കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠകഃ - പിതൃമേധമന്ത്രാഃ

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1
പ॒രേ॒യു॒വാഗ്​മ്സ॑-മ്പ്ര॒വതോ॑ മ॒ഹീരനു॑ ബ॒ഹുഭ്യഃ॒ പന്ഥാ॑മനപസ്പശാ॒നമ് । വൈ॒വ॒സ്വ॒തഗ്​മ് സ॒ങ്ഗമ॑ന॒-ഞ്ജനാ॑നാമ് ഁയ॒മഗ്​മ് രാജാ॑നഗ്​മ് ഹ॒വിഷാ॑ ദുവസ്യത ॥ ഇ॒ദ-ന്ത്വാ॒ വസ്ത്ര॑-മ്പ്രഥ॒മ-ന്ന്വാഗ॒ന്നപൈ॒തദൂ॑ഹ॒ യദി॒ഹാബി॑ഭഃ പു॒രാ ।
ഇ॒ഷ്ടാ॒പൂ॒ര്തമനു॒ സമ്പ॑ശ്യ॒ ദക്ഷി॑ണാ॒മ് ഁയഥാ॑ തേ ദ॒ത്ത-മ്ബ॑ഹു॒ധാ വി ബ॑ന്ധുഷു ॥
ഇ॒മൌ യു॑നജ്മി തേ വ॒ഹ്നീ അസു॑നീഥായ വോ॒ഢവേ᳚ ।
യാഭ്യാ᳚മ് ഁയ॒മസ്യ॒ സാദ॑നഗ്​മ് സു॒കൃതാ॒-ഞ്ചാപി॑ ഗച്ഛതാത് ॥ പൂ॒ഷാ ത്വേ॒തശ്ച്യാ॑വയതു॒ പ്രവി॒ദ്വാ-നന॑ഷ്ടപശു॒-ര്ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ ।
സ ത്വൈ॒തേഭ്യഃ॒ പരി॑ദദാ-ത്പി॒തൃഭ്യോ॒-ഽഗ്നിര്ദേ॒വേഭ്യ॑-സ്സുവി॒ദത്രേ᳚ഭ്യഃ ॥ പൂ॒ഷേമാ ആശാ॒ അനു॑വേദ॒ സർവാ॒-സ്സോ അ॒സ്മാഗ്​മ് അഭ॑യതമേന നേഷത് ।
സ്വ॒സ്തി॒ദാ അഘൃ॑ണി॒-സ്സർവ॑വീ॒രോ-ഽപ്ര॑യുച്ഛന്പു॒ര ഏ॑തു॒ പ്രവി॒ദ്വാന് ॥ 1 ॥

ആയു॑-ർവി॒ശ്വായുഃ॒ പരി॑പാസതി ത്വാ പൂ॒ഷാ ത്വാ॑ പാതു॒ പ്രപ॑ഥേ പു॒രസ്താ᳚ത് । യത്രാസ॑തേ സു॒കൃതോ॒ യത്ര॒ തേ യ॒യുസ്തത്ര॑ ത്വാ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ദ॑ധാതു ॥
ഭുവ॑നസ്യ പത ഇ॒ദഗ്​മ് ഹ॒വിഃ ॥ അ॒ഗ്നയേ॑ രയി॒മതേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ പുരു॑ഷസ്യ സയാവ॒ര്യപേദ॒ഘാനി॑ മൃജ്മഹേ ।
യഥാ॑ നോ॒ അത്ര॒ നാപ॑രഃ പു॒രാ ജ॒രസ॒ ആയ॑തി ॥
പുരു॑ഷസ്യ സയാവരി॒ വി തേ᳚ പ്രാ॒ണമ॑സി സ്രസമ് ।
ശരീ॑രേണ മ॒ഹീമിഹി॑ സ്വ॒ധയേഹി॑ പി॒തൄനുപ॑ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാനി॒ഹാവ॑ഹ ॥ മൈവ॑-മ്മാ॒ഗ്॒സ്താ പ്രി॑യേ॒-ഽഹ-ന്ദേ॒വീ സ॒തീ പി॑തൃലോ॒കമ് ഁയദൈഷി॑ ।
വി॒ശ്വവാ॑രാ॒ നഭ॑സാ॒ സം​വ്യഁ ॑യന്ത്യു॒ഭൌ നോ॑ ലോ॒കൌ
പയ॑സാ॒-ഽഭ്യാവ॑വൃഥ്സ്വ ॥ 2 ॥

ഇ॒യ-ന്നാരീ॑ പതിലോ॒കമ് ഁവൃ॑ണാ॒നാ നിപ॑ദ്യത॒ ഉപ॑ ത്വാ മര്ത്യ॒ പ്രേത᳚മ് । വിശ്വ॑-മ്പുരാ॒ണമനു॑ പാ॒ലയ॑ന്തീ॒ തസ്യൈ᳚ പ്ര॒ജാ-ന്ദ്രവി॑ണ-ഞ്ചേ॒ഹ ധേ॑ഹി ॥ ഉദീ᳚ര്​ഷ്വ നാര്യ॒ഭി ജീ॑വലോ॒കമി॒താസു॑മേ॒തമുപ॑ശേഷ॒ ഏഹി॑ ।
ഹ॒സ്ത॒ഗ്രാ॒ഭസ്യ॑ ദിധി॒ഷോസ്ത്വമേ॒ത-ത്പത്യു॑ര്ജനി॒ത്വമ॒ഭി സമ്ബ॑ഭൂവ ॥
സു॒വര്ണ॒ഗ്​മ്॒ ഹസ്താ॑ദാ॒ദദാ॑നാ മൃ॒തസ്യ॑ ശ്രി॒യൈ ബ്രഹ്മ॑ണേ॒ തേജ॑സേ॒ ബലാ॑യ । അത്രൈ॒വ ത്വമി॒ഹ വ॒യഗ്​മ് സു॒ശേവാ॒ വിശ്വാ॒-സ്സ്പൃധോ॑ അ॒ഭിമാ॑തീര്ജയേമ ॥
ധനു॒ര്॒ ഹസ്താ॑ദാ॒ദദാ॑നാ മൃ॒തസ്യ॑ ശ്രി॒യൈ ക്ഷ॒ത്രായൌജ॑സേ॒ ബലാ॑യ । അത്രൈ॒വ ത്വമി॒ഹ വ॒യഗ്​മ് സു॒ശേവാ॒ വിശ്വാ॒-സ്സ്പൃധോ॑ അ॒ഭിമാ॑തീര്ജയേമ ।
മണി॒ഗ്​മ്॒ ഹസ്താ॑ദാ॒ദദാ॑നാ മൃ॒തസ്യ॑ ശ്രി॒യൈ വി॒ശേ പുഷ്ട്യൈ॒ ബലാ॑യ । അത്രൈ॒വ ത്വമി॒ഹ വ॒യഗ്​മ് സു॒ശേവാ॒ വിശ്വാ॒-സ്സ്പൃധോ॑ അ॒ഭിമാ॑തീര്ജയേമ ॥ 3 ॥

ഇ॒മമ॑ഗ്നേ ചമ॒സ-മ്മാ വിജീ᳚ഹ്വരഃ പ്രി॒യോ ദേ॒വാനാ॑മു॒ത സോ॒മ്യാനാ᳚മ് । ഏ॒ഷ യശ്ച॑മ॒സോ ദേ॑വ॒പാന॒സ്തസ്മി॑-ന്ദേ॒വാ അ॒മൃതാ॑ മാദയന്താമ് ॥
അ॒ഗ്നേർവര്മ॒ പരി॒ ഗോഭി॑ർവ്യയസ്വ॒ സമ്പ്രോര്ണു॑ഷ്വ॒ മേദ॑സാ॒ പീവ॑സാ ച । നേത്ത്വാ॑ ധൃ॒ഷ്ണുര്-ഹര॑സാ॒ ജര്​ഹൃ॑ഷാണോ॒ ദധ॑-ദ്വിധ॒ക്ഷ്യന്-പര്യ॒ങ്ഖയാ॑തൈ ॥
മൈന॑മഗ്നേ॒ വിദ॑ഹോ॒ മാ-ഽഭിശോ॑ചോ॒ മാ-ഽസ്യ॒ ത്വച॑-ഞ്ചിക്ഷിപോ॒ മാ ശരീ॑രമ് । യ॒ദാ ശൃ॒ത-ങ്ക॒രവോ॑ ജാതവേ॒ദോ-ഽഥേ॑മേന॒-മ്പ്രഹി॑ണുതാ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ॥
ശൃ॒തമ് ഁയ॒ദാ ക॒രസി॑ ജാതവേ॒ദോ-ഽഥേ॑മേന॒-മ്പരി॑ദത്താ-ത്പി॒തൃഭ്യഃ॑ । യ॒ദാ ഗച്ഛാ॒ത്യസു॑നീതിമേ॒താമഥാ॑ ദേ॒വാനാ᳚മ് ഁവശ॒നീര്ഭ॑വാതി ॥ സൂര്യ॑-ന്തേ॒ ചക്ഷു॑-ര്ഗച്ഛതു॒ വാത॑മാ॒ത്മാ ദ്യാ-ഞ്ച॒ ഗച്ഛ॑ പൃഥി॒വീ-ഞ്ച॒ ധര്മ॑ണാ ।
അ॒പോ വാ॑ ഗച്ഛ॒ യദി॒ തത്ര॑ തേ ഹി॒തമോഷ॑ധീഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാ॒ ശരീ॑രൈഃ ॥ അ॒ജോ ഭാ॒ഗസ്തപ॑സാ॒ ത-ന്ത॑പസ്വ॒ ത-ന്തേ॑ ശോ॒ചിസ്ത॑പതു॒ ത-ന്തേ॑ അ॒ര്ചിഃ ।
യാസ്തേ॑ ശി॒വാസ്ത॒നുവോ॑ ജാതവേദ॒സ്താഭി॑-ർവഹേ॒മഗ്​മ് സു॒കൃതാ॒മ് ഁയത്ര॑ ലോ॒കാഃ ॥ അ॒യമ് ഁവൈ ത്വമ॒സ്മാദധി॒ ത്വമേ॒തദ॒യമ് ഁവൈ തദ॑സ്യ॒ യോനി॑രസി । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രഃ പു॒ത്രഃ പി॒ത്രേ ലോ॑ക॒കൃ-ജ്ജാ॑തവേദോ॒ വഹേ॑മഗ്​മ് സു॒കൃതാ॒മ് ഁയത്ര॑ ലോ॒കാഃ ॥ 4 ॥
(വി॒ദ്വാ-ന॒ഭ്യാവ॑വൃഥ്സ്വാ॒ - ഭിമാ॑തീര്ജയേമ॒ - ശരീ᳚രൈശ്ച॒ത്വാരി॑ ച ) (അ. 1)

അനുവാകം 2
യ ഏ॒തസ്യ॑ പ॒ഥോ ഗോ॒പ്താര॒സ്തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ॒ യ ഏ॒തസ്യ॑ പ॒ഥോ ര॑ക്ഷി॒താര॒സ്തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ॒ യ ഏ॒തസ്യ॑ പ॒ഥോ॑-ഽഭിര॑ക്ഷി॒താര॒സ്തേഭ്യ॒-സ്സ്വാഹാ᳚-ഽഽഖ്യാ॒ത്രേ സ്വാഹാ॑-ഽപാഖ്യാ॒ത്രേ സ്വാഹാ॑-ഽഭി॒ലാല॑പതേ॒ സ്വാഹാ॑-ഽപ॒ലാല॑പതേ॒ സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നയേ॑ കര്മ॒കൃതേ॒ സ്വാഹാ॒ യമത്ര॒ നാധീ॒മസ്തസ്മൈ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
യസ്ത॑ ഇ॒ദ്ധ്മ-ഞ്ജ॒ഭര॑-ഥ്സിഷ്വിദാ॒നോ മൂ॒ര്ധാന॑മ് ഁവാ ത॒തപ॑തേ ത്വാ॒യാ । ദിവോ॒ വിശ്വ॑സ്മാ-ഥ്സീമഘായ॒ത ഉ॑രുഷ്യഃ ॥ അ॒സ്മാത്ത്വമധി॑ ജാ॒തോ॑-ഽസി॒ ത്വദ॒യ-ഞ്ജാ॑യതാ॒-മ്പുനഃ॑ । അ॒ഗ്നയേ॑ വൈശ്വാന॒രായ॑ സുവ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 5 ॥
(യ ഏ॒തസ്യ॒ ത്വ-ത്പഞ്ച॑ ) (അ. 2)

അനുവാകം 3
പ്ര കേ॒തുനാ॑ ബൃഹ॒താ ഭാ᳚ത്യ॒ഗ്നിരാ॒വി-ർവിശ്വാ॑നി വൃഷ॒ഭോ രോ॑രവീതി । ദി॒വശ്ചി॒ദന്താ॒ദുപ॒ മാമു॒ദാന॑ഡ॒പാമു॒പസ്ഥേ॑ മഹി॒ഷോ വ॑വര്ധ ॥
ഇ॒ദന്ത॒ ഏക॑-മ്പ॒ര ഊ॑ത॒ ഏക॑-ന്തൃ॒തീയേ॑ന॒ ജ്യോതി॑ഷാ॒ സം​വിഁ ॑ശസ്വ । സം॒​വേഁശ॑നസ്ത॒നുവൈ॒ ചാരു॑രേധി പ്രി॒യോ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പര॒മേ സ॒ധസ്ഥേ᳚ ॥
നാകേ॑ സുപ॒ര്ണമുപ॒ യ-ത്പത॑ന്തഗ്​മ് ഹൃ॒ദാ വേന॑ന്തോ അ॒ഭ്യച॑ക്ഷത ത്വാ । ഹിര॑ണ്യപക്ഷ॒മ് ഁവരു॑ണസ്യ ദൂ॒തമ് ഁയ॒മസ്യ॒ യോനൌ॑ ശകു॒ന-മ്ഭു॑ര॒ണ്യുമ് ॥
അതി॑ദ്രവ സാരമേ॒യൌ ശ്വാനൌ॑ ചതുര॒ക്ഷൌ ശ॒ബലൌ॑ സാ॒ധുനാ॑ പ॒ഥാ । അഥാ॑ പി॒തൄന്-ഥ്സു॑വി॒ദത്രാ॒ഗ്​മ്॒ അപീ॑ഹി യ॒മേന॒ യേ സ॑ധ॒മാദ॒-മ്മദ॑ന്തി ॥
യൌ തേ॒ ശ്വാനൌ॑ യമ രക്ഷി॒താരൌ॑ ചതുര॒ക്ഷൌ പ॑ഥി॒രക്ഷീ॑ നൃ॒ചക്ഷ॑സാ ।
താഭ്യാഗ്​മ്॑ രാജ॒-ന്പരി॑ ദേഹ്യേനഗ്ഗ്​ സ്വ॒സ്തി ചാ᳚സ്മാ അനമീ॒വ-ഞ്ച॑ ധേഹി ॥ 6 ॥

ഉ॒രു॒ണ॒സാ-വ॑സു॒തൃപാ॑-വുലുമ്ബ॒ലൌ യ॒മസ്യ॑ ദൂ॒തൌ ച॑രതോ॒ വശാ॒ഗ്​മ്॒ അനു॑ । താവ॒സ്മഭ്യ॑-ന്ദൃ॒ശയേ॒ സൂര്യാ॑യ॒ പുന॑ര്ദ-ത്താ॒വസു॑മ॒ദ്യേഹ ഭ॒ദ്രമ് ॥
സോമ॒ ഏകേ᳚ഭ്യഃ പവതേ ഘൃ॒തമേക॒ ഉപാ॑സതേ ।
യേഭ്യോ॒ മധു॑ പ്ര॒ധാവ॑തി॒ താഗ്​-ശ്ചി॑ദേ॒വാപി॑ഗച്ഛതാത് ॥
യേ യുദ്ധ്യ॑ന്തേ പ്ര॒ധനേ॑ഷു॒ ശൂരാ॑സോ॒ യേ ത॑നു॒ത്യജഃ॑ । യേ വാ॑ സ॒ഹസ്ര॑ദക്ഷിണാ॒സ്താഗ്​ ശ്ചി॑ദേ॒വാപി॑ഗച്ഛതാത് ॥
തപ॑സാ॒ യേ അ॑നാധൃ॒ഷ്യാ-സ്തപ॑സാ॒ യേ സുവ॑ര്ഗ॒താഃ ।
തപോ॒ യേ ച॑ക്രി॒രേ മ॒ഹ-ത്താഗ്​-ശ്ചി॑ദേ॒വാപി॑ഗച്ഛതാത് ॥
അശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്​മ്ര॑ഭദ്ധ്വ॒-മുത്തി॑ഷ്ഠത॒ പ്രത॑രതാ സഖായഃ । അത്രാ॑ ജഹാമ॒ യേ അസ॒ന്നശേ॑വാ-ശ്ശി॒വാന്. വ॒യമ॒ഭി വാജാ॒നുത്ത॑രേമ ॥ 7 ॥

യദ്വൈ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ॒വിത്രഗ്​മ്॑ സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒മ് ഁവിത॑തമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ । യേനാപു॑നാ॒ദിന്ദ്ര॒മനാ᳚ര്ത॒-മാര്ത്യൈ॒ തേനാ॒ഹ-മ്മാഗ്​മ് സ॒ർവത॑നു-മ്പുനാമി ॥
യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സർവാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്​മ്സൃ॑ജാഥ ॥
ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॒ പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് ।
ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ॒മഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥
ധാ॒താ പു॑നാതു സവി॒താ പു॑നാതു । അ॒ഗ്നേസ്തേജ॑സാ॒ സൂര്യ॑സ്യ॒ വര്ച॑സാ ॥ 8 ॥
(ധേ॒ - ഹ്യുത്ത॑രേ - മാ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 3)

അനുവാകം 4
യ-ന്തേ॑ അ॒ഗ്നിമമ॑ന്ഥാമ വൃഷ॒ഭായേ॑വ॒ പക്ത॑വേ ।
ഇ॒മ-ന്തഗ്​മ് ശ॑മയാമസി ക്ഷീ॒രേണ॑ ചോദ॒കേന॑ ച ॥
യന്ത്വമ॑ഗ്നേ സ॒മദ॑ഹ॒സ്ത്വമു॒ നിർവാ॑പയാ॒ പുനഃ॑ ।
ക്യാ॒മ്ബൂരത്ര॑ ജായതാ-മ്പാകദൂ॒ർവാ വ്യ॑ല്കശാ ॥
ശീതി॑കേ॒ ശീതി॑കാവതി॒ ഹ്ലാദു॑കേ॒ ഹ്ലാദു॑കാവതി ।
മ॒ണ്ഡൂ॒ക്യാ॑ സുസങ്ഗ॒മയേ॒മഗ്ഗ്​ സ്വ॑ഗ്നിഗ്​മ് ശ॒മയ॑ ॥ ശ-ന്തേ॑ ധന്വ॒ന്യാ ആപ॒-ശ്ശമു॑ തേ സന്ത്വനൂ॒ക്യാഃ᳚ । ശ-ന്തേ॑ സമു॒ദ്രിയാ॒ ആപ॒-ശ്ശമു॑ തേ സന്തു॒ വര്​ഷ്യാഃ᳚ ॥
ശ-ന്തേ॒ സ്രവ॑ന്തീ-സ്ത॒നുവേ॒ ശമു॑ തേ സന്തു॒ കൂപ്യാഃ᳚ ।
ശ-ന്തേ॑ നീഹാ॒രോ വ॑ര്​ഷതു॒ ശമു॒ പൃഷ്വാ-ഽവ॑ശീയതാമ് ॥ 9 ॥

അവ॑ സൃജ॒ പുന॑രഗ്നേ പി॒തൃഭ്യോ॒ യസ്ത॒ ആഹു॑ത॒ശ്ചര॑തി സ്വ॒ധാഭിഃ॑ । ആയു॒ർവസാ॑ന॒ ഉപ॑ യാതു॒ ശേഷ॒ഗ്​മ്॒ സങ്ഗ॑ച്ഛതാ-ന്ത॒നുവാ॑ ജാതവേദഃ ॥
സങ്ഗ॑ച്ഛസ്വ പി॒തൃഭി॒-സ്സഗ്ഗ്​ സ്വ॒ധാഭി॒-സ്സമി॑ഷ്ടാപൂ॒ര്തേന॑ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് ।
യത്ര॒ ഭൂമ്യൈ॑ വൃ॒ണസേ॒ തത്ര॑ ഗച്ഛ॒ തത്ര॑ ത്വാ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ദ॑ധാതു ॥ യത്തേ॑ കൃ॒ഷ്ണ-ശ്ശ॑കു॒ന ആ॑തു॒തോദ॑ പിപീ॒ല-സ്സ॒ര്പ ഉ॒ത വാ॒ ശ്വാപ॑ദഃ ।
അ॒ഗ്നിഷ്ട-ദ്വിശ്വാ॑ദനൃ॒ണ-ങ്കൃ॑ണോതു॒ സോമ॑ശ്ച॒ യോ ബ്രാ᳚ഹ്മ॒ണമാ॑വി॒വേശ॑ ॥ ഉത്തി॒ഷ്ഠാത॑-സ്ത॒നുവ॒ഗ്​മ്॒ സമ്ഭ॑രസ്വ॒ മേഹ ഗാത്ര॒മവ॑ഹാ॒ മാ ശരീ॑രമ് ।
യത്ര॒ ഭൂമ്യൈ॑ വൃ॒ണസേ॒ തത്ര॑ ഗച്ഛ॒ തത്ര॑ ത്വാ ദേ॒വ-സ്സ॑വി॒താ ദ॑ധാതു ॥ ഇ॒ദ-ന്ത॒ ഏക॑-മ്പ॒ര ഊ॑ത॒ ഏക॑-ന്തൃ॒തീയേ॑ന॒ ജ്യോതി॑ഷാ॒ സം​വിഁ ॑ശസ്വ ।
സം॒​വേഁശ॑ന-സ്ത॒നുവൈ॒ ചാരു॑രേധി പ്രി॒യോ ദേ॒വാനാ᳚-മ്പര॒മേ സ॒ധസ്ഥേ᳚ ॥ ഉത്തി॑ഷ്ഠ॒ പ്രേഹി॒ പ്രദ്ര॒വൌകഃ॑ കൃണുഷ്വ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । യ॒മേന॒ ത്വമ് ഁയ॒മ്യാ॑ സം​വിഁദാ॒നോത്-ത॒മ-ന്നാക॒മധി॑ രോഹേ॒മമ് ॥
അശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്​മ് ര॑ഭദ്ധ്വ॒ മുത്തി॑ഷ്ഠത॒ പ്രത॑രതാ സഖായഃ । അത്രാ॑ ജഹാമ॒ യേ അസ॒ന്നശേ॑വാ-ശ്ശി॒വാന് വ॒യമ॒ഭി വാജാ॒നുത്ത॑രേമ ॥ യദ്വൈ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ॒വിത്രഗ്​മ്॑ സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒മ് ഁവിത॑തമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ । യേനാപു॑നാ॒ദിന്ദ്ര॒മനാ॑ര്ത॒-മാര്ത്യൈ॒ തേനാ॒ഹ-മ്മാഗ്​മ് സ॒ർവത॑നു-മ്പുനാമി ॥ യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സർവാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്​മ്സൃ॑ജാഥ ॥ യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സർവാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്​മ്സൃ॑ജാഥ ॥ ധാ॒താ പു॑നാതു സവി॒താ പു॑നാതു । അ॒ഗ്നേസ്തേജ॑സാ॒ സൂര്യ॑സ്യ॒ വര്ച॑സാ ॥
അ॒സ്മാത്ത്വമധി॑ ജാ॒തോ᳚-ഽസ്യ॒യ-ന്ത്വദധി॑ജായതാമ് ।
അ॒ഗ്നയേ॑ വൈശ്വാന॒രായ॑ സുവ॒ര്ഗായ॑ ലോ॒കായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 10 ॥
(അവ॑ശീയതാഗ്​മ് - സ॒ധസ്ഥേ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 4)

അനുവാകം 5
ആയാ॑തു ദേ॒വ-സ്സു॒മനാ॑ഭി-രൂ॒തിഭി॑-ര്യ॒മോ ഹ॑വേ॒ഹ പ്രയ॑താഭിര॒ക്താ । ആസീ॑ദതാഗ്​മ് സുപ്ര॒യതേ॑ഹ ബ॒ര്॒ഹിഷ്യൂര്ജാ॑യ ജാ॒ത്യൈ മമ॑ ശത്രു॒ഹത്യൈ᳚ ॥
യ॒മേ ഇ॑വ॒ യത॑മാനേ॒ യദൈത॒-മ്പ്രവാ᳚മ്ഭര॒-ന്മാനു॑ഷാ ദേവ॒യന്തഃ॑ । ആസീ॑ദത॒ഗ്ഗ്॒ സ്വമു॑ ലോ॒കമ് ഁവിദാ॑നേ സ്വാസ॒സ്ഥേ ഭ॑വത॒മിന്ദ॑വേ നഃ ॥
യ॒മായ॒ സോമഗ്​മ്॑ സുനുത യ॒മായ॑ ജുഹുതാ ഹ॒വിഃ ।
യ॒മഗ്​മ് ഹ॑ യ॒ജ്ഞോ ഗ॑ച്ഛത്യ॒ഗ്നിദൂ॑തോ॒ അര॑ങ്കൃതഃ ॥
യ॒മായ॑ ഘൃ॒തവ॑ദ്ധ॒വിര്ജു॒ഹോത॒ പ്ര ച॑ തിഷ്ഠത ।
സ നോ॑ ദേ॒വേഷ്വായ॑മ-ദ്ദീ॒ര്ഘമായുഃ॒ പ്ര ജീ॒വസേ᳚ ॥
യ॒മായ॒ മധു॑മത്തമ॒ഗ്​മ്॒ രാജ്ഞേ॑ ഹ॒വ്യ-ഞ്ജു॑ഹോതന । ഇ॒ദ-ന്നമ॒ ഋഷി॑ഭ്യഃ പൂർവ॒ജേഭ്യഃ॒ പൂർവേ᳚ഭ്യഃ പഥി॒കൃദ്ഭ്യഃ॑ ॥ 11 ॥

യോ-ഽസ്യ॒ കൌഷ്ഠ്യ॒ ജഗ॑തഃ॒ പാര്ഥി॑വ॒സ്യൈക॑ ഇദ്വ॒ശീ ।
യ॒മ-മ്ഭ॑ങ്ഗ്യശ്ര॒വോ ഗാ॑യ॒ യോ രാജാ॑-ഽനപ॒രോദ്ധ്യഃ॑ ॥ യ॒മ-ങ്ഗായ॑ ഭങ്ഗ്യ॒ശ്രവോ॒ യോ രാജാ॑-ഽനപ॒രോദ്ധ്യഃ॑ । യേനാ॒പോ ന॒ദ്യോ॑ ധന്വാ॑നി॒ യേന॒ ദ്യൌഃ പൃ॑ഥി॒വീ ദൃ॒ഢാ ॥ ഹി॒ര॒ണ്യ॒ക॒ക്ഷ്യാന്-ഥ്സു॒ധുരാന്॑. ഹിരണ്യാ॒ക്ഷാ-ന॑യശ്ശ॒ഫാന് । അശ്വാ॑-ന॒നശ്യ॑തോ ദാ॒ന॒മ് ഁയ॒മോ രാ॑ജാ-ഽഭി॒തിഷ്ഠ॑തി ॥ യ॒മോ ദാ॑ധാര പൃഥി॒വീം-യഁ॒മോ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് । യ॒മായ॒ സർവ॒മിത്ര॑സ്ഥേ॒ യ-ത്പ്രാ॒ണ-ദ്വാ॒യുര॑ക്ഷി॒തമ് ॥ യഥാ॒ പഞ്ച॒ യഥാ॒ ഷഡ് യ॒ഥാ പഞ്ച॑ ദ॒ശര്​ഷ॑യഃ । യ॒മമ് ഁയോ വി॑ദ്യാ॒ഥ്സ ബ്രൂ॑യാദ്യ॒ഥൈക ഋഷി॑ർവിജാന॒തേ ॥ 12 ॥

ത്രിക॑ദ്രുകേഭിഃ॒ പത॑തി॒ ഷഡു॒ർവീ-രേക॒മി-ദ്ബൃ॒ഹത് ।
ഗാ॒യ॒ത്രീ ത്രി॒ഷ്ടുപ്ഛന്ദാഗ്​മ്॑സി॒ സർവാ॒ താ യ॒മ ആഹി॑താ ॥
അഹ॑രഹ॒ര്നയ॑മാനോ॒ ഗാമശ്വ॒-മ്പുരു॑ഷ॒-ഞ്ജഗ॑ത് ।
വൈവ॑സ്വതോ॒ ന തൃ॑പ്യതി॒ പഞ്ച॑ഭി॒ര്മാന॑വൈര്യ॒മഃ ॥
വൈവ॑സ്വതേ॒ വിവി॑ച്യന്തേ॒ യമേ॒ രാജ॑നി തേ ജ॒നാഃ ।
യേ ചേ॒ഹ സ॒ത്യേനേച്ഛ॑ന്തേ॒ യ ഉ॒ ചാനൃ॑തവാദി॒നഃ ॥
തേ രാ॑ജന്നി॒ഹ വിവി॑ച്യന്തേ॒-ഽഥാ യ॑ന്തി ത്വാ॒മുപ॑ ।
ദേ॒വാഗ്​ശ്ച॒ യേ ന॑മ॒സ്യന്തി॒ ബ്രാഹ്മ॑ണാഗ്​ശ്ചാപ॒ചിത്യ॑തി ॥
യസ്മി॑ന് വൃ॒ക്ഷേ സു॑പലാ॒ശേ ദേ॒വൈ-സ്സ॒പിമ്ബ॑തേ യ॒മഃ ।
അത്രാ॑ നോ വി॒ശ്പതിഃ॑ പി॒താ പു॑രാ॒ണാ അനു॑വേനതി ॥ 13 ॥
(പ॒ഥി॒കൃദ്ഭ്യോ॑ - വിജാന॒തേ - ഽനു॑വേനതി) (അ. 5)

അനുവാകം 6
വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രേ ഹ॒വിരി॒ദ-ഞ്ജു॑ഹോമി സാഹ॒സ്ര-മുഥ്സഗ്​മ്॑ ശ॒തധാ॑രമേ॒തമ് । തസ്മി॑ന്നേ॒ഷ പി॒തര॑-മ്പിതാമ॒ഹ-മ്പ്രപി॑താമഹ-മ്ബിഭര॒-ത്പിന്വ॑മാനേ ॥
ദ്ര॒ഫ്സശ്ച॑സ്കന്ദ പൃഥി॒വീമനു॒ ദ്യാമി॒മഞ്ച॒ യോനി॒മനു॒ യശ്ച॒ പൂർവഃ॑ ।
തൃ॒തീയ॒മ് ഁയോനി॒മനു॑ സ॒ഞ്ചര॑ന്ത-ന്ദ്ര॒ഫ്സ-ഞ്ജു॑ഹോ॒മ്യനു॑ സ॒പ്ത ഹോത്രാഃ᳚ ॥
ഇ॒മഗ്​മ് സ॑മു॒ദ്രഗ്​മ് ശ॒തധാ॑ര॒മുഥ്സ॑മ് ഁവ്യ॒ച്യമാ॑ന॒-മ്ഭുവ॑നസ്യ॒ മദ്ധ്യേ᳚ ।
ഘൃ॒ത-ന്ദുഹാ॑നാ॒മദി॑തി॒-ഞ്ജനാ॒യാഗ്നേ॒ മാ ഹിഗ്​മ്॑സീഃ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് ॥ അപേ॑ത॒ വീത॒ വി ച॑ സര്പ॒താതോ॒ യേ-ഽത്ര॒ സ്ഥ പു॑രാ॒ണാ യേ ച॒ നൂത॑നാഃ ।
അഹോ॑ഭിര॒ദ്ഭി-ര॒ക്തുഭി॒-ർവ്യ॑ക്തമ് ഁയ॒മോ ദ॑ദാ-ത്വവ॒സാന॑മസ്മൈ ॥ സ॒വി॒തൈതാനി॒ ശരീ॑രാണി പൃഥി॒വ്യൈ മാ॒തുരു॒പസ്ഥ॒ ആദ॑ധേ ।
തേഭി॑-ര്യുജ്യന്താ-മഘ്നി॒യാഃ ॥ 14 ॥

ശു॒നമ് ഁവാ॒ഹാ-ശ്ശു॒ന-ന്നാ॒രാ-ശ്ശു॒ന-ങ്കൃ॑ഷതു॒ ലാങ്ഗ॑ലമ് ।
ശു॒നമ് ഁവ॑ര॒ത്രാ ബ॑ദ്ധ്യന്താഗ്​മ് ശു॒ന-മഷ്ട്രാ॒-മുദി॑ങ്ഗയ॒ ശുനാ॑സീരാ ശു॒നമ॒സ്മാസു॑ ധത്തമ് ॥
ശുനാ॑സീരാവി॒മാമ് ഁവാച॒മ് ഁയ-ദ്ദി॒വി ച॑ക്ര॒ഥുഃ പയഃ॑ । തേനേ॒മാ-മുപ॑സിഞ്ചതമ് ॥
സീതേ॒ വന്ദാ॑മഹേ ത്വാ॒-ഽർവാചീ॑ സുഭഗേ ഭവ ।
യഥാ॑ ന-സ്സു॒ഭഗാ സ॑സി॒ യഥാ॑ ന-സ്സു॒ഫലാ സ॑സി ॥
സ॒വി॒തൈതാനി॒ ശരീ॑രാണി പൃഥി॒വ്യൈ മാ॒തുരു॒പസ്ഥ॒ ആദ॑ധേ । തേഭി॑രദിതേ॒ ശ-മ്ഭ॑വ ॥
വിമു॑ച്യദ്ധ്വ-മഘ്നി॒യാ ദേ॑വ॒യാനാ॒ അതാ॑രിഷ്മ॒ തമ॑സസ്പാ॒രമ॒സ്യ ।
ജ്യോതി॑രാപാമ॒ സുവ॑രഗന്മ ॥ 15 ॥

പ്ര വാതാ॒ വാന്തി॑ പ॒തയ॑ന്തി വി॒ദ്യുത॒ ഉദോഷ॑ധീര്ജിഹതേ॒ പിന്വ॑തേ॒ സുവഃ॑ । ഇരാ॒ വിശ്വ॑സ്മൈ॒ ഭുവ॑നായ ജായതേ॒ യ-ത്പ॒ര്ജന്യഃ॑ പൃഥി॒വീഗ്​മ് രേത॒സാ-ഽവ॑തി ॥
യഥാ॑ യ॒മായ॑ ഹാ॒ര്മ്യ-മവ॑പ॒-ന്പഞ്ച॑മാന॒വാഃ ।
ഏ॒വമ് ഁവ॑പാമി ഹാ॒ര്മ്യമ് ഁയഥാ-ഽസാ॑മ ജീവലോ॒കേ ഭൂര॑യഃ ॥ ചിത॑-സ്സ്ഥ പരി॒ചിത॑ ഊര്ധ്വ॒ചിത॑-ശ്ശ്രയദ്ധ്വ-മ്പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിർവ-സ്സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥
ആ പ്യാ॑യസ്വ॒ സമെ॑തു തേ വി॒ശ്വത॑-സ്സോമ॒ വൃഷ്ണി॑യമ് । ഭവാ॒ വാജ॑സ്യ സങ്ഗ॒ഥേ ॥ സ-ന്തേ॒ പയാഗ്​മ്॑സി॒ സമു॑ യന്തു॒ വാജാ॒-സ്സം-വൃഁഷ്ണി॑യാ-ന്യഭിമാതി॒ഷാഹഃ॑ । ആ॒പ്യായ॑മാനോ അ॒മൃതാ॑യ സോമ ദി॒വി ശ്രവാഗ്॑സ്യുത്ത॒മാനി॑ ധിഷ്വ ॥ 16 ॥
(അ॒ഘ്നി॒യാ - അ॑ഗന്മ - +സ॒പ്ത ച॑) (അ. 6)

അനുവാകം 7
ഉത്തേ॑ തഭ്നോമി പൃഥി॒വീ-ന്ത്വത്പരീ॒മമ് ഁലോ॒ക-ന്നി॒ദധ॒ന്മോ അ॒ഹഗ്​മ് രി॑ഷമ് । ഏ॒താഗ്​ സ്ഥൂണാ᳚-മ്പി॒തരോ॑ ധാരയന്തു॒ തേ-ഽത്രാ॑ യ॒മ-സ്സാദ॑നാത്തേ മിനോതു ॥
ഉപ॑സര്പ മാ॒തര॒-മ്ഭൂമി॑മേ॒താ-മു॑രു॒വ്യച॑സ-മ്പൃഥി॒വീഗ്​മ് സു॒ശേവാ᳚മ് । ഊര്ണ॑മ്രദാ യുവ॒തി-ര്ദക്ഷി॑ണാവത്യേ॒ഷാ ത്വാ॑ പാതു॒ നിര്-ഋ॑ത്യാ ഉ॒പസ്ഥേ᳚ ॥
ഉച്ഛ്മ॑ഞ്ചസ്വ പൃഥിവി॒ മാ വിബാ॑ധിഥാ-സ്സൂപായ॒നാ-ഽസ്മൈ॑ ഭവ സൂപവഞ്ച॒നാ । മാ॒താ പു॒ത്രമ് ഁയഥാ॑ സി॒ചാ-ഽഭ്യേ॑ന-മ്ഭൂമി വൃണു ॥ ഉ॒ച്ഛ്മഞ്ച॑മാനാ പൃഥി॒വീ ഹി തിഷ്ഠ॑സി സ॒ഹസ്ര॒മ്മിത॒ ഉപ॒ ഹി ശ്രയ॑ന്താമ് ।
തേ ഗൃ॒ഹാസോ॑ മധു॒ശ്ചുതോ॒ വിശ്വാഹാ᳚സ്മൈ ശര॒ണാ-സ്സ॒ന്ത്വത്ര॑ ॥ ഏണീ᳚ര്ധാ॒നാ ഹരി॑ണീ॒രര്ജു॑നീ-സ്സന്തു ധേ॒നവഃ॑ । തില॑വഥ്സാ॒ ഊര്ജ॑മസ്മൈ॒ ദുഹാ॑നാ॒ വിശ്വാഹാ॑ സ॒ന്ത്വന॑പസ്ഫുരന്തീഃ ॥ 17 ॥

ഏ॒ഷാ തേ॑ യമ॒സാദ॑നേ സ്വ॒ധാ നിധീ॑യതേ ഗൃ॒ഹേ । അക്ഷി॑തി॒ര്നാമ॑ തേ അസൌ ॥ ഇ॒ദ-മ്പി॒തൃഭ്യഃ॒ പ്രഭ॑രേമ ബ॒ര്॒ഹി-ര്ദേ॒വേഭ്യോ॒ ജീവ॑ന്ത॒ ഉത്ത॑ര-മ്ഭരേമ ।
തത്ത്വ॑മാരോ॒ഹാസോ॒ മേഘ്യോ॒ ഭവ॑മ് ഁയ॒മേന॒ ത്വമ് ഁയ॒മ്യാ॑ സം​വിഁദാ॒നഃ ॥ മാ ത്വാ॑ വൃ॒ക്ഷൌ സമ്ബാ॑ധിഷ്ടാ॒-മ്മാ മാ॒താ പൃ॑ഥിവി॒ ത്വമ് ।
പി॒തൄന്. ഹി യത്ര॒ ഗച്ഛാ॒സ്യേധാ॑സമ് ഁയമ॒രാജ്യേ᳚ ॥
മാ ത്വാ॑ വൃ॒ക്ഷൌ സമ്ബാ॑ധേഥാ॒-മ്മാ മാ॒താ പൃ॑ഥി॒വീ മ॒ഹീ । വൈ॒വ॒സ്വ॒തഗ്​മ് ഹി ഗച്ഛാ॑സി യമ॒രാജ്യേ॒ വിരാ॑ജസി ॥
ന॒ള-മ്പ്ല॒വമാരോ॑ഹൈ॒ത-ന്ന॒ളേന॑ പ॒ഥോ-ഽന്വി॑ഹി ।
സ ത്വ॑-ന്ന॒ളപ്ല॑വോ ഭൂ॒ത്വാ॒ സന്ത॑ര॒ പ്രത॒രോത്ത॑ര ॥ 18 ॥

സ॒വി॒തൈതാനി॒ ശരീ॑രാണി പൃഥി॒വ്യൈ മാ॒തുരു॒പസ്ഥ॒ ആദ॑ധേ । തേഭ്യഃ॑ പൃഥിവി॒ ശ-മ്ഭ॑വ ॥
ഷഡ്ഢോ॑താ॒ സൂര്യ॑-ന്തേ॒ ചക്ഷു॑-ര്ഗച്ഛതു॒ വാത॑മാ॒ത്മാ ദ്യാ-ഞ്ച॒ ഗച്ഛ॑ പൃഥി॒വീ-ഞ്ച॒ ധര്മ॑ണാ ।
അ॒പോ വാ॑ ഗച്ഛ॒ യദി॒ തത്ര॑ തേ ഹി॒തമോഷ॑ധീഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാ॒ ശരീ॑രൈഃ ॥ പര॑-മ്മൃത്യോ॒ അനു॒ പരേ॑ഹി॒ പന്ഥാ॒മ് ഁയസ്തേ॒ സ്വ ഇത॑രോ ദേവ॒യാനാ᳚ത് ।
ചക്ഷു॑ഷ്മതേ ശൃണ്വ॒തേ തേ᳚ ബ്രവീമി॒ മാ നഃ॑ പ്ര॒ജാഗ്​മ് രീ॑രിഷോ॒ മോത വീ॒രാന് ॥
ശമ് ഁവാത॒-ശ്ശഗ്​മ് ഹി തേ॒ ഘൃണി॒-ശ്ശമു॑ തേ സ॒ന്ത്വോഷ॑ധീഃ । കല്പ॑ന്താ-മ്മേ॒ ദിശ॑-ശ്ശ॒ഗ്മാഃ ॥
പൃ॒ഥി॒വ്യാസ്ത്വാ॑ ലോ॒കേ സാ॑ദയാമ്യ॒മുഷ്യ॒ ശര്മാ॑സി പി॒തരോ॑ ദേ॒വാതാ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥ അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ ത്വാ ദി॒വസ്ത്വാ॑ ദി॒ശാ-ന്ത്വാ॒ നാക॑സ്യ ത്വാ പൃ॒ഷ്ഠേ ബ്ര॒ദ്ധ്നസ്യ॑ ത്വാ വി॒ഷ്ടപേ॑ സാദയാമ്യ॒മുഷ്യ॒ ശര്മാ॑സി പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥ 19 ॥
(അന॑പസ്ഫുരന്തീ॒ - രുത്ത॑ര - ദേ॒വത॑യാ॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)

അനുവാകം 8
അ॒പൂ॒പവാ᳚-ന്ഘൃ॒തവാഗ്॑ശ്ച॒രുരേഹ സീ॑ദതൂത്തഭ്നു॒വ-ന്പൃ॑ഥി॒വീ-ന്ദ്യാമു॒തോപരി॑ । യോ॒നി॒കൃതഃ॑ പഥി॒കൃത॑-സ്സപര്യത॒ യേ ദേ॒വാനാ᳚-ങ്ഘൃ॒തഭാ॑ഗാ ഇ॒ഹ സ്ഥ ।
ഏ॒ഷാ തേ യമ॒സാദ॑നേ സ്വ॒ധാ നിധീ॑യതേ ഗൃ॒ഹേ॑-ഽസൌ ।
ദശാ᳚ക്ഷരാ॒ താഗ്​മ് ര॑ക്ഷസ്വ॒ താ-ങ്ഗോ॑പായസ്വ॒ താ-ന്തേ॒ പരി॑ ദദാമി॒ തസ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ മാ ദ॑ഭ-ന്പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥
അ॒പൂ॒പവാ᳚-ഞ്ഛൃ॒തവാ᳚ന്-ക്ഷീ॒രവാ॒ന്-ദധി॑വാ॒-ന്മധു॑മാഗ്​-ശ്ച॒രുരേഹ സീ॑ദതൂത്തഭ്നു॒വന്-പൃ॑ഥി॒വീ-ന്ദ്യാമു॒തോപരി॑ । യോ॒നി॒കൃതഃ॑ പഥി॒കൃത॑-സ്സപര്യത॒ യേ ദേ॒വാനാഗ്​മ്॑ ശൃ॒തഭാ॑ഗാഃ, ക്ഷീ॒രഭാ॑ഗാ॒ ദധി॑ഭാഗാ॒ മധു॑ഭാഗാ ഇ॒ഹ സ്ഥ । ഏ॒ഷാ തേ॑ യമ॒സാദ॑നേ സ്വ॒ധാ നിധീ॑യതേ ഗൃ॒ഹേ॑-ഽസൌ । ശ॒താക്ഷ॑രാ സ॒ഹസ്രാ᳚ക്ഷരാ॒-ഽയുതാ᳚ക്ഷ॒രാ-ഽച്യു॑താക്ഷരാ॒ താഗ്​മ് ര॑ക്ഷസ്വ॒ താ-ങ്ഗോ॑പായസ്വ॒ താ-ന്തേ॒ പരി॑ദദാമി॒ തസ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ മാ ദ॑ഭ-ന്പി॒തരോ॑ ദേ॒വതാ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു॒ തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ॥ 20 ॥
(അ॒പൂ॒പവാ॑നസൌ॒ ദശ॑) (അ. 8)

അനുവാകം 9
ഏ॒താസ്തേ᳚ സ്വ॒ധാ അ॒മൃതാഃ᳚ കരോമി॒ യാസ്തേ॑ ധാ॒നാഃ പ॑രി॒കിരാ॒മ്യത്ര॑ । താസ്തേ॑ യ॒മഃ പി॒തൃഭി॑-സ്സം​വിഁദാ॒നോ-ഽത്ര॑ ധേ॒നൂഃ കാ॑മ॒ദുഘാഃ᳚ കരോതു ॥
ത്വാമര്ജു॒നൌഷ॑ധീനാ॒-മ്പയോ᳚ ബ്ര॒ഹ്മാണ॒ ഇദ്വി॑ദുഃ ।
താസാ᳚-ന്ത്വാ॒ മദ്ധ്യാ॒ദാദ॑ദേ ച॒രുഭ്യോ॒ അപി॑ധാതവേ ॥
ദൂ॒ർവാണാഗ്॑ സ്ത॒മ്ബമാഹ॑രൈ॒താ-മ്പ്രി॒യത॑മാ॒-മ്മമ॑ । ഇ॒മാ-ന്ദിശ॑-മ്മനു॒ഷ്യാ॑ണാ॒-മ്ഭൂയി॒ഷ്ഠാ-ഽനു॒ വി രോ॑ഹതു ॥ കാശാ॑നാഗ്​ സ്ത॒മ്ബമാഹ॑ര॒ രക്ഷ॑സാ॒മപ॑ഹത്യൈ ।
യ ഏ॒തസ്യൈ॑ ദി॒ശഃ പ॒രാഭ॑വന്നഘാ॒യവോ॒ യഥാ॒ തേ നാഭ॑വാ॒-ന്പുനഃ॑ ॥ ദ॒ര്ഭാണാഗ്॑ സ്ത॒മ്ബമാഹ॑ര പിതൃ॒ണാമോഷ॑ധീ-മ്പ്രി॒യാമ് । അന്വസ്യൈ॒ മൂല॑-ഞ്ജീവാ॒ദനു॒ കാണ്ഡ॒മഥോ॒ ഫല᳚മ് ॥ 21 ॥

ലോ॒ക-മ്പൃ॑ണ ഛി॒ദ്ര-മ്പൃ॒ണാഥോ॑ സീദ ശി॒വാ ത്വമ് । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ത്വാ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒സ്മിന് യോനാ॑വസീഷ॒ദന്ന് ॥ താ അ॑സ്യ॒ സൂദ॑ദോഹസ॒-സ്സോമഗ്ഗ്॑ ശ്രീണന്തി॒ പൃശ്ന॑യഃ । ജന്മ॑-ന്ദേ॒വാനാം॒-വിഁശ॑സ്ത്രി॒ഷ്വാ രോ॑ച॒നേ ദി॒വഃ ॥
ശമ് ഁവാത॒-ശ്ശഗ്​മ്ഹി തേ॒ ഘൃണി॒-ശ്ശമു॑ തേ സ॒ന്ത്വോഷ॑ധീഃ । കല്പ॑ന്താ-ന്തേ॒ ദിശ॒-സ്സർവാഃ᳚ ॥ ഇ॒ദമേ॒വ മേതോ-ഽപ॑രാ॒മാര്തി॑മാരാമ॒ കാഞ്ച॒ന ।
തഥാ॒ തദ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ങ്കൃ॒ത-മ്മി॒ത്രേണ॒ വരു॑ണേന ച ॥
വ॒ര॒ണോ വാ॑രയാദി॒ദ-ന്ദേ॒വോ വന॒സ്പതിഃ॑ ।
ആര്ത്യൈ॒ നിര്-ഋ॑ത്യൈ॒ ദ്വേഷാ᳚ച്ച॒ വന॒സ്പതിഃ॑ ॥
വിധൃ॑തിരസി॒ വിധാ॑രയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്​മ്॑സി ശ॒മി ശ॒മയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്​മ്॑സി യ॒വ യ॒വയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്​മ്॑സി ॥
പൃ॒ഥി॒വീ-ങ്ഗ॑ച്ഛാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ങ്ഗച്ഛ॒ ദിവ॑-ങ്ഗച്ഛ॒ ദിശോ॑ ഗച്ഛ॒ സുവ॑ര്ഗച്ഛ॒ സുവ॑ര്ഗച്ഛ॒ ദിശോ॑ ഗച്ഛ॒ ദിവ॑-ങ്ഗച്ഛാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ങ്ഗച്ഛ പൃഥി॒വീ-ങ്ഗ॑ച്ഛാ॒പോ വാ॑ ഗച്ഛ॒ യദി॒ തത്ര॑ തേ ഹി॒തമോഷ॑ധീഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാ॒ ശരീ॑രൈഃ ॥ ലോ॒ക-മ്പൃ॑ണ ഛി॒ദ്ര-മ്പൃ॒ണാഥോ॑ സീദ ശി॒വാ ത്വമ് । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ ത്വാ॒ ബൃഹ॒സ്പതി॑ര॒സ്മിന് യോനാ॑വസീഷ॒ദന്ന് ॥ താ അ॑സ്യ॒ സൂദ॑ദോഹസ॒-സ്സോമഗ്ഗ്॑ ശ്രീണന്തി॒ പൃശ്ന॑യഃ । ജന്മ॑-ന്ദേ॒വാനാം॒-വിഁശ॑സ്ത്രി॒ഷ്വാ രോ॑ച॒നേ ദി॒വഃ ॥
അശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്​മ് ര॑ഭദ്ധ്വ॒ മുത്തി॑ഷ്ഠത॒ പ്രത॑രതാ സഖായഃ । അത്രാ॑ ജഹാമ॒ യേ അസ॒ന്നശേ॑വാ-ശ്ശി॒വാന് വ॒യമ॒ഭി വാജാ॒നുത്ത॑രേമ ॥ യദ്വൈ ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ॒വിത്രഗ്​മ്॑ സ॒ഹസ്ര॑ധാര॒മ് ഁവിത॑തമ॒ന്തരി॑ക്ഷേ । യേനാപു॑നാ॒ദിന്ദ്ര॒മനാ॑ര്ത॒-മാര്ത്യൈ॒ തേനാ॒ഹ-മ്മാഗ്​മ് സ॒ർവത॑നു-മ്പുനാമി ॥
ധാ॒താ യാ രാ॒ഷ്ട്രാ-ത്പ॒ന്നാദപ॒ യന്തി॒ ശാഖാ॑ അ॒ഭിമൃ॑താ നൃ॒പതി॑മി॒ച്ഛമാ॑നാഃ । ധാ॒തുസ്താ-സ്സർവാഃ॒ പവ॑നേന പൂ॒താഃ പ്ര॒ജയാ॒-ഽസ്മാന്-ര॒യ്യാ വര്ച॑സാ॒ സഗ്​മ്സൃ॑ജാഥ ॥( ) ॥ 22 ॥
(അഥോ॒ ഫല॑മ് - ധാ॒താ പു॑നാതു) (അ. 9)

അനുവാകം 10
ആരോ॑ഹ॒തായു॑-ര്ജ॒രസ॑-ങ്ഗൃണാ॒നാ അ॑നുപൂ॒ർവമ് ഁയത॑മാനാ॒ യതി॒ഷ്ട । ഇ॒ഹ ത്വഷ്ടാ॑ സു॒ജനി॑മാ സു॒രത്നോ॑ ദീ॒ര്ഘമായുഃ॑ കരതു ജീ॒വസേ॑ വഃ ॥
യഥാ-ഽഹാ᳚ന്യനുപൂ॒ർവ-മ്ഭവ॑ന്തി॒ യഥ॒ര്തവ॑ ഋ॒തുഭി॒-ര്യന്തി॑ ക്ലൃ॒പ്താഃ । യഥാ॒ ന പൂർവ॒മപ॑രോ॒ ജഹാ᳚ത്യേ॒വാ ധാ॑ത॒രായൂഗ്​മ്॑ഷി കല്പയൈഷാമ് ॥
ന ഹി॑ തേ അഗ്നേ ത॒നുവൈ᳚ ക്രൂ॒ര-ഞ്ച॒കാര॒ മര്ത്യഃ॑ ।
ക॒പി-ര്ബ॑ഭസ്തി॒ തേജ॑ന॒-മ്പുന॑ര്ജ॒രായു॒ ഗൌരി॑വ ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമഗ്നേ॑ ശുശു॒ദ്ധ്യാ ര॒യിമ് ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘ-മ്മൃ॒ത്യവേ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥
അ॒ന॒ഡ്വാഹ॑-മ॒ന്വാര॑ഭാമഹേ സ്വ॒സ്തയേ᳚ ।
സ ന॒ ഇന്ദ്ര॑ ഇവ ദേ॒വേഭ്യോ॒ വഹ്നി॑-സ്സ॒പാംര॑ണോ ഭവ ॥ 23 ॥

ഇ॒മേ ജീ॒വാ വി॑മൃ॒തൈരാവ॑വ-ര്തി॒ന്നഭൂ᳚-ദ്ഭ॒ദ്രാ ദേ॒വഹൂ॑തി-ന്നോ അ॒ദ്യ । പ്രാഞ്ജോ॑-ഽഗാമാ നൃ॒തയേ॒ ഹസാ॑യ॒ ദ്രാഘീ॑യ॒ ആയുഃ॑ പ്രത॒രാ-ന്ദധാ॑നാഃ ॥
മൃ॒ത്യോഃ പ॒ദമ് ഁയോപയ॑ന്തോ॒ യദൈമ॒ ദ്രാഘീ॑യ॒ ആയുഃ॑ പ്രത॒രാ-ന്ദധാ॑നാഃ । ആ॒പ്യായ॑മാനാഃ പ്ര॒ജയാ॒ ധനേ॑ന ശു॒ദ്ധാഃ പൂ॒താ ഭ॑വഥ യജ്ഞിയാസഃ ॥
ഇ॒മ-ഞ്ജീ॒വേഭ്യഃ॑ പരി॒ധി-ന്ദ॑ധാമി॒ മാ നോ നു॑ ഗാ॒ദപ॑രോ॒ അര്ധ॑മേ॒തമ് ।
ശ॒ത-ഞ്ജീ॑വന്തു ശ॒രദഃ॑ പുരൂ॒ചീസ്തി॒രോ മൃ॒ത്യു-ന്ദ॑ദ്മഹേ॒ പർവ॑തേന ॥ ഇ॒മാ നാരീ॑രവിധ॒വാ-സ്സു॒പത്നീ॒രാഞ്ജ॑നേന സ॒ര്പിഷാ॒ സമ്മൃ॑ശന്താമ് ।
അ॒ന॒ശ്രവോ॑ അനമീ॒വാ-സ്സു॒ശേവാ॒ ആരോ॑ഹന്തു॒ ജന॑യോ॒ യോനി॒മഗ്രേ᳚ ॥ യദാഞ്ജ॑ന-ന്ത്രൈകകു॒ദ-ഞ്ജാ॒തഗ്​മ് ഹി॒മവ॑ത॒സ്പരി॑ ।
തേനാ॒മൃത॑സ്യ॒ മൂലേ॒നാരാ॑തീ-ര്ജമ്ഭയാമസി ॥
യഥാ॒ ത്വ-മു॑ദ്ഭി॒ന-ഥ്സ്യോ॑ഷധേ പൃഥി॒വ്യാ അധി॑ ।
ഏ॒വമി॒മ ഉദ്ഭി॑ന്ദന്തു കീ॒ര്ത്യാ യശ॑സാ ബ്രഹ്മവര്ച॒സേന॑ ॥ അ॒ജോ᳚-ഽസ്യജാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്​മ്॑സി യ॒വോ॑-ഽസി യ॒വയാ॒സ്മദ॒ഘാ ദ്വേഷാഗ്​മ്॑സി ॥ 24 ॥
(ഭ॒വ॒ - ജ॒മ്ഭ॒യാ॒മ॒സി॒ ത്രീണി॑ ച) (അ. 10)

അനുവാകം 11
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമഗ്നേ॑ ശുശു॒ദ്ധ്യാ ര॒യിമ് । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ സു॒ക്ഷേ॒ത്രി॒യാ സു॑ഗാതു॒യാ വ॑സൂ॒യാ ച॑ യജാമഹേ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥
പ്ര യ-ദ്ഭന്ദി॑ഷ്ഠ ഏഷാ॒-മ്പ്രാസ്മാകാ॑സശ്ച സൂ॒രയഃ॑ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ പ്രയദ॒ഗ്നേ-സ്സഹ॑സ്വതോ വി॒ശ്വതോ॒ യന്തി॑ സൂ॒രയഃ॑ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥
പ്രയത്തേ॑ അഗ്നേ സൂ॒രയോ॒ ജായേ॑മഹി॒ പ്ര തേ॑ വ॒യമ് ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ 25 ॥

ത്വഗ്​മ് ഹി വി॑ശ്വതോമുഖ വി॒ശ്വതഃ॑ പരി॒ഭൂരസി॑ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ദ്വിഷോ॑ നോ വിശ്വതോമു॒ഖാതി॑ നാ॒വേവ॑ പാരയ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ സ ന॒-സ്സിന്ധു॑മിവ നാ॒വയാ-ഽതി॑ പര്​ഷാ സ്വ॒സ്തയേ᳚ । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ആപഃ॑ പ്രവ॒ണാദി॑വ യ॒തീ-രപാ॒സ്മ-ഥ്സ്യ॑ന്ദതാമ॒ഘമ് । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ഉ॒ദ്വ॒നാ-ദു॑ദ॒കാനീ॒വാപാ॒സ്മ-ഥ്സ്യ॑ന്ദതാമ॒ഘമ് ।
അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ആ॒ന॒ന്ദായ॑ പ്രമോ॒ദായ॒ പുന॒രാഗാ॒ഗ്॒ സ്വാന്ഗൃ॒ഹാന് । അപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ ന വൈ തത്ര॒ പ്രമീ॑യതേ॒ ഗൌരശ്വഃ॒ പുരു॑ഷഃ പ॒ശുഃ ।
യത്രേ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ ക്രി॒യതേ॑ പരി॒ധിര്ജീവ॑നായ॒ കമപ॑ ന॒-ശ്ശോശു॑ചദ॒ഘമ് ॥ 26 ॥
(അ॒ഘ - മ॒ഘ-ഞ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 11)

അനുവാകം 12
അപ॑ശ്യാമ യുവ॒തി-മാ॒ചര॑ന്തീ-മ്മൃ॒തായ॑ ജീ॒വാ-മ്പ॑രിണീ॒യമാ॑നാമ് । അ॒ന്ധേന॒ യാ തമ॑സാ॒ പ്രാവൃ॑താ-ഽസി॒ പ്രാചീ॒മവാ॑ചീ॒-മവ॒യ-ന്നരി॑ഷ്ട്യൈ ॥
മയൈ॒താ-മ്മാ॒ഗ്॒സ്താ-മ്ഭ്രി॒യമാ॑ണാ ദേ॒വീ സ॒തീ പി॑തൃലോ॒കമ് ഁയദൈഷി॑ । വി॒ശ്വവാ॑രാ॒ നഭ॑സാ॒ സം​വ്യഁ ॑യന്ത്യു॒ഭൌ നോ॑ ലോ॒കൌ പയ॒സാ-ഽഽവൃ॑ണീഹി ॥
രയി॑ഷ്ഠാമ॒ഗ്നി-മ്മധു॑മന്തമൂ॒ര്മിണ॒മൂര്ജ॑-സ്സന്ത-ന്ത്വാ॒ പയ॒സോപ॒ സഗ്​മ്സ॑ദേമ ।
സഗ്​മ് ര॒യ്യാ സമു॒ വര്ച॑സാ॒ സച॑സ്വാ ന-സ്സ്വ॒സ്തയേ᳚ ॥
യേ ജീ॒വാ യേ ച॑ മൃ॒താ യേ ജാ॒താ യേ ച॒ ജന്ത്യാഃ᳚ ।
തേഭ്യോ॑ ഘൃ॒തസ്യ॑ ധാരയിതു॒-മ്മധു॑ധാരാ വ്യുന്ദ॒തീ ॥
മാ॒താ രു॒ദ്രാണാ᳚-ന്ദുഹി॒താ വസൂ॑നാ॒ഗ്॒ സ്വസാ॑-ഽഽദി॒ത്യാനാ॑മ॒-മൃത॑സ്യ॒ നാഭിഃ॑ ।
പ്രണു॒വോച॑-ഞ്ചികി॒തുഷേ॒ ജനാ॑യ॒ മാ ഗാമനാ॑ഗാ॒മദി॑തിമ് ഁവധിഷ്ട ॥
പിബ॑തൂദ॒ക-ന്തൃണാ᳚ന്യത്തു । ഓമു-ഥ്സൃ॒ജത ॥ 27 ॥
(വ॒ധി॒ഷ്ട॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 12)

(പ॒രേ॒യു॒വാഗ്​മ്സ॒-മ്പ്ര വി॒ദ്വാ-ന്ഭുവ॑നസ്യാ॒ഭ്യാവ॑ വൃഥ്സ്വാ॒ ജോ ഭാ॒ഗോ॑-ഽയമ് ഁവൈ ചതുശ്ചത്വാരിഗ്​മ്ശത് ।
യ ഏ॒തസ്യ॒ ത്വ-ത്പഞ്ച॑ । പ്രകേ॒തുനേ॒ദന്തേ॒ നാകേ॑ സുപ॒ര്ണമ് ഁയൌ തേ॒ യേ യുദ്ധ്യ॑ന്തേ॒ തപ॒സാ-ഽശ്മ॑ന്വതീ രേവതീ॒-സ്സഗ്​മ്ര॑ഭദ്ധ്വമ॒ഷ്ടാവിഗ്​മ്॑ശതിഃ । യ-ന്തേ॒ യത്ത॒ ഉത്തിഷ്ഠാ॒ത॑ ഇ॒ദന്ത॒ ഉത്തി॑ഷ്ഠ॒
പ്രേഹ്യശ്മ॒ന്॒. യദ്വാ ഉദ്വ॒യമ॒യ-മ്പഞ്ച॑വിഗ്​മ്ശതിഃ । ആയാ॑തു ത്രി॒ഗ്​മ്॒ശത് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രേ തസ്മി॑-ന്ദ്ര॒ഫ്സ ഇ॒മമപേ॒താഹോ॑ഭി-ര്യുജ്യന്താമഘ്നി॒യാ അ॑ദിതേ പാ॒രമ് ഁവ॒ ആ പ്യാ॑യസ്വ സ॒പ്തവിഗ്​മ്॑ശതിഃ । ഉത്തേ॑ ഗൃഹേ-ഽഖാഷി॑തി॒സ്തേഭ്യഃ॑ പൃ॑ഥി॒വ്യാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷസ്യ॒ ദ്വാത്രിഗ്​മ്॑ശത് । അ॒പൂ॒പവാ॑നസൌ॒ ദശ॑ ശ॒ത ദ॑ശ । ഏ॒താസ്തേ॑ തേ॒ ദിശ॒-സ്സർവാ॑ ഇ॒ദമശ്മ॑ന് വിഗ്​മ്ശ॒തിഃ । ഓ॑രോഹത ത॒നുവൈ᳚ ക്രൂ॒ര-ഞ്ച॒കാര॒ പുന॑ര്മൃ॒ത്യവേ॒ മാ നോ നു॑ ഗാ-ദ്ദദ്മഹ ഇ॒മാ നാരീഃ॒ പരി॒ ത്രയോ॑വിഗ്​മ്ശതിഃ ।
അപ॑ ന-സ്സുക്ഷേത്രി॒യാ പ്ര യദ്ഭ-ന്ദി॑ഷ്ഠഃ॒ പ്ര യദ॒ഗ്നേഃ പ്ര യത്തേ॑ അഗ്നേ॒ ത്വഗ്​മ് ഹി ദ്വിഷ॒-സ്സ ന॒-സ്സിന്ധു॒മാപഃ॑ പ്രവ॒ണാദു॑-ദ്വ॒നാദാ॑ന॒ന്ദായ॒ ന വൈ തത്ര॒ യത്രേ॒ദ-ഞ്ചതു॑ർവിഗ്​മ്ശതിഃ॒ । അപ॑ശ്യാ॒മാവൃ॑ണീഹി॒ ദ്വാദ॑ശ ദ്വാദശ ।)

(പ॒രേ॒യു॒വാഗ്​മ്സ॒ - മായാ᳚ - ത്വേ॒താസ്തേ॑ സ॒പ്തവിഗ്​മ്॑ശതിഃ )

(പ॒രേ॒യു॒വാഗ്​മ്സ॒ - മോമുഥ്സൃ॒ജത )

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ആരണ്യകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥