KYTA 5 Pravargya Brahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Aranyaka Patha - Deva Vai Satramasata - English

anuvākaṃ 1
dē̠vā vai sa̠tramā̍sata । ṛddhi̍parimita̠m ँyaśa̍skāmāḥ । tē̎-'bruvann । yanna̍ḥ pratha̠maṃ yaśa̍ ṛ̠chChāt । sarvē̍ṣā-nna̠sta-thsa̠hāsa̠diti̍ ।
tēṣā̎-ṅkurukṣē̠traṃ vēdi̍rāsīt । tasyai̍ khāṇḍa̠vō da̍kṣiṇā̠rdha ā̍sīt । tūrghna̍muttarā̠rdhaḥ । pa̠rī̠ṇajja̍ghanā̠rdhaḥ । ma̠rava̍ utka̠raḥ ॥ 1 ॥

tēṣā̎-mma̠khaṃ vai̎ṣṇa̠vaṃ yaśa̍ ārchChat । tannya̍kāmayata । tēnāpā̎krāmat । ta-ndē̠vā anvā̍yann । yaśō̍-'va̠ruru̍thsamānāḥ । tasyā̠nvāga̍tasya ।
sa̠vyāddhanu̠rajā̍yata । dakṣi̍ṇā̠diṣa̍vaḥ । tasmā̍diṣudha̠nva-mpuṇya̍janma ।
ya̠jñaja̍nmā̠ hi ॥ 2 ॥

tamēka̠gṃ̠ santa̎m । ba̠havō̠ nābhya̍dhṛṣṇuvann । tasmā̠dēka̍miṣudha̠nvina̎m । ba̠havō̍-'niṣudha̠nvā nābhidhṛ̍ṣṇuvanti । sō̎-'smayata । ēka̍-mmā̠ santa̍-mba̠havō̠ nābhya̍dharṣiṣu̠riti̍ ।
tasya̍ siṣmiyā̠ṇasya̠ tējō-'pā̎krāmat । ta-ddē̠vā ōṣa̍dhīṣu̠ nya̍mṛjuḥ । tē śyā̠mākā̍ abhavann । sma̠yākā̠ vai nāmai̠tē ॥ 3 ॥

ta-thsma̠yākā̍nāg smayāka̠tvam । tasmā̎-ddīkṣi̠tēnā̍pi̠gṛhya̍ smēta̠vya̎m । tēja̍sō̠ dhṛtyai̎ । sa dhanu̍ḥ prati̠ṣkabhyā̍tiṣṭhat । tā u̍pa̠dīkā̍ abruva̠n-vara̍m ँvṛṇāmahai । atha̍ va i̠magṃ ra̍ndhayāma ।
yatra̠ kva̍ cha̠ khanā̍ma । tada̠pō̍-'bhitṛ̍ṇadā̠mēti̍ ।
tasmā̍dupa̠dīkā̠ yatra̠ kva̍ cha̠ khana̍nti । tada̠pō̍-'bhitṛ̍ndanti ॥ 4 ॥

vārē̍vṛta̠gg̠ hyā̍sām । tasya̠ jyāmapyā̍dann ।
tasya̠ dhanu̍rvi̠prava̍māṇa̠gṃ̠ śira̠ uda̍vartayat ।
ta-ddyāvā̍pṛthi̠vī anu̠prāva̍rtata । ya-tprāva̍rtata ।
ta-tpra̍va̠rgya̍sya pravargya̠tvam । yadghrāँ(4) ityapa̍tat ।
taddha̠rmasya̍ gharma̠tvam ।
ma̠ha̠tō vī̠rya̍mapapta̠diti̍ । ta-nma̍hāvī̠rasya̍ mahāvīra̠tvam ॥ 5 ॥

yada̠syā-ssa̠mabha̍rann । ta-thsa̠mrājña̍-ssamrā̠ṭtvam ।
tagg stṛ̠ta-ndē̠vatā̎strē̠dhā vya̍gṛhṇata । a̠gniḥ prā̍tassava̠nam । indrō̠ māddhya̍ndina̠gṃ̠ sava̍nam । viśvē̍ dē̠vāstṛ̍tīyasava̠nam । tēnāpa̍śīrṣṇā ya̠jñēna̠ yaja̍mānāḥ । nāśiṣō̠-'vāru̍ndhata ।
na su̍va̠rgaṃ lō̠kama̠bhya̍jayann ।
tē dē̠vā a̠śvinā̍vabruvann ॥ 6 ॥

bhi̠ṣajau̠ vai stha̍ḥ । i̠daṃ ya̠jñasya̠ śira̠ḥ prati̍dhatta̠miti̍ । tāva̍brūtā̠ṃ vara̍m ँvṛṇāvahai । graha̍ ē̠va nā̠vatrāpi̍ gṛhyatā̠miti̍ ।
tābhyā̍-mē̠tamā̎śvi̠na-ma̍gṛhṇann ।
tāvē̠ta-dya̠jñasya̠ śira̠ḥ pratya̍dhattām ।
ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । tēna̠ saśī̎rṣṇā ya̠jñēna̠ yaja̍mānāḥ । avā̠śiṣō-'ru̍ndhata ।
a̠bhi su̍va̠rgaṃ lō̠kama̍jayann । ya-tpra̍va̠rgya̍-mpravṛ̠ṇakti̍ । ya̠jñasyai̠va tachChira̠ḥ prati̍dadhāti ।
tēna̠ saśī̎rṣṇā ya̠jñēna̠ yaja̍mānaḥ ।
avā̠śiṣō̍ ru̠ndhē । a̠bhi su̍va̠rgaṃ lō̠ka-ñja̍yati ।
tasmā̍dē̠ṣa ā̎śvi̠napra̍vayā iva । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ॥ 7 ॥
(u̠tka̠rō - hyē̍ - tē - tṛ̍ndanti - mahāvīra̠tva - ma̍bruvan - najayan-thsa̠pta cha̍) (a. 1)

anuvākaṃ 2
sā̠vi̠tra-ñju̍hōti̠ prasū̎tyai । cha̠tu̠rgṛ̠hī̠tēna̍ juhōti ।
chatu̍ṣpādaḥ pa̠śava̍ḥ । pa̠śūnē̠vāva̍rundhē । chata̍srō̠ diśa̍ḥ । di̠kṣvē̍va prati̍tiṣṭhati ।
Chandāgṃ̍si dē̠vēbhyō-'pā̎krāmann ।
na vō̍-'bhā̠gāni̍ ha̠vyaṃ va̍kṣyāma̠ iti̍ ।
tēbhya̍ ē̠ta-chcha̍turgṛhī̠ta-ma̍dhārayann । pu̠rō̠nu̠vā̠kyā̍yai yā̠jyā̍yai ॥ 8 ॥

dē̠vatā̍yai vaṣaṭkā̠rāya̍ । yachcha̍turgṛhī̠ta-ñju̠hōti̍ ।
Chandāg̍syē̠va ta-tprī̍ṇāti । tānya̍sya prī̠tāni̍ dē̠vēbhyō̍ ha̠vyaṃ va̍hanti । bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti । hō̠ta̠vya̍-ndīkṣi̠tasya̍ gṛ̠hā(3) i na hō̍ta̠vyā(3) miti̍ । ha̠virvai dī̎kṣi̠taḥ । yajju̍hu̠yāt । ha̠viṣkṛ̍ta̠ṃ yaja̍mānama̠gnau prada̍ddhyāt ।
yanna ju̍hu̠yāt ॥ 9 ॥

ya̠jña̠pa̠rura̠ntari̍yāt । yaju̍rē̠va va̍dēt ।
na ha̠viṣkṛ̍ta̠ṃ yaja̍mānama̠gnau pra̠dadhā̍ti । na ya̍jñapa̠rura̠ntarē̍ti । gā̠ya̠trī Chandā̠g̠syatya̍manyata ।
tasyai̍ vaṣaṭkā̠rō̎-'bhyayya̠ śirō̎-'chChinat ।
tasyai̎ dvē̠dhā rasa̠ḥ parā̍-'patat । pṛ̠thi̠vīma̠rdhaḥ prāvi̍śat । pa̠śūna̠rdhaḥ । yaḥ pṛ̍thi̠vī-mprāvi̍śat ॥ 10 ॥

sa kha̍di̠rō̍-'bhavat । yaḥ pa̠śūn । sō̍-'jām । yatkhā̍di̠ryabhri̠-rbhava̍ti । Chanda̍sāmē̠va rasē̍na ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati । yadaudu̍mbarī ।
ūrgvā u̍du̠mbara̍ḥ । ū̠rjaiva ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati । ya-dvai̍ṇa̠vī । tējō̠ vai vēṇu̍ḥ ॥ 11 ॥

tēja̍sai̠va ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati । ya-dvaika̍ṅkatī ।
bhā ē̠vāva̍rundhē । dē̠vasya̍ tvā savi̠tuḥ pra̍sa̠va ityabhri̠māda̍ttē̠ prasū̎tyai । a̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̠mityā̍ha । a̠śvinau̠ hi dē̠vānā̍maddhva̠ryū āstā̎m ।
pū̠ṣṇō hastā̎bhyā̠mityāha̠ yatyai̎ । vajra̍ iva̠ vā ē̠ṣā । yadabhri̍ḥ । abhri̍rasi̠ nāri̍ra̠sītyā̍ha̠ śāntyai̎ ॥ 12 ॥

a̠ddhva̠ra̠kṛ-ddē̠vēbhya̠ ityā̍ha । ya̠jñō vā a̍ddhva̠raḥ । ya̠jña̠kṛ-ddē̠vēbhya̠ iti̠ vāvaitadā̍ha । utti̍ṣṭha brahmaṇaspata̠ ityā̍ha ।
brahma̍ṇai̠va ya̠jñasya̠ śirō-'chChai̍ti ।
praitu̠ brahma̍ṇa̠spati̠rityā̍ha । prētyai̠va ya̠jñasya̠ śirō-'chChai̍ti । pra dē̠vyē̍tu sū̠nṛtētyā̍ha ।
ya̠jñō vai sū̠nṛtā̎ । achChā̍ vī̠rannarya̍-mpa̠ṅktirā̍dhasa̠mityā̍ha ॥ 13 ॥

pāṅktō̠ hi ya̠jñaḥ । dē̠vā ya̠jñanna̍yantu na̠ ityā̍ha ।
dē̠vānē̠va ya̍jña̠niya̍ḥ kurutē । dēvī̎ dyāvāpṛthivī̠ anu̍ mē magṃsāthā̠mityā̍ha । ā̠bhyāmē̠vānu̍matō ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati । ṛ̠ddhyāsa̍ma̠dya ma̠khasya̠ śira̠ ityā̍ha । ya̠jñō vai ma̠khaḥ ।
ṛ̠ddhyāsa̍ma̠dya ya̠jñasya̠ śira̠ iti̠ vāvaitadā̍ha ।
ma̠khāya̍ tvā ma̠khasya̍ tvā śī̠rṣṇa ityā̍ha ।
ni̠rdiśyai̠vaina̍ddharati ॥ 14 ॥

trirha̍rati । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠bhya ē̠va lō̠kēbhyō̍ ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati । tū̠ṣṇī-ñcha̍tu̠rthagṃ ha̍rati । apa̍rimitādē̠va ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati ।
mṛ̠tkha̠nādagrē̍ harati । tasmā̎-nmṛtkha̠naḥ ka̍ru̠ṇya̍tamaḥ । iya̠tyagra̍ āsī̠rityā̍ha । a̠syāmē̠vāCha̍mbaṭkāraṃ ya̠jñasya̠ śira̠-ssambha̍rati । ūrja̠m ँvā ē̠tagṃ rasa̍-mpṛthi̠vyā u̍pa̠dīkā̠ uddi̍hanti ॥ 15 ॥

ya-dva̠lmīka̎m । ya-dva̍lmīkava̠pā sa̍mbhā̠rō bhava̍ti ।
ūrja̍mē̠va rasa̍-mpṛthi̠vyā ava̍rundhē । athō̠ śrōtra̍mē̠va । śrōtra̠gg̠ hyē̍ta-tpṛ̍thi̠vyāḥ । ya-dva̠lmīka̍ḥ । aba̍dhirō bhavati । ya ē̠vaṃ vēda̍ । indrō̍ vṛ̠trāya̠ vajra̠muda̍yachChat ।
sa yatra̍yatra pa̠rākra̍mata ॥ 16 ॥

tannāddhri̍yata । sa pū̍tīkasta̠mbē parā̎kramata । sō̎-'ddhriyata । sō̎-'bravīt । ū̠tiṃ vai mē̍ dhā̠ iti̍ । tadū̠tīkā̍nā-mūtīka̠tvam । yadū̠tīkā̠ bhava̍nti ।
ya̠jñāyai̠vōti-nda̍dhati । a̠gni̠jā a̍si pra̠jāpa̍tē̠ rēta̠ ityā̍ha । ya ē̠va rasa̍ḥ pa̠śū-nprāvi̍śat ॥ 17 ॥

tamē̠vāva̍rundhē । pañchai̠tē sa̍mbhā̠rā bha̍vanti । pāṅktō̍ ya̠jñaḥ । yāvā̍nē̠va ya̠jñaḥ । tasya̠ śira̠-ssambha̍rati । yadgrā̠myāṇā̎-mpaśū̠nāñcharma̍ṇā sa̠mbharē̎t । grā̠myā-npa̠śūñChu̠chā-'rpa̍yēt । kṛ̠ṣṇā̠ji̠nēna̠ sambha̍rati । ā̠ra̠ṇyānē̠va pa̠śūñChu̠chā-'rpa̍yati । tasmā̎-thsa̠māva̍t-paśū̠nā-mpra̠jāya̍mānānām ॥ 18 ॥

ā̠ra̠ṇyāḥ pa̠śava̠ḥ kanī̍yāgṃsaḥ । śu̠chā hyṛ̍tāḥ ।
lō̠ma̠ta-ssambha̍rati । atō̠ hya̍sya̠ mēddhya̎m । pa̠ri̠gṛhyā ya̍nti । rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai ।
ba̠havō̍ haranti । apa̍chitimē̠vāsmi̍-ndadhati ।
uddha̍tē̠ sika̍tōpōptē̠ pari̍śritē̠ nida̍dhati̠ śāntyai̎ ।
mada̍ntībhi̠rupa̍ sṛjati ॥ 19 ॥

tēja̍ ē̠vāsmi̍-ndadhāti । madhu̍ tvā madhu̠lā ka̍rō̠tvityā̍ha । brahma̍ṇai̠vāsmi̠n -tējō̍ dadhāti ।
yadgrā̠myāṇā̠-mpātrā̍ṇā-ṅka̠pālai̎-ssagṃsṛ̠jēt ।
grā̠myāṇi̠ pātrā̍ṇi śu̠chā-'rpa̍yēt । a̠rma̠ka̠pā̠lai-ssagṃsṛ̍jati । ē̠tāni̠ vā a̍nupajīvanī̠yāni̍ । tānyē̠va śu̠chā-'rpa̍yati ।
śarka̍rābhi̠-ssagṃsṛ̍jati̠ dhṛtyai̎ । athō̍ śa̠ntvāya̍ । a̠ja̠lō̠mai-ssagṃsṛ̍jati । ē̠ṣā vā a̠gnēḥ pri̠yā ta̠nūḥ । yada̠jā । pri̠yayai̠vaina̍-nta̠nuvā̠ sagṃsṛ̍jati । athō̠ tēja̍sā । kṛ̠ṣṇā̠ji̠nasya̠ lōma̍bhi̠-ssagṃsṛ̍jati । ya̠jñō vai kṛ̍ṣṇāji̠nam ।
ya̠jñēnai̠va ya̠jñagṃ sagṃsṛ̍jati ॥ 20 ॥
(yā̠jā̍yai̠ - na ju̍hu̠yā - davi̍śa̠-d- vēṇa̠ḥ - śāntyai̍ - pa̠ṅktirā̍dhasa̠mityā̍ha - harati - dihanti - pa̠rākra̍ma̠ - tāvi̍śat - pra̠jāya̍mānānāgṃ - sṛjati - śa̠ntvāyā̠ ṣṭau cha̍) (a. 2)

anuvākaṃ 3
pari̍śritē karōti । bra̠hma̠va̠rcha̠sasya̠ pari̍gṛhītyai । na ku̠rvanna̠bhi prā̎ṇyāt । ya-tku̠rvanna̍bhi prā̠ṇyāt । prā̠ṇāñChu̠chā-'rpa̍yēt । a̠pa̠hāya̠ prāṇi̍ti ।
prā̠ṇānā̎-ṅgōpī̠thāya̍ । na pra̍va̠rgya̍m-chādi̠tyam-chā̠ntarē̍yāt । yada̍ntarē̠yāt । du̠ścharmā̎ syāt ॥ 21 ॥

tasmā̠nnānta̠rāyya̎m । ā̠tmanō̍ gōpī̠thāya̍ । vēṇu̍nā karōti । tējō̠ vai vēṇu̍ḥ । tēja̍ḥ prava̠rgya̍ḥ । tēja̍sai̠va tēja̠-ssama̍rdhayati । ma̠khasya̠ śirō̠-'sītyā̍ha । ya̠jñō vai ma̠khaḥ । tasyai̠tachChira̍ḥ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ॥ 22 ॥

tasmā̍dē̠vamā̍ha । ya̠jñasya̍ pa̠dē stha̠ ityā̍ha । ya̠jñasya̠ hyē̍tē pa̠dē । athō̠ prati̍ṣṭhityai । gā̠ya̠trēṇa̍ tvā̠ Chanda̍sā karō̠mītyā̍ha ।
Chandō̍bhirē̠vaina̍-ṅkarōti । tryu̍ddhi-ṅkarōti । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠ṣām ँlō̠kānā̠māptyai̎ । Chandō̍bhiḥ karōti ॥ 23 ॥

vī̠rya̍m ँvai Chandāgṃ̍si । vī̠ryē̍ṇai̠vaina̍-ṅkarōti ।
yaju̍ṣā̠ bila̍-ṅkarōti̠ vyāvṛ̍yai । iya̍nta-ṅkarōti ।
pra̠jāpa̍tinā yajñamu̠khēna̠ sammi̍tam । iya̍nta-ṅkarōti ।
ya̠jña̠pa̠ruṣā̠ sammi̍tam । iya̍nta-ṅkarōti ।
ē̠tāva̠dvai puru̍ṣē vī̠rya̎m । vī̠rya̍sammitam ॥ 24 ॥

apa̍rimita-ṅkarōti । apa̍rimita̠syāva̍ruddhyai । pa̠ri̠grī̠va-ṅka̍rōti̠ dhṛtyai̎ । sūrya̍sya̠ hara̍sā śrā̠yētyā̍ha । ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat । a̠śva̠śa̠kēna̍ dhūpayati । prā̠jā̠pa̠tyō vā aśva̍-ssayōni̠tvāya̍ । vṛṣṇō̠ aśva̍sya ni̠ṣpada̠sītyā̍ha ।
a̠sau vā ā̍di̠tyō vṛṣā-'śva̍ḥ । tasya̠ Chandāgṃ̍si ni̠ṣpat ॥ 25 ॥

Chandō̍bhirē̠vaina̍-ndhūpayati । a̠rchiṣē̎ tvā śō̠chiṣē̠ tvētyā̍ha । tēja̍ ē̠vāsmi̍-ndadhāti । vā̠ru̠ṇō̍-'bhīddha̍ḥ । mai̠triyōpai̍ti̠ śāntyai̎ । siddhyai̠ tvētyā̍ha । ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat । dē̠vastvā̍ savi̠tōdva̍pa̠tvityā̍ha ।
sa̠vi̠tṛpra̍sūta ē̠vaina̠-mbrahma̍ṇā dē̠vatā̍bhi̠rudva̍pati । apa̍dyamānaḥ pṛthi̠vyāmāśā̠ diśa̠ āpṛ̠ṇētyā̍ha ॥ 26 ॥

tasmā̍da̠gni-ssarvā̠ diśō-'nu̠ vibhā̍ti ।
utti̍ṣṭha bṛ̠han-bha̍vō̠rdhvasti̍ṣṭha dhru̠vastvamityā̍ha̠ prati̍ṣṭhityai ।
ī̠śva̠rō vā ē̠ṣō̎-'ndhō bhavi̍tōḥ ।
yaḥ pra̍va̠rgya̍ma̠nvīkṣa̍tē । sūrya̍sya tvā̠ chakṣu̠ṣā-'nvī̎kṣa̠ ityā̍ha ।
chakṣu̍ṣō gōpī̠thāya̍ । ṛ̠javē̎ tvā sā̠dhavē̎ tvā sukṣi̠tyai tvā̠ bhūtyai̠ tvētyā̍ha । i̠yaṃ vā ṛ̠juḥ । a̠ntari̍kṣagṃ sā̠dhu । a̠sau su̍kṣi̠tiḥ ॥ 27 ॥

diśō̠ bhūti̍ḥ । i̠mānē̠vāsmai̍ lō̠kān ka̍lpayati । athō̠ prati̍ṣṭhityai । i̠da-ma̠ha-ma̠mumā̍muṣyāya̠ṇam ँvi̠śā pa̠śubhi̍-rbrahmavarcha̠sēna̠ paryū̍hā̠mītyā̍ha ।
vi̠śaivaina̍-mpa̠śubhi̍-rbrahmavarcha̠sēna̠ paryū̍hati ।
vi̠śēti̍ rāja̠nya̍sya brūyāt । vi̠śaivaina̠-mparyū̍hati । pa̠śubhi̠riti̠ vaiśya̍sya । pa̠śubhi̍rē̠vaina̠-mparyū̍hati । a̠su̠rya̍-mpātra̠manā̎chChṛṇṇam ॥ 28 ॥

āchChṛ̍ṇatti । dē̠va̠trā-'ka̍ḥ । a̠ja̠kṣī̠rēṇāchChṛ̍ṇatti ।
pa̠ra̠maṃ vā ē̠ta-tpaya̍ḥ । yada̍jakṣī̠ram । pa̠ra̠mēṇai̠vaina̠-mpaya̠sā-''chChṛ̍ṇatti ।
yaju̍ṣā̠ vyāvṛ̍ttyai । Chandō̍bhi̠rāchChṛ̍ṇatti । Chandō̍bhi̠rvā ē̠ṣa kri̍yatē । Chandō̍bhirē̠va Chandā̠g̠syāchChṛ̍ṇatti । Chṛ̠ndhi vācha̠mityā̍ha ।
vācha̍mē̠vāva̍rundhē । Chṛ̠ndhyūrja̠mityā̍ha । ūrja̍mē̠vāva̍rundhē । Chṛ̠ndhi ha̠virityā̍ha । ha̠virē̠vāka̍ḥ । dēva̍ puraśchara sa̠ghyāsa̠ntvētyā̍ha ।
ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat ॥ 29 ॥
(syā̠-dya-tpra̍va̠rgya̍ḥ - Chandō̍bhiḥ karōti - vī̠rya̍ sammita̠m - Chandāgṃ̍si ni̠ṣpat - pṛ̠ṇētyā̍ha - sukṣi̠ti - ranā̎chChṛṇṇa̠m - Chandā̠g̠syāchChṛ̍ṇa ttya̠ṣṭau cha̍) (a. 3)

anuvākaṃ 4
brahma̠-npracha̍riṣyāmō̠ hōta̍-rgha̠rmama̠bhiṣṭu̠hītyā̍ha ।
ē̠ṣa vā ē̠tarhi̠ bṛha̠spati̍ḥ । yadbra̠hmā ।
tasmā̍ ē̠va pra̍ti̠prōchya̠ pracha̍rati ।
ā̠tmanō-'nā̎rtyai । ya̠māya̍ tvā ma̠khāya̠ tvētyā̍ha ।
ē̠tā vā ē̠tasya̍ dē̠vatā̎ḥ । tābhi̍rē̠vaina̠gṃ̠ sama̍rdhayati । mada̍ntībhi̠ḥ prōkṣa̍ti । tēja̍ ē̠vāsmi̍-ndadhāti ॥ 30 ॥

a̠bhi̠pū̠rva-mprōkṣa̍ti । a̠bhi̠pū̠rva-mē̠vāsmi̠n-tējō̍ dadhāti । triḥ prōkṣa̍ti । tryā̍vṛ̠ddhi ya̠jñaḥ । athō̍ mēddhya̠tvāya̍ । hōtā-'nvā̍ha । rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai । ana̍vānam । prā̠ṇānā̠gṃ̠ santa̍tyai ।
tri̠ṣṭubha̍-ssa̠tī-rgā̍ya̠trīri̠vānvā̍ha ॥ 31 ॥

gā̠ya̠trō hi prā̠ṇaḥ । prā̠ṇamē̠va yaja̍mānē dadhāti । santa̍ta̠manvā̍ha । prā̠ṇānā̍ma̠nnādya̍sya̠ santa̍tyai । athō̠ rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai । ya-tpari̍mitā anubrū̠yāt । pari̍mita̠mava̍rundhīta । apa̍rimitā̠ anvā̍ha ।
apa̍rimita̠syāva̍ruddhyai । śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ ॥ 32 ॥

ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । ūṃrmuñjā̎ḥ । ya-nmau̠ñjō vē̠dō bhava̍ti । ū̠rjaiva ya̠jñasya̠ śira̠-ssama̍rdhayati । prā̠ṇā̠hu̠tī-rju̍hōti । prā̠ṇānē̠va yaja̍mānē dadhāti । sa̠pta ju̍hōti । sa̠pta vai śī̍rṣa̠ṇyā̎ḥ prā̠ṇāḥ । prā̠ṇānē̠vāsmi̍-ndadhāti । dē̠vastvā̍ savi̠tā maddhvā̍-'na̠ktvityā̍ha ॥ 33 ॥

tēja̍sai̠vaina̍manakti । pṛ̠thi̠vī-ntapa̍sastrāya̠svēti̠ hira̍ṇya̠mupā̎syati । a̠syā ana̍tidāhāya । śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । a̠gni-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ । pra̠la̠vānā̠dīpyōpā̎syati । dē̠vatā̎svē̠va ya̠jñasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti । apra̍tiśīrṇāgra-mbhavati ।
ē̠ta-dba̍rhi̠rhyē̍ṣaḥ ॥ 34 ॥

a̠rchira̍si śō̠chira̠sītyā̍ha । tēja̍ ē̠vāsmi̍-nbrahmavarcha̠sa-nda̍dhāti । sagṃsī̍dasva ma̠hāgṃ a̠sītyā̍ha । ma̠hān. hyē̍ṣaḥ । bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti ।
ē̠tē vāva ta ṛ̠tvija̍ḥ । yē da̍rśapūrṇamā̠sayō̎ḥ ।
atha̍ ka̠thā hōtā̠ yaja̍mānāyā̠śiṣō̠ nāśā̎sta̠ iti̍ ।
pu̠rastā̍dāśī̠ḥ khalu̠ vā a̠nyō ya̠jñaḥ । u̠pari̍ṣṭādāśīra̠nyaḥ ॥ 35 ॥

a̠nā̠dhṛ̠ṣyā pu̠rastā̠diti̠ yadē̠tāni̠ yajū̠g̠ṣyāha̍ । śī̠r̠ṣa̠ta ē̠va ya̠jñasya̠ yaja̍māna ā̠śiṣō-'va̍rundhē । āyu̍ḥ pu̠rastā̍dāha । pra̠jā-nda̍kṣiṇa̠taḥ । prā̠ṇa-mpa̠śchāt ।
śrōtra̍muttara̠taḥ । vidhṛ̍timu̠pari̍ṣṭāt । prā̠ṇānē̠vāsmai̍ sa̠mīchō̍ dadhāti ।
ī̠śva̠rō vā ē̠ṣa diśō-'nūnma̍ditōḥ ।
yandiśō-'nu̍ vyāsthā̠paya̍nti ॥ 36 ॥

manō̠raśvā̍-'si̠ bhūri̍pu̠trētī̠mā-ma̠bhimṛ̍śati ।
i̠yaṃ vai manō̠raśvā̠ bhūri̍putrā । a̠syāmē̠va prati̍tiṣṭha̠tyanu̍nmādāya । sū̠pa̠sadā̍ mē bhūyā̠ mā mā̍ higṃsī̠rityā̠hāhigṃ̍sāyai ।
chita̍-sstha pari̠chita̠ ityā̍ha । apa̍chitimē̠vāsmi̍-ndadhāti । śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ।
a̠sau khalu̠ vā ā̍di̠tyaḥ pra̍va̠rgya̍ḥ । tasya̍ ma̠rutō̍ ra̠śmaya̍ḥ ॥ 37 ॥

svāhā̍ ma̠rudbhi̠ḥ pari̍śraya̠svētyā̍ha । a̠mumē̠vādi̠tyagṃ ra̠śmibhi̠ḥ paryū̍hati ।
tasmā̍-da̠sāvā̍di̠tyō̍-'muṣmi̍n ँlō̠kē ra̠śmibhi̠ḥ paryū̍ḍhaḥ । tasmā̠-drājā̍ vi̠śā paryū̍ḍhaḥ । tasmā̎-dgrāma̠ṇī-ssa̍jā̠taiḥ paryū̍ḍhaḥ । a̠gnē-ssṛ̠ṣṭasya̍ ya̠taḥ । vika̍ṅkata̠-mbhā ā̎rchChat ।
ya-dvaika̍ṅkatāḥ pari̠dhayō̠ bhava̍nti ।
bhā ē̠vāva̍rundhē । dvāda̍śa bhavanti ॥ 38 ॥

dvāda̍śa̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ । sa̠ṃva̠thsa̠ramē̠vāva̍rundhē ।
asti̍ trayōda̠śō māsa̠ ityā̍huḥ । ya-ttra̍yōda̠śaḥ pa̍ri̠dhirbhava̍ti । tēnai̠va tra̍yōda̠śa-mmāsa̠mava̍rundhē । a̠ntari̍kṣasyānta̠-rdhira̠sītyā̍ha̠ vyāvṛ̍ttyai । diva̠-ntapa̍sastrāya̠svē-tyu̠pari̍ṣṭā̠-ddhira̍ṇya̠madhi̠ nida̍dhāti । a̠muṣyā̠ ana̍tidāhāya । athō̍ ā̠bhyāmē̠vaina̍mubha̠yata̠ḥ pari̍gṛhṇāti ।
arha̍-nbibharṣi̠ sāya̍kāni̠ dhanvētyā̍ha ॥ 39 ॥

stautyē̠vaina̍mē̠tat । gā̠ya̠trama̍si̠ traiṣṭu̍bhamasi̠ jāga̍tama̠sīti̍ dha̠vitrā̠ṇyāda̍ttē । Chandō̍bhirē̠vainā̠nyāda̍ttē । madhu̠ maddhviti̍ dhūnōti । prā̠ṇō vai madhu̍ । prā̠ṇamē̠va yaja̍mānē dadhāti । triḥ pari̍yanti । tri̠vṛddhi prā̠ṇaḥ ।
triḥ pari̍yanti । tryā̍vṛ̠ddhi ya̠jñaḥ ॥ 40 ॥
athō̠ rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai । triḥ puna̠ḥ pari̍yanti ।
ṣaṭ-thsampa̍dyantē । ṣaḍvā ṛ̠tava̍ḥ । ṛ̠tuṣvē̠va prati̍tiṣṭhanti । yō vai gha̠rmasya̍ pri̠yān-ta̠nuva̍mā̠krāma̍ti । du̠ścharmā̠ vai sa bha̍vati ।
ē̠ṣa ha̠ vā a̍sya pri̠yā-nta̠nuva̠mākrā̍mati ।
ya striḥ pa̠rītya̍ chatu̠rtha-mparyē̍ti ।
ē̠tāgṃ ha̠ vā a̍syō̠gradē̍vō̠ rāja̍ni̠rācha̍krāma ॥ 41 ॥

tatō̠ vai sa du̠ścharmā̍-'bhavat । tasmā̠-ttriḥ pa̠rītya̠ na cha̍tu̠rtha-mparī̍yāt । ā̠tmanō̍ gōpī̠thāya̍ । prā̠ṇā vai dha̠vitrā̍ṇi । avya̍tiṣaṅga-ndhūnvanti ।
prā̠ṇānā̠-mavya̍tiṣaṅgāya̠ klṛptyai̎ । vi̠ni̠ṣadya̍ dhūnvanti । di̠kṣvē̍va prati̍tiṣṭhanti । ū̠rdhvandhū̎nvanti । su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai । sa̠rvatō̍ dhūnvanti ।
tasmā̍da̠yagṃ sa̠rvata̍ḥ pavatē ॥ 42 ॥
(da̠dhā̠- tī̠vānvā̍ha - ya̠jña - syā̍hai̠ - ṣa - u̠pari̍ṣṭādāśīra̠nyō - vyā̎sthā̠paya̍nti - ra̠śmayō̍ - bhavanti̠ - dhanvētyā̍ha - ya̠jña - ścha̍krāma̠ - sama̍ṣṭyai̠ dvē cha̍) (a. 4)

anuvākaṃ 5
a̠gniṣṭvā̠ vasu̍bhiḥ pu̠rastā̎-drōchayatu gāya̠trēṇa̠ Chanda̠sētyā̍ha । a̠gnirē̠vaina̠ṃ vasu̍bhiḥ pu̠rastā̎-drōchayati gāya̠trēṇa̠ Chanda̍sā । sa mā̍ ruchi̠tō rō̍cha̠yētyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
indra̍stvā ru̠drai-rda̍kṣiṇa̠tō rō̍chayatu̠ traiṣṭu̍bhēna̠
Chanda̠sētyā̍ha । indra̍ ē̠vainagṃ̍ ru̠drai-rda̍kṣiṇa̠tō rō̍chayati̠ traiṣṭu̍bhēna̠ Chanda̍sā । sa mā̍ ruchi̠tō rō̍cha̠yētyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
varu̍ṇastvā-''di̠tyaiḥ pa̠śchā-drō̍chayatu̠ jāga̍tēna̠ Chanda̠sētyā̍ha । varu̍ṇa ē̠vaina̍mādi̠tyaiḥ pa̠śchā-drō̍chayati̠ jāga̍tēna̠ Chanda̍sā ॥ 43 ॥

sa mā̍ ruchi̠tō rō̍cha̠yētyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
dyu̠tā̠nastvā̍ māru̠tō ma̠rudbhi̍ruttara̠tō rō̍chaya̠tvānu̍ṣṭubhēna̠ Chanda̠sētyā̍ha ।
dyu̠tā̠na ē̠vaina̍-mmāru̠tō ma̠rudbhi̍ruttara̠tō rō̍chaya̠tyānu̍ṣṭubhēna̠ Chanda̍sā ।
sa mā̍ ruchi̠tō rō̍cha̠yētyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
bṛha̠spati̍stvā̠ viśvai̎-rdē̠vairu̠pari̍ṣṭā-drōchayatu̠ pāṅktē̍na̠ Chanda̠sētyā̍ha ।
bṛha̠spati̍rē̠vaina̠m ँviśvai̎-rdē̠vairu̠pari̍ṣṭā-drōchayati̠ pāṅktē̍na̠ Chanda̍sā ।
sa mā̍ ruchi̠tō rō̍cha̠yētyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ॥ 44 ॥

rō̠chi̠tastva-ndē̍va gharma dē̠vēṣvasītyā̍ha । rō̠chi̠tō hyē̍ṣa dē̠vēṣu̍ । rō̠chi̠ṣī̠yāha-mma̍nu̠ṣyē̎ṣvityā̍ha । rōcha̍ta ē̠vaiṣa ma̍nu̠ṣyē̍ṣu । samrā̎ḍ gharma ruchi̠tastva-ndē̠vēṣvāyu̍ṣmāg stēja̠svī bra̍hmavarcha̠sya̍sītyā̍ha ।
ru̠chi̠tō hyē̍ṣa dē̠vēṣvāyu̍ṣmāg stēja̠svī bra̍hmavarcha̠sī ।
ru̠chi̠tō̍-'ha-mma̍nu̠ṣyē̎ṣvāyu̍ṣmāg stēja̠svī bra̍hmavarcha̠sī bhū̍yāsa̠mityā̍ha ।
ru̠chi̠ta ē̠vaiṣa ma̍nu̠ṣyē̎ṣvāyu̍ṣmāg stēja̠svī bra̍hmavarcha̠sī bha̍vati । ruga̍si̠ rucha̠-mmayi̍ dhēhi̠ mayi̠ rugityā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
taṃ yadē̠tai-ryaju̍rbhi̠rarō̍chayitvā । ru̠chi̠tō gha̠rma iti̍ prabrū̠yāt । arō̍chukō-'ddhva̠ryu-ssyāt ।
arō̍chukō̠ yaja̍mānaḥ । atha̠ yadē̍namē̠tairyaju̍rbhī rōchayi̠tvā । ru̠chi̠tō gharma̠ iti̠ prāha̍ । rōchu̍kō-'ddhva̠ryu-rbhava̍ti । rōchu̍kō̠ yaja̍mānaḥ ॥ 45 ॥
(pa̠śchā-drō̍chayati̠ jaga̍tēna̠ Chanda̍sā̠ - pāṅktē̍na̠ Chanda̍sā̠ sa mā̍ ruchi̠tō rō̍cha̠yētyā̍hā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē - śāstē̠ 'ṣṭau cha̍) (a. 5)

anuvākaṃ 6
śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । grī̠vā u̍pa̠sada̍ḥ । pu̠rastā̍dupa̠sadā̎-mprava̠rgya̍-mpravṛ̍ṇakti । grī̠vāsvē̠va ya̠jñasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti । triḥ pravṛ̍ṇakti । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠bhya ē̠va lō̠kēbhyō̍ ya̠jñasya̠ śirō-'va̍rundhē ।
ṣaṭ-thsampa̍dyantē । ṣaḍvā ṛ̠tava̍ḥ ॥ 46 ॥

ṛ̠tubhya̍ ē̠va ya̠jñasya̠ śirō-'va̍rundhē । dvāda̍śa̠ kṛtva̠ḥ pravṛ̍ṇakti । dvāda̍śa̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ । sa̠ṃva̠thsa̠rādē̠va ya̠jñasya̠ śirō-'va̍rundhē । chatu̍rvigṃśati̠-ssampa̍dyantē । chatu̍rvigṃśatirardhamā̠sāḥ ।
a̠rdha̠mā̠sēbhya̍ ē̠va ya̠jñasya̠ śirō-'va̍rundhē । athō̠ khalu̍ । sa̠kṛdē̠va pra̠vṛjya̍ḥ । ēka̠gṃ̠ hi śira̍ḥ ॥ 47 ॥

a̠gni̠ṣṭō̠mē pravṛ̍ṇakti । ē̠tāvā̠n̠. vai ya̠jñaḥ । yāvā̍nagniṣṭō̠maḥ । yāvā̍nē̠va ya̠jñaḥ । tasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti । nōkthyē̎ pravṛ̍ñjyāt ।
pra̠jā vai pa̠śava̍ u̠kthāni̍ । yadu̠kthyē̎ pravṛ̠ñjyāt ।
pra̠jā-mpa̠śūna̍sya̠ nirda̍hēt । vi̠śva̠jiti̠ sarva̍pṛṣṭhē̠ pravṛ̍ṇakti ॥ 48 ॥

pṛ̠ṣṭhāni̠ vā achyu̍tañchyāvayanti ।
pṛ̠ṣṭhairē̠vāsmā̠ achyu̍tañchyāvayi̠tvā-'va̍rundhē । apa̍śya-ṅgō̠pāmityā̍ha । prā̠ṇō vai gō̠pāḥ । prā̠ṇamē̠va pra̠jāsu̠ viyā̍tayati ।
apa̍śya-ṅgō̠pāmityā̍ha । a̠sau vā ā̍di̠tyō gō̠pāḥ । sa hīmāḥ pra̠jā gō̍pā̠yati̍ । tamē̠va pra̠jānā̎-ṅgō̠ptāra̍-ṅkurutē । ani̍padyamāna̠mityā̍ha ॥ 49 ॥

na hyē̍ṣa ni̠padya̍tē । ā cha̠ parā̍ cha pa̠thibhi̠śchara̍nta̠mityā̍ha । ā cha̠ hyē̍ṣa parā̍ cha pa̠thibhi̠śchara̍ti । sa sa̠ddhrīchī̠-ssa viṣū̍chī̠rvasā̍na̠ ityā̍ha । sa̠ddhrīchī̎ścha̠ hyē̍ṣa viṣū̍chīścha̠ vasā̍naḥ pra̠jā a̠bhi vi̠paśya̍ti । ā va̍rīvarti̠ bhuva̍nēṣva̠ntarityā̍ha । ā hyē̍ṣa va̍rī̠varti̠ bhuva̍nēṣva̠ntaḥ । atra̍ prā̠vīrmadhu̠ māddhvī̎bhyā̠-mmadhu̠ mādhū̍chībhyā̠mityā̍ha ।
vāsa̍ntikāvē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati ।
sama̠gnira̠gninā̍ ga̠tētyā̍ha ॥ 50 ॥

graiṣmā̍vē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati । sama̠gnira̠gninā̍ ga̠tētyā̍ha । a̠gnirhyē̍vaiṣō̎-'gninā̍ sa̠ṅgachCha̍tē । svāhā̠ sama̠gnistapa̍sā ga̠tētyā̍ha ।
pūrva̍mē̠vōdi̠tam । utta̍rēṇā̠bhigṛ̍ṇāti ।
dha̠rtā di̠vō vibhā̍si̠ raja̍saḥ pṛthi̠vyā ityā̍ha ।
vārṣi̍kāvē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati ।
hṛ̠dē tvā̠ mana̍sē̠ tvētyā̍ha । śā̠ra̠dāvē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati ॥ 51 ॥

di̠vi dē̠vēṣu̠ hōtrā̍ ya̠chChētyā̍ha । hōtrā̍bhirē̠vēmān ँlō̠kān-thsa-nda̍dhāti । viśvā̍sā-mbhuvā-mpata̠ ityā̍ha । haima̍ntikāvē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati ।
dē̠va̠śrūstva-ndē̍va gharma dē̠vā-npā̠hītyā̍ha ।
śai̠śi̠rāvē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati ।
ta̠pō̠jāṃ vācha̍ma̠smē niya̍chCha dēvā̠yuva̠mityā̍ha ।
yā vai mēddhyā̠ vāk । sā ta̍pō̠jāḥ । tāmē̠vāva̍rundhē ॥ 52 ॥

garbhō̍ dē̠vānā̠mityā̍ha । garbhō̠ hyē̍ṣa dē̠vānā̎m । pi̠tā ma̍tī̠nāmityā̍ha । pra̠jā vai ma̠taya̍ḥ । tāsā̍mē̠ṣa ē̠va pi̠tā । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ।
tasmā̍dē̠vamā̍ha । pati̍ḥ pra̠jānā̠mityā̍ha । pati̠rhyē̍ṣa pra̠jānā̎m । mati̍ḥ kavī̠nāmityā̍ha ॥ 53 ॥

mati̠rhyē̍ṣa ka̍vī̠nām । sa-ndē̠vō dē̠vēna̍ savi̠trā 'ya̍tiṣṭa̠ sagṃ sūryē̍ṇāru̠ktētyā̍ha ।
a̠muñchai̠vādi̠tya-mpra̍va̠rgya̍ñcha̠ sagṃśā̎sti ।
ā̠yu̠rdāstvama̠smabhya̍-ṅgharma varchō̠dā a̠sītyā̍ha ।
ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē । pi̠tā nō̍-'si pi̠tā nō̍ bō̠dhētyā̍ha । bō̠dhaya̍tyē̠vaina̎m । na vai̠ tē̍-'vakā̠śā bha̍vanti । patni̍yai daśa̠maḥ ।
nava̠ vai puru̍ṣē prā̠ṇāḥ ॥ 54 ॥

nābhi̍rdaśa̠mī । prā̠ṇānē̠va yaja̍mānē dadhāti । athō̠ daśā̎kṣarā vi̠rāṭ । anna̍ṃ vi̠rāṭ । vi̠rājai̠vānnādya̠mava̍rundhē । ya̠jñasya̠ śirō̎-'chChidyata । ta-ddē̠vā hōtrā̍bhi̠ḥ pratya̍dadhuḥ । ṛ̠tvijō-'vē̎kṣantē । ē̠tā vai hōtrā̎ḥ । hōtrā̍bhirē̠va ya̠jñasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti ॥ 55 ॥

ru̠chi̠tamavē̎kṣantē । ru̠chi̠tādvai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । pra̠jānā̠gṃ̠ sṛṣṭyai̎ । ru̠chi̠tamavē̎kṣantē । ru̠chi̠tādvai pa̠rjanyō̍ varṣati । varṣu̍kaḥ pa̠rjanyō̍ bhavati । sa-mpra̠jā ē̍dhantē । ru̠chi̠tamavē̎kṣantē । ru̠chi̠tam ँvai bra̍hmavarcha̠sam । bra̠hma̠va̠rcha̠sinō̍ bhavanti ॥ 56 ॥

a̠dhī̠yantō-'vē̎kṣantē । sarva̠māyu̍ryanti । na patnyavē̎kṣēta । ya-tpantya̠vēkṣē̍ta । prajā̍yēta । pra̠jāntva̍syai̠ nirda̍hēt । yannāvēkṣē̍ta । na prajā̍yēta ।
nāsyai̎ pra̠jānnirda̍hēt । ti̠ra̠skṛtya̠ yaju̍-rvāchayati । prajā̍yatē । nāsyai̎ pra̠jānnirda̍hati । tvaṣṭī̍matī tē sapē̠yētyā̍ha । sapā̠ddhi pra̠jāḥ pra̠jāya̍ntē ॥ 57 ॥
(ṛ̠tavō̠ - hi śira̠ḥ - sarva̍pṛṣṭhē̠ pravṛ̍ṇa̠ - ktyani̍padyamāna̠mityā̍ha - ga̠tētyā̍ha - śāra̠dāvē̠vāsmā̍ ṛ̠tū ka̍lpayati - rundhē - kavi̠nāmityā̍ha - prā̠ṇāḥ - prati̍dadhāti - bhavanti - vāchayati cha̠tvāri̍ cha) (a. 6)
anuvākaṃ 7
dē̠vasya̍ tvā savi̠tuḥ pra̍sa̠va iti̍ raśa̠nāmāda̍ttē̠ prasū̎tyai । a̠śvinō̎-rbā̠hubhyā̠mityā̍ha । a̠śvinau̠ hi dē̠vānā̍maddhva̠ryū āstā̎m । pū̠ṣṇō hastā̎bhyā̠mityā̍ha̠ yatyai̎ । āda̠dē-'di̍tyai̠ rāsnā̠-'sītyā̍ha̠ yaju̍ṣkṛtyai । iḍa̠ ēhyadi̍ta̠ ēhi̠ sara̍sva̠tyēhītyā̍ha । ē̠tāni̠ vā a̍syai dēvanā̠māni̍ ।
dē̠va̠nā̠mairē̠vainā̠-māhva̍yati । asā̠vēhya-sā̠vēhya-sā̠vēhītyā̍ha । ē̠tāni̠ vā a̍syai manuṣyanā̠māni̍ ॥ 58 ॥

ma̠nu̠ṣya̠nā̠mairē̠vainā̠māhva̍yati ।
ṣaṭ-thsampa̍dyantē । ṣaḍvā ṛ̠tava̍ḥ ।
ṛ̠tubhi̍rē̠vainā̠māhva̍yati । adi̍tyā u̠ṣṇīṣa̍ma̠sītyā̍ha । ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat ।
vā̠yura̍syai̠ḍa ityā̍ha । vā̠yu̠dē̠va̠tyō̍ vai va̠thsaḥ ।
pū̠ṣā tvō̠pāva̍sṛja̠tvityā̍ha । pau̠ṣṇā vai dē̠vata̍yā pa̠śava̍ḥ ॥ 59 ॥

svayai̠vaina̍-ndē̠vata̍yō̠pāva̍sṛjati । a̠śvibhyā̠-mpradā̍pa̠yētyā̍ha । a̠śvinau̠ vai dē̠vānā̎-mbhi̠ṣajau̎ । tābhyā̍mē̠vāsmai̍ bhēṣa̠ja-ṅka̍rōti । yastē̠ stana̍-śśaśa̠ya ityā̍ha । stautyē̠vainā̎m । usra̍ gha̠rmagṃ śi̠gṃ̠ṣōsra̍ gha̠rma-mpā̍hi gha̠rmāya̍ śi̠gṃ̠ṣētyā̍ha । yathā̎ brū̠yāda̠muṣmai̍ dē̠hīti̍ । tā̠dṛgē̠va tat । bṛha̠spati̠stvōpa̍sīda̠tvityā̍ha ॥ 60 ॥

brahma̠ vai dē̠vānā̠-mbṛha̠spati̍ḥ । brahma̍ṇai̠vainā̠mupa̍sīdati ।
dāna̍va-sstha̠ pēra̍va̠ ityā̍ha । mēddhyā̍nē̠vainā̎nkarōti ।
vi̠ṣva̠gvṛtō̠ lōhi̍tē̠nētyā̍ha̠ vyāvṛ̍ttyai ।
a̠śvibhyā̎-mpinvasva̠ sara̍svatyai pinvasva pū̠ṣṇē pi̍nvasva̠ bṛha̠spata̍yē pinva̠svētyā̍ha ।
ē̠tābhyō̠ hyē̍ṣā dē̠vatā̎bhya̠ḥ pinva̍tē ।
indrā̍ya pinva̠svēndrā̍ya pinva̠svētyā̍ha ।
indra̍mē̠va bhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati । dvirindrā̠yētyā̍ha ॥ 61 ॥

tasmā̠dindrō̍ dē̠vatā̍nā-mbhūyiṣṭha̠bhākta̍maḥ ।
gā̠ya̠trō̍-'si̠ traiṣṭu̍bhō-'si̠ jāga̍tama̠sīti̍ śaphōpaya̠mānāda̍ttē ।
Chandō̍bhirē̠vainā̠nāda̍ttē । sa̠hōrjō bhā̠gēnōpa̠mēhītyā̍ha ।
ū̠rja ē̠vaina̍-mbhā̠gama̍kaḥ ।
a̠śvinau̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̠ śira̍ḥ prati̠dadha̍tāvabrūtām ।
ā̠vābhyā̍mē̠va pūrvā̎bhyā̠ṃ vaṣa̍ṭkriyātā̠ iti̍ ।
indrā̎śvinā̠ madhu̍na-ssāra̠ghasyētyā̍ha ।
a̠śvibhyā̍mē̠va pūrvā̎bhyā̠ṃ vaṣa̍ṭkarōti ।
athō̍ a̠śvinā̍vē̠va bhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati ॥ 62 ॥

gha̠rma-mpā̍ta vasavō̠ yaja̍tā̠ vaḍityā̍ha ।
vasū̍nē̠va bhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati । ya-dva̍ṣaṭku̠ryāt । yā̠tayā̍mā-'sya vaṣaṭkā̠ra-ssyā̎t ।
yanna va̍ṣaṭku̠ryāt । rakṣāgṃ̍si ya̠jñagṃ ha̍nyuḥ । vaḍityā̍ha । pa̠rōkṣa̍mē̠va vaṣa̍ṭkarōti । nāsya̍ yā̠tayā̍mā vaṣaṭkā̠rō bhava̍ti ।
na ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si ghnanti ॥ 63 ॥

svāhā̎ tvā̠ sūrya̍sya ra̠śmayē̍ vṛṣṭi̠vana̍yē juhō̠mītyā̍ha । yō vā a̍sya̠ puṇyō̍ ra̠śmiḥ । sa vṛ̍ṣṭi̠vani̍ḥ । tasmā̍ ē̠vaina̍-ñjuhōti ।
madhu̍ ha̠vira̠sītyā̍ha । sva̠daya̍tyē̠vaina̎m । sūrya̍sya̠ tapa̍sta̠pētyā̍ha ।
ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat । dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̎-ntvā̠ pari̍gṛhṇā̠mītyā̍ha ।
dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍-mē̠vaina̠-mpari̍gṛhṇāti ॥ 64 ॥

a̠ntari̍kṣēṇa̠ tvōpa̍yachChā̠mītyā̍ha । a̠ntari̍kṣēṇai̠vaina̠-mupa̍yachChati ।
na vā ē̠ta-mma̍nu̠ṣyō̍ bhartu̍marhati ।
dē̠vānā̎-ntvā pitṛ̠ṇāmanu̍matō̠ bhartugṃ̍ śakēya̠mityā̍ha । dē̠vairē̠vaina̍-mpi̠tṛbhi̠ranu̍mata̠ āda̍ttē । vi vā ē̍namē̠tada̍rdhayanti । ya-tpa̠śchā-tpra̠vṛjya̍ pu̠rō juhva̍ti । tējō̍-'si̠ tējō-'nu̠ prēhītyā̍ha । tēja̍ ē̠vāsmi̍-ndadhāti । di̠vi̠spṛmmā mā̍ higṃsī-rantarikṣa̠spṛmmā mā̍ higṃsīḥ
pṛthivi̠spṛmmā mā̍ higṃsī̠rityā̠hāhigṃ̍sāyai ॥ 65 ॥

suva̍rasi̠ suva̍rmē yachCha̠ diva̍ṃ yachCha di̠vō mā̍ pā̠hītyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē । śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ।
ā̠tmā vā̠yuḥ । u̠dyatya̍ vātanā̠mānyā̍ha ।
ā̠tmannē̠va ya̠jñasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti ।
ana̍vānam । prā̠ṇānā̠gṃ̠ santa̍tyai । pañchā̍ha ॥ 66 ॥

pāṅktō̍ ya̠jñaḥ । yāvā̍nē̠va ya̠jñaḥ । tasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti । a̠gnayē̎ tvā̠ vasu̍matē̠ svāhētyā̍ha ।
a̠sau vā ā̍di̠tyō̎-'gni-rvasu̍mān । tasmā̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । sōmā̍ya tvā ru̠drava̍tē̠ svāhētyā̍ha ।
cha̠ndramā̠ vai sōmō̍ ru̠dravān̍ । tasmā̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । varu̍ṇāya tvā-''di̠tyava̍tē̠ svāhētyā̍ha ॥ 67 ॥

a̠phsu vai varu̍ṇa ādi̠tyavān̍ । tasmā̍ ē̠vaina̍ñjuhōti ।
bṛha̠spata̍yē tvā vi̠śvadē̎vyāvatē̠ svāhētyā̍ha ।
brahma̠ vai dē̠vānā̠-mbṛha̠spati̍ḥ ।
brahma̍ṇa ē̠vaina̍ñjuhōti ।
sa̠vi̠trē tva̍rbhu̠matē̍ vibhu̠matē̎ prabhu̠matē̠ vāja̍vatē̠ svāhētyā̍ha । sa̠ṃva̠thsa̠rō vai sa̍vi̠tarbhu̠mān. vi̍bhu̠mā-npra̍bhu̠mān. vāja̍vān । tasmā̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । ya̠māya̠ tvā-'ṅgi̍rasvatē pitṛ̠matē̠ svāhētyā̍ha ।
prā̠ṇō vai ya̠mō-'ṅgi̍rasvā-npitṛ̠mān ॥ 68 ॥

tasmā̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । ē̠tābhya̍ ē̠vaina̍-ndē̠vatā̎bhyō juhōti । daśa̠ sampa̍dyantē । daśā̎kṣarā vi̠rāṭ । anna̍ṃ vi̠rāṭ । vi̠rājai̠vānnādya̠mava̍rundhē । rau̠hi̠ṇābhyā̠ṃ vai dē̠vā-ssu̍va̠rgaṃ lō̠kamā̍yann । ta-drau̍hi̠ṇayō̍ rauhiṇa̠tvam । ya-drau̍hi̠ṇau bhava̍taḥ । rau̠hi̠ṇābhyā̍mē̠va ta-dyaja̍māna-ssuva̠rgaṃ lō̠kamē̍ti ।
aha̠rjyōti̍ḥ kē̠tunā̍ juṣatāgṃ sujyō̠tirjyōti̍ṣā̠g̠ svāhā̠ rātri̠rjyōti̍ḥ kē̠tunā̍ juṣatāgṃ sujyō̠tirjyōti̍ṣā̠g̠ svāhētyā̍ha ।
ā̠di̠tyamē̠va tada̠muṣmi̍n ँlō̠kē-'hnā̍ pa̠rastā̎-ddādhāra । rātri̍yā a̠vastā̎t ।
tasmā̍da̠sāvā̍di̠tyō̍ 'muṣmi̍n ँlō̠kē̍-'hōrā̠trābhyā̎-ndhṛ̠taḥ ॥ 69 ॥
(ma̠nu̠ṣya̠nā̠māni̍ - pa̠śava̍ḥ - sīda̠tvityā̠ - hēndrā̠yētyā̍hā - rdhayati - ghnanti - gṛhṇā̠ - tyahigṃ̍sāyai̠ - pañchā̍hā - di̠tyava̍tē̠ svāhētyā̍ha - pitṛ̠mā - nē̍ti cha̠tvāri̍ cha) (a. 7)

anuvākaṃ 8
viśvā̠ āśā̍ dakṣiṇa̠sadityā̍ha । viśvā̍nē̠va dē̠vā-nprī̍ṇāti । athō̠ duri̍ṣṭyā ē̠vaina̍-mpāti । viśvā̎-ndē̠vāna̍yāḍi̠hētyā̍ha । viśvā̍nē̠va dē̠vā-nbhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati । svāhā̍kṛtasya gha̠rmasya̠ madhō̎ḥ pibatamaśvi̠nētyā̍ha ।
a̠śvinā̍vē̠va bhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati ।
svāhā̠-'gnayē̍ ya̠jñiyā̍ya̠ śaṃyaju̍rbhi̠rityā̍ha । a̠bhyē̍vaina̍-ṅghārayati । athō̍ ha̠virē̠vāka̍ḥ ॥ 70 ॥

aśvi̍nā gha̠rma-mpā̍tagṃ hārdivā̠na-maha̍rdi̠vābhi̍-rū̠tibhi̠rityā̍ha । a̠śvinā̍vē̠va bhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati । anu̍ vā̠-ndyāvā̍pṛthi̠vī magṃ̍sātā̠mityā̠hānu̍matyai ।
svāhēndrā̍ya̠ svāhēndrā̠ vaḍityā̍ha ।
indrā̍ya̠ hi pu̠rō hū̠yatē̎ । ā̠śrāvyā̍ha gha̠rmasya̍ ya̠jēti̍ । vaṣa̍ṭkṛtē juhōti । rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai । anu̍yajati sva̠gākṛ̍tyai ।
gha̠rmama̍pātamaśvi̠nētyā̍ha ॥ 71 ॥

pūrva̍mē̠vōdi̠tam । utta̍rēṇā̠bhigṛ̍ṇāti ।
anu̍ vā̠n-dyāvā̍pṛthi̠vī a̍magṃsātā̠mityā̠hānu̍matyai ।
ta-mprā̠vya̍m ँyathā̠vaṇṇamō̍ di̠vē nama̍ḥ pṛthi̠vyā ityā̍ha । ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat । di̠vi dhā̍ i̠maṃ ya̠jñaṃ ya̠jñami̠ma-ndi̠vi dhā̠ ityā̍ha ।
su̠va̠rgamē̠vaina̍m ँlō̠ka-ṅga̍mayati ।
diva̍-ṅgachChā̠ntari̍kṣa-ṅgachCha pṛthi̠vī-ṅga̠chChētyā̍ha ।
ē̠ṣvē̍vaina̍m ँlō̠kēṣu̠ prati̍ṣṭhāpayati । pañcha̍ pra̠diśō̍ ga̠chChētyā̍ha ॥ 72 ॥

di̠kṣvē̍vaina̠-mprati̍ṣṭhāpayati ।
dē̠vā-ngha̍rma̠pā-nga̍chCha pi̠tṝ-ngha̍rma̠pā-nga̠chChētyā̍ha । u̠bhayē̎ṣvē̠vaina̠-mprati̍ṣṭhāpayati । ya-tpinva̍tē । varṣu̍kaḥ pa̠rjanyō̍ bhavati । tasmā̠-tpinva̍māna̠ḥ puṇya̍ḥ । ya-tprāmpinva̍tē । ta-ddē̠vānā̎m । ya-dda̍kṣi̠ṇā । tat-pi̍tṛ̠ṇām ॥ 73 ॥

ya-tpra̠tyak । ta-nma̍nu̠ṣyā̍ṇām । yadudaṅṅ̍ । ta-dru̠drāṇā̎m । prāñcha̠muda̍ñcha-mpinvayati । dē̠va̠trā-'ka̍ḥ । athō̠ khalu̍ । sarvā̠ anu̠ diśa̍ḥ pinvayati । sarvā̠ diśa̠-ssamē̍dhantē । a̠nta̠ḥpa̠ri̠dhi pi̍nvayati ॥ 74 ॥

tēja̠sō-'ska̍ndāya । i̠ṣē pī̍pihyū̠rjē pī̍pi̠hītyā̍ha ।
iṣa̍mē̠vōrja̠ṃ yaja̍mānē dadhāti । yaja̍mānāya pīpi̠hītyā̍ha । yaja̍mānāyai̠vaitā-mā̠śiṣa̠māśā̎stē ।
mahya̠ñjyaiṣṭhyā̍ya pīpi̠hītyā̍ha ।
ā̠tmana̍ ē̠vaitāmā̠śiṣa̠māśā̎stē ।
tviṣyai̎ tvā dyu̠mnāya̍ tvēndri̠yāya̍ tvā̠ bhūtyai̠ tvētyā̍ha । ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat । dharmā̍-'si su̠dharmā mē̎ nya̠smē brahmā̍ṇi dhāra̠yētyā̍ha ॥ 75 ॥

brahma̍nnē̠vaina̠-mprati̍ṣṭhāpayati । nēttvā̠ vāta̍-sska̠ndayā̠diti̠ yadya̍bhi̠charē̎t । a̠muṣya̍ tvā prā̠ṇē sā̍dayāmya̠munā̍ sa̠ha ni̍ra̠rtha-ṅga̠chChēti̍ brūyā̠-dya-ndvi̠ṣyāt । yamē̠va dvēṣṭi̍ । tēnai̍nagṃ sa̠ha ni̍ra̠rtha-ṅga̍mayati । pū̠ṣṇē śara̍sē̠ svāhētyā̍ha । yā ē̠va dē̠vatā̍ hu̠tabhā̍gāḥ । tābhya̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । grāva̍bhya̠-ssvāhētyā̍ha । yā ē̠vāntari̍kṣē̠ vācha̍ḥ ॥ 76 ॥

tābhya̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । pra̠ti̠rēbhya̠-ssvāhētyā̍ha । prā̠ṇā vai dē̠vāḥ pra̍ti̠rāḥ । tēbhya̍ ē̠vaina̍ñjuhōti । dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̠g̠ svāhētyā̍ha ।
dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍-mē̠vaina̍ñjuhōti । pi̠tṛbhyō̍ gharma̠pēbhya̠-ssvāhētyā̍ha । yē vai yajvā̍naḥ । tē pi̠tarō̍ gharma̠pāḥ । tēbhya̍ ē̠vaina̍ñjuhōti ॥ 77 ॥

ru̠drāya̍ ru̠drahō̎trē̠ svāhētyā̍ha । ru̠dramē̠va bhā̍ga̠dhēyē̍na̠ sama̍rdhayati । sa̠rvata̠-ssama̍nakti । sa̠rvata̍ ē̠va ru̠dranni̠rava̍dayatē । uda̍ñcha̠nnira̍syati ।
ē̠ṣā vai ru̠drasya̠ dik । svāyā̍mē̠va di̠śi ru̠dranni̠rava̍dayatē । a̠pa upa̍spṛśati mēddhya̠tvāya̍ । nānvī̎kṣēta । yada̠nvīkṣē̍ta ॥ 78 ॥

chakṣu̍rasya pra̠māyu̍kagg syāt । tasmā̠nnānvīkṣya̍ḥ ।
apī̍parō̠ mā-'hnō̠ rātri̍yai mā pāhyē̠ṣā tē̍ agnē sa̠mittayā̠ sami̍ddhya̠svāyu̍rmē dā̠ varcha̍sā mā-'ñjī̠rityā̍ha । āyu̍rē̠vāsmi̠n varchō̍ dadhāti ।
apī̍parō mā̠ rātri̍yā̠ ahnō̍ mā pāhyē̠ṣā tē̍ agnē sa̠mittayā̠ sami̍ddhya̠svāyu̍rmē dā̠ varcha̍sā mā-'ñjī̠rityā̍ha । āyu̍rē̠vāsmi̠n varchō̍ dadhāti ।
a̠gni-rjyōti̠-rjyōti̍ra̠gni-ssvāhā̠ sūryō̠ jyōti̠rjyōti̠-ssūrya̠-ssvāhētyā̍ha । ya̠thā̠ya̠jurē̠vaitat । bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti । hō̠ta̠vya̍magnihō̠trā(3) nna hō̍ta̠vyā(3) miti̍ ॥ 79 ॥

ya-dyaju̍ṣā juhu̠yāt । aya̍thāpūrva̠māhu̍tī juhuyāt । yanna ju̍hu̠yāt । a̠gniḥ parā̍bhavēt । bhū-ssvāhētyē̠va hō̍ta̠vya̎m । ya̠thā̠pū̠rvamāhu̍tī ju̠hōti̍ । nāgniḥ parā̍bhavati । hu̠tagṃ ha̠virmadhu̍ ha̠virityā̍ha ।
sva̠daya̍tyē̠vaina̎m । indra̍tamē̠-'gnāvityā̍ha ॥ 80 ॥

prā̠ṇō vā indra̍tamō̠-'gniḥ ।
prā̠ṇa ē̠vaina̠mindra̍tamē̠-'gnau ju̍hōti ।
pi̠tā nō̍-'si̠ mā mā̍ higṃsī̠rityā̠hāhigṃ̍sāyai ।
a̠śyāma̍ tē dēva gharma̠ madhu̍matō̠ vāja̍vataḥ pitu̠mata̠ ityā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
sva̠dhā̠vinō̍-'śī̠mahi̍ tvā̠ mā mā̍ higṃsī̠-rityā̠hāhigṃ̍sāyai । tēja̍sā̠ vā ē̠tē vyṛ̍ddhyantē । yē pra̍va̠rgyē̍ṇa̠ chara̍nti । prāśña̍nti ।
tēja̍ ē̠vātman-da̍dhatē ॥ 81 ॥

sa̠ṃva̠thsa̠ranna mā̠gṃ̠sama̍śñīyāt । na rā̠māmupē̍yāt । na mṛ̠nmayē̍na pibēt । nāsya̍ rā̠ma uchChi̍ṣṭa-mpibēt । tēja̍ ē̠va tathsagṃśya̍ti ।
dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā āsann । tē dē̠vā vi̍ja̠yamu̍pa̠yanta̍ḥ । vi̠bhrāji̍ sau̠ryē brahma̠ sannya̍dadhata । ya-tkiñcha̍ divākī̠rtya̎m ।
tadē̠tēnai̠va vra̠tēnā̍gōpāyat । tasmā̍dē̠ta-dvra̠ta-ñchā̠rya̎m । tēja̍sō gōpī̠thāya̍ । tasmā̍dē̠tāni̠ yajūgṃ̍ṣi vi̠bhrāja̍-ssau̠ryasyētyā̍huḥ ।
svāhā̎ tvā̠ sūrya̍sya ra̠śmibhya̠ iti̍ prā̠ta-ssagṃsā̍dayati । svāhā̎ tvā̠ nakṣa̍trēbhya̠ iti̍ sā̠yam ।
ē̠tā vā ē̠tasya̍ dē̠vatā̎ḥ । tābhi̍rē̠vaina̠gṃ̠ sama̍rdhayati ॥ 82 ॥
(a̠ka̠ - ra̠śvi̠nētyā̍ha - pra̠diśō̍ ga̠chChētyā̍ha - pitṛ̠ṇā - ma̍ntaḥ pari̠dhi pi̍nvayati - dhāra̠yētyā̍ha̠ - vāchō̍ - dharma̠pā stēbhya̍ ē̠vaina̍-ñjuhō - tya̠nvīkṣē̍ta - hōta̠vyā (3) mi - tya̠grāvityā̍ha - dadhatē - 'gōpāya-thsa̠pta cha̍) (a. 8)

anuvākaṃ 9
gharma̠ yā tē̍ di̠vi śugiti̍ ti̠sra āhu̍tī-rjuhōti ।
Chandō̍bhirē̠vāsyai̠bhyō lō̠kēbhya̠-śśucha̠mava̍ yajatē । iya̠tyagrē̍ juhōti । athēya̠tyathēya̍ti । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ ।
ē̠bhya ē̠va lō̠kēbhya̠-śśucha̠mava̍ yajatē ।
anu̍ nō̠-'dyānu̍mati̠rityā̠hānu̍matyai । di̠vastvā̍ para̠spāyā̠ ityā̍ha । di̠va ē̠vēmān ँlō̠kā-ndā̍dhāra ।
brahma̍ṇastvā para̠spāyā̠ ityā̍ha ॥ 83 ॥

ē̠ṣvē̍va lō̠kēṣu̍ pra̠jā dā̍dhāra । prā̠ṇasya̍ tvā para̠spāyā̠ ityā̍ha । pra̠jāsvē̠va prā̠ṇā-ndā̍dhāra । śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । a̠sau khalu̠ vā ā̍di̠tyaḥ pra̍va̠rgya̍ḥ । taṃ ya-dda̍kṣi̠ṇā pra̠tyañcha̠-muda̍ñcha-mudvā̠sayē̎t ।
ji̠hmaṃ ya̠jñasya̠ śirō̍ harēt ।
prāñcha̠mudvā̍sayati । pu̠rastā̍dē̠va ya̠jñasya̠ śira̠ḥ prati̍dadhāti ॥ 84 ॥

prāñcha̠mudvā̍sayati । tasmā̍da̠sāvā̍di̠tyaḥ pu̠rastā̠dudē̍ti । śa̠phō̠pa̠ya̠māndha̠vitrā̍ṇi̠ dhṛṣṭī̠ itya̠nvava̍haranti ।
sātmā̍namē̠vaina̠gṃ̠ sata̍nu-ṅkarōti । sātmā̠-'muṣmi̍n ँlō̠kē bha̍vati ।
ya ē̠vaṃ vēda̍ । audu̍mbarāṇi bhavanti । ūrgvā u̍du̠mbara̍ḥ । ūrja̍mē̠vāva̍rundhē । vartma̍nā̠ vā a̠nvitya̍ ॥ 85 ॥

ya̠jñagṃ rakṣāgṃ̍si jighāgṃsanti । sāmnā̎ prastō̠tā-'nvavai̍ti । sāma̠ vai ra̍kṣō̠hā । rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai । trirni̠dhana̠mupai̍ti । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠bhya ē̠va lō̠kēbhyō̠ rakṣā̠g̠syapa̍hanti । puru̍ṣaḥpuruṣō ni̠dhana̠mupai̍ti । puru̍ṣaḥpuruṣō̠ hi ra̍kṣa̠svī । rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai ॥ 86 ॥

ya-tpṛ̍thi̠vyāmu̍dvā̠sayē̎t । pṛ̠thi̠vīgṃ śu̠chā-'rpa̍yēt । yada̠phsu । a̠pa-śśu̠chārpa̍yēt । yadōṣa̍dhīṣu । ōṣa̍dhī-śśu̠chā-'rpa̍yēt ।
ya-dvana̠spati̍ṣu । vana̠spatī̎mChu̠chā-'rpa̍yēt । hira̍ṇyanni̠dhāyōdvā̍sayati ।
a̠mṛta̠ṃ vai hira̍ṇyam ॥ 87 ॥

a̠mṛta̍ ē̠vaina̠-mprati̍ṣṭhāpayati ।
va̠lgura̍si śa̠ṃ yudhā̍yā̠ iti̠ triḥ pa̍riṣi̠ñchanparyē̍ti । tri̠vṛdvā a̠gniḥ । yāvā̍nē̠vāgniḥ । tasya̠ śuchagṃ̍ śamayati । triḥ puna̠ḥ paryē̍ti । ṣaṭ-thsampa̍dyantē । ṣaḍvā ṛ̠tava̍ḥ । ṛ̠tubhi̍rē̠vāsya̠ śuchagṃ̍ śamayati । chatu̍-ssrakti̠rnābhi̍r-ṛ̠tasyētyā̍ha ॥ 88 ॥

i̠yaṃ vā ṛ̠tam । tasyā̍ ē̠ṣa ē̠va nābhi̍ḥ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । tasmā̍dē̠vamā̍ha । sadō̍ vi̠śvāyu̠rityā̍ha । sadō̠ hīyam । apa̠ dvēṣō̠ apa̠ hvara̠ ityā̍ha̠ bhrātṛ̍vyāpanuttyai । gharmai̠tattē-'nna̍mē̠ta-tpurī̍ṣa̠miti̍ da̠ddhnā ma̍dhumi̠śrēṇa̍ pūrayati ।
ūrgvā a̠nnādya̠ndadhi̍ । ū̠rjaivaina̍ma̠nnādyē̍na̠ sama̍rdhayati ॥ 89 ॥

ana̍śanāyukō bhavati । ya ē̠vaṃ vēda̍ ।
ranti̠rnāmā̍si di̠vyō ga̍ndha̠rva ityā̍ha ।
rū̠pamē̠vāsyai̠-ta-nma̍hi̠māna̠gṃ̠ ranti̍-mba̠ndhutā̠ṃ vyācha̍ṣṭē । sama̠hamāyu̍ṣā̠ sa-mprā̠ṇēnētyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
vya̍sau yō̎-'smā-ndvēṣṭi̠ yañcha̍ va̠ya-ndvi̠ṣma ityā̍ha । a̠bhi̠chā̠ra ē̠vāsyai̠ṣaḥ । achi̍krada̠-dvṛṣā̠ hari̠rityā̍ha । vṛṣā̠ hyē̍ṣaḥ ॥ 90 ॥

vṛṣā̠ hari̍ḥ । ma̠hā-nmi̠trō na da̍rśa̠ta ityā̍ha । stautyē̠vaina̍mē̠tat । chida̍si samu̠drayō̍ni̠rityā̍ha । svāmē̠vaina̠ṃ yōni̍ṅgamayati ।
nama̍stē astu̠ mā mā̍ higṃsī̠rityā̠hāhigṃ̍sāyai ।
vi̠śvāva̍sugṃ sōmagandha̠rvamityā̍ha । yadē̠vāsya̍ kri̠yamā̍ṇasyānta̠ryanti̍ । tadē̠vāsyai̠tēnā pyā̍yayati ।
vi̠śvāva̍sura̠bhi tannō̍ gṛṇā̠tvityā̍ha ॥ 91 ॥

pūrva̍mē̠vōdi̠tam । utta̍rēṇā̠bhigṛ̍ṇāti ।
dhiyō̍ hinvā̠nō dhiya̠ innō̍ avyā̠dityā̍ha । ṛ̠tūnē̠vāsmai̍ kalpayati । prāsā̎-ṅgandha̠rvō a̠mṛtā̍ni vōcha̠dityā̍ha । prā̠ṇā vā a̠mṛtā̎ḥ ।
prā̠ṇānē̠vāsmai̍ kalpayati । ē̠tattvandē̍va gharma dē̠vō dē̠vānupā̍gā̠ ityā̍ha । dē̠vō hyē̍ṣa sandē̠vānu̠paiti̍ । i̠dama̠ha-mma̍nu̠ṣyō̍ manu̠ṣyā̍nityā̍ha ॥ 92 ॥

ma̠nu̠ṣyō̍ hi । ē̠ṣa sa-nma̍nu̠ṣyā̍nu̠paiti̍ ।
ī̠śva̠rō vai pra̍va̠rgya̍mudvā̠sayann̍ । pra̠jā-mpa̠śūn-thsō̍mapī̠thama̍nū̠dvāsa̠-ssōma̍pī̠thānu̠mēhi̍ । sa̠ha pra̠jayā̍ sa̠ha rā̠yaspōṣē̠ṇētyā̍ha । pra̠jāmē̠va pa̠śūn-thsō̍mapī̠thamā̠tma-ndha̍ttē । su̠mi̠trā na̠ āpa̠ ōṣa̍dhaya-ssa̠ntvityā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ।
du̠rmi̠trāstasmai̍ bhūyāsu̠-ryō̎-'smān-dvēṣṭi̠ yañcha̍ va̠ya-ndvi̠ṣma ityā̍ha । a̠bhi̠chā̠ra ē̠vāsyai̠ṣaḥ । pra vā ē̠ṣō̎-'smā-llō̠kāchchya̍vatē ।
yaḥ pra̍va̠rgya̍mudvā̠saya̍ti । udu̠ tya-ñchi̠tramiti̍ sau̠rībhyā̍mṛ̠gbhyā-mpuna̠rētya̠ gārha̍patyē juhōti ।
a̠yam ँvai lō̠kō gārha̍patyaḥ । a̠sminnē̠va lō̠kē prati̍tiṣṭhati ।
a̠sau khalu̠ vā ā̍di̠tya-ssu̍va̠rgō lō̠kaḥ ।
ya-thsau̠rī bhava̍taḥ । tēnai̠va su̍va̠rgā-llō̠kānnaiti̍ ॥ 93 ॥
(brahma̍ṇastvā para̠spāyā̠ ityā̍ha - dadhā - tya̠nvitya̍ - rakṣa̠svī rakṣa̍sā̠mapa̍hatyai̠ - vai hira̍ṇya - māhā - rdhayati̠ - hyē̍ṣa - gṛ̍ṇā̠tvityā̍ha - manu̠ṣyā̍nityā̍hā - syai̠ṣō̎ 'ṣṭau cha̍) (a. 9)

anuvākaṃ 10
pra̠jāpa̍ti̠ṃ vai dē̠vā-śśu̠kra-mpayō̍-'duhrann । tadē̎bhyō̠ na vya̍bhavat । tada̠gnirvya̍karōt । tāni̠ śukri̍yāṇi̠ sāmā̎nyabhavann । tēṣā̠ṃ yō rasō̠-'tyakṣa̍rat । tāni̍ śukraya̠jūgṣya̍bhavann ।
śukri̍yāṇā̠ṃ vā ē̠tāni̠ śukri̍yāṇi । sā̠ma̠pa̠ya̠saṃvā ē̠tayō̍ra̠nyat ।
dē̠vānā̍ma̠nyatpaya̍ḥ । yadgōḥ paya̍ḥ ॥ 94 ॥

ta-thsāmna̠ḥ paya̍ḥ । yada̠jāyai̠ paya̍ḥ । ta-ddē̠vānā̠-mpaya̍ḥ । tasmā̠-dyatrai̠tai-ryaju̍rbhi̠śchara̍nti । ta-tpaya̍sā charanti । pra̠jāpa̍timē̠va ta-ddē̠vānpaya̍sā̠-'nnādyē̍na̠ sama̍rdhayanti । ē̠ṣa ha̠ tvai sā̠kṣā-tpra̍va̠rgya̍-mbhakṣayati । yasyai̠vaṃ vi̠duṣa̍ḥ prava̠rgya̍ḥ pravṛ̠jyatē̎ । u̠tta̠ra̠vē̠dyā-mudvā̍sayē̠t-tēja̍skāmasya । tējō̠ vā u̍ttaravē̠diḥ ॥ 95 ॥

tēja̍ḥ prava̠rgya̍ḥ । tēja̍sai̠va tēja̠-ssama̍rdhayati ।
u̠tta̠ra̠vē̠dyā-mudvā̍sayē̠-danna̍kāmasya । śirō̠ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । mukha̍muttaravē̠diḥ ।
śī̠rṣṇaiva mukha̠gṃ̠ sanda̍dhātya̠nnādyā̍ya । a̠nnā̠da ē̠va bha̍vati । yatra̠ khalu̠ vā ē̠tamudvā̍sita̠ṃ vayāgṃ̍si pa̠ryāsa̍tē । pari̠ vai tāgṃ samā̎-mpra̠jā vayāg̍syāsatē ॥ 96 ॥

tasmā̍-duttaravē̠dyā-mē̠vōdvā̍sayēt । pra̠jānā̎-ṅgōpī̠thāya̍ । pu̠rō vā̍ pa̠śchādvōdvā̍sayēt । pu̠rastā̠dvā ē̠tajjyōti̠rudē̍ti । ta-tpa̠śchānnimrō̍chati । svāmē̠vaina̠m ँyōni̠manūdvā̍sayati ।
a̠pā-mmaddhya̠ udvā̍sayēt । a̠pāṃ vā ē̠tanmaddhyā̠-jjyōti̍rajāyata । jyōti̍ḥ prava̠rgya̍ḥ । sva ē̠vaina̠ṃ yōnau̠ prati̍ṣṭhāpayati ॥ 97 ॥

ya-ndvi̠ṣyāt । yatra̠ sa syāt । tasyā̎-ndi̠śyudvā̍sayēt ।
ē̠ṣa vā a̠gni-rvai̎śvāna̠raḥ । yat-pra̍va̠rgya̍ḥ ।
a̠gninai̠vaina̍ṃ vaiśvāna̠rēṇā̠bhi prava̍rtayati ।
audu̍mbaryā̠gṃ̠ śākhā̍yā̠mudvā̍sayēt ।
ūrgvā u̍du̠mbara̍ḥ । anna̍-mprā̠ṇaḥ । śuggha̠rmaḥ ॥ 98 ॥

i̠dama̠ha-ma̠muṣyā̍muṣyāya̠ṇasya̍ śu̠chā prā̠ṇamapi̍ dahā̠mītyā̍ha । śu̠chaivāsya̍ prā̠ṇamapi̍ dahati । tā̠jagārti̠mārchCha̍ti । yatra̍ da̠rbhā u̍pa̠dīka̍santatā̠-ssyuḥ । tadudvā̍sayē̠-dvṛṣṭi̍kāmasya । ē̠tā vā a̠pāma̍nū̠jjhāva̍ryō̠ nāma̍ ।
ya-dda̠rbhāḥ । a̠sau khalu̠ vā ā̍di̠tya i̠tō vṛṣṭi̠mudī̍rayati । a̠sāvē̠vāsmā̍ ādi̠tyō vṛṣṭi̠nniya̍chChati । tā āpō̠ niya̍tā̠ dhanva̍nā yanti ॥ 99 ॥
(gōḥ paya̍ - uttaravē̠di - rā̍satē - sthāpayati - gha̠rmō - ya̍nti) (a. 10)

anuvākaṃ 11
pra̠jāpa̍ti-ssambhri̠yamā̍ṇaḥ । sa̠mrāṭ-thsambhṛ̍taḥ । gha̠rmaḥ pravṛ̍ktaḥ । ma̠hā̠vī̠ra udvā̍sitaḥ । a̠sau khalu̠ vāvaiṣa ā̍di̠tyaḥ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ।
sa ē̠tāni̠ nāmā̎nyakuruta । ya ē̠vaṃ vēda̍ । vi̠durē̍na̠nnāmnā̎ । bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti ॥ 100 ॥

yō vai vasī̍yāgṃ saṃyathānā̠mamu̍pa̠chara̍ti ।
puṇyā̎rti̠ṃ vai sa tasmai̍ kāmayatē । puṇyā̎rtimasmai kāmayantē । ya ē̠vaṃ vēda̍ । tasmā̍dē̠vaṃ vi̠dvān । gha̠rma iti̠ divā-''cha̍kṣīta । sa̠mrāḍiti̠ nakta̎m । ē̠tē vā ē̠tasya̍ pri̠yē ta̠nuvau̎ । ē̠tē a̍sya pri̠yē nāma̍nī । pri̠yayai̠vaina̍-nta̠nuvā̎ ॥ 101 ॥

pri̠yēṇa̠ nāmnā̠ sama̍rdhayati । kī̠rtira̍sya̠ pūrvā ga̍chChati ja̠natā̍māya̠taḥ । gā̠ya̠trī dē̠vēbhyō-'pā̎krāmat । tāndē̠vāḥ pra̍va̠rgyē̍ṇai̠vānu̠ vya̍bhavann ।
pra̠va̠rgyē̍ṇāpnuvann । yachcha̍turvigṃśati̠ḥ kṛtva̍ḥ prava̠rgya̍-mpravṛ̠ṇakti̍ । gā̠ya̠trīmē̠va tadanu̠ vibha̍vati । gā̠ya̠trīmā̎pnōti । pūrvā̎-'sya̠ jana̍ṃ ya̠taḥ kī̠rtirga̍chChati । vai̠śva̠dē̠va-ssagṃsa̍nnaḥ ॥ 102 ॥

vasa̍va̠ḥ pravṛ̍ktaḥ । sōmō̍-'bhikī̠ryamā̍ṇaḥ । ā̠śvi̠naḥ paya̍syānī̠yamā̍nē ।
māru̠taḥ kvathann̍ । pau̠ṣṇa uda̍ntaḥ । sā̠ra̠sva̠tō vi̠ṣyanda̍mānaḥ । mai̠tra-śśarō̍ gṛhītaḥ । tēja̠ udya̍tō vā̠yuḥ । hri̠yamā̍ṇaḥ pra̠jāpa̍tiḥ ।
hū̠yamā̍nō̠ vāghu̠taḥ ॥ 103 ॥

a̠sau khalu̠ vāvaiṣa ā̍di̠tyaḥ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ ।
sa ē̠tāni̠ nāmā̎nyakuruta । ya ē̠vaṃ vēda̍ । vi̠durē̍na̠nnāmnā̎ । bra̠hma̠vā̠dinō̍ vadanti ।
yanmṛ̠nmaya̠-māhu̍ti̠nnāśñu̠tē-'tha̍ । kasmā̍dē̠ṣō̎-'śñuta̠ iti̍ । vāgē̠ṣa iti̍ brūyāt । vā̠chyē̍va vācha̍-ndadhāti ॥ 104 ॥

tasmā̍daśñutē । pra̠jāpa̍ti̠rvā ē̠ṣa dvā̍daśa̠dhā vihi̍taḥ । ya-tpra̍va̠rgya̍ḥ । ya-tprāga̍vakā̠śēbhya̍ḥ । tēna̍ pra̠jā a̍sṛjata । a̠va̠kā̠śai-rdē̍vāsu̠rāna̍sṛjata । yadū̠rdhvama̍vakā̠śēbhya̍ḥ ।
tēnānna̍masṛjata । anna̍-mpra̠jāpa̍tiḥ । pra̠jāpa̍ti̠rvāvaiṣaḥ ॥ 105 ॥
(va̠da̠nti̠ - ta̠nuvā̠ - sagṃsa̍nnō - hū̠yamā̍nō̠ vāghu̠tō - da̍dhā - tyē̠ṣaḥ) (a. 11)

anuvākaṃ 12
sa̠vi̠tā bhū̠tvā pra̍tha̠mē-'ha̠-npravṛ̍jyatē । tēna̠ kāmāgṃ̍ ēti । ya-ddvi̠tīyē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । a̠gni-rbhū̠tvā dē̠vānē̍ti । yat-tṛ̠tīyē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । vā̠yu-rbhū̠tvā prā̠ṇānē̍ti ।
yachcha̍tu̠rthē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । ā̠di̠tyō bhū̠tvā ra̠śmīnē̍ti । ya-tpa̍ñcha̠mē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । cha̠ndramā̍ bhū̠tvā nakṣa̍trāṇyēti ॥ 106 ॥

ya-thṣa̠ṣṭhē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । ṛ̠tu-rbhū̠tvā sa̍ṃvathsa̠ramē̍ti । ya-thsa̍pta̠mē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । dhā̠tā bhū̠tvā śakva̍rīmēti । yada̍ṣṭa̠mē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । bṛha̠spati̍-rbhū̠tvā gā̍ya̠trīmē̍ti ।
ya-nna̍va̠mē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । mi̠trō bhū̠tvā tri̠vṛta̍ i̠mān ँlō̠kānē̍ti । ya-dda̍śa̠mē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । varu̍ṇō bhū̠tvā vi̠rāja̍mēti ॥ 107 ॥

yadē̍kāda̠śē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । indrō̍ bhū̠tvā tri̠ṣṭubha̍mēti । ya-ddvā̍da̠śē-'ha̍n-pravṛ̠jyatē̎ । sōmō̍ bhū̠tvā su̠tyāmē̍ti । yat-pu̠rastā̍dupa̠sadā̎-mpravṛ̠jyatē̎ । tasmā̍di̠taḥ parā̍ṃa̠mūṃ lō̠kāgstapa̍nnēti । yadu̠pari̍ṣṭā-dupa̠sadā̎-mpravṛ̠jyatē̎ । tasmā̍da̠mutō̠-'rvāṃi̠māṃ lō̠kāgstapa̍nnēti । ya ē̠vaṃ vēda̍ ।
aiva ta̍pati ॥ 108 ॥
(nakṣa̍trāṇyēti - vi̠rāja̍mēti - tapati) (a. 12)

dē̠vā vai sa̠tragṃ - sā̍vi̠tram - pari̍śritē̠ - brahma̠-npracha̍riṣyāmō̠ - 'gniṣṭvā̠ - śirō̎ grī̠vā - dē̠vasya̍ raśa̠nāṃ - ँviśvā̠ āśā̠ - dharma̠ yā ta̎ - pra̠jāpa̍tigṃ śu̠kram - pra̠jāpa̍ti-ssambhri̠yamā̍ṇaḥ -
savi̠tā bhū̠tvā dvāda̍śa)

(dē̠vā vai sa̠tragṃ - sa kha̍di̠raḥ - pari̍śritē - 'bhipū̠rva - mathō̠ rakṣa̍sā̠m - graiṣmā̍vē̠vāsmai̠ - brahma̠ vai dē̠vānā̠ - maśvi̍nā gha̠rma-mpā̍tam - prā̠ṇō vai - vṛṣā̠ hari̠--r yō vai vasī̍yāgṃ saṃyathānā̠ma
ma̠ṣṭōtta̍raśa̠tam)

(dē̠vā vai sa̠tra - maiva ta̍pati)

॥ hari̍ḥ ōm ॥

॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya āraṇyakē pañchamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ॥

Browse Related Categories: