේෂ්ට්යාදයඃ යාජමානසංස්කාරාඃ
සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යේෂ්ට්යා॑ යජතේ । ඉ॒මා-ඤ්ජ॒නතා॒ග්ම්॒ සඞ්ග॑හ්ණා॒නීති॑ ॥ ද්වාද॑ශාරත්නී රශ॒නා භ॑වති । ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සංවඁථ්ස॒රඃ ।
සං॒වඁ॒ථ්ස॒රමේ॒වා ව॑රුන්ධේ । මෞ॒ඤ්ජී භ॑වති । ඌර්ග්වෛ මුඤ්ජාඃ᳚ । ඌර්ජ॑මේ॒ වා ව॑රුන්ධේ ॥ චි॒ත්රා නක්ෂ॑ත්ර-ම්භවති । චි॒ත්රං-වාඁ ඒ॒තත්කර්ම॑ ॥ 1 ॥
යද॑ශ්වමේ॒ධ-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ ॥ පුණ්ය॑නාම දේව॒යජ॑න-ම॒ද්ධ්යව॑ස්යති । පුණ්යා॑මේ॒ව තේන॑ කී॒ර්තිම॒භිජ॑යති ॥ අප॑දාතී-නෘ॒ත්විජ॑-ස්ස॒මාව॑හ॒න්ත්යා සු॑බ්රහ්ම॒ණ්යායාඃ᳚ ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ කේ॒ශ॒ශ්ම॒ශ්රු ව॑පතේ । න॒ඛානි॒ නිකෘ॑න්තතේ । ද॒තෝ ධා॑වතේ । ස්නාති॑ । අහ॑තං॒-වාඁසඃ॒ පරි॑ධත්තේ । පා॒ප්මනෝ-ऽප॑හත්යෛ ।
වාචං॑-යඁ॒ත්වෝප॑වසති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ගුප්ත්යෛ᳚ । රාත්රි॑-ඤ්ජාග॒රය॑න්ත ආසතේ । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ 2 ॥
(කර්ම॑ - ධත්තේ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 1)
අනුවාකං 2 - බ්රහ්මෞදනාභිධානම්
චතු॑ෂ්ටය්ය॒ ආපෝ॑ භවන්ති ।
චතු॑ශ්ශඵෝ॒ වා අශ්වඃ॑ ප්රාජාප॒ත්ය-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ ॥
තා දි॒ග්භ්ය-ස්ස॒මාභෘ॑තා භවන්ති । දි॒ක්ෂු වා ආපඃ॑ ।
අන්නං॒-වාඁ ආපඃ॑ । අ॒ද්භ්යෝ වා අන්න॑-ඤ්ජායතේ । යදේ॒වාද්භ්යෝ-ऽන්න॒-ඤ්ජාය॑තේ । තදව॑රුන්ධේ ॥ තාසු॑ බ්රහ්මෞද॒න-ම්ප॑චති । රේත॑ ඒ॒ව තද්ද॑ධාති ॥ 3 ॥
චතු॑ශ්ශරාවෝ භවති । දි॒ක්ෂ්වේ॑ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥ උ॒භ॒යතෝ॑ රු॒ක්මෞ භ॑වතඃ । උ॒භ॒යත॑ ඒ॒වාස්මි॒න්-රුච॑-න්දධාති । උද්ධ॑රති ශෘත॒ත්වාය॑ ।
ස॒ර්පිෂ්වා᳚-න්භවති මේද්ධ්ය॒ත්වාය॑ । ච॒ත්වාර॑ ආර්ෂේ॒යාඃ ප්රාශ්න॑න්ති । දි॒ශාමේ॒ව ජ්යෝති॑ෂි ජුහෝති । ච॒ත්වාරි॒ හිර॑ණ්යානි දදාති । දි॒ශාම॒ව ජ්යෝතී॒ග්॒ෂ්ය ව॑රුන්ධේ ॥ 4 ॥
යදාජ්ය॑-මු॒ච්ඡිෂ්ය॑තේ । තස්මි॑න්-රශ॒නා-න්න්යු॑නත්ති । ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඕ॑ද॒නඃ । රේත॒ ආජ්ය᳚ම් । යදාජ්යේ॑ රශ॒නා-න්න්යු॒නත්ති॑ । ප්ර॒ජාප॑තිමේ॒ව රේත॑සා॒ සම॑ර්ධයති ॥ ද॒ර්භ॒මයී॑ රශ॒නා භ॑වති ।
බ॒හු වා ඒ॒ෂ කු॑ච॒රෝ॑-ऽමේ॒ද්ධ්යමුප॑ගච්ඡති ।
යදශ්වඃ॑ । ප॒විත්රං॒-වෛඁ ද॒ර්භාඃ ॥ 5 ॥
යද්ද॑ර්භ॒මයී॑ රශ॒නා භව॑ති । පු॒නාත්යේ॒වෛන᳚ම් । පූ॒තමේ॑න॒-ම්මේද්ධ්ය॒-මාල॑භතේ ॥
අශ්ව॑ස්ය॒ වා ආල॑බ්ධස්ය මහි॒මෝද॑-ක්රාමත් ।
ස ම॒හර්ත්වි॑ජඃ॒ ප්රාවි॑ශත් । තන්ම॒හර්ත්වි॑ජා-ම්මහර්ත්වි॒ක්ත්වම් । යන්ම॒හර්ත්වි॑ජඃ ප්රා॒ශ්ඤන්ති॑ ।
ම॒හි॒මාන॑-මේ॒වාස්මි॒න්-තද්ද॑ධති ॥
අශ්ව॑ස්ය॒ වා ආල॑බ්ධස්ය॒ රේත॒ උද॑ක්රාමත් ।
තථ්සු॒වර්ණ॒ග්ම්॒ හිර॑ණ්ය-මභවත් । යථ්සු॒වර්ණ॒ග්ම්॒ හිර॑ණ්ය॒-න්දදා॑ති ।
රේත॑ ඒ॒ව තද්ද॑ධාති ॥ ඕ॒ද॒නේ ද॑දාති । රේතෝ॒ වා ඕ॑ද॒නඃ । රේතෝ॒ හිර॑ණ්යම් । රේත॑සෛ॒වාස්මි॒-න්රේතෝ॑ දධාති ॥ 6 ॥
(ද॒ධා॒ති॒ - රු॒න්ධේ॒ - ද॒ර්භා - අ॑භව॒-ථ්ෂට්ච॑) (අ. 2)
අනුවාකං 3 - රශනයා-ऽශ්වබන්ධනම්
යෝ වෛ බ්රහ්ම॑ණේ දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑ත॒යේ-ऽප්ර॑ති-ප්රෝ॒ච්යාශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ම්බ॒ද්ධ්නාති॑ ।
ආ දේ॒වතා᳚භ්යෝ වෘශ්ච්යතේ । පාපී॑යාන්භවති । යඃ ප්ර॑ති॒ප්රෝච්ය॑ । න දේ॒වතා᳚භ්ය॒ ආවෘ॑ශ්ච්යතේ । වසී॑යාන්භවති ॥ යදාහ॑ । බ්රහ්ම॒න්නශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ම්භන්ථ්ස්යාමි දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ॒ තේන॑ රාද්ධ්යාස॒මිති॑ । බ්රහ්ම॒ වෛ බ්ර॒හ්මා ।
බ්රහ්ම॑ණ ඒ॒ව දේ॒වේභ්යඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ ප්රති॒ප්රෝච්යාශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॑-ම්බද්ධ්නාති ॥ 7 ॥
න දේ॒වතා᳚භ්ය॒ ආවෘ॑ශ්ච්යතේ । වසී॑යා-න්භවති ॥
දේ॒වස්ය॑ ත්වා සවි॒තුඃ ප්ර॑ස॒ව ඉති॑ රශ॒නා-මාද॑ත්තේ॒ ප්රසූ᳚ත්යෛ । අ॒ශ්විනෝ᳚-ර්බා॒හුභ්යා॒-මිත්යා॑හ । අ॒ශ්විනෞ॒ හි දේ॒වානා॑-මද්ධ්ව॒ර්යූ ආස්තා᳚ම් ।
පූ॒ෂ්ණෝ හස්තා᳚භ්යා॒-මිත්යා॑හ॒ යත්යෛ᳚ ॥
ව්යෘ॑ද්ධං॒-වාඁ ඒ॒තද්ය॒ජ්ඤස්ය॑ । යද॑ය॒ජුෂ්කේ॑ණ ක්රි॒යතේ᳚ ।
ඉ॒මාම॑ගෘභ්ණන්-රශ॒නා-මෘ॒තස්යේ-ත්යධි॑ වදති॒ යජු॑ෂ්කෘත්යෛ । ය॒ජ්ඤස්ය॒ සමෘ॑ද්ධ්යෛ ॥ 8 ॥
තදා॑හුඃ । ද්වාද॑ශාරත්නී රශ॒නා ක॑ර්ත॒ව්යා(3) ත්රයෝ॑දශාර॒ත්නී(3)රිති॑ । ඍ॒ෂ॒භෝ වා ඒ॒ෂ ඍ॑තූ॒නාම් । යථ්සං॑වඁථ්ස॒රඃ ।
තස්ය॑ ත්රයෝද॒ශෝ මාසෝ॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් । ඍ॒ෂ॒භ ඒ॒ෂ ය॒ජ්ඤානා᳚ම් । යද॑ශ්වමේ॒ධඃ । යථා॒ වා ඍ॑ෂ॒භස්ය॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් । ඒ॒වමේ॒තස්ය॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් । ත්ර॒යෝ॒ද॒ශම॑ර॒ත්නිග්ම් ර॑ශ॒නායා॑-මු॒පාද॑ධාති ॥ 9 ॥
යථ॑ර්ෂ॒භස්ය॑ වි॒ෂ්ටපග්ම්॑ සග්ග්ස්ක॒රෝති॑ । තා॒දෘගේ॒ව තත් ॥ පූර්ව॒ ආයු॑ෂි වි॒දථේ॑ෂු ක॒ව්යේත්යා॑හ । ආයු॑රේ॒වාස්මි॑-න්දධාති ॥
තයා॑ දේ॒වා-ස්සු॒තමාබ॑භූවු॒-රිත්යා॑හ । භූති॑මේ॒වෝපාව॑ර්තතේ ॥ ඍ॒තස්ය॒ සාමන᳚-ථ්ස॒රමා॒රප॒න්තීත්යා॑හ । ස॒ත්යං-වාඁ ඍ॒තම් ।
ස॒ත්යේනෛ॒වෛන॑ මෘ॒තේනාර॑භතේ ॥ අ॒භි॒ධා අ॒සීත්යා॑හ ॥ 10 ॥
තස්මා॑-දශ්වමේධයා॒ජී සර්වා॑ණි භූ॒තාන්ය॒භි භ॑වති । භුව॑න-ම॒සීත්යා॑හ ।
භූ॒මාන॑-මේ॒වෝප॑ති । ය॒න්තා-ऽසීත්යා॑හ । ය॒න්තාර॑මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝති ।
ධ॒ර්තා-ऽසීත්යා॑හ । ධ॒ර්තාර॑මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝති । සෝ᳚-ऽග්නිං-වෛඁ᳚ශ්වාන॒ර-මිත්යා॑හ ।
අ॒ග්නා-වේ॒වෛනං॑-වෛඁශ්වාන॒රේ ජු॑හෝති । සප්ර॑ථස॒මිත්යා॑හ ॥ 11 ॥
ප්ර॒ජයෛ॒වෛන॑-ම්ප॒ශුභිඃ॑ ප්රථයති ।
ස්වාහා॑කෘත॒ ඉත්යා॑හ । හෝම॑ ඒ॒වාස්ය॒ෂඃ ।
පෘ॒ථි॒ව්යා-මිත්යා॑හ । අ॒ස්යාමේ॒වෛන॒-ම්ප්රති॑ෂ්ඨාපයති । ය॒න්තා රාඩ්ය॒න්තා-ऽසි॒ යම॑නෝ ධ॒ර්තා-ऽසි॑ ධ॒රුණ॒ ඉත්යා॑හ ।
රූ॒පමේ॒වාස්යෛ॒-තන්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාඁච॑ෂ්ටේ ।
කෘ॒ෂ්යෛ ත්වා॒ ක්ෂේමා॑ය ත්වා ර॒ය්යෛ ත්වා॒ පෝෂා॑ය॒ ත්වේත්යා॑හ । ආ॒ශිෂ॑මේ॒වෛතාමාශා᳚ස්තේ ॥
ස්ව॒ගා ත්වා॑ දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ ।
දේ॒වේභ්ය॑ ඒ॒වෛනග්ග්॑ ස්ව॒ගා ක॑රෝති ।
ස්වාහා᳚ ත්වා ප්ර॒ජාප॑තය॒ ඉත්යා॑හ । ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ වා අශ්වඃ॑ ।
යස්යා॑ ඒ॒ව දේ॒වතා॑යා ආල॒භ්යත᳚ । තයෛ॒වෛන॒ග්ම්॒ සම॑ර්ධයති ॥ 12 ॥
(බ॒ධ්නා॒ති॒ - සමෘ॑ද්ධ්යා - උ॒පද॑ධා - ත්ය॒සීත්යා॑හ॒ - සප්ර॑ථස॒මීත්යා॑හ - දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 3)
අනුවාකං 4 - අශ්වස්ය ජලේ-ऽවගාහනම්
යඃ පි॒තුර॑නු॒ජායාඃ᳚ පු॒ත්රඃ । ස පු॒රස්තා᳚න්නයති ।
යෝ මා॒තුර॑නු॒ජායාඃ᳚ පු॒ත්රඃ । ස ප॒ශ්චාන්න॑යති ।
විෂ්ව॑ඤ්චමේ॒වාස්මා᳚ත්-පා॒ප්මානං॒-විඁවෘ॑හතඃ ॥ යෝ අර්ව॑න්ත॒-ඤ්ජිඝාග්ම්॑සති॒ තම॒භ්ය॑මීති॒ වරු॑ණ॒ ඉති॒ ශ්වාන॑-ඤ්චතුර॒ක්ෂ-ම්ප්රසෞ॑ති ।
ප॒රෝ මර්තඃ॑ ප॒ර-ශ්ශ්වේති॒ ශුන॑ශ්චතු-ර॒ක්ෂස්ය॒ ප්රහ॑න්ති । ශ්වේව॒ වෛ පා॒ප්මා භ්රාතෘ॑ව්යඃ । පා॒ප්මාන॑-මේ॒වාස්ය॒ භ්රාතෘ॑ව්යග්ම් හන්ති ॥
සෛ॒ද්ධ්ර॒ක-ම්මුස॑ල-ම්භවති ॥ 13 ॥
කර්ම॑ කර්මෛ॒වාස්මෛ॑ සාධයති ॥ පෞ॒ග්ග්॒ශ්ච॒ලේ॒යෝ හ॑න්ති ।
පු॒ග්ග්॒ශ්ච॒ල්වාං-වෛඁ දේ॒වා-ශ්ශුච॒-න්න්ය॑දධුඃ । ශු॒චෛවාස්ය॒ ශුචග්ම්॑ හන්ති ॥
පා॒ප්මා වා ඒ॒තමී᳚ඵ්ස॒-තීත්යා॑හුඃ । යෝ᳚-ऽශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑ත॒ ඉති॑ ।
අශ්ව॑ස්යාධස්ප॒දමුපා᳚ස්යති ।
ව॒ජ්රී වා අශ්වඃ॑ ප්රාජාප॒ත්යඃ ।
වජ්රේ॑ණෛ॒ව පා॒ප්මාන॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මව॑ක්රාමති ॥ ද॒ක්ෂි॒ණා-ऽප॑ප්ලාවයති ॥ 14 ॥
පා॒ප්මාන॑-මේ॒වාස්මා॒-ච්ඡම॑ල॒-මප॑ප්ලාවයති ॥ ඓ॒ෂී॒ක උ॑දූ॒හෝ භ॑වති । ආයු॒ර්වා ඉ॒ෂීකාඃ᳚ । ආයු॑රේ॒-වාස්මි॑-න්දධති । අ॒මෘතං॒-වාඁ ඉ॒ෂීකාඃ᳚ । අ॒මෘත॑මේ॒-වාස්මි॑-න්දධති ॥ වේ॒ත॒ස॒ශා॒ඛෝප॒සම්බ॑ද්ධා භවති ।
අ॒ඵ්සු-යෝ॑නි॒ර්වා අශ්වඃ॑ । අ॒ඵ්සු॒ජෝ වේ॑ත॒සඃ ।
ස්වාදේ॒වෛනං॒-යෝඁනේ॒ර්නිර්මි॑මීතේ ॥
පු॒රස්තා᳚ත්-ප්ර॒ත්යඤ්ච॑-ම॒භ්යුදූ॑හති ।
පු॒රස්තා॑-දේ॒වාස්මි॑-න්ප්ර॒තීච්ය॒ මෘත॑-න්දධාති ॥
අ॒හ-ඤ්ච॒ ත්ව-ඤ්ච॑ වෘත්රහ॒න්නිති॑ බ්ර॒හ්මා යජ॑මානස්ය॒ හස්ත॑-ඞ්ගෘහ්ණාති ।
බ්ර॒හ්ම॒ක්ෂ॒ත්රේ ඒ॒ව සන්ද॑ධාති ।
අ॒භි ක්රත්වේ᳚න්ද්ර භූ॒රධ॒ ජ්මන්නිත්ය॑-ධ්ව॒ර්යු-ර්යජ॑මානං-වාඁචයත්ය॒-භිජි॑ත්යෛ ॥ 15 ॥
(භ॒ව॒ති॒ - ප්ලා॒ව॒ය॒ති॒ - මි॒මී॒තේ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 4)
අනුවාකං 5 - අශ්වස්ය ප්රෝක්ෂණ-ම්මහර්ත්විජාම්
ච॒ත්වාර॑ ඍ॒ත්විජ॒-ස්සමු॑ක්ෂන්ති ।
ආ॒භ්ය ඒ॒වෛන॑-ඤ්චත॒සෘභ්යෝ॑ දි॒ග්භ්යෝ॑-ऽභිසමී॑රයන්ති ॥ ශ॒තේන॑ රාජපු॒ත්රෛ-ස්ස॒හාද්ධ්ව॒ර්යුඃ । පු॒රස්තා᳚ත්-ප්ර॒ත්යන්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති । අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑නේ॒ෂ්ට්වා ।
අ॒යග්ම් රාජා॑ වෘ॒ත්රං-වඁ ॑ද්ධ්යා॒දිති॑ । රා॒ජ්යං-වාඁ අ॑ද්ධ්ව॒ර්යුඃ । ක්ෂ॒ත්රග්ම් රා॑ජපු॒ත්රඃ । රා॒ජ්යේනෛ॒-වාස්මි॑න් ක්ෂ॒ත්ර-න්ද॑ධාති ॥
ශ॒තේනා॑-රා॒ජභි॑රු॒ග්රෛ-ස්ස॒හ බ්ර॒හ්මා ॥ 16 ॥
ද॒ක්ෂි॒ණ॒ත උද॒න්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති । අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑නේ॒ෂ්ට්වා ।
අ॒යග්ම් රාජා᳚-ऽප්රතිධෘ॒ෂ්යෝ᳚-ऽස්ත්විති॑ । බලං॒-වෛඁ බ්ර॒හ්මා । බල॑මරා॒ජෝග්රඃ । බල॑නෛ॒-වාස්මි॒-න්බල॑-න්දධාති ॥ ශ॒තේන॑ සූතග්රාම॒ණිභි॑-ස්ස॒හ හෝතා᳚ । ප॒ශ්චාත්-ප්රාන්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති ।
අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑නේ॒ෂ්ට්වා । අ॒යග්ම් රාජා॒-ऽස්යෛ වි॒ශඃ ॥ 17 ॥
බ॒හු॒ග්වෛ බ॑හ්ව॒ශ්වායෛ॑ බහ්වජාවි॒කායෛ᳚ । බ॒හු॒ව්රී॒හි॒ය॒වායෛ॑ බහුමාෂති॒ලායෛ᳚ ।
බ॒හු॒හි॒ර॒ණ්යායෛ॑ බහුහ॒ස්තිකා॑යෛ । බ॒හු॒දා॒ස॒පූ॒රු॒ෂායෛ॑ රයි॒මත්යෛ॒ පුෂ්ටි॑මත්යෛ । බ॒හු॒රා॒ය॒ස්පෝ॒ෂායෛ॒ රාජා॒-ऽස්ත්විති॑ । භූ॒මා වෛ හෝතා᳚ । භූ॒මා සූ॑තග්රාම॒ණ්යඃ॑ । භූ॒ම්නෛවාස්මි॑-න්භූ॒මාන॑-න්දධාති ॥ ශ॒තේන॑ ක්ෂත්ත-සඞ්ග්රහී॒තෘභි॑-ස්ස॒හෝද්ගා॒තා । උ॒ත්ත॒ර॒තෝ ද॑ක්ෂි॒ණා තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති ॥ 18 ॥
අ॒නේනාශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॑ නේ॒ෂ්ට්වා ।
අ॒යග්ම් රාජා॒ සර්ව॒මායු॑රේ॒ත්විති॑ ।
ආයු॒ර්වා උ॑ද්ගා॒තා । ආයුඃ॑, ක්ෂත්ත-සඞ්ග්රහී॒තාරඃ॑ ।
ආයු॑ෂෛ॒-වාස්මි॒න්නායු॑-ර්දධාති ॥ ශ॒තග්ම් ශ॑ත-ම්භවන්ති । ශ॒තායුඃ॒ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තේන්ද්රි॑යඃ ।
ආයු॑ෂ්යේ॒වේන්ද්රි॒යේ ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥ ච॒තු॒-ශ්ශ॒තා භ॑වන්ති । චත॑ස්රෝ॒ දිශඃ॑ । දි॒ක්ෂ්වේ॑ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥ 19 ॥
(බ්ර॒හ්මා - වි॒ශ - උ॑ක්ෂති॒ - දිශ॒ ඒක॑-ඤ්ච) (අ. 5)
අනුවාකං 6 - භූමෞ පතතා-ම්බින්දූනාමභිමන්ත්රණම්
යථා॒ වෛ හ॒විෂෝ॑ ගෘහී॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති । ඒ॒වං-වාඁ ඒ॒තදශ්ව॑ස්ය ස්කන්දති ।
යන්නි॒ක්තමනා॑-ලබ්ධ-මුථ්සෘ॒ජන්ති॑ । යථ්ස්තෝක්යා॑ අ॒න්වාහ॑ । ස॒ර්ව॒හුත॑-මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝ॒ත්ය-ස්ක॑න්දාය । අස්ක॑න්න॒ග්ම්॒ හි තත් ।
යද්ධු॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති ॥ ස॒හස්ර॒-මන්වා॑හ । ස॒හස්ර॑ සම්මිත-ස්සුව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා॒-භිජි॑ත්යෛ ॥ 20 ॥
යත්පරි॑මිතා අනුබ්රූ॒යාත් । පරි॑මිත॒මව॑රුන්ධීත । අප॑රිමිතා॒ අන්වා॑හ । අප॑රිමිත-ස්සුව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥
ස්තෝක්යා॑ ජුහෝති । යා ඒ॒ව වර්ෂ්යා॒ ආපඃ॑ । තා අව॑රුන්ධේ ॥ අ॒ස්යා-ඤ්ජු॑හෝති । ඉ॒යං-වාඁ අ॒ග්නිර්වෛ᳚ශ්වාන॒රඃ ॥ 21 ॥
අ॒ස්යාමේ॒වෛනාඃ॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති ॥ උ॒වාච॑ හ ප්ර॒ජාප॑තිඃ । ස්තෝක්යා॑සු॒ වා අ॒හම॑ශ්වමේ॒ධග්ම් සග්ග්ස්ථා॑පයාමි । තේන॒ තත॒-ස්සග්ග්ස්ථි॑තේන චරා॒මීති॑ ॥ අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
අ॒ග්නය॑ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති ॥ සෝමා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । සෝමා॑යෛ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති । ස॒වි॒ත්රේ ස්වාහේත්යා॑හ । ස॒වි॒ත්ර ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති ॥ 22 ॥
සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । සර॑ස්වත්යා ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති । පූ॒ෂ්ණේ ස්වාහේත්යා॑හ । පූ॒ෂ්ණ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති । බෘහ॒ස්පත॑යේ॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
බෘහ॒ස්පත॑ය ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති । අ॒පා-ම්මෝදා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । අ॒ද්භ්ය ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති । වා॒යවේ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । වා॒යව॑ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති ॥ 23 ॥
මි॒ත්රාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । මි॒ත්රායෛ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති । වරු॑ණාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । වරු॑ණායෛ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති ॥ ඒ॒තාභ්ය॑ ඒ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා᳚භ්යෝ ජුහෝති ॥
දශ॑ දශ ස॒පාන්ද॑-ඤ්ජුහෝති । දශා᳚ක්ෂරා වි॒රාට් । අන්නං॑-විඁ॒රාට් । වි॒රාජෛ॒-වාන්නාද්ය॒මව॑රුන්ධේ ॥ ප්ර වා ඒ॒ෂෝ᳚-ऽස්මාල්ලෝ॒කා-ච්ච්ය॑වතේ ।
යඃ පරා॑චී॒රාහු॑තී-ර්ජු॒හෝති॑ ।
පුනඃ॑ පුනරභ්යා॒වර්ත॑-ඤ්ජුහෝති ।
අ॒ස්මින්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥
ඒ॒තාග්ම් හ॒ වාව සෝ᳚-ऽශ්වමේ॒ධස්ය॒ සග්ග්ස්ථි॑ති මුවා॒චා-ස්ක॑න්දාය । අස්ක॑න්න॒ග්ම්॒ හි තත් ।
යද්ය॒ජ්ඤස්ය॒ සග්ග්ස්ථි॑තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති ॥ 24 ॥
(අ॒භිජි॑ත්යෛ - වෛශ්වාන॒රඃ - ස॑වි॒ත්ර ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති - වා॒යව॑ ඒ॒වෛන॑-ඤ්ජුහෝති - ච්යවතේ॒ ෂට්ච॑) (අ. 6)
අනුවාකං 7 - අථාධ්වර්යුප්රෝක්ෂණම්
ප්ර॒ජාප॑තයේ ත්වා॒ ජුෂ්ට॒-ම්ප්රෝක්ෂා॒මීති॑ පුර॒ස්තා᳚ත්-ප॒ත්යන්තිෂ්ඨ॒-න්ප්රෝක්ෂ॑ති ।
ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වෛ දේ॒වානා॑-මන්නා॒දෝ වී॒ර්යා॑වාන් ।
අ॒න්නාද්ය॑-මේ॒වාස්මි॑න් වී॒ර්ය॑-න්දධාති ।
තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නා-ම॑න්නා॒දෝ වී॒ර්යා॑වත්තමඃ ॥ ඉ॒න්ද්රා॒ග්නිභ්යා॒-න්ත්වේති॑ දක්ෂිණ॒තඃ ।
ඉ॒න්ද්රා॒ග්නී වෛ දේ॒වානා॒මෝජි॑ෂ්ඨෞ॒ බලි॑ෂ්ඨෞ । ඕජ॑ ඒ॒වාස්මි॒-න්බල॑-න්දධාති । තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නාමෝජි॑ෂ්ඨෝ॒ බලි॑ෂ්ඨඃ ॥ වා॒යවේ॒ ත්වේති॑ ප॒ශ්චාත් । වා॒යුර්වෛ දේ॒වානා॑මා॒ශු-ස්සා॑රසා॒රිත॑මඃ ॥ 25 ॥
ජ॒වමේ॒වාස්මි॑න්දධාති । තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නාමා॒ශු-ස්සා॑රසා॒රිත॑මඃ ॥
විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යු॑ත්තර॒තඃ ।
විශ්වේ॒ වෛ දේ॒වා දේ॒වානාං᳚-යඁශ॒ස්විත॑මාඃ ।
යශ॑ ඒ॒වාස්මි॑න්දධාති । තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නාං-යඁ ॑ශ॒ස්විත॑මඃ ॥ දේ॒වේභ්ය॒-ස්ත්වේත්ය॒ධස්තා᳚ත් । දේ॒වා වෛ දේ॒වානා॒-මප॑චිතතමාඃ ।
අප॑චිති-මේ॒වාස්මි॑-න්දධාති ।
තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නා-මප॑චිතතමඃ ॥ 26 ॥
සර්වේ᳚භ්යස්ත්වා දේ॒වේභ්ය॒ ඉත්යු॒පරි॑ෂ්ටාත් ।
සර්වේ॒ වෛ දේ॒වාස්ත්විෂි॑මන්තෝ හර॒ස්විනඃ॑ ।
ත්විෂි॑මේ॒-වාස්මි॒න්॒. හරෝ॑ දධාති ।
තස්මා॒දශ්වඃ॑ පශූ॒නා-න්ත්විෂි॑මාන් හර॒ස්විත॑මඃ ॥ දි॒වේ ත්වා॒-ऽන්තරි॑ක්ෂාය ත්වා පෘථි॒ව්යෛ ත්වේත්යා॑හ ।
ඒ॒භ්ය ඒ॒වෛනං॑-ලෝඁ॒කේභ්යඃ॒ ප්රෝක්ෂ॑ති ॥
ස॒තේ ත්වා-ऽස॑තේ ත්වා॒-ऽද්භ්යස්ත්වෞ-ෂ॑ධීභ්යස්ත්වා॒ විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා භූ॒තේභ්ය॒ ඉත්යා॑හ ।
තස්මා॑දශ්වමේධයා॒ජින॒ග්ම්॒ සර්වා॑ණි භූ॒තාන්යුප॑ ජීවන්ති ॥ බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති । යත්ප්රා॑ජාප॒ත්යෝ-ऽශ්වඃ॑ । අථ॒ කස්මා॑දේන-ම॒න්යාභ්යෝ॑ දේ॒වතා॒භ්යෝ-ऽපි॒ ප්රෝක්ෂ॒තීති॑ ।
අශ්වේ॒ වෛ සර්වා॑ දේ॒වතා॑ අ॒න්වාය॑ත්තාඃ ।
තං-යඁද්විශ්වේ᳚භ්යස්ත්වා භූ॒තේභ්ය॒ ඉති॑ ප්රා॒ක්ෂති॑ ।
දේ॒වතා॑ ඒ॒වාස්මි॑-න්න॒න්වායා॑තයති ।
තස්මා॒දශ්වේ॒ සර්වා॑ දේ॒වතා॑ අ॒න්වාය॑ත්තාඃ ॥ 27 ॥
(සා॒ර॒සා॒රිත॒මෝ - ऽප॑චිතතමඃ - ප්රාජාප॒ත්යෝ-ऽශ්ව॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 7)
අනුවාකං 8 - අශ්වචරිතානාමශ්වරූපාණා-ඤ්ච හෝමාඃ
යථා॒ වෛ හ॒විෂෝ॑ ගෘහී॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති ।
ඒ॒වං-වාඁ ඒ॒තදශ්ව॑ස්ය ස්කන්දති ।
යත්ප්රෝක්ෂි॑ත॒-මනා॑ලබ්ධ-මුථ්සෘ॒ජන්ති॑ । යද॑ශ්ව-චරි॒තානි॑ ජු॒හෝති॑ । ස॒ර්ව॒හුත॑-මේ॒වෛන॑-ඞ්කරෝ॒ත්ය-ස්ක॑න්දාය । අස්ක॑න්න॒ග්ම්॒ හි තත් । යද්ධු॒තස්ය॒ ස්කන්ද॑ති ॥ ඊ॒ඞ්කා॒රාය॒ ස්වාහේ-ඞ්කෘ॑තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ඒ॒තානි॒ වා අ॑ශ්වචරි॒තානි॑ । ච॒රි॒තෛරේ॒වෛන॒ග්ම්॒ සම॑ර්ධයති ॥ 28 ॥
තදා॑හුඃ । අනා॑හුතයෝ॒ වා අ॑ශ්වචරි॒තානි॑ ।
නෛතා හෝ॑ත॒ව්යා॑ ඉති॑ । අථෝ॒ ඛල්වා॑හුඃ । හෝ॒ත॒ව්යා॑ ඒ॒ව । අත්ර॒ වාවෛවං-විඁ॒ද්වාන॑ශ්වමේ॒ධග්ම්
සග්ග්ස්ථා॑පයති । යද॑ශ්ව-චරි॒තානි॑ ජු॒හෝති॑ । තස්මා᳚-ද්ධෝත॒ව්යා॑ ඉති॑ ॥ බ॒හි॒ර්ධා වා ඒ॑නමේ॒තදා॒යත॑නා-ද්දධාති ।
භ්රාතෘ॑ව්යමස්මෛ ජනයති ॥ 29 ॥
යස්යා॑ නායත॒නේ᳚-ऽන්යත්රා॒ග්නේ-රාහු॑තී-ර්ජු॒හෝති॑ ।
සා॒වි॒ත්රි॒යා ඉෂ්ට්යාඃ᳚ පු॒රස්තා᳚ථ්ස්විෂ්ට॒ කෘතඃ॑ ।
ආ॒හ॒ව॒නීයේ᳚-ऽශ්වචරි॒තානි॑ ජුහෝති । ආ॒යත॑න ඒ॒වාස්යාහු॑තී-ර්ජුහෝති । නාස්මෛ॒ භ්රාතෘ॑ව්ය-ඤ්ජනයති ॥ තදා॑හුඃ । ය॒ජ්ඤ॒මු॒ඛේ ය॑ජ්ඤමුඛේ හෝත॒ව්යාඃ᳚ । ය॒ජ්ඤස්ය॒ ක්ලෘප්ත්යෛ᳚ । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා-නු॑ඛ්යාත්යා॒ ඉති॑ ॥ අථෝ॒ ඛල්වා॑හුඃ ॥ 30 ॥
යද්ය॑ජ්ඤමු॒ඛේ ය॑ජ්ඤමුඛේ ජුහු॒යාත් ।
ප॒ශුභි॒-ර්යජ॑මානං॒-ව්යඁ ॑ද්ර්ධයේත් ।
අව॑ සුව॒ර්ගාල්ලෝ॒කා-ත්ප॑ද්යේත । පාපී॑යා-න්ථ්ස්යා॒දිති॑ ।
ස॒කෘදේ॒ව හෝ॑ත॒ව්යාඃ᳚ । න යජ॑මාන-ම්ප॒ශුභි॒-ර්ව්ය॑ද්ර්ධයති । අ॒භි සු॑ව॒ර්ගං-ලෝඁ॒ක-ඤ්ජ॑යති । න පාපී॑යා-න්භවති ॥ අ॒ෂ්ටාච॑ත්වාරිග්ම්ශතමශ්ව රූ॒පාණි॑ ජුහෝති । අ॒ෂ්ටාච॑ත්වාරිග්ම්ශදක්ෂරා॒ ජග॑තී । ජාග॒තෝ-ऽශ්වඃ॑ ප්රාජාප॒ත්ය-ස්සමෘ॑ද්ධ්යෛ ॥ ඒක॒මති॑රික්ත-ඤ්ජුහෝති । තස්මා॒දේකඃ॑ ප්ර॒ජාස්වද්ර්ධු॑කඃ ॥ 31 ॥
(අ॒ද්ර්ධ॒ය॒ති॒ - ජ॒න॒ය॒ති॒ - ඛල්වා॑හු॒--ර් ජග॑තී॒ ත්රීණි॑ ච) (අ. 8)
අනුවාකං 9 - අශ්වස්ය නාම්නාමභිවාචනම්, උථ්සර්ගශ්ච
වි॒භූර්මා॒ත්රා ප්ර॒භූඃ පි॒ත්රේත්යා॑හ । ඉ॒යං-වෛඁ මා॒තා । අ॒සෞ පි॒තා । ආ॒භ්යාමේ॒වෛන॒-ම්පරි॑දදාති ॥ අශ්වෝ॑-ऽසි॒ හයෝ॒-ऽසීත්යා॑හ । ශාස්ත්යේ॒වෛන॑මේ॒තත් । තස්මා᳚ච්ඡි॒ෂ්ටාඃ ප්ර॒ජා ජා॑යන්තේ ॥ අත්යෝ॒-ऽසීත්යා॑හ ।
තස්මා॒දශ්ව॒-ස්සර්වා᳚-න්ප॒ශූනත්යේ॑-ऽති ।
තස්මා॒දශ්ව॒-ස්සර්වේ॑ෂා-ම්පශූ॒නාග් ශ්රෛෂ්ඨ්ය॑-ඞ්ගච්ඡති ॥ 32 ॥
ප්ර යශ॒-ශ්ශ්රෛෂ්ඨ්ය॑මාප්නෝති । ය ඒ॒වං-වේඁද॑ ॥ නරෝ॒-ऽස්යර්වා॑-ऽසි॒ සප්ති॑රසි වා॒ජ්ය॑සීත්යා॑හ ।
රූ॒පමේ॒වාස්යෛ॒තන්ම॑හි॒මානං॒-ව්යාඁච॑ෂ්ටේ ॥
යයු॒ර්නාමා॒-ऽසීත්යා॑හ । ඒ॒තද්වා අශ්ව॑ස්ය ප්රි॒ය-න්නා॑ම॒ධේය᳚ම් । ප්රි॒යේණෛ॒වෛන॑-න්නාම॒ධේයේ॑නා॒භිව॑දති । තස්මා॒දප්යා॑මි॒ත්රෞ ස॒ගන්ත්ය॑ । නාම්නා॒ චේද්ධ්වයේ॑තේ । මි॒ත්රමේ॒ව භ॑වතඃ ॥ 33 ॥
ආ॒දි॒ත්යානා॒-ම්පත්වා-ऽන්වි॒හීත්යා॑හ । ආ॒දි॒ත්යානේ॒වෛන॑-ඞ්ගමයති ॥
අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॒ ස්වාහේ᳚න්ද්රා॒ග්නිභ්යා॒මිති॑ පූර්වහෝ॒මා-ඤ්ජු॑හෝති । පූව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති ॥ භූර॑සි භු॒වේ ත්වා॒ භව්යා॑ය ත්වා භවිෂ්ය॒තේ ත්වේත්යුථ්සෘ॑ජති සර්ව॒ත්වාය॑ ॥ දේවා॑ ආශාපාලා ඒ॒ත-න්දේ॒වේභ්යෝ-ऽශ්ව॒-ම්මේධා॑ය॒ ප්රෝක්ෂි॑ත-ඞ්ගෝපාය॒තේත්යා॑හ । ශ॒තං-වෛඁ තල්ප්යා॑ රාජපු॒ත්රා දේ॒වා ආ॑ශාපා॒ලාඃ । තේභ්ය॑ ඒ॒වෛන॒-ම්පරි॑දදාති ॥
ඊ॒ශ්ව॒රෝ වා අශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තඃ॒ පරා᳚-ම්පරා॒වත॒-ඞ්ගන්තෝඃ᳚ । ඉ॒හ ධෘති॒-ස්ස්වාහේ॒හ විධෘ॑ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රන්ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රම॑තිඃ॒
ස්වාහේති॑ චතෘ॒ෂු ප॒ථ්සු ජු॑හෝති ॥ 34 ॥
ඒ॒තා වා අශ්ව॑ස්ය॒ බන්ධ॑නම් ।
තාභි॑රේ॒වෛන॑-ම්බද්ධ්නාති ।
තස්මා॒දශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තෝ॒ බන්ධ॑න॒-මාග॑ච්ඡති ।
තස්මා॒දශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තෝ॒ බන්ධ॑න॒-න්න ජ॑හාති ॥
රා॒ෂ්ට්රං-වාඁ අ॑ශ්වමේ॒ධඃ । රා॒ෂ්ට්රේ ඛලු॒ වා ඒ॒තේ ව්යාය॑ච්ඡන්තේ । යේ-ऽශ්ව॒-ම්මේද්ධ්ය॒ග්ම්॒ රක්ෂ॑න්ති । තේෂාං॒-යඁ උ॒දෘච॒-ඞ්ගච්ඡ॑න්ති ।
රා॒ෂ්ට්රාදේ॒ව තේ රා॒ෂ්ට්ර-ඞ්ග॑ච්ඡන්ති । අ॒ථ ය උ॒දෘච॒-න්න ගච්ඡ॑න්ති ॥ 35 ॥
රා॒ෂ්ට්රාදේ॒ව තේ ව්යව॑ච්ඡිද්යන්තේ । පරා॒ වා ඒ॒ෂ සි॑ච්යතේ । යෝ॑-ऽබ॒ලෝ᳚-ऽශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑තේ । යද॒මිත්රා॒ අශ්වං॑-විඁ॒න්දේරන්න්॑ ।
හ॒න්යේතා᳚ස්ය ය॒ජ්ඤඃ । ච॒තු॒ශ්ශ॒තා ර॑ක්ෂන්ති । ය॒ජ්ඤස්යාඝාතාය ॥ අථා॒න්ය-මා॒නීය॒ ප්රෝක්ෂේ॑යුඃ । සෛව තතඃ॒ ප්රාය॑ශ්චිත්තිඃ ॥ 36 ॥
(ග॒ච්ඡ॒ති॒ - භ॒ව॒තඃ॒ - ප॒ථ්සු ජු॑හෝති॒ - න ගච්ඡ॑න්ති॒ - +නව॑ ච) (අ. 9)
අනුවාකං 10 - දීක්ෂාභිධාන-න්තත්ර වෛශ්වදේවහෝමඃ
ප්ර॒ජාප॑ති-රකාමයතාශ්වමේ॒ධේන॑ යජේ॒යේති॑ । ස තපෝ॑-ऽතප්යත । තස්ය॑ තේපා॒නස්ය॑ । ස॒ප්තාත්මනෝ॑ දේ॒වතා॒ උද॑ක්රාමන්න් । සා දී॒ක්ෂා-ऽභ॑වත් । ස ඒ॒තානි॑ වෛශ්වදේ॒වාන්ය॑පශ්යත් । තාන්ය॑ ජුහෝත් ।
තෛර්වෛ ස දී॒ක්ෂාමවා॑රුන්ධ । යද්වෛ᳚ශ්ව දේ॒වානි॑ ජු॒හෝති॑ । දී॒ක්ෂාමේ॒ව-තෛර්යජ॑මා॒නෝ-ऽව॑රුන්ධේ ॥ 37 ॥
ස॒ප්ත ජු॑හෝති । ස॒ප්ත හි තා දේ॒වතා॑ උ॒දක්රා॑මන්න් ॥ අ॒න්ව॒හ-ඤ්ජු॑හෝති । අ॒න්ව॒හමේ॒ව දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධේ ॥ ත්රීණි॑ වෛශ්වදේ॒වානි॑ ජුහෝති ।
ච॒ත්වාර්යෞ᳚ද්ග්රහ॒ණානි॑ । ස॒ප්ත සම්ප॑ද්යන්තේ । ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර.ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණාඃ ।
ප්රා॒ණා දී॒ක්ෂා । ප්රා॒ණෛරේ॒ව ප්රා॒ණාන්දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධේ ॥ 38 ॥
ඒක॑විග්ම්ශතිං-වෛඁශ්වදේ॒වානි॑ ජුහෝති । ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කාඃ ।
ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තවඃ॑ । ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ । අ॒සාවා॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ම්॒ශඃ ॥ ඒ॒ෂ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ । තද්දෛව්ය॑-ඞ්ක්ෂ॒ත්ත්රම් ।
සා ශ්රීඃ । තද්බ්ර॒ද්ධ්නස්ය॑ වි॒ෂ්ටප᳚ම් । තථ්ස්වාරා᳚ජ්ය-මුච්යතේ ॥ 39 ॥
ත්රි॒ග්ම්॒ශත॑මෞද්ග්රහ॒ණානි॑ ජුහෝති । ත්රි॒ග්ම්॒ශද॑ක්ෂරා වි॒රාට් । අන්නං॑-විඁ॒රාට් । වි॒රාජෛ॒වාන්නාද්ය॒මව॑රුන්ධේ ॥
ත්රේ॒ධා වි॒භජ්ය॑ දේ॒වතා᳚-ඤ්ජුහෝති । ත්ර්යා॑වෘතෝ॒ වෛ දේ॒වාඃ । ත්ර්යා॑වෘත ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ । ඒ॒ෂාං-ලෝඁ॒කානා॒මාප්ත්යෛ᳚ । ඒ॒ෂාං-ලෝඁ॒කානා॒-ඞ්ක්ලෘප්ත්යෛ᳚ ॥ අප॒ වා ඒ॒තස්මා᳚ත්ප්රා॒ණාඃ ක්රා॑මන්ති ॥ 40 ॥
යෝ දී॒ක්ෂාම॑ති-රේ॒චය॑ති । ස॒ප්තා॒හ-ම්ප්රච॑රන්ති ।
ස॒ප්ත වෛ ශී॑ර්ෂ॒ණ්යාඃ᳚ ප්රා॒ණාඃ । ප්රා॒ණා දී॒ක්ෂා ।
ප්රා॒ණෛරේ॒ව ප්රා॒ණාන්දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධේ ॥ පූ॒ර්ණා॒හු॒ති-මු॑ත්ත॒මා-ඤ්ජු॑හෝති ।
සර්වං॒-වෛඁ පූ᳚ර්ණාහු॒තිඃ । සර්ව॑මේ॒වාප්නෝ॑ති । අථෝ॑ ඉ॒යං-වෛඁ පූ᳚ර්ණාහු॒තිඃ ।
අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥ 41 ॥
(රු॒න්ධේ॒ - ප්රා॒ණා-න්දී॒ක්ෂාමව॑රුන්ධ - උච්යතේ - ක්රාමන්ති - තිෂ්ඨති) (අ. 10)
අනුවාකං 11 - වෛශ්වදේවහෝමමන්ත්රව්යාඛ්යානම්
ප්රජාප॑ති-රශ්වමේ॒ධ-ම॑සෘජත । තග්ම් සෘ॒ෂ්ට-න්න කිඤ්ච॒නෝද॑යච්ඡත් ।
තං-වෛඁ᳚ශ්වදේ॒වාන්යේ॒-වෝද॑යච්ඡන්න් । යද්වෛ᳚ශ්වදේ॒වානි॑ ජු॒හෝති॑ ।
ය॒ජ්ඤස්යෝද්ය॑ත්යෛ ॥ ස්වාහා॒-ऽऽධිමාධී॑තාය॒ ස්වාහා᳚ । ස්වාහා-ऽऽධී॑ත॒-ම්මන॑සේ॒ ස්වාහා᳚ ।
ස්වාහා॒ මනඃ॑ ප්ර॒ජාප॑තයේ॒ ස්වාහා᳚ ।
කාය॒ ස්වාහා॒ කස්මෛ॒ ස්වාහා॑ කත॒මස්මෛ॒ ස්වාහේති॑ ප්රාජාප॒ත්යේ මුඛ්යේ॑ භවතඃ ।
ප්ර॒ජාප॑ති-මුඛාභිරේ॒වෛන॑-න්දේ॒වතා॑භි॒රුද්ය॑ච්ඡතේ ॥ 42 ॥
අදි॑ත්යෛ॒ ස්වාහා-ऽදි॑ත්යෛ ම॒හ්යෛ᳚ ස්වාහා-ऽදි॑ත්යෛ සුමෘඩී॒කායෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ඉ॒යං-වාඁ අදි॑තිඃ । අ॒ස්යා ඒ॒වෛන॑-ම්ප්රති॒ෂ්ඨායෝද්ය॑ච්ඡතේ ॥
සර॑ස්වත්යෛ॒ ස්වාහා॒ සර॑ස්වත්යෛ බෘහ॒ත්යෛ᳚ ස්වාහා॒ සර॑ස්වත්යෛ පාව॒කායෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
වාග්වෛ සර॑ස්වතී । වා॒චෛවෛන॒මුද්ය॑ච්ඡතේ ॥
පූ॒ෂ්ණේ ස්වාහා॑ පූ॒ෂ්ණේ ප්ර॑ප॒ථ්යා॑ය॒ ස්වාහා॑ පූ॒ෂ්ණේ න॒රන්ධි॑ෂාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
ප॒ශවෝ॒ වෛ පූ॒ෂා । ප॒ශුභි॑රේ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ ॥ ත්වෂ්ට්රේ॒ ස්වාහා॒ ත්වෂ්ට්ර॑ තු॒රීපා॑ය॒ ස්වාහා॒ ත්වෂ්ට්රේ॑ පුරු॒රූපා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ත්වෂ්ටා॒ වෛ ප॑ශූ॒නා-ම්මි॑ථු॒නානාග්ම්॑ රූප॒කෘත් । රූ॒පමේ॒ව ප॒ශුෂු॑ දධාති । අථෝ॑ රූ॒පෛරේ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ ॥
විෂ්ණ॑වේ॒ ස්වාහා॒ විෂ්ණ॑වේ නිඛුර්ය॒පාය॒ ස්වාහා॒ විෂ්ණ॑වේ නිභූය॒පාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
ය॒ජ්ඤෝ වෛ විෂ්ණුඃ॑ । ය॒ජ්ඤායෛ॒වෛන॒-මුද්ය॑ච්ඡතේ ॥ පූ॒ර්ණා॒හු॒ති-මු॑ත්ත॒මා-ඤ්ජු॑හෝති । ප්රත්යුත්ත॑බ්ධ්යෛ සය॒ත්වාය॑ ॥ 43 ॥
(ය॒ච්ඡ॒තේ॒ - පු॒රු॒රූපා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හා॒ෂ්ටෞ ච॑) (අ. 11)
අනුවාකං 12 - අශ්වසඤ්චරණවථ්සරේ ප්රතිදින-න්දේවයජනදේශේ කර්තව්යමිෂ්ටිත්රයමභිධීයතේ
සා॒වි॒ත්ර-ම॒ෂ්ටක॑පාල-ම්ප්රා॒තර්නිර්ව॑පති । අ॒ෂ්ටාක්ෂ॑රා ගාය॒ත්රී ।
ගා॒ය॒ත්ර-ම්ප්රා॑තස්සව॒නම් ।
ප්රා॒ත॒ස්ස॒ව॒නා දේ॒වෛන॑-ඞ්ගායත්රි॒යා ॑007ආ;ඡන්ද॒සෝ-ऽධි॒ නිර්මි॑මීතේ ।
අථෝ᳚ ප්රාතස්සව॒නමේ॒ව තේනා᳚ප්නෝති । ගා॒ය॒ත්රී-ඤ්ඡන්දඃ॑ ॥ ස॒වි॒ත්රේ ප්ර॑සවි॒ත්ර ඒකා॑දශ-කපාල-ම්ම॒ද්ධ්යන්දි॑නේ । ඒකා॑දශාක්ෂරා ත්රි॒ෂ්ටුප් ।
ත්රෛෂ්ටු॑භ॒-ම්මාද්ධ්ය॑න්දින॒ග්ම්॒ සව॑නම් ।
මාද්ධ්ය॑න්දිනා-දේ॒වෛන॒ග්ම්॒ සව॑නාත්ත්රි॒ෂ්ටුභඃ॒-ඡන්ද॒සෝ-ऽධි॒ නිර්මි॑මීතේ ॥ 44 ॥
අථෝ॒ මාද්ධ්ය॑න්දිනමේ॒ව සව॑න॒-න්තේනා᳚ප්නෝති । ත්රි॒ෂ්ටුභ॒-ඤ්ඡන්දඃ॑ ॥ ස॒වි॒ත්ර ආ॑සවි॒ත්රේ ද්වාද॑ශ-කපාල-මපරා॒හ්ණේ । ද්වාද॑ශාක්ෂරා॒ ජග॑තී । ජාග॑ත-න්තෘතීය සව॒නම් ।
තෘ॒තී॒ය॒ ස॒ව॒නාදේ॒වෛන॒-ඤ්ජග॑ත්යා॒ ॑007ආ;ඡන්ද॒සෝ-ऽධි॒ නිර්මි॑මීතේ ।
අථෝ॑ තෘතීය සව॒නමේ॒ව තේනා᳚ප්නෝති ।
ජග॑තී॒-ඤ්ඡන්දඃ॑ ॥ ඊ॒ශ්ව॒රෝ වා අශ්වඃ॒ ප්රමු॑ක්තඃ॒ පරා᳚-ම්පරා॒වත॒-ඞ්ගන්තෝඃ᳚ ।
ඉ॒හ ධෘති॒-ස්ස්වාහේ॒හ විධෘ॑ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රන්ති॒-ස්ස්වාහේ॒හ රම॑ති॒-ස්ස්වාහේති॒ චත॑ස්ර॒ ආහු॑තී-ර්ජුහෝති
( ) ॥ 45 ॥
චත॑ස්රෝ॒ දිශඃ॑ । දි॒ග්භිරේ॒වෛන॒-ම්පරි॑ගෘහ්ණාති ॥ ආශ්ව॑ත්ථෝ ව්ර॒ජෝ භ॑වති । ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යෝ॒ නිලා॑යත । අශ්වෝ॑ රූ॒ප-ඞ්කෘ॒ත්වා ।
සෝ᳚-ऽශ්ව॒ත්ථේ සං॑වඁථ්ස॒ර-ම॑තිෂ්ඨත් । තද॑ශ්ව॒ත්ථස්යා᳚-ශ්වත්ථ॒ත්වම් ।
යදාශ්ව॑ත්ථෝ ව්ර॒ජෝ භව॑ති । ස්ව ඒ॒වෛනං॒-යෝඁනෞ॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති ॥ 46 ॥
(ත්රි॒ෂ්ටුභ॒ ॑ශ්ඡන්ද॒සෝ-ऽධි॒ නිර්මි॑මීතේ - ජුහෝති॒ - නව॑ ච) (අ. 12)
අනුවාකං 13 - සංවඁථ්සරාද්ර්ධ්වමුඛ්යස්යාග්රේරූපස්ථානම්
ආ බ්ර॑හ්ම-න්බ්රාහ්ම॒ණෝ බ්ර॑හ්මවර්ච॒සී ජා॑යතා॒-මිත්යා॑හ । බ්රා॒හ්ම॒ණ ඒ॒ව බ්ර॑හ්මවර්ච॒ස-න්දධාති । තස්මා᳚ත්පු॒රා බ්රා᳚හ්ම॒ණෝ බ්ර॑හ්මවර්ච॒ස්ය॑ ජායත ॥ ආ-ऽස්මි-න්රා॒ෂ්ට්රේ රා॑ජ॒න්ය॑ ඉෂ॒ව්ය॑-ශ්ශූරෝ॑ මහාර॒ථෝ ජා॑යතා॒-මිත්යා॑හ । රා॒ජ॒න්ය॑ ඒ॒ව ශෞ॒ර්ය-ම්ම॑හි॒මාන॑-න්දධාති । තස්මා᳚ත්පු॒රා රා॑ජ॒න්ය॑ ඉෂ॒ව්ය॑-ශ්ශූරෝ॑ මහාර॒ථෝ॑-ऽජායත ॥
දෝග්ධ්රී॑ ධේ॒නුරිත්යා॑හ । ධේ॒න්වාමේ॒ව පයෝ॑ දධාති । තස්මා᳚ත්පු॒රා දෝග්ධ්රී॑ ධේ॒නුර॑ජායත । වෝඪා॑-ऽන॒ඩ්වා-නිත්යා॑හ ॥ 47 ॥
අ॒න॒ඩුහ්යේ॒ව වී॒ර්ය॑-න්දධාති । තස්මා᳚ත්පු॒රා වෝඪා॑-ऽන॒ඩ්වාන॑ජායත । ආ॒ශු-ස්සප්ති॒රිත්යා॑හ । අශ්ව॑ ඒ॒ව ජ॒ව-න්ද॑ධාති । තස්මා᳚ත්පු॒රා-ऽऽශුරශ්වෝ॑-ऽජායත । පුර॑ධිං॒ර්යෝෂේත්යා॑හ ।
යෝ॒ෂිත්යේ॒ව රූ॒ප-න්ද॑ධාති । තස්මා॒ථ්ස්ත්රී යු॑ව॒තිඃ ප්රි॒යා භාවු॑කා ॥ ජි॒ෂ්ණූ ර॑ථේ॒ෂ්ඨා ඉත්යා॑හ । ආ හ॒ වෛ තත්ර॑ ජි॒ෂ්ණූ ර॑ථේ॒ෂ්ඨා ජා॑යතේ ॥ 48 ॥
යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ ॥ ස॒භේයෝ॒ යුවේත්යා॑හ । යෝ වෛ පූ᳚ර්වවය॒සී ।
ස ස॒භේයෝ॒ යුවා᳚ । තස්මා॒ද්යුවා॒ පුමා᳚-න්ප්රි॒යෝ භාවු॑කඃ ॥ ආ-ऽස්ය යජ॑මානස්ය වී॒රෝ ජා॑යතා॒-මිත්යා॑හ । ආ හ॒ වෛ තත්ර॒ යජ॑මානස්ය වී॒රෝ ජා॑යතේ ।
යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ ॥ නි॒කා॒මේනි॑කාමේ නඃ ප॒ර්ජන්යෝ॑ වර්ෂ॒ත්විත්යා॑හ ।
නි॒කා॒මේනි॑කාමේ හ॒ වෛ තත්ර॑ ප॒ර්ජන්යෝ॑ වර්ෂති । යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ ॥ ඵ॒ලින්යෝ॑ න॒ ඕෂ॑ධයඃ පච්යන්තා॒-මිත්යා॑හ ।
ඵ॒ලින්යෝ॑ හ॒ වෛ තත්රෞෂ॑ධයඃ පච්යන්තේ । යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ ।
යෝ॒ග॒ක්ෂේ॒මෝ නඃ॑ කල්පතා॒-මිත්යා॑හ ।
කල්ප॑තේ හ॒ වෛ තත්ර॑ ප්ර॒ජාභ්යෝ॑ යෝගක්ෂේ॒මඃ ।
යත්රෛ॒තේන॑ ය॒ජ්ඤේන॒ යජ॑න්තේ ॥ 49 ॥
(අ॒න॒ඩ්වානිත්යා॑හ - ජායතේ - වර්ෂති ස॒ප්ත ච॑) (අ. 13)
අනුවාකං 14 - අන්නහෝමාඃ. ත්රිරාත්රරූපස්යාශ්වමේධස්ය ප්රථමදිනරාත්රෞ
ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යෝ॑ ය॒ජ්ඤාන් ව්යාදි॑ශත් ।
ස ආ॒ත්ම-න්න॑ශ්වමේ॒ධම॑ධත්ත ।
ත-න්දේ॒වා අ॑බ්රුවන්න් । ඒ॒ෂ වාව ය॒ජ්ඤඃ । යද॑ශ්වමේ॒ධඃ । අප්යේ॒ව නෝ-ऽත්රා॒ස්ත්විති॑ ।
තේභ්ය॑ ඒ॒තාන॑න්නහෝ॒මා-න්ප්රාය॑ච්ඡත් ।
තාන॑ජුහෝත් । තෛර්වෛ ස දේ॒වාන॑ ප්රීණාත් ।
යද॑න්න-හෝ॒මාඤ්ජු॒හෝති॑ ॥ 50 ॥
දේ॒වානේ॒ව තෛර්යජ॑මානඃ ප්රීණාති ॥ ආජ්යේ॑න ජුහෝති ।
අ॒ග්නේර්වා ඒ॒තද්රූ॒පම් । යදාජ්ය᳚ම් । යදාජ්යේ॑න ජු॒හෝති॑ । අ॒ග්නිමේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති ॥ මධු॑නා ජුහෝති ।
ම॒හ॒ත්යෛ වා ඒ॒තද්දේ॒වතා॑යෛ රූ॒පම් । යන්මධු॑ । යන්මධු॑නා ජු॒හෝති॑ ॥ 51 ॥
ම॒හ॒තීමේ॒ව තද්දේ॒වතා᳚-ම්ප්රීණාති । ත॒ණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॑හෝති । වසූ॑නාං॒-වාඁ ඒ॒තද්රූ॒පම් । යත්ත॑ණ්ඩු॒ලාඃ । යත්ත॑ණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॒හෝති॑ ।
වසූ॑නේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති । පෘථු॑කෛ-ර්ජු॒හෝති॑ (ර්ජුහෝති) ।
රු॒ද්රාණාං॒-වාඁ ඒ॒තද්රූ॒පම් । යත්පෘථු॑කාඃ । යත්පෘථු॑කෛ-ර්ජු॒හෝති॑ ॥ 52 ॥
රු॒ද්රානේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති । ලා॒ජෛර්ජු॑හෝති । ආ॒දි॒ත්යානාං॒-වාඁ ඒ॒තද්රූ॒පම් । යල්ලා॒ජාඃ । යල්ලා॒ජෛ-ර්ජු॒හෝති॑ । ආ॒දි॒ත්යානේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති । ක॒රම්බෛ᳚-ර්ජුහෝති । විශ්වේ॑ෂාං॒-වාඁ ඒ॒තද්දේ॒වානාග්ම්॑ රූ॒පම් । යත්ක॒රම්බාඃ᳚ । යත්ක॒රම්බෛ᳚-ර්ජු॒හෝති॑ ॥ 53 ॥
විශ්වා॑නේ॒ව තද්දේ॒වා-න්ප්රී॑ණාති । ධා॒නාභි॑-ර්ජුහෝති ।
නක්ෂ॑ත්රාණාං॒-වාඁ ඒ॒තද්රූ॒පම් । යද්ධා॒නාඃ । යද්ධා॒නාභි॑-ර්ජු॒හෝති॑ । නක්ෂ॑ත්රාණ්යේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති । සක්තු॑භි-ර්ජුහෝති । ප්ර॒ජාප॑තේ॒ර්වා ඒ॒තද්රූ॒පම් ।
යථ්සක්ත॑වඃ । යථ්සක්තු॑භි-ර්ජු॒හෝති॑ ॥ 54 ॥
ප්ර॒ජාප॑තිමේ॒ව තත්ප්රී॑ණාති । ම॒සූස්යෛ᳚ර්ජුහෝති ।
සර්වා॑සාං॒-වාඁ ඒ॒තද්දේ॒වතා॑නාග්ම් රූ॒පම් । යන්ම॒සූස්යා॑නි । යන්ම॒සූස්යෛ᳚-ර්ජු॒හෝති॑ । සර්වා॑ ඒ॒ව තද්දේ॒වතාඃ᳚ ප්රීණාති । ප්රි॒ය॒ඞ්ගු॒ත॒ණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॑හෝති । ප්රි॒යාඞ්ගා॑ හ॒ වෛ නාමෛ॒තේ ।
ඒ॒තෛර්වෛ දේ॒වා අශ්ව॒ස්යාඞ්ගා॑නි॒ සම॑දධුඃ । යත්ප්රි॑යඞ්ගුතණ්ඩු॒ලෛ-ර්ජු॒හෝති॑ । අශ්ව॑ස්යෛ॒වාඞ්ගා॑නි॒ සන්ද॑ධාති ॥ දශාන්නා॑නි ජුහෝති । දශා᳚ක්ෂරා වි॒රාට් ।
වි॒රාට්-කෘ॒ථ්ස්නස්යා॒-න්නාද්ය॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ ॥ 55 ॥
(ජු॒හෝති॒ - මධු॑නා ජු॒හෝති॒ - පෘථු॑කෛර්ජු॒හෝති॑ - ක॒රම්බෛ᳚ර්ජු॒හෝති॒ - සක්තු॑භිර්ජු॒හෝති॑ - ප්රියඞ්ගුතණ්ඩු॒ලෛර්ජු॒හෝති॑ ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 14)
(අ॒න්න॒හෝ॒මානාජ්යේ॑නා॒ග්නේර්මධු॑නා තණ්ඩු॒ලෛඃ පෘථු॑කෛර්ලා॒ජෛඃ ක॒රම්බෛ᳚ද්ර්ධා॒නාභි॒-ස්සක්තු॑භිර්ම॒සූස්යෛඃ᳚ ප්රියඞ්ගුතණ්ඩු॒ලෛ-ර්දශාන්නා॑නි॒ ද්වාද॑ශ)
අනුවාකං 15 - තත්ප්රකාරවිශේෂ
ප්ර॒ජාප॑ති-රශ්වමේ॒ධම॑සෘජත । තග්ම් සෘ॒ෂ්ටග්ම් රක්ෂාග්॑ස්ය ජිඝාග්ම්සන්න් ।
ස ඒ॒තා-න්ප්ර॒ජාප॑තිර්නක්තග්ම් හෝ॒මාන॑-පශ්යත් । තාන॑ ජුහෝත් । තෛර්වෛ ස ය॒ජ්ඤා-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යපා॑හන්න් । යන්න॑ක්තග්ම් හෝ॒මාඤ්ජු॒හෝති॑ । ය॒ජ්ඤාදේ॒ව තෛර්යජ॑මානෝ॒ රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන්ති ॥ ආජ්යේ॑න ජුහෝති ।
වජ්රෝ॒ වා ආජ්ය᳚ම් । වජ්රේ॑ණෛ॒ව ය॒ජ්ඤා-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන්ති ॥ 56 ॥
ආජ්ය॑ස්ය ප්රති॒පද॑-ඞ්කරෝති । ප්රා॒ණෝ වා ආජ්ය᳚ම් ।
මු॒ඛ॒ත ඒ॒වාස්ය॑ ප්රා॒ණ-න්ද॑ධාති ॥ අ॒න්න॒හෝ॒මා-ඤ්ජු॑හෝති । ශරී॑රවදේ॒වාව॑රුන්ධේ ॥ ව්ය॒ත්යාස॑-ඤ්ජුහෝති । උ॒භය॒ස්යා ව॑රුද්ධ්යෛ ॥
නක්ත॑-ඤ්ජුහෝති । රක්ෂ॑සා॒මප॑හත්යෛ ॥ ආජ්යේ॑නා-න්ත॒තෝ ජු॑හෝති ॥ 57 ॥
ප්රා॒ණෝ වා ආජ්ය᳚ම් । උ॒භ॒යත॑ ඒ॒වාස්ය॑ ප්රා॒ණ-න්ද॑ධාති । පු॒රස්තා᳚-ච්චෝ॒පරි॑ෂ්ටාච්ච ॥ ඒක॑ස්මෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । අ॒ස්මින්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑තිෂ්ඨති । ද්වාභ්යා॒ග්॒ ස්වාහේත්යා॑හ । අ॒මුෂ්මි॑න්නේ॒ව ලෝ॒කේ ප්රති॑තිෂ්ඨති । උ॒භයෝ॑රේ॒ව ලෝ॒කයාඃ॒ ප්රති॑තිෂ්ඨති । අ॒ස්මිග්ග්ශ්චා॒-මුෂ්මිග්ග්॑ශ්ච ॥ ශ॒තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ශ॒තායු॒ර්වෛ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තවී᳚ර්යඃ । ආයු॑රේ॒ව වී॒ර්ය॑මව॑රුන්ධේ ।
ස॒හස්රා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ආයු॒ර්වෛ ස॒හස්ර᳚ම් । ආයු॑රේ॒වා-ව॑රුන්ධේ ॥
සර්ව॑ස්මෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । අප॑රිමිතමේ॒වා ව॑රුන්ධේ ॥ 58 ॥
(ඒ॒ව ය॒ජ්ඤ-ද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන් - ත්යන්ත॒තෝ ජු॑හෝති - ශ॒තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ සප්ත ච॑) (අ. 15)
අනුවාකං 16 - විවරණමේතයෝඃ
ප්ර॒ජාප॑තිං॒-වාඁ ඒ॒ෂ ඊ᳚ඵ්ස॒තීත්යා॑හුඃ । යෝ᳚-ऽශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑ත॒ ඉති॑ ।
අථෝ॑ ආහුඃ । සර්වා॑ණි භූ॒තානීති॑ ॥
ඒක॑ස්මෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්වා ඒකඃ॑ । තමේ॒වාප්නෝ॑ති ॥ ඒක॑ස්මෛ॒ ස්වාහා॒ ද්වාභ්යා॒ග්॒ ස්වාහේත්ය॑භි-පූ॒ර්වමාහු॑තී-ර්ජුහෝති ।
අ॒භි॒පූ॒ර්වමේ॒ව ස॑ව॒ර්ගං-ලෝඁ॒කමේ॑ති ॥ ඒ॒කෝ॒ත්ත॒ර-ඤ්ජු॑හෝති ॥ 59 ॥
ඒ॒ක॒වදේ॒ව සු॑ව॒ර්ගං-ලෝඁ॒කමේ॑ති ॥ සන්ත॑ත-ඤ්ජුහෝති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සන්ත॑ත්යෛ ॥ ශ॒තාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ශ॒තායු॒ර්වෛ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තවී᳚ර්යඃ । ආයු॑රේ॒ව වී॒ර්ය॑මව॑රුන්ධේ । ස॒හස්රා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ආයු॒ර්වෛ ස॒හස්ර᳚ම් । ආයු॑රේ॒වා ව॑රුන්ධේ ॥ අ॒යුතා॑ය॒ ස්වාහා॑ නි॒යුතා॑ය॒ ස්වාහා᳚ ප්ර॒යුතා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ॥ 60 ॥
ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ । ඉ॒මානේ॒ව ලෝ॒කානව॑රුන්ධේ ॥ අර්බු॑දාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । වාග්වා අර්බු॑දම් । වාච॑මේ॒වා ව॑රුන්ධේ ॥ න්ය॑ර්බුදාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
යෝ වෛ වා॒චෝ භූ॒මා । තන්න්ය॑ර්බුදම් ।
වා॒ච ඒ॒ව භූ॒මාන॒මව॑රුන්ධේ ॥
ස॒මු॒ද්රාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ॥ 61 ॥
ස॒මු॒ද්රමේ॒වාප්නෝ॑ති । මද්ධ්යා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । මද්ධ්ය॑මේ॒වාප්නෝ॑ති । අන්තා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । අන්ත॑මේ॒-වාප්නෝ॑ති । ප॒රා॒ද්ර්ධාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
ප॒රා॒ද්ර්ධමේ॒වාප්නෝ॑ති ॥ උ॒ෂසේ॒ ස්වාහා॒ ව්යු॑ෂ්ට්යෛ॒ ස්වාහේත්යා॑හ । රාත්රි॒ර්වා උ॒ෂාඃ ।
අහ॒ර්ව්යු॑ෂ්ටිඃ । අ॒හෝ॒රා॒ත්රේ ඒ॒වාව॑රුන්ධේ ।
අථෝ॑ අහෝරා॒ත්රයෝ॑රේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥
තා යදු॒භයී॒ර්දිවා॑ වා॒ නක්තං॑-වාඁ ජුහු॒යාත් । අ॒හෝ॒රා॒ත්රේ මෝ॑හයේත් । උ॒ෂසේ॒ ස්වාහා॒ ව්යු॑ෂ්ට්යෛ॒ ස්වාහෝ॑දේෂ්ය॒තේ ස්වාහෝ᳚ද්ය॒තේ
ස්වාහේත්යනු॑දිතේ ජුහෝති । උදි॑තාය॒ ස්වාහා॑ සුව॒ර්ගාය॒ ස්වාහා॑ ලෝ॒කාය॒ ස්වාහේත්යුදි॑තේ ජුහෝති ।
අ॒හෝ॒රා॒ත්රයෝ॒-රව්ය॑තිමෝහාය ॥ 62 ॥
(ඒ॒කෝ॒ත්ත॒ර-ඤ්ජු॑හෝති - ප්ර॒යුතා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ - සමු॒ද්රාය॒ ස්වාහේත්යා॒හාහ॒--ර් ව්යු॑ෂ්ටි-ස්ස॒ප්ත ච॑) (අ. 16)
අනුවාකං 17 - සප්තමකාණ්ඩගතාන්නහෝමානුවාකා ව්යාඛ්යායන්තේ
වි॒භූර්මා॒ත්රා ප්ර॒භූඃ පි॒ත්රේත්ය॑ශ්ව-නා॒මානි॑ ජුහෝති ।
උ॒භයෝ॑රේ॒වෛනං॑-ලෝඁ॒කයෝ᳚-ර්නාම॒ධේය॑-ඞ්ගමයති ॥ ආය॑නාය॒ ස්වාහා॒ ප්රාය॑ණාය॒ ස්වාහේත්යු॑-ද්ද්රා॒වාඤ්ජු॑හෝති । සර්ව॑මේ॒වෛන॒-මස්ක॑න්නග්ම් සුව॒ර්ගං-ලෝඁ॒ක-ඞ්ග॑මයති ॥
අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॒ සෝමා॑ය॒ ස්වාහේති॑ පූර්වහා॒මා-ඤ්ජු॑හෝති । පූර්ව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති ॥
පෘ॒ථි॒ව්යෛ ස්වාහා॒-ऽන්තරි॑ක්ෂාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । ය॒ථා॒ ය॒ජුරේ॒වෛතත් ॥ අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॒ සෝමා॑ය॒ ස්වාහේති॑ පූර්වදී॒ක්ෂා ජු॑හෝති ।
පූර්ව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති ॥ 63 ॥
පෘ॒ථි॒ව්යෛ ස්වාහා॒-ऽන්තරි॑ක්ෂාය॒ ස්වාහේත්යේ॑-කවි॒ග්ම්॒ශිනී᳚-න්දී॒ක්ෂා-ඤ්ජු॑හෝති ।
ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කාඃ । ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තවඃ॑ । ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ । අ॒සාවා॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ම්॒ශඃ । ඒ॒ෂ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥
භුවෝ॑ දේ॒වානා॒-ඞ්කර්ම॒ණේත්යෘ॑තු-දී॒ක්ෂා ජු॑හෝති ।
ඍ॒තූනේ॒-වාස්මෛ॑ කල්පයති ॥ අ॒ග්නයේ॒ ස්වාහා॑ වා॒යවේ॒ ස්වාහේති॑ ජුහෝ॒ත්ය-න॑න්තරිත්යෛ ॥ 64 ॥
අ॒ර්වාංයඁ॒ජ්ඤ-ස්සඞ්ක්රා॑ම॒ත්වි-ත්යාප්තී᳚-ර්ජුහෝති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යාප්ත්යෛ᳚ ॥ භූ॒ත-ම්භව්ය॑-ම්භවි॒ෂ්යදිති॒ පර්යා᳚ප්තී-ර්ජුහෝති ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ පර්යා᳚ප්ත්යෛ ॥
ආ මේ॑ ගෘ॒හා භ॑ව॒න්ත්විත්යා॒භූ-ර්ජු॑හෝති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා භූ᳚ත්යෛ ॥
අ॒ග්නිනා॒ තපෝ-ऽන්ව॑භව॒දිත්ය॑නු॒භූ-ර්ජු॑හෝති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යානු॑භූත්යෛ ॥
ස්වාහා॒-ऽऽධිමාධී॑තාය॒ ස්වාහේති॒ සම॑ස්තානි වෛශ්වදේ॒වානි॑ ජුහෝති । සම॑ස්තමේ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒-මති॑ක්රාමති ॥ 65 ॥
ද॒ද්භ්ය-ස්ස්වාහා॒ හනූ᳚භ්යා॒ග්॒ ස්වාහේත්ය॑ඞ්ගහෝ॒මා-ඤ්ජු॑හෝති ।
අඞ්ගේ॑ අඞ්ගේ॒ වෛ පුරු॑ෂස්ය පා॒ප්මෝප॑ශ්ලිෂ්ටඃ ।
අඞ්ගා॑දඞ්ගා දේ॒වෛන॑-ම්පා॒ප්මන॒ස්තේන॑ මුඤ්චති ॥ අ॒ඤ්ජ්යේ॒තාය॒ ස්වාහා॑ කෘ॒ෂ්ණාය॒ ස්වාහා᳚ ශ්වේ॒තාය॒ ස්වාහේත්ය॑-ශ්වරූ॒පාණි॑ ජුහෝති ।
රූ॒පෛරේ॒වෛන॒ග්ම්॒ සම॑ද්ර්ධයති ॥
ඕෂ॑ධීභ්ය॒-ස්ස්වාහා॒ මූලේ᳚භ්ය॒-ස්ස්වාහේත්යෝ॑ෂධි හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති । ද්ව॒ය්යෝ වා ඕෂ॑ධයඃ । පුෂ්පේ᳚භ්යෝ॒-ऽන්යාඃ ඵල॑-ඞ්ගෘ॒හ්ණන්ති॑ ।
මූලේ᳚භ්යෝ॒-ऽන්යාඃ । තා ඒ॒වෝභයී॒රව॑රුන්ධේ ॥ 66 ॥
වන॒ස්පති॑භ්ය॒-ස්ස්වාහේති॑ වනස්පති-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති ।
ආ॒ර॒ණ්යස්යා॒න්නාද්ය॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ ॥
මේ॒ෂස්ත්වා॑ පච॒තෛ-ර॑ව॒ත්විත්ය-පා᳚ව්යානි ජුහෝති ।
ප්රා॒ණා වෛ දේ॒වා අපා᳚ව්යාඃ । ප්රා॒ණානේ॒වාව॑රුන්ධේ ॥ කූප්යා᳚භ්ය॒-ස්ස්වාහා॒-ऽද්භ්ය-ස්ස්වාහේත්ය॒පාග්ම් හෝමා᳚ඤ්ජුහෝති । අ॒ඵ්සු වා ආපඃ॑ । අන්නං॒-වාඁ ආපඃ॑ । අ॒ද්භ්යෝ වා අන්න॑-ඤ්ජායතේ । යදේ॒වාද්භ්යෝ-ऽන්න॒-ඤ්ජාය॑තේ । තදව॑රුන්ධේ ॥ 67 ॥
(පූ॒ර්ව॒දී॒ක්ෂා ජු॑හෝති॒ පූර්ව॑ ඒ॒ව ද්වි॒ෂන්ත॒-ම්භ්රාතෘ॑ව්ය॒මති॑ක්රාම॒ - ත්යන॑න්තරිත්යෛ - ක්රාමති - රුන්ධේ॒ - ජාය॑ත॒ ඒක॑-ඤ්ච) (අ. 17)
අනුවාකං 18 - සප්තමකාණ්ඩගතාන්නහෝමානුවාකා ව්යාඛ්යායන්තේ
අම්භාග්ම්॑සි ජුහෝති । අ॒යං-වෛඁ ලෝ॒කෝ-ऽම්භාග්ම්॑සි ।
තස්ය॒ වස॒වෝ-ऽධි॑පතයඃ । අ॒ග්නිර්ජ්යෝතිඃ॑ । යදම්භාග්ම්॑සි ජු॒හෝති॑ ।
ඉ॒මමේ॒ව ලෝ॒කමව॑රුන්ධේ । වසූ॑නා॒ග්ම්॒ සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති । අ॒ග්නි-ඤ්ජ්යෝති॒රව॑රුන්ධේ ॥ නභාග්ම්॑සි ජුහෝති । අ॒න්තරි॑ක්ෂං-වෛඁ නභාග්ම්॑සි ॥ 68 ॥
තස්ය॑ රු॒ද්රා අධි॑පතයඃ । වා॒යුර්ජ්යෝතිඃ॑ । යන්නභාග්ම්॑සි ජු॒හෝති॑ । අ॒න්තරි॑ක්ෂමේ॒වා-ව॑රුන්ධේ । රු॒ද්රාණා॒ග්ම්॒ සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති ।
වා॒යු-ඤ්ජ්යෝති॒රව॑රුන්ධේ । මහාග්ම්॑සි ජුහෝති । අ॒සෞ වෛ ලෝ॒කෝ මහාග්ම්॑සි । තස්යා॑දි॒ත්යා අධි॑පතයඃ। සූර්යෝ॒ ජ්යෝතිඃ॑ ॥ 69 ॥
යන්මහාග්ම්॑සි ජු॒හෝති॑ । අ॒මුමේ॒ව ලෝ॒කමව॑රුන්ධේ । ආ॒දි॒ත්යානා॒ග්ම්॒ සායු॑ජ්ය-ඞ්ගච්ඡති । සූර්ය॒-ඤ්ජ්යෝති॒රව॑රුන්ධේ ॥
නමෝ॒ රාජ්ඤ॒ නමෝ॒ වරු॑ණා॒යේති॑ ය॒ව්යානි॑ ජුහෝති ।
අ॒න්නාද්ය॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ ॥ ම॒යෝ॒භූර්වාතෝ॑ අ॒භි වා॑තූ॒ස්රා ඉති॑ ග॒ව්යානි॑ ජුහෝති ।
ප॒ශූ॒නාමව॑රුද්ධ්යෛ ॥
ප්රා॒ණාය॒ ස්වාහා᳚ ව්යා॒නාය॒ ස්වාහේති॑ සන්තති-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සන්ත॑ත්යෛ ॥ 70 ॥
සි॒තාය॒ ස්වාහා-ऽසි॑තාය॒ ස්වාහේති॒ ප්රමු॑ක්තී-ර්ජුහෝති ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රමු॑ක්ත්යෛ ॥ පෘ॒ථි॒ව්යෛ ස්වාහා॒-ऽන්තරි॑ක්ෂාය॒ ස්වාහේත්යා॑හ ।
ය॒ථා॒ ය॒ජුරේ॒වෛතත් ॥
ද॒ත්ත්වතේ॒ ස්වාහා॑-ऽද॒න්තකා॑ය॒ ස්වාහේති॑ ශරීර-හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති । පි॒තෘ॒ලෝ॒කමේ॒ව තෛර්යජ॑මා॒නෝ-ऽව॑රුන්ධේ ॥ කස්ත්වා॑ යුනක්ති॒ ස ත්වා॑ යුන॒ක්ත්විති॑ පරි॒ධීන්. යු॑නක්ති । ඉ॒මේ වෛ ලෝ॒කාඃ ප॑රි॒ධයඃ॑ । ඉ॒මානේ॒වාස්මෛ॑ ලෝ॒කාන්. යු॑නක්ති ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ 71 ॥
යඃ ප්රා॑ණ॒තෝ ය ආ᳚ත්ම॒දා ඉති॑ මහි॒මානෞ॑ ජුහෝති ।
සු॒ව॒ර්ගෝ වෛ ලෝ॒කෝ මහඃ॑ । සු॒ව॒ර්ගමේ॒ව තාභ්යාං᳚-ලෝඁ॒කං-යඁජ॑මා॒නෝ-ऽව॑රුන්ධේ ॥
ආ බ්රහ්ම॑-න්බ්රාහ්ම॒ණෝ බ්ර॑හ්මවච॒ර්සී ජා॑යතා॒මිති॒ සම॑ස්තානි බ්රහ්මවර්ච॒සානි॑ ජුහෝති ।
බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒සමේ॒ව තෛර්යජ॑මා॒නෝ
-ऽව॑රුන්ධේ ॥ ජජ්ඤි॒ බීජ॒මිති॑ ජුහෝ॒ත්ය-න॑න්තරිත්යෛ ॥
අ॒ග්නයේ॒ සම॑නම-ත්පෘථි॒ව්යෛ සමන॑ම॒දිති॑ සන්නති හෝ॒මාඤ්ජු॑හෝති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සන්න॑ත්යෛ ॥ භූ॒තාය॒ ස්වාහා॑ භවිෂ්ය॒තේ ස්වාහේති॑ භූතාභ॒ව්යෞ හෝමෞ॑ ජුහෝති ।
අ॒යං-වෛඁ ලෝ॒කෝ භූ॒තම් ॥ 72 ॥
අසෞ භ॑වි॒ෂ්යත් । අ॒නයෝ॑රේ॒ව ලෝ॒කයෝඃ॒ ප්රති॑තිෂ්ඨති । සර්ව॒ස්යාප්ත්යෛ᳚ । සර්ව॒ස්යාව॑රුද්ධ්යෛ ॥ යදක්ර॑න්දඃ ප්රථ॒ම-ඤ්ජාය॑මාන॒ ඉත්ය॑ශ්වස්තෝ॒මීය॑-ඤ්ජුහෝති । සර්ව॒ස්යාප්ත්යෛ᳚ । සර්ව॑ස්ය॒ ජිත්යෛ᳚ ॥ සර්ව॑මේ॒ව තේනා᳚ප්නෝති ।
සර්ව॑-ඤ්ජයති । යෝ᳚-ऽශ්වමේ॒ධේන॒ යජ॑තේ ॥ 73 ॥
ය උ॑ චෛනමේ॒වං-වේඁද॑ ॥ ය॒ජ්ඤග්ම් රක්ෂාග්॑ස්ය ජිඝාග්ම්සන්න් । ස ඒ॒තා-න්ප්ර॒ජාප॑ති-ර්නක්තග්ම් හෝ॒මාන॑පශ්යත් । තාන॑ජුහෝත් ।
තෛර්වෛ ස ය॒ජ්ඤාද්රක්ෂා॒ග්॒ස්යපා॑හන්න් । යන්න॑ක්තග්ම් හෝ॒මාඤ්ජු॒හෝති॑ ।
ය॒ජ්ඤාදේ॒ව තෛර්යජ॑මානෝ॒
රක්ෂා॒ග්॒ස්යප॑හන්ති ॥ උ॒ෂසේ॒ ස්වාහා॒ ව්යු॑ෂ්ට්යෛ॒ ස්වාහේත්ය॑න්ත॒තෝ ජු॑හෝති ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ 74 ॥
(වෛ නභාග්ම්॑සි॒ - සූර්යෝ॒ ජ්යෝතිඃ॒ - සන්ත॑ත්යෛ॒ - සම॑ෂ්ට්යෛ - භු॒තම් - ඁයජ॑තේ॒ - +නව॑ ච) (අ. 18)
අනුවාකං 19 - ඖපසථ්යදිනේ යූපප්රයෝගාඃ
ඒ॒ක॒යූ॒පෝ වෛ॑කාද॒ශිනී॑ වා । අ॒න්යේෂාං᳚-යඁ॒ජ්ඤානාං॒-යූඁපා॑ භවන්ති ।
ඒ॒ක॒වි॒ශින්ය॑-ශ්වමේ॒ධස්ය॑ । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්යා॒-භිජි॑ත්යෛ ॥ බෛ॒ල॒.වෝ වා॑ ඛාදි॒රෝ වා॑ පාලා॒ශෝ වා᳚ । අ॒න්යේෂාං᳚-යඁජ්ඤක්රතූ॒නාං-යූඁපා॑ භවන්ති । රාජ්ජු॑දාල॒ ඒක॑විග්ම්ශත්ය-රත්නිරශ්වමේ॒ධස්ය॑ । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ නාන්යේෂා᳚-ම්පශූ॒නා-න්තේ॑ජ॒න්යා අ॑ව॒ද්යන්ති॑ । අව॑ද්ය॒න්ත්යශ්ව॑ස්ය ॥ 75 ॥
පා॒ප්මා වෛ තේ॑ජ॒නී । පා॒ප්මනෝ-ऽප॑හත්යෛ ॥
ප්ල॒ක්ෂ॒ශා॒ඛායා॑ම॒න්යේෂා᳚-ම්පශූ॒නාම॑ව॒ද්යන්ති॑ । වේ॒ත॒ස॒-ශා॒ඛායා॒-මශ්ව॑ස්ය । අ॒ඵ්සුයෝ॑නි॒ර්වා අශ්වඃ॑ । අ॒ඵ්සු॒ජෝ වේ॑ත॒සඃ । ස්ව ඒ॒වාස්ය॒ යෝනා॒ව-ව॑ද්යති ॥
යූපේ॑ෂු ග්රා॒ම්යා-න්ප॒ශූන්නි॑-යු॒ඤ්ජන්ති॑ । ආ॒රෝ॒කේෂ්වා॑-ර॒ණ්යාන්ධා॑රයන්ති ।
ප॒ශූ॒නාං-ව්යාඁවෘ॑ත්ත්යෛ ॥ ආ ග්රා॒ම්යා-න්ප॒ශූන්-ඁලභ॑න්තේ । ප්රාර॒ණ්යාන්ථ්සෘ॑ජන්ති । පා॒ප්මනෝ-ऽප॑හත්යෛ ॥ 76 ॥
(අශ්ව॑ස්ය॒ - ව්යාවෘ॑ත්ත්ය॒ ත්රීණි॑ ච) (අ. 19)
අනුවාකං 20 - යූපානාං ස්ථානාදයඃ
රාජ්ජු॑දාල-මග්නි॒ෂ්ඨ-ම්මි॑නෝති । භ්රූ॒ණ॒හ॒ත්යායා॒ අප॑හත්යෛ ॥ පෞතු॑ද්රවාව॒භිතෝ॑ භවතඃ । පුණ්ය॑ස්ය ග॒න්ධස්යාව॑රුද්ධ්යෛ ।
භ්රූ॒ණ॒හ॒ත්යා-මේ॒වාස්මා॑-දප॒හත්ය॑ । පුණ්යේ॑න ග॒න්ධේනෝ॑භ॒යතඃ॒ පරි॑ගෘහ්ණාති ॥
ෂඩ්බෛ॒ල්॒.වා භ॑වන්ති । බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒සස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ ॥ ෂට්ඛා॑දි॒රාඃ ।
තේජ॒සෝ-ऽව॑රුද්ධ්යෛ ॥ 77 ॥
ෂට්පා॑ලා॒ශාඃ । සෝ॒ම॒පී॒ථස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ ॥ ඒක॑විග්ම්ශති॒-ස්සම්ප॑ද්යන්තේ ।
ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්වෛ දේ॑වලෝ॒කාඃ । ද්වාද॑ශ॒ මාසාඃ॒ පඤ්ච॒ර්තවඃ॑ । ත්රය॑ ඉ॒මේ ලෝ॒කාඃ । අ॒සාවා॑දි॒ත්ය ඒ॑කවි॒ග්ම්॒ශඃ । ඒ॒ෂ සු॑ව॒ර්ගෝ ලෝ॒කඃ ।
සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ ශ॒ත-ම්ප॒ශවෝ॑ භවන්ති ॥ 78 ॥
ශ॒තායුඃ॒ පුරු॑ෂ-ශ්ශ॒තේන්ද්රි॑යඃ । ආයු॑ෂ්යේ॒වේන්ද්රි॒යේ ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥
සර්වං॒-වාඁ අ॑ශ්වමේ॒ද්ධ්යාප්නෝ॑ති । අප॑රිමිතා භවන්ති । අප॑රිමිත॒ස්යා-ව॑රුද්ධ්යෛ ॥ බ්ර॒හ්ම॒වා॒දිනෝ॑ වදන්ති । කස්මා᳚ථ්ස॒ත්යාත් ।
ද॒ක්ෂි॒ණ॒තෝ᳚-ऽන්යේෂා᳚-ම්පශූ॒නාම॑ව॒ද්යන්ති॑ । උ॒ත්ත॒ර॒තෝ-ऽශ්ව॒ස්යේති॑ । වා॒රු॒ණෝ වා අශ්වඃ॑ ॥ 79 ॥
ඒ॒ෂා වෛ වරු॑ණස්ය॒ දික් । ස්වායා॑මේ॒වාස්ය॑ දි॒ශ්යව॑ද්යති । යදිත॑රේෂා-ම්පශූ॒නාම॑ව॒ද්යති॑ । ශ॒ත॒දේ॒ව॒ත්ය॑-න්තේනාව॑රුන්ධේ ॥
චි॒තේ᳚-ऽග්නා-වධි॑වෛත॒සේ කටේ-ऽශ්ව॑-ඤ්චිනෝති ।
අ॒ඵ්සු-යෝ॑නි॒ර්වා අශ්වඃ॑ ।
අ॒ඵ්සු॒ජෝ වේ॑ත॒සඃ । ස්ව ඒ॒වෛනං॒-යෝඁනෞ॒ ප්රති॑ෂ්ඨාපයති ॥ පු॒රස්තා᳚-ත්ප්ර॒ත්යඤ්ච॑-න්තූප॒ර-ඤ්චි॑නෝති । ප॒ශ්චාත්ප්රා॒චීන॑-ඞ්ගෝමෘ॒ගම් ॥ 80 ॥
ප්රා॒ණා॒පා॒නා-වේ॒වාස්මින᳚ ථ්ස॒ම්යඤ්චෞ॑ දධාති ॥
අශ්ව॑-න්තූප॒ර-ඞ්ගෝ॑මෘ॒ගමිති॑ සර්ව॒හුත॑ ඒ॒තාඤ්ජු॑හෝති । ඒ॒ෂාං-ලෝඁ॒කානා॑-ම॒භිජි॑ත්යෛ ॥ ආ॒ත්මනා॒-ऽභිජු॑හෝති । සාත්මා॑නමේ॒වෛන॒ග්ම්॒ සත॑නු-ඞ්කරෝති ॥ සාත්මා॒-ऽමුෂ්මි॑න් ඁලා॒කේ භ॑වති ।
ය ඒ॒වං-වේඁද॑ । අථෝ॒ වසෝ॑රේ॒ව ධාරා॒-න්තේනාව॑රුන්ධේ ॥ ඉ॒ලු॒වර්දා॑ය॒ ස්වාහා॑ බලි॒වර්දා॑ය॒ ස්වාහේත්යා॑හ । සං॒වඁ॒ථ්ස॒රෝ වා ඉ॑ලු॒වර්දඃ॑ ।
ප॒රි॒ව॒ථ්ස॒රෝ බ॑ලි॒වර්දඃ॑ । සං॒වඁ॒ථ්ස॒රාදේ॒ව ප॑රිවථ්ස॒රාදායු॒ර ව॑රුන්ධේ । ආයු॑රේ॒වාස්මි॑න්-දධාති ।
තස්මා॑දශ්ව-මේධයා॒ජී ජ॒රසා॑ වි॒ස්රසා॒-ऽමුං-ලෝඁ॒කමේ॑ති ॥ 81 ॥
(තේජ॒සෝ-ऽව॑රුද්ධෛ - භව॒න් - ත්යශ්වෝ॑ - ගෝමෘ॒ග - මි॑ලු॒වර්ද॑ ශ්ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 20)
අනුවාකං 21 - චේතව්යාග්නයාදේර්විශේෂඃ
ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශෝ᳚-ऽග්නිර්භ॑වති । ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ । ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්යූපාඃ᳚ ॥
යථා॒ වා අශ්වා॑ වර්ර්ෂ॒භා වා॒ වෘෂා॑ණ-ස්සග්ග්ස්ඵු॒රේරන්න්॑ । ඒ॒වමේ॒තථ්ස්තෝමා॒-ස්සග්ග්ස්ඵු॑රන්තේ । යදේ॑කවි॒ග්ම්॒ශාඃ । තේ යථ්ස॑මෘ॒ච්ඡේරන්න්॑ । හ॒න්යේතා᳚ස්ය ය॒ජ්ඤඃ ॥ ද්වා॒ද॒ශ ඒ॒වාග්නි-ස්ස්යා॒දිත්යා॑හුඃ ।
ද්වා॒ද॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ ॥ 82 ॥
ඒකා॑දශ॒ යූපාඃ᳚ ॥ යද්ද්වා॑ද॒ශෝ᳚-ऽග්නිර්භව॑ති । ද්වාද॑ශ॒ මාසා᳚-ස්සංවඁථ්ස॒රඃ ।
සං॒වඁ॒ථ්ස॒රේණෛ॒වාස්මා॒ අන්න॒මව॑රුන්ධේ ॥ යද්දශ॒ යූපා॒ භව॑න්ති । දශා᳚ක්ෂරා වි॒රාට් । අන්නං॑-විඁ॒රාට් । වි॒රාජෛ॒වාන්නාද්ය॒-මව॑රුන්ධේ ।
ය ඒ॑කාද॒ශඃ । ස්තන॑ ඒ॒වාස්යෛ॒ සඃ ॥ 83 ॥
දු॒හ ඒ॒වෛනා॒-න්තේන॑ ॥ තදා॑හුඃ ।
යද්ද්වා॑ද॒ශෝ᳚-ऽග්නි-ස්ස්යා᳚ද්ද්වාද॒ශ-ස්ස්තෝම॒ ඒකා॑දශ॒ යූපාඃ᳚ । යථා॒ ස්ථූරි॑ණා යා॒යාත් । තා॒දෘක්තත් ॥ ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශ ඒ॒වාග්නිඃ
ස්යා॒දිත්යා॑හුඃ । ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ ।
ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්යූපාඃ᳚ । යථා॒ ප්රෂ්ටි॑භි॒ර්යාති॑ ।
තා॒දෘගේ॒ව තත් ॥ 84 ॥
යෝ වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ ති॒ස්රඃ ක॒කුභෝ॒ වේද॑ । ක॒කුද්ධ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති ।
ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශෝ᳚-ऽග්නිර්භ॑වති । ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ । ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්යූපාඃ᳚ ।
ඒ॒තා වා අ॑ශ්වම॒ධේ ති॒ස්රඃ ක॒කුභඃ॑ ।
ය ඒ॒වං-වේඁද॑ । ක॒කුද්ධ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති ॥
යෝ වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ ත්රීණි॑ ශී॒ර්॒ෂාණි॒ වේද॑ ।
ශිරෝ॑ හ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති ।
ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශෝ᳚-ऽග්නිර්භ॑වති । ඒ॒ක॒වි॒ග්ම්॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॑ । ඒක॑විග්ම්ශති॒ර්යූපාඃ᳚ ।
ඒ॒තානි॒ වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ ත්රීණි॑ ශී॒ර॒.ෂාණි॑ ।
ය ඒ॒වං-වේඁද॑ । ශිරෝ॑ හ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති ॥ 85 ॥
(ද්වා॒ද॒ශ-ස්ස්තෝමඃ॒-ස- ඒ॒ව තච් - ඡිරෝ॑ හ॒ රාජ්ඤා᳚-ම්භවති॒ ෂට්ච॑) (අ. 21)
අනුවාකං 22 - උක්ථ්යාඛ්යේ ද්විතීයේ-ऽහනි බහිෂ්පවමානේ අශ්වස්යෝද්රාතෘත්වම්
දේ॒වා වා අ॑ශ්වමේ॒ධේ පව॑මානේ । සු॒ව॒ර්ගං-ලෝඁ॒ක-න්න ප්රාජා॑නන්න් । තමශ්වඃ॒ ප්රාජා॑නාත් ।
යද॑ශ්වම॒ධේ-ऽශ්වේ॑න॒ මේද්ධ්යේ॒නෝද॑ඤ්චෝ බහිෂ්පවමා॒නග්ම් සර්ප॑න්ති । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ ප්රජ්ඤා᳚ත්යෛ । න වෛ ම॑නු॒ෂ්ය॑-ස්සුව॒ර්ගං-ලෝඁ॒කමඤ්ජ॑සා වේද ।
අශ්වෝ॒ වෛ සු॑ව॒ර්ගං-ලෝඁ॒කමඤ්ජ॑සා වේද ॥ යදු॑ද්ගා॒-තෝද්ගායේ᳚ත් । යථා-ऽක්ෂේ᳚ත්රජ්ඤෝ॒-ऽන්යේන॑ ප॒ථා ප්ර॑තිපා॒දයේ᳚ත් । තා॒දෘක්තත් ॥ 86 ॥
උ॒ද්ගා॒තාර॑-මප॒රුද්ධ්ය॑ । අශ්ව॑-මුද්ගී॒ථාය॑ වෘණීතේ । යථා᳚ ක්ෂේත්ර॒ජ්ඤෝ-ऽඤ්ජ॑සා॒ නය॑ති ।
ඒ॒වමේ॒වෛන॒මශ්ව॑-ස්සුව॒ර්ගං-ලෝඁ॒කමඤ්ජ॑සා නයති ॥ පුච්ඡ॑ම॒න්වාර॑භන්තේ । සු॒ව॒ර්ගස්ය॑ ලෝ॒කස්ය॒ සම॑ෂ්ට්යෛ ॥ හි-ඞ්ක॑රෝති । සාමෛ॒වාකඃ॑ ।
හි-ඞ්ක॑රෝති । උ॒ද්ගී॒ථ ඒ॒වාස්ය॒ සඃ ॥ 87 ॥
වඩ॑බා॒ උප॑ රුන්ධන්ති । මි॒ථු॒න॒ත්වාය॒ ප්රජා᳚ත්යෛ ।
අථෝ॒ යථෝ॑පගා॒තාර॑ උප॒ගාය॑න්ති । තා॒දෘගේ॒ව තත් ॥ උද॑ගාසී॒දශ්වෝ॒ මේද්ධ්ය॒ ඉත්යා॑හ । ප්රා॒ජා॒ප॒ත්යෝ වා අශ්වඃ॑ । ප්ර॒ජාප॑ති-රුද්ගී॒ථඃ । උ॒ද්ගී॒ථමේ॒වාව॑රුන්ධේ । අථෝ॑ ඍඛ්සා॒මයෝ॑රේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥ හිර॑ණ්යේනෝ॒පාක॑රෝති ।
ජ්යෝති॒ර්වෛ හිර॑ණ්යම් । ජ්යෝති॑රේ॒ව මු॑ඛ॒තෝ ද॑ධාති ।
යජ॑මානේ ච ප්ර॒ජාසු॑ ච । අථෝ॒ හිර॑ණ්යජ්යෝතිරේ॒ව යජ॑මාන-ස්සුව॒ර්ගං-ලෝඁ॒කමේ॑ති ॥ 88 ॥
(තථ් - ස - උ॒පාක॑රෝති ච॒ත්වාරි॑ ච) (අ. 22)
අනුවාකං 23 - අශ්වේ පර්යග්න්යප්රයන්තානා-ම්පශූනා-න්නියෝජනං
පුරු॑ෂෝ॒ වෛ ය॒ජ්ඤඃ । ය॒ජ්ඤඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ । යදශ්වේ॑ ප॒ශූන්නි॑යු॒ඤ්ජන්ති॑ ।
ය॒ජ්ඤාදේ॒ව තද්ය॒ජ්ඤ-ම්ප්රයු॑ඞ්ක්තේ ॥ අශ්ව॑-න්තූප॒ර-ඞ්ගෝ॑මෘ॒ගම් । තාන॑ග්නි॒ෂ්ඨ ආල॑භතේ ।
සේ॒නා॒මු॒ඛමේ॒ව තථ්සග්ග්ශ්ය॑ති । තස්මා᳚-ද්රාජමු॒ඛ-ම්භී॒ෂ්ම-ම්භාවු॑කම් ॥
ආ॒ග්නේ॒ය-ඞ්කෘ॒ෂ්ණග්රී॑ව-ම්පු॒රස්තා᳚-ල්ල॒ලාටේ᳚ । පූ॒ර්වා॒ග්නිමේ॒ව ත-ඞ්කු॑රුතේ ॥ 89 ॥
තස්මා᳚-ත්පූර්වා॒ග්නි-ම්පු॒රස්තා᳚-ථ්ස්ථාපයන්ති ॥ පෞ॒ෂ්ණම॒න්වඤ්ච᳚ම් । අන්නං॒-වෛඁ පූ॒ෂා । තස්මා᳚-ත්පූර්වා॒ග්නා-වා॑හා॒ර්ය॑-මාහ॑රන්ති ॥
ඓ॒න්ද්රා॒පෞ॒ෂ්ණ මු॒පරි॑ෂ්ටාත් । ඓ॒න්ද්රෝ වෛ රා॑ජ॒න්යෝ-ऽන්න॑-ම්පූ॒ෂා ।
අ॒න්නාද්යේ॑නෛ॒වෛන॑-මුභ॒යතඃ॒ පරි॑ගෘහ්ණාති । තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්යෝ᳚න්නා॒දෝ භාවු॑කඃ ॥
ආ॒ග්නේ॒යෞ කෘ॒ෂ්ණග්රී॑වෞ බාහු॒වෝඃ । බා॒හු॒වෝරේ॒ව වී॒ර්ය॑-න්ධත්තේ ॥ 90 ॥
තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්යෝ॑ බාහුබ॒ලී භාවු॑කඃ ॥
ත්වා॒ෂ්ට්රෞ ලෝ॑මශස॒ක්ථෞ ස॒ක්ථ්යෝඃ ।
ස॒ක්ථ්යෝරේ॒ව වී॒ර්ය॑-න්ධත්තේ । තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්ය॑ ඌරුබ॒ලී භාවු॑කඃ ॥ ශි॒ති॒පෘ॒ෂ්ඨෞ බා॑ර්හස්ප॒ත්යෞ පෘ॒ෂ්ඨේ ।
බ්ර॒හ්ම॒ව॒ර්ච॒ස-මේ॒වෝපරි॑ෂ්ටාද්ධත්තේ ।
අථෝ॑ ක॒වචේ॑ ඒ॒වෛතේ අ॒භිතඃ॒ පර්යූ॑හතේ ।
තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්ය॑-ස්සන්න॑ද්ධෝ වී॒ර්ය॑-ඞ්කරෝති ॥ ධා॒ත්රේ පෘ॑ෂෝද॒ර-ම॒ධස්තා᳚ත් ।
ප්ර॒ති॒ෂ්ඨාමේ॒වෛතා-ඞ්කු॑රුතේ ।
අථෝ॑ ඉ॒යං-වෛඁ ධා॒තා ।
අ॒ස්යාමේ॒ව ප්රති॑තිෂ්ඨති ॥ සෞ॒ර්ය-ම්බ॒ලක්ෂ॒-ම්පුච්ඡේ᳚ । උ॒ථ්සේ॒ධමේ॒ව ත-ඞ්කු॑රුතේ ।
තස්මා॑දුථ්සේ॒ධ-ම්භ॒යේ ප්ර॒ජා
අ॒භිසග්ග්ශ්ර॑යන්ති ॥ 91 ॥
(කු॒රු॒තේ॒ - ධ॒ත්තේ॒ - කු॒රු॒තේ॒ පඤ්ච॑ ච) (අ. 23)
(සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යා - චතු॑ෂ්ටය්යෝ॒ - යෝ වෛ - යඃ පි॒තු - ශ්ච॒ත්වාරා॒ - යථා॑ නි॒ක්තම් - ප්ර॒ජාප॑තයේ ත්වා॒- යථා॒ ප්රෝක්ෂි॑තං - වි॒භූරා॑හ- ප්ර॒ජාප॑තිරකාමයතාශ්වමේ॒ධේන॑ - ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්න කිඤ්ච॒ න - සා॑වි॒ත්ර - මා බ්රහ්ම॑න් - ප්ර॒ජාප॑ති-ර්දේ॒වේභ්යඃ॑ - ප්ර॒ජාප॑ති॒ රක්ෂාග්ම්॑සි - ප්ර॒ජාප॑තිමීඵ්සති - වි॒භුර॑ශ්වනා॒මාන්ය - ම්භාග්॑ - ස්යේකයූ॒පෝ - රාජ්ජු॑දාල - මේකවි॒ග්ම්॒ශෝ - දේ॒වාඃ - පුරු॑ෂ॒ ස්ත්රයෝ॑විග්ම්ශතිඃ)
(සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යා - තස්මා॑දශ්වමේධයා॒ජී - ය-ත්පරි॑මිතා॒ - ය-ද්ය॑ජ්ඤමු॒ඛේ - යෝ දී॒ක්ෂාම් - දේ॒වානේ॒ව - ත්රය॑ ඉ॒මේ - සි॒තාය॑ - ප්රාණාපා॒නාවේ॒වාස්මි॒න් - තස්මා᳚-ද්රාජ॒න්ය॑ ඒක॑නවතිඃ)
(සා॒ග්රං॒හ॒ණ්යා - සග්ග්ශ්ර॑යන්ති)
॥ හරිඃ ඕම් ॥
॥ කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය බ්රාහ්මණේ තෘතීයාෂ්ටකේ අෂ්ටමඃ ප්රපාඨක-ස්සමාප්තඃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++
