കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ പഞ്ചമഃ പ്രപാഠകഃ - നക്ഷത്രേഷ്ടികാണ്ഡമ്

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1 - നക്ഷത്രേഷ്ടകാമന്ത്രാഃ, വികൃതിരൂപചയനഗതാഃ

അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാഃ । ശു॒ക്ര-മ്പ॒രസ്താ॒-ജ്ജ്യോതി॑-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ പ്ര॒ജാപ॑തേ രോഹി॒ണീ । ആപഃ॑ പ॒രസ്താ॒ദോഷ॑ധയോ॒ ഽവസ്താ᳚ത് ॥ സോമ॑സ്യേന്വ॒കാ വിത॑താനി । പ॒രസ്താ॒ദ്വയ॑ന്തോ॒ ഽവസ്താ᳚ത് ॥ രു॒ദ്രസ്യ॑ ബാ॒ഹൂ । മൃ॒ഗ॒യവഃ॑ പ॒രസ്താ᳚ദ്വിക്ഷാ॒രോ॑-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ അദി॑ത്യൈ॒ പുന॑ർവസൂ । വാതഃ॑ പ॒രസ്താ॑ദാ॒ര്ദ്ര-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 1 ॥

ബൃഹ॒സ്പതേ᳚സ്തി॒ഷ്യഃ॑ । ജുഹ്വ॑തഃ പ॒രസ്താ॒-ദ്യജ॑മാനാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ സ॒ര്പാണാ॑-മാശ്രേ॒ഷാഃ । അ॒ഭ്യാ॒ഗച്ഛ॑ന്തഃ പ॒രസ്താ॑ദഭ്യാ॒നൃത്യ॑ന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ പി॒തൃ॒ണാ-മ്മ॒ഘാഃ । രു॒ദന്തഃ॑ പ॒രസ്താ॑ദപഭ്ര॒ഗ്​മ്॒ശോ॑-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ അ॒ര്യ॒മ്ണഃ പൂർവേ॒ ഫല്ഗു॑നീ । ജാ॒യാ പ॒രസ്താ॑ദൃഷ॒ഭോ॑-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ ഭഗ॒സ്യോത്ത॑രേ । വ॒ഹ॒തവഃ॑ പ॒രസ്താ॒ദ്വഹ॑മാനാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 2 ॥

ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുര്-ഹസ്തഃ॑ । പ്ര॒സ॒വഃ പ॒രസ്താ᳚-ഥ്സ॒നിര॒വസ്താ᳚ത് ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ചി॒ത്രാ । ഋ॒ത-മ്പ॒രസ്താ᳚-ഥ്സ॒ത്യ-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ വാ॒യോ-ര്നിഷ്ട്യാ᳚ വ്ര॒തതിഃ॑ । പ॒രസ്താ॒-ദസി॑ദ്ധി-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നി॒യോ-ർവിശാ॑ഖേ । യു॒ഗാനി॑ പ॒രസ്താ᳚ത്-കൃ॒ഷമാ॑ണാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ മി॒ത്രസ്യാ॑-നൂരാ॒ധാഃ । അ॒ഭ്യാ॒രോഹ॑ത്-പ॒രസ്താ॑-ദ॒ഭ്യാരൂ॑ഢ-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 3 ॥

ഇന്ദ്ര॑സ്യ രോഹി॒ണീ । ശൃ॒ണത്-പ॒രസ്താ᳚ത്-പ്രതിശൃ॒ണ-ദ॒വസ്താ᳚ത് ॥ നിര്-ഋ॑ത്യൈ-മൂല॒വര്​ഹ॑ണീ । പ്ര॒തി॒ഭ॒ഞ്ജന്തഃ॑ പ॒രസ്താ᳚ത്-പ്രതിശൃ॒ണന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ അ॒പാ-മ്പൂർവാ॑ അഷാ॒ഢാഃ । വര്ചഃ॑ പ॒രസ്താ॒-ഥ്സമി॑തി-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ॒-മുത്ത॑രാഃ । അ॒ഭി॒ജയ॑ത്-പ॒രസ്താ॑-ദ॒ഭിജി॑ത-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ വി॒ഷ്ണോ᳚-ശ്ശ്രോ॒ണാ പൃ॒ച്ഛമാ॑നാഃ । പ॒രസ്താ॒ത്-പന്ഥാ॑ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ 4 ॥

വസൂ॑നാ॒ഗ്॒ ശ്രവി॑ഷ്ഠാഃ । ഭൂ॒ത-മ്പ॒രസ്താ॒-ദ്ഭൂതി॑ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ-ശ॒തഭി॑ഷക് । വി॒ശ്വവ്യ॑ചാഃ പ॒രസ്താ᳚-ദ്വി॒ശ്വക്ഷി॑തി-ര॒വസ്താ᳚ത് ॥ അ॒ജസ്യൈക॑പദഃ॒ പൂർവേ᳚ പ്രോഷ്ഠപ॒ദാഃ । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒ര-മ്പ॒രസ്താ᳚-ദ്വൈശ്വാവസ॒വ-മ॒വസ്താ᳚ത് ॥ അഹേ᳚ര്ബു॒ധ്നിയ॒-സ്യോത്ത॑രേ । അ॒ഭി॒ഷി॒ഞ്ചന്തഃ॑ പ॒രസ്താ॑-ദഭിഷു॒ണ്വന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ പൂ॒ഷ്ണോ രേ॒വതീ᳚ । ഗാവഃ॑ പ॒രസ്താ᳚-ദ്വ॒ഥ്സാ അ॒വസ്താ᳚ത് ॥ അ॒ശ്വിനോ॑രശ്വ॒യുജൌ᳚ । ഗ്രാമഃ॑ പ॒രസ്താ॒ഥ്സേനാ॒ ഽവസ്താ᳚ത് ॥ യ॒മസ്യാ॑പ॒ഭര॑ണീഃ । അ॒പ॒കര്​ഷ॑ന്തഃ പ॒രസ്താ॑-ദപ॒വഹ॑ന്തോ॒-ഽവസ്താ᳚ത് ॥ പൂ॒ര്ണാ പ॒ശ്ചാദു॒ത പൂ॒ര്ണാ പു॒രസ്താ॒ദുന്മ॑ധ്യ॒തഃ പൌ᳚ര്ണമാ॒സീ ജി॑ഗായ । തസ്യാ᳚-ന്ദേ॒വാ അധി॑ സം॒​വഁസ॑ന്ത ഉത്ത॒മേ നാക॑ ഇ॒ഹ മാ॑ദയന്താമ് ॥, യത്തേ॑ ദേ॒വാ അദ॑ധു ര്ഭാഗ॒ധേയ॒മമാ॑വാസ്യേ സം॒​വഁസ॑ന്തോ മഹി॒ത്വാ । സാനോ॑ യ॒ജ്ഞ-മ്പി॑പൃഹി വിശ്വവാരേ ര॒യി-ന്നോ॑ ധേഹി സുഭഗേ സു॒വീര᳚മ് ॥ ॥ 5 ॥
(ആ॒ര്ദ്രമ॒വസ്താ॒-ദ്- വഹ॑മാനാ അ॒വസ്താ॑ - ദ॒ഭ്യാരൂ॑ഢമ॒വസ്താ॒ത് - പന്ഥാ॑ അ॒വസ്താ᳚-ദ്- വ॒ഥ്സാ അ॒വസ്താ॒-ത്പഞ്ച॑ ച) (അ. 1)

അനുവാകം 2 - കര്മാനുഷ്ഠാനാര്​ഹഃ നക്ഷത്രരൂപഃ പുണ്യകാലഃ
യ-ത്പുണ്യ॒-ന്നക്ഷ॑ത്രമ് । ത-ദ്ബ-ട്കു॑ർവീതോപവ്യു॒ഷമ് । യ॒ദാ വൈ സൂര്യ॑ ഉ॒ദേതി॑ । അഥ॒ നക്ഷ॑ത്ര॒-ന്നൈതി॑ । യാവ॑തി॒ തത്ര॒ സൂര്യോ॒ ഗച്ഛേ᳚ത് । യത്ര॑ ജഘ॒ന്യ॑-മ്പശ്യേ᳚ത് । താവ॑തി കുർവീത യ-ത്കാ॒രീ സ്യാത് । പു॒ണ്യാ॒ഹ ഏ॒വ കു॑രുതേ । ഏ॒വഗ്​മ് ഹ॒ വൈ യ॒ജ്ഞേഷു॑-ഞ്ച ശ॒തദ്യു॑മ്ന-ഞ്ച മാ॒ഥ്സ്യോ നി॑രവസായ॒യാ-ഞ്ച॑കാര ॥ 6 ॥

യോ വൈ ന॑ക്ഷ॒ത്രിയ॑-മ്പ്ര॒ജാപ॑തിം॒-വേഁദ॑ । ഉ॒ഭയോ॑രേനം-ലോഁ॒കയോ᳚ർവിദുഃ । ഹസ്ത॑ ഏ॒വാസ്യ॒ ഹസ്തഃ॑ । ചി॒ത്രാ ശിരഃ॑ । നിഷ്ട്യാ॒ ഹൃദ॑യമ് । ഊ॒രൂ വിശാ॑ഖേ । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠാ ഽനൂ॑രാ॒ധാഃ । ഏ॒ഷ വൈ ന॑ക്ഷ॒ത്രിയഃ॑ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഉ॒ഭയോ॑രേനം-ലോഁ॒കയോ᳚ർവിദുഃ ॥ 7 ॥

അ॒സ്മിഗ്ഗ്​ശ്ചാ॒-മുഷ്മിഗ്ഗ്॑ശ്ച ॥ യാ-ങ്കാ॒മയേ॑ത ദുഹി॒തര॑-മ്പ്രി॒യാ സ്യാ॒ദിതി॑ । താ-ന്നിഷ്ട്യാ॑യാ-ന്ദദ്യാത് । പ്രി॒യൈവ ഭ॑വതി । നേവ॒ തു പുന॒രാഗ॑ച്ഛതി ॥ അ॒ഭി॒ജിന്നാമ॒ നക്ഷ॑ത്രമ് । ഉ॒പരി॑ഷ്ടാ-ദഷാ॒ഢാനാ᳚മ് । അ॒വസ്താ᳚ച്ഛ്രോ॒ണായൈ᳚ । ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം​യഁ ॑ത്താ ആസന്ന് । തേ ദേ॒വാസ്തസ്മി॒-ന്നക്ഷ॑ത്രേ॒-ഽഭ്യ॑ജയന്ന് ॥ 8 ॥

യദ॒ഭ്യജ॑യന്ന് । തദ॑ഭി॒ജിതോ॑-ഽഭിജി॒ത്ത്വമ് । യ-ങ്കാ॒മയേ॑താ-നപജ॒യ്യ-ഞ്ജ॑യേ॒ദിതി॑ । തമേ॒തസ്മി॒-ന്നക്ഷ॑ത്രേ യാതയേത് । അ॒ന॒പ॒ജ॒യ്യമേ॒വ ജ॑യതി । പാ॒പപ॑രാജിതമിവ॒ തു ॥ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ പ॒ശൂന॑സൃജത । തേ നക്ഷ॑ത്ര-ന്നക്ഷത്ര॒-മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത । തേ സ॒മാവ॑ന്ത ഏ॒വാഭ॑വന്ന് । തേ രേ॒വതീ॒-മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത ॥ 9 ॥

തേ രേ॒വത്യാ॒-മ്പ്രാഭ॑വന്ന് । തസ്മാ᳚-ദ്രേ॒വത്യാ᳚-മ്പശൂ॒നാ-ങ്കു॑ർവീത । യ-ത്കിഞ്ചാ᳚ർവാ॒ചീന॒ഗ്​മ്॒ സോമാ᳚ത് । പ്രൈവ ഭ॑വന്തി ॥ സ॒ലി॒ലം-വാഁ ഇ॒ദമ॑ന്ത॒രാസീ᳚ത് । യദത॑രന്ന് । ത-ത്താര॑കാണാ-ന്താരക॒ത്വമ് । യോ വാ ഇ॒ഹ യജ॑തേ । അ॒മുഗ്​മ് സലോ॒ക-ന്ന॑ക്ഷതേ । തന്നക്ഷ॑ത്രാണാ-ന്നക്ഷത്ര॒ത്വമ് ॥ 10 ॥

ദേ॒വ॒ഗൃ॒ഹാ വൈ നക്ഷ॑ത്രാണി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഗൃ॒ഹ്യേ॑വ ഭ॑വതി ॥ യാനി॒ വാ ഇ॒മാനി॑ പൃഥി॒വ്യാശ്ചി॒ത്രാണി॑ । താനി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । തസ്മാ॑-ദശ്ലീ॒ലനാ॑മഗ്ഗ്​-ശ്ചി॒ത്രേ । നാവ॑സ്യേ॒ന്ന യ॑ജേത । യഥാ॑ പാപാ॒ഹേ കു॑രു॒തേ । താ॒ദൃഗേ॒വ തത് ॥ ദേ॒വ॒ന॒ക്ഷ॒ത്രാണി॒ വാ അ॒ന്യാനി॑ ॥ 11 ॥

യ॒മ॒ന॒ക്ഷ॒ത്രാണ്യ॒ന്യാനി॑ । കൃത്തി॑കാഃ പ്രഥ॒മമ് । വിശാ॑ഖേ ഉത്ത॒മമ് । താനി॑ ദേവനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । അ॒നൂ॒രാ॒ധാഃ പ്ര॑ഥ॒മമ് । അ॒പ॒ഭര॑ണീ-രുത്ത॒മമ് । താനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । യാനി॑ ദേവനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । താനി॒ ദക്ഷി॑ണേന॒ പരി॑യന്തി । യാനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാണി॑ ॥ 12 ॥

താന്യുത്ത॑രേണ ॥ അന്വേ॑ഷാമരാ॒ഥ്സ്മേതി॑ । തദ॑നൂരാ॒ധാഃ । ജ്യേ॒ഷ്ഠമേ॑ഷാ-മവധി॒ഷ്മേതി॑ । തജ്ജ്യേ᳚ഷ്ഠ॒ഘ്നീ । മൂല॑മേഷാമവൃക്ഷാ॒മേതി॑ । ത-ന്മൂ॑ല॒വര്​ഹ॑ണീ । യന്നാസ॑ഹന്ത । തദ॑ഷാ॒ഢാഃ । യദശ്ലോ॑ണത് ॥ 13 ॥

തച്ഛ്രോ॒ണാ । യദശൃ॑ണോത് । തച്ഛ്രവി॑ഷ്ഠാഃ । യച്ഛ॒ത-മഭി॑ഷജ്യന്ന് । തച്ഛ॒തഭി॑ഷക് । പ്രോ॒ഷ്ഠ॒പ॒ദേഷൂദ॑യച്ഛന്ത । രേ॒വത്യാ॑മരവന്ത । അ॒ശ്വ॒യുജോ॑രയുഞ്ജത । അ॒പ॒ഭര॑ണീ॒ഷ്വ പാ॑വഹന്ന് । താനി॒ വാ ഏ॒താനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാണി॑ ॥ യാന്യേ॒വ ദേ॑വനക്ഷ॒ത്രാണി॑ । തേഷു॑ കുർവീത യത്കാ॒രീ സ്യാത് । പു॒ണ്യാ॒ഹ ഏ॒വ കു॑രുതേ ॥ 14 ॥
(ച॒കാ॒ - രൈ॒വം-വേഁദോ॒ഭയോ॑ രേനം-ലോഁ॒കയോ᳚ർവിദു - രജയന് - രേ॒വതീ॒മുപാ॑തിഷ്ഠന്ത - നക്ഷത്ര॒ത്വ - മ॒ന്യാനി॒ - യാനി॑ യമനക്ഷ॒ത്രാ - ണ്യശ്ലോ॑ണ--ദ്യമനക്ഷ॒ത്രാണി॒ ത്രീണി॑ ച) (അ. 2)

അനുവാകം 3 - കര്മാനുഷ്ഠാനാര്​ഹഃ ദിവസഭാഗരൂപഃ ഹേയോപാദേയകാല വിഭാഗഃ
ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തുഃ പ്രാ॒തഃ പ്ര॑സ॒വഃ പ്രാ॒ണഃ । വരു॑ണസ്യ സാ॒യമാ॑സ॒വോ॑-ഽപാ॒നഃ ॥ യ-ത്പ്ര॑തീ॒ചീന॑-മ്പ്രാത॒സ്തനാ᳚ത് । പ്രാ॒ചീനഗ്​മ്॑ സങ്ഗ॒വാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ അ॑ഗ്നിഷ്ടോ॒മ-ന്നിര॑മിമത । തത്-തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ മി॒ത്രസ്യ॑ സങ്ഗ॒വഃ । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ ।
തസ്മാ॒ത്തര്​ഹി॑ പ॒ശവ॑-സ്സ॒മായ॑ന്തി ॥ യ-ത്പ്ര॑തീ॒ചീനഗ്​മ്॑ സങ്ഗ॒വാത് ॥ 15 ॥

പ്രാ॒ചീന॑-മ്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ ഉ॒ക്ഥ്യ॑-ന്നിര॑മിമത । തത്-തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ ബൃഹ॒സ്പതേ᳚-ര്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നഃ । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ । തസ്മാ॒ത്തര്​ഹി॒ തേക്ഷ്ണി॑ഷ്ഠ-ന്തപതി ॥ യത്-പ്ര॑തീ॒ചീന॑-മ്മ॒ദ്ധ്യന്ദി॑നാത് । പ്രാ॒ചീന॑-മപരാ॒ഹ്ണാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ-ഷ്ഷോ॑ഡ॒ശിന॒-ന്നിര॑മിമത । തത്തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ 16 ॥

ഭഗ॑സ്യാപരാ॒ഹ്ണഃ । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ । തസ്മാ॑ദപരാ॒ഹ്ണേ കു॑മാ॒ര്യോ॑ ഭഗ॑മി॒ച്ഛമാ॑നാ-ശ്ചരന്തി ॥ യത്-പ്ര॑തീ॒ചീന॑മപരാ॒ഹ്ണാത് । പ്രാ॒ചീനഗ്​മ്॑ സാ॒യാത് । തതോ॑ ദേ॒വാ അ॑തിരാ॒ത്ര-ന്നിര॑മിമത । തത്തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ര്ഗഃ ॥ വരു॑ണസ്യ സാ॒യമ് । തത്-പുണ്യ॑-ന്തേജ॒സ്വ്യഹഃ॑ । തസ്മാ॒ത്തര്​ഹി॒ നാനൃ॑തം-വഁദേത് ॥ 17 ॥

ബ്രാ॒ഹ്മ॒ണോ വാ അ॑ഷ്ടാവി॒ഗ്​മ്॒ശോ നക്ഷ॑ത്രാണാമ് । സ॒മാ॒നസ്യാഹ്നഃ॒ പഞ്ച॒ പുണ്യാ॑നി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । ച॒ത്വാര്യ॑ശ്ലീ॒ലാനി॑ । താനി॒ നവ॑ । യച്ച॑ പ॒രസ്താ॒ന്നക്ഷ॑ത്രാണാം॒-യഁച്ചാ॒വസ്താ᳚ത് । താന്യേകാ॑ദശ । ബ്രാ॒ഹ്മ॒ണോ ദ്വാ॑ദ॒ശഃ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സം॑​വഁഥ്സ॒രം-വ്രഁ॒ത-ഞ്ചര॑തി । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്യ॑ വ്ര॒ത-ങ്ഗു॒പ്ത-മ്ഭ॑വതി ॥ സ॒മാ॒നസ്യാഹ്നഃ॒ പഞ്ച॒ പുണ്യാ॑നി॒ നക്ഷ॑ത്രാണി । ച॒ത്വാര്യ॑ശ്ലീ॒ലാനി॑ । താനി॒ നവ॑ । ആ॒ഗ്നേ॒യീ രാത്രിഃ॑ । ഐ॒ന്ദ്രമഹഃ॑ । താന്യേകാ॑ദശ । ആ॒ദി॒ത്യോ ദ്വാ॑ദ॒ശഃ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സം॑​വഁഥ്സ॒രം-വ്രഁ॒ത-ഞ്ചര॑തി । സം॒​വഁ॒ഥ്സ॒രേണൈ॒വാസ്യ॑ വ്ര॒ത-ങ്ഗു॒പ്ത-മ്ഭ॑വതി ॥ 18 ॥
(സ॒ങ്ഗ॒വാഥ് - ഷോ॑ഡ॒ശിന॒-ന്നിര॑മിമത॒ തത്തദാത്ത॑വീര്യ-ന്നിര്മാ॒ഗോ - വ॑ദേ-ദ്- ഭവതി സമാ॒നസ്യാഹ്നഃ॒ പഞ്ച॒ പുണ്യാ॑നി॒ നക്ഷ॑ത്രാണ്യ॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 3)

അനുവാകം 4 - സോമശേഷഭൂതാ പാത്രസ്തുതിഃ.(ആധ്വരബ്രാഹ്മണശേഷഃ)
ബ്ര॒ഹ്മ॒വാ॒ദിനോ॑ വദന്തി । കതി॒ പാത്രാ॑ണി യ॒ജ്ഞം-വഁ ॑ഹ॒ന്തീതി॑ । ത്രയോ॑ദ॒ശേതി॑ ബ്രൂയാത് । സ യദ്ബ്രൂ॒യാത് । കസ്താനി॒ നിര॑മിമീ॒തേതി॑ । പ്ര॒ജാപ॑തി॒രിതി॑ ബ്രൂയാത് । സ യദ്ബ്രൂ॒യാത് । കുത॒സ്താനി॒ നിര॑മിമീ॒തേതി॑ । ആ॒ത്മന॒ ഇതി॑ । പ്രാ॒ണാ॒പാ॒നാഭ്യാ॑-മേ॒വോപാഗ്॑-ശ്വന്തര്യാ॒മൌ നിര॑മിമീത ॥ 19 ॥

വ്യാ॒നാദു॑പാഗ്​മ്ശു॒ സവ॑നമ് । വാ॒ച ഐ᳚ന്ദ്രവായ॒വമ് । ദ॒ക്ഷ॒ക്ര॒തുഭ്യാ᳚-മ്മൈത്രാവരു॒ണമ് । ശ്രോത്രാ॑ദാശ്വി॒നമ് । ചക്ഷു॑ഷ-ശ്ശു॒ക്രാ മ॒ന്ഥിനൌ᳚ । ആ॒ത്മന॑ ആഗ്രയ॒ണമ് । അങ്ഗേ᳚ഭ്യ ഉ॒ക്ഥ്യ᳚മ് । ആയു॑ഷോ ധ്രു॒വമ് । പ്ര॒തി॒ഷ്ഠായാ॑ ഋതുപാ॒ത്രേ ॥ യ॒ജ്ഞം-വാഁവ ത-മ്പ്ര॒ജാപ॑തി॒-ര്നിര॑മിമീത । സ നിര്മി॑തോ॒ നാദ്ധ്രി॑യത॒ സമ॑വ്ലീയത । സ ഏ॒താ-ന്പ്ര॒ജാപ॑തി-രപിവാ॒പാന॑-പശ്യത് । താന്നിര॑വപത് । തൈർവൈ സ യ॒ജ്ഞമപ്യ॑വപത് । യദ॑പിവാ॒പാ ഭവ॑ന്തി । യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ധൃത്യാ॒ അസം॑​വ്ലഁയായ ॥ 20 ॥
(ഉ॒പാ॒ഗ്॒ശ്വ॒ന്ത॒ര്യാ॒മൌ നിര॑മിമീതാ- മിമീത॒ ഷട് ച॑) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - ചാതുര്മാസ്യശേഷാ വപനമന്ത്രാഃ, (രാജസൂയബ്രാഹ്മണമ്)
ഋ॒തമേ॒വ പ॑രമേ॒ഷ്ഠി । ഋ॒ത-ന്നാത്യേ॑തി॒ കി-ഞ്ച॒ന । ഋ॒തേ സ॑മു॒ദ്ര ആഹി॑തഃ । ഋ॒തേ ഭൂമി॑രി॒യഗ്ഗ്​ ശ്രി॒താ । അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ । ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ ॥ 21 ॥

തപ॑സാ॒-ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒-ഭിവ॑ര്തയേ । തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ്ര॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ യ-ദ്ഘ॒ര്മഃ പ॒ര്യവ॑ര്തയത് । അന്താ᳚-ന്പൃഥി॒വ്യാ ദി॒വഃ । അ॒ഗ്നിരീശാ॑ന॒ ഓജ॑സാ । വരു॑ണോ ധീ॒തിഭി॑-സ്സ॒ഹ ॥ 22 ॥

ഇന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॒-സ്സഖി॑ഭി-സ്സ॒ഹ ॥ അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ । ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ । തപ॑സാ॒ ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒ഭിവ॑ര്തയേ ॥ 23 ॥

തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ്ര॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ യോ അ॒സ്യാഃ പൃ॑ഥി॒വ്യാസ്ത്വ॒ചി । നി॒വ॒ര്തയ॒ത്യോഷ॑ധീഃ । അ॒ഗ്നിരീശാ॑ന॒ ഓജ॑സാ । വരു॑ണോ ധീ॒തിഭി॑-സ്സ॒ഹ । ഇന്ദ്രോ॑ മ॒രുദ്ഭി॒-സ്സഖി॑ഭി-സ്സ॒ഹ ॥ അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ ॥ 24 ॥

ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ । തപ॑സാ॒ ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒-ഭിവ॑ര്തയേ । തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ 25 ॥

ഏക॒-മ്മാസ॒-മുദ॑സൃജത് । പ॒ര॒മേ॒ഷ്ഠീ പ്ര॒ജാഭ്യഃ॑ । തേനാ᳚ഭ്യോ॒ മഹ॒ ആവ॑ഹത് । അ॒മൃത॒-മ്മര്ത്യാ᳚ഭ്യഃ । പ്ര॒ജാമനു॒ പ്രജാ॑യസേ । തദു॑ തേ മര്ത്യാ॒മൃത᳚മ് । യേന॒ മാസാ॑ അര്ധമാ॒സാഃ । ഋ॒തവഃ॑ പരിവഥ്സ॒രാഃ । യേന॒ തേ തേ᳚ പ്രജാപതേ । ഈ॒ജാ॒നസ്യ॒ ന്യവ॑ര്തയന്ന് ॥ 26 ॥

തേനാ॒ഹമ॒സ്യ ബ്രഹ്മ॑ണാ । നിവ॑ര്തയാമി ജീ॒വസേ᳚ ॥ അ॒ഗ്നിസ്തി॒ഗ്മേന॑ ശോ॒ചിഷാ᳚ । തപ॒ ആക്രാ᳚ന്ത-മു॒ഷ്ണിഹാ᳚ । ശിര॒സ്തപ॒സ്യാഹി॑തമ് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രസ്യ॒ തേജ॑സാ । ഋ॒തേനാ᳚സ്യ॒ നിവ॑ര്തയേ । സ॒ത്യേന॒ പരി॑വര്തയേ । തപ॑സാ॒ ഽസ്യാനു॑വര്തയേ । ശി॒വേനാ॒സ്യോപ॑വര്തയേ । ശ॒ഗ്മേനാ᳚സ്യാ॒ഭിവ॑ര്തയേ । തദൃ॒ത-ന്ത-ഥ്സ॒ത്യമ് । ത-ദ്വ്ര॒ത-ന്തച്ഛ॑കേയമ് । തേന॑ ശകേയ॒-ന്തേന॑ രാദ്ധ്യാസമ് ॥ 27 ॥
(പരി॑വര്തയേ - സ॒ഹാ - ഭിവ॑ര്തയ - ഉ॒ഷ്ണിഹാ॑ - രാദ്ധ്യാസം॒ - ന്യവ॑ര്തയ॒ന് - നുപ॑വര്തയേ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - ചാതുര്മാസ്യശേഷാ വപനവിധിഃ (രാജസൂയബ്രാഹ്മണമ്)
ദേ॒വാ വൈ യ-ദ്യ॒ജ്ഞേ ഽകു॑ർവത । തദസു॑രാ അകുർവത । തേ-ഽസു॑രാ ഊ॒ര്ധ്വ-മ്പൃ॒ഷ്ഠേഭ്യോ॒ നാപ॑ശ്യന്ന് । തേ കേശാ॒നഗ്രേ॑-ഽവപന്ത । അഥ॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി । അഥോ॑പപ॒ക്ഷൌ । തത॒സ്തേ-ഽവാ᳚ഞ്ച ആയന്ന് । പരാ॑-ഽഭവന്ന് । യസ്യൈ॒വം-വഁപ॑ന്തി । അവാം॑ഏതി ॥ 28 ॥

അഥോ॒ പരൈ॒വ ഭ॑വതി । അഥ॑ ദേ॒വാ ഊ॒ര്ധ്വ-മ്പൃ॒ഷ്ഠേഭ്യോ॑-ഽപശ്യന്ന് । ത ഉ॑പപ॒ക്ഷാവഗ്രേ॑-ഽവപന്ത । അഥ॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി । അഥ॒ കേശാന്॑ । തത॒സ്തേ॑-ഽഭവന്ന് । സു॒വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമാ॑യന്ന് । യസ്യൈ॒വം-വഁപ॑ന്തി । ഭവ॑ത്യാ॒ത്മനാ᳚ । അഥോ॑ സുവ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി ॥ 29 ॥

അഥൈ॒ത-ന്മനു॑-ർവ॒പ്ത്രേ മി॑ഥു॒ന-മ॑പശ്യത് । സ ശ്മശ്രൂ॒ണ്യഗ്രേ॑-ഽവപത । അഥോ॑പപ॒ക്ഷൌ । അഥ॒ കേശാന്॑ । തതോ॒ വൈ സ പ്രാജാ॑യത പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭിഃ॑ । യസ്യൈ॒വം-വഁപ॑ന്തി । പ്ര പ്ര॒ജയാ॑ പ॒ശുഭി॑-ര്മിഥു॒നൈ-ര്ജാ॑യതേ ॥ ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം​യഁ ॑ത്താ ആസന്ന് । തേ സം॑​വഁഥ്സ॒രേ വ്യായ॑ച്ഛന്ത । താ-ന്ദേ॒വാശ്ചാ॑തു-ര്മാ॒സ്യൈരേ॒വാഭി പ്രായു॑ഞ്ജത ॥ 30 ॥

വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വേന॑ ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ॑-ഽവൃഞ്ജ॒തേന്ദ്ര॑രാജാനഃ । താഞ്ഛീ॒ര്॒ഷന്നി ചാവ॑ര്തയന്ത॒ പരി॑ ച । വ॒രു॒ണ॒ പ്ര॒ഘാ॒സൈ-ശ്ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ॑-ഽവൃഞ്ജത॒ വരു॑ണരാജാനഃ । താഞ്ഛീ॒ര്॒ഷന്നി ചാവ॑ര്തയന്ത॒ പരി॑ ച । സാ॒ക॒മേ॒ധൈശ്ച॒തുരോ॑ മാ॒സോ॑-ഽവൃഞ്ജത॒ സോമ॑രാജാനഃ । താഞ്ഛീ॒ര॒.ഷന്നി ചാവ॑ര്തയന്ത॒ പരി॑ ച । യാ സം॑​വഁഥ്സ॒ര ഉ॑പജീ॒വാ ഽഽസീ᳚ത് । താമേ॑ഷാ-മവൃഞ്ജത । തതോ॑ ദേ॒വാ അഭ॑വന്ന് । പരാ-ഽസു॑രാഃ ॥ 31 ॥

യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാഗ്​-ശ്ചാ॑തുര്മാ॒സ്യൈ-ര്യജ॑തേ । ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യൈ॒വ മാ॒സോ വൃ॒ക്ത്വാ । ശീ॒ര്॒ഷന്നി ച॑ വ॒ര്തയ॑തേ॒ പരി॑ ച । യൈഷാ സം॑​വഁഥ്സ॒ര ഉ॑പജീ॒വാ । വൃ॒ങ്ക്തേ താ-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യസ്യ । ക്ഷു॒ധാ ഽസ്യ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യഃ॒ പരാ॑ ഭവതി ॥ ലോ॒ഹി॒താ॒യ॒സേന॒ നിവ॑ര്തയതേ । യദ്വാ ഇ॒മാമ॒ഗ്നിര്-ഋ॒താവാഗ॑തേ നിവ॒ര്തയ॑തി । ഏ॒തദേ॒വൈനാഗ്​മ്॑ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ നിവ॑ര്തയതി । സാ തത॒-ശ്ശ്വ-ശ്ശ്വോ॒ ഭൂയ॑സീ॒ ഭവ॑ന്ത്യേതി ॥ 32 ॥

പ്രജാ॑യതേ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാഁല്ലോ॑ഹിതായ॒സേന॑ നിവ॒ര്തയ॑തേ । ഏ॒തദേ॒വ രൂ॒പ-ങ്കൃ॒ത്വാ നിവ॑ര്തയതേ । സ തത॒-ശ്ശ്വ-ശ്ശ്വോ॒ ഭൂയാ॒ന്-ഭവ॑ന്നേതി । പ്രൈവ ജാ॑യതേ ॥ ത്രേ॒ണ്യാ ശ॑ല॒ല്യാ നിവ॑ര്തയേത । ത്രീണി॑ ത്രീണി॒ വൈ ദേ॒വാനാ॑മൃ॒ദ്ധാനി॑ । ത്രീണി॒ ഛന്ദാഗ്​മ്॑സി । ത്രീണി॒ സവ॑നാനി । ത്രയ॑ ഇ॒മേ ലോ॒കാഃ ॥ 33 ॥

ഋ॒ദ്ധ്യാമേ॒വ ത-ദ്വീ॒ര്യ॑ ഏ॒ഷു ലോ॒കേഷു॒ പ്രതി॑ തിഷ്ഠതി ॥ യച്ചാ॑തുര്മാസ്യയാ॒-ജ്യാ᳚ത്മനോ॒ നാവ॒ദ്യേത് । ദേ॒വേഭ്യ॒ ആവൃ॑ശ്ച്യേത । ച॒തൃ॒ഷു ച॑തൃഷു॒ മാസേ॑ഷു॒ നിവ॑ര്തയേത । പ॒രോക്ഷ॑മേ॒വ ത-ദ്ദേ॒വേഭ്യ॑ ആ॒ത്മനോ-ഽവ॑ദ്യ॒ത്യനാ᳚ വ്രസ്കായ ॥ ദേ॒വാനാം॒-വാഁ ഏ॒ഷ ആനീ॑തഃ । യശ്ചാ॑തുര്മാസ്യയാ॒ജീ । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്നി ച॑ വ॒ര്തയ॑തേ॒ പരി॑ ച । ദേ॒വതാ॑ ഏ॒വാപ്യേ॑തി । നാസ്യ॑ രു॒ദ്രഃ പ്ര॒ജാ-മ്പ॒ശൂ-ന॒ഭിമ॑ന്യതേ ॥ 34 ॥
(ഏ॒ത്യേ॒- ത്യ॒ - യു॒ഞ്ജ॒താ - സു॑രാ - ഏതി - ലോ॒കാ - മ॑ന്യതേ) (അ. 6)

അനുവാകം 7 - അഗ്നിചയനശേഷാ ഇഷ്ടകോപധാനമന്ത്രാഃ, തത്ര സന്തത്യാഖ്യേഷ്ടകാമന്ത്രാഃ
ആയു॑ഷഃ പ്രാ॒ണഗ്​മ് സന്ത॑നു । പ്രാ॒ണാദ॑പാ॒നഗ്​മ് സന്ത॑നു । അ॒പാ॒നാ-ദ്വ്യാ॒നഗ്​മ് സന്ത॑നു । വ്യാ॒നാച്ചക്ഷു॒-സ്സന്ത॑നു । ചക്ഷു॑ഷ॒-ശ്ശ്രോത്ര॒ഗ്​മ്॒ സന്ത॑നു । ശ്രോത്രാ॒-ന്മന॒-സ്സന്ത॑നു । മന॑സോ॒ വാച॒ഗ്​മ്॒ സന്ത॑നു । വാ॒ച ആ॒ത്മാന॒ഗ്​മ്॒ സന്ത॑നു । ആ॒ത്മനഃ॑ പൃഥി॒വീഗ്​മ് സന്ത॑നു । പൃ॒ഥി॒വ്യാ അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്​മ്॒ സന്ത॑നു । അ॒ന്തരി॑ക്ഷാ॒-ദ്ദിവ॒ഗ്​മ്॒ സന്ത॑നു ।ദിവ॒-സ്സുവ॒-സ്സന്ത॑നു ॥ 35 ॥
(അ॒ന്തരി॑ക്ഷ॒ഗ്​മ്॒ സന്ത॑നു॒ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)

അനുവാകം 8 - അഗ്നിചയനശേഷാ ഥർവശിരോ-ഽഭിധാനാനാമിഷ്ടകാനാ-മ്മന്ത്രാഃ
ഇന്ദ്രോ॑ ദധീ॒ചോ അ॒സ്ഥഭിഃ॑ । വൃ॒ത്രാണ്യ പ്ര॑തിഷ്കുതഃ । ജ॒ഘാന॑ നവ॒ തീര്നവ॑ ॥ ഇ॒ച്ഛന്നശ്വ॑സ്യ॒ യച്ഛിരഃ॑ । പർവ॑തേ॒ഷ്വപ॑ ശ്രിതമ് । ത-ദ്വി॑ദച്ഛര്യ॒ണാവ॑തി ॥ അത്രാ ഹ ॒ഗോരമ॑ന്വത । നാമ॒ ത്വഷ്ടു॑രപീ॒ച്യ᳚മ് । ഇ॒ത്ഥാ ച॒ന്ദ്രമ॑സോ ഗൃ॒ഹേ ॥ ഇന്ദ്ര॒മിദ്ഗാ॒ഥിനോ॑ ബൃ॒ഹത് ॥ 36 ॥

ഇന്ദ്ര॑മ॒ര്കേഭി॑ര॒ര്കിണഃ॑ । ഇന്ദ്രം॒-വാഁണീ॑രനൂഷത ॥ ഇന്ദ്ര॒ ഇദ്ധര്യോ॒-സ്സചാ᳚ । സമ്മി॑ശ്ല॒ ആവ॑ചോ॒ യുജാ᳚ । ഇന്ദ്രോ॑ വ॒ജ്രീ ഹി॑ര॒ണ്യയഃ॑ ॥ ഇന്ദ്രോ॑ ദീ॒ര്ഘായ॒ ചക്ഷ॑സേ । ആ സൂര്യഗ്​മ്॑ രോഹയ-ദ്ദി॒വി । വി ഗോഭി॒രദ്രി॑മൈരയത് ॥ ഇന്ദ്ര॒ വാജേ॑ഷു നോ അവ । സ॒ഹസ്ര॑ പ്രധനേഷു ച ॥ 37 ॥

ഉ॒ഗ്ര ഉ॒ഗ്രാഭി॑രൂ॒തിഭിഃ॑ ॥ തമിന്ദ്രം॑-വാഁജയാമസി । മ॒ഹേ വൃ॒ത്രായ॒ ഹന്ത॑വേ । സ വൃഷാ॑ വൃഷ॒ഭോ ഭു॑വത് ॥ ഇന്ദ്ര॒-സ്സദാമ॑നേ കൃ॒തഃ । ഓജി॑ഷ്ഠ॒-സ്സ ബലേ॑ ഹി॒തഃ । ദ്യു॒മ്നീ ശ്ലോ॒കീ സ സൌ॒മ്യഃ॑ ॥ ഗി॒രാ വജ്രോ॒ ന സമ്ഭൃ॑തഃ । സബ॑ലോ॒ അന॑പച്യുതഃ । വ॒വ॒ക്ഷു-രു॒ഗ്രോ അസ്തൃ॑തഃ ॥ 38 ॥
(ബൃ॒ഹ- ച്ചാ - സ്തൃ॑തഃ) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - സോമശേഷഭൂതാ ഇഷ്ടയഃ. (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)
ദേ॒വാ॒സു॒രാ-സ്സം​യഁ ॑ത്താ ആസന്ന് । സ പ്ര॒ജാപ॑തി॒രിന്ദ്ര॑-ഞ്ജ്യേ॒ഷ്ഠ-മ്പു॒ത്രമപ॒ ന്യ॑ധത്ത । നേദേ॑ന॒മസു॑രാ॒ ബലീ॑യാഗ്​മ് സോ-ഽഹന॒ന്നിതി॑ । പ്ര॒ഹ്രാദോ॑ ഹ॒ വൈ കാ॑യാധ॒വഃ । വി॒രോച॑ന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വ-മ്പു॒ത്രമപ॒ ന്യ॑ധത്ത । നേദേ॑ന-ന്ദേ॒വാ അ॑ഹന॒ന്നിതി॑ । തേ ദേ॒വാഃ പ്ര॒ജാപ॑തി-മുപസ॒മേത്യോ॑ചുഃ । നാരാ॒ജക॑സ്യ യു॒ദ്ധമ॑സ്തി । ഇന്ദ്ര॒മന്വി॑ച്ഛാ॒മേതി॑ । തം-യഁ ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛന്ന് ॥ 39 ॥

തം-യഁ ॑ജ്ഞക്ര॒തുഭി॒ര്നാന്വ॑വിന്ദന്ന് । തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വൈ᳚ച്ഛന്ന് । തമിഷ്ടി॑ഭി॒-രന്വ॑വിന്ദന്ന് । തദിഷ്ടീ॑നാ-മിഷ്ടി॒ത്വമ് । ഏഷ്ട॑യോ ഹ॒ വൈ നാമ॑ । താ ഇഷ്ട॑യ॒ ഇത്യാച॑ക്ഷതേ പ॒രോക്ഷേ॑ണ । പ॒രോക്ഷ॑പ്രിയാ ഇവ॒ ഹി ദേ॒വാഃ ॥ തസ്മാ॑ ഏ॒തമാ᳚ഗ്നാവൈഷ്ണ॒വ-മേകാ॑ദശകപാല-ന്ദീക്ഷ॒ണീയ॒-ന്നിര॑വപന്ന് । തദ॑പ॒ദ്രുത്യാ॑തന്വത । താന്പ॑ത്നീ സം​യാഁ॒ജാന്ത॒ ഉപാ॑നയന്ന് ॥ 40 ॥

തേ തദ॑-ന്തമേ॒വ കൃ॒ത്വോദ॑ദ്രവന്ന് ॥ തേ പ്രാ॑യ॒ണീയ॑മ॒ഭി സ॒മാരോ॑ഹന്ന് । തദ॑പ॒ദ്രുത്യാ॑തന്വത । താഞ്ഛം॒​യ്വഁ ॑ന്ത॒ ഉപാ॑നയന്ന് । തേ തദ॑തമ്മേ॒വ കൃ॒ത്വോദ॑ദ്രവന്ന് ॥ ത ആ॑തി॒ഥ്യമ॒ഭി സ॒മാരോ॑ഹന്ന് । തദ॑പ॒ദ്രുത്യാ॑തന്വത । താനിഡാ᳚ന്ത॒ ഉപാ॑നയന്ന് । തേ തദ॑തമ്മേ॒വ കൃ॒ത്വോദ॑ദ്രവന്ന് । തസ്മാ॑ ദേ॒താ ഏ॒തദ॑ന്താ॒ ഇഷ്ട॑യ॒-സ്സന്തി॑ഷ്ഠന്തേ ॥ 41 ॥

ഏ॒വഗ്​മ് ഹി ദേ॒വാ അകു॑ർവത । ഇതി॑ ദേ॒വാ അ॑കുർവത । ഇത്യു॒ വൈ മ॑നു॒ഷ്യാഃ᳚ കുർവതേ ॥ തേ ദേ॒വാ ഊ॑ചുഃ । യദ്വാ ഇ॒ദമു॒ച്ചൈ-ര്യ॒ജ്ഞേന॒ ചരാ॑മ । തന്നോ-ഽസു॑രാഃ പാ॒പ്മാ-ഽനു॑വിന്ദന്തി । ഉ॒പാ॒ഗ്​മ്॒ശൂ॑പ॒സദാ॑ ചരാമ । തഥാ॒ നോ-ഽസു॑രാഃ പാ॒പ്മാ നാനു॑വേഥ്സ്യ॒ന്തീതി॑ । ത ഉ॑പാ॒ഗ്​മ്॒ശൂ॑പ॒സദ॑-മതന്വത । തി॒സ്ര ഏ॒വ സാ॑മിധേ॒നീര॒നൂച്യ॑ ॥ 42 ॥

സ്രു॒വേണാ॑ഘാ॒ര-മാ॒ഘാര്യ॑ । തി॒സ്രഃ പരാ॑ചീ॒-രാഹു॑തീര്-ഹു॒ത്വാ । സ്രു॒വേണോ॑പ॒സദ॑-ഞ്ജുഹ॒വാഞ്ച॑ക്രുഃ । ഉ॒ഗ്രം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ-ന്ത്വേ॒ഷം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ॒ഗ്॒ സ്വാഹേതി॑ । അ॒ശ॒ന॒യാ॒പി॒പാ॒സേ ഹ॒ വാ ഉ॒ഗ്രം-വഁചഃ॑ । ഏന॑ശ്ച॒ വൈര॑ഹത്യ-ഞ്ച ത്വേ॒ഷം-വഁചഃ॑ । ഏ॒തഗ്​മ് ഹ॒ വാവ തച്ച॑തുര്ധാവിഹി॒ത-മ്പാ॒പ്മാന॑-ന്ദേ॒വാ അപ॑ജഘ്നിരേ ॥ തഥോ॑ ഏ॒വൈതദേ॑വം॒-വിഁദ്യജ॑മാനഃ । തി॒സ്ര ഏ॒വ സാ॑മിധേ॒നീര॒നൂച്യ॑ । സ്രു॒വേണാ॑ഘാ॒ര-മാ॒ഘാര്യ॑ ॥ 43 ॥

തി॒സ്രഃ പരാ॑ചീ॒രാഹു॑തീര്-ഹു॒ത്വാ । സ്രു॒വേണോ॑പ॒സദ॑-ഞ്ജുഹോതി । ഉ॒ഗ്രം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ-ന്ത്വേ॒ഷം-വഁചോ॒ അപാ॑വധീ॒ഗ്॒ സ്വാഹേതി॑ । അ॒ശ॒ന॒യാ॒പി॒പാ॒സേ ഹ॒ വാ ഉ॒ഗ്രം-വഁചഃ॑ । ഏന॑ശ്ച॒ വൈര॑ഹത്യ-ഞ്ച ത്വേ॒ഷം-വഁചഃ॑ । ഏ॒തമേ॒വ തച്ച॑തുര്ധാ-വിഹി॒ത-മ്പാ॒പ്മാനം॒-യഁജ॑മാ॒നോ-ഽപ॑ഹതേ ॥ തേ॑-ഽഭി॒നീയൈ॒വാഹഃ॑ പ॒ശുമാ-ഽല॑ഭന്ത । അഹ്ന॑ ഏ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാ അവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॑-മ്മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ । തേനാ॑ഭി॒നീയേ॑വ॒ രാത്രേഃ॒ പ്രാച॑രന്ന് । രാത്രി॑യാ ഏ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാ അവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॑-മ്മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ ॥ 44 ॥

തസ്മാ॑ദഭി॒നീയൈ॒വാഹഃ॑ പ॒ശുമാല॑ഭേത । അഹ്ന॑ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാ॒നോ ഽവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒നപ॑നുദതേ । തേനാ॑ഭി॒നീയേ॑വ॒ രാത്രേഃ॒ പ്രച॑രേത് । രാത്രി॑യാ ഏ॒വ ത-ദ്യജ॑മാ॒നോ ഽവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാന॒-മ്ഭ്രാതൃ॑വ്യാ॒നപ॑നുദതേ ॥ സ ഏ॒ഷ ഉ॑പവസ॒ഥീയേ ഽഹ॑ന്-ദ്വിദേവ॒ത്യഃ॑ പ॒ശുരാല॑ഭ്യതേ । ദ്വ॒യം-വാഁ അ॒സ്മിന് ഁലോ॒കേ യജ॑മാനഃ । അസ്ഥി॑ ച മാ॒ഗ്​മ്॒സ-ഞ്ച॑ । അസ്ഥി॑ ചൈ॒വ തേന॑ മാ॒ഗ്​മ്॒സ-ഞ്ച॒ യജ॑മാന॒-സ്സഗ്ഗ്​ സ്കു॑രുതേ ॥ താ വാ ഏ॒താഃ പഞ്ച॑ ദേ॒വതാഃ᳚ । അ॒ഗ്നീഷോമാ॑-വ॒ഗ്നി-ര്മി॒ത്രാവരു॑ണൌ ॥ 45 ॥

പ॒ഞ്ച॒പ॒ഞ്ചീ വൈ യജ॑മാനഃ । ത്വമ്മാ॒ഗ്​മ്॒ സഗ്ഗ്​ സ്നാവാസ്ഥി॑ മ॒ജ്ജാ । ഏ॒തമേ॒വ തത്പ॑ഞ്ചധാ വിഹി॒തമാ॒ത്മാനം॑-വഁരുണപാ॒ശാ-ന്മു॑ഞ്ചതി । ഭേ॒ഷ॒ജതാ॑യൈ നിർവരുണ॒ത്വായ॑ ॥ തഗ്​മ് സ॒പ്തഭി॒-ശ്ഛന്ദോ॑ഭിഃ പ്രാ॒തര॑ഹ്വയന്ന് । തസ്മാ᳚ഥ്സ॒പ്ത ച॑തുരുത്ത॒രാണി॒ ഛന്ദാഗ്​മ്॑സി പ്രാതരനുവാ॒കേ-ഽനൂ᳚ച്യന്തേ ॥ തമേ॒തയോ॑-പസ॒മേത്യോ-പാ॑സീദന്ന് । ഉപാ᳚സ്മൈ ഗായതാ നര॒ ഇതി॑ । തസ്മാ॑ ദേ॒തയാ॑ ബഹിഷ്പവമാ॒ന ഉ॑പ॒സദ്യഃ॑ ॥ 46 ॥
(ഐ॒ച്ഛ॒ന് - ന॒ന॒യ॒ഗ്ഗ്॒ - സ്തി॒ഷ്ഠ॒ന്തേ॒ - ഽനൂച്യാ॒ - നൂച്യ॑ സ്രു॒വേണാ॑ഘാ॒രമാ॒ഘാര്യ॒ - രാത്രി॑യാ ഏ॒വ ത-ദ്ദേ॒വാ അവ॑ര്തി-മ്പാ॒പ്മാനം॑ മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ - മി॒ത്രാവരു॑ണൌ॒ - +നവ॑ ച ) (അ. 9)

(ദേ॒വാ യജ॑മാനോ ദേ॒വാ ദേ॒വാ യജ॑മാനോ॒ യജ॑മാനോ-ഽലഭന്ത॒ പ്രാച॑രഁല്ലഭേത॒ പ്രച॑രേ॒ദാല॑ഭ॒ന്താല॑ഭേത മൃ॒ത്യുമപ॑ജഘ്നിരേ॒ ഭ്രാതൃ॑വ്യാന്)

അനുവാകം 10 - ത്രിവൃദാദിസ്തോമരൂപാണി സോമങ്ഗാനി. (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)
സ സ॑മു॒ദ്ര ഉ॑ത്തര॒തഃ പ്രാജ്വ॑ല-ദ്ഭൂമ്യ॒ന്തേന॑ । ഏ॒ഷ വാവ സ സ॑മു॒ദ്രഃ । യച്ചാത്വാ॑ലഃ । ഏ॒ഷ ഉ॑ വേ॒വ സ ഭൂ᳚മ്യ॒ന്തഃ । യദ്വേ᳚ദ്യ॒ന്തഃ । തദേ॒തത്-ത്രി॑ശ॒ല-ന്ത്രി॑പൂരു॒ഷമ് । തസ്മാ॒ത്-ത-ന്ത്രി॑വിത॒സ്ത-ങ്ഖ॑നന്തി ॥ സ സു॑വര്ണരജ॒താഭ്യാ᳚-ങ്കു॒ശീഭ്യാ॒-മ്പരി॑ഗൃഹീത ആസീത് । തം-യഁദ॒സ്യാ അദ്ധ്യ॒ജന॑യന്ന് । തസ്മാ॑ദാദി॒ത്യഃ ॥ 47 ॥

അഥ॒ യ-ഥ്സു॑വര്ണരജ॒താഭ്യാ᳚-ങ്കു॒ശീഭ്യാ॒-മ്പരി॑ഗൃഹീത॒ ആസീ᳚ത് । സാ-ഽസ്യ॑ കൌശി॒കതാ᳚ ॥ ത-ന്ത്രി॒വൃതാ॒-ഽഭി പ്രാസ്തു॑വത । ത-ന്ത്രി॒വൃതാ ഽഽദ॑ദത । ത-ന്ത്രി॒വൃതാ ഽഽഹ॑രന്ന് । യാവ॑തീ ത്രി॒വൃതോ॒ മാത്രാ᳚ ॥ ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനാ॒ഭി പ്രാസ്തു॑വത । ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനാദ॑ദത । ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനാഹ॑രന്ന് । യാവ॑തീ പഞ്ചദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ ॥ 48 ॥

തഗ്​മ് സ॑പ്തദ॒ശേനാ॒ഭി പ്രാസ്തു॑വത । തഗ്​മ് സ॑പ്തദ॒ശേനാദ॑ദത । തഗ്​മ് സ॑പ്തദ॒ശേനാഹ॑രന്ന് । യാവ॑തീ സപ്തദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । തസ്യ॑ സപ്തദ॒ശേന॑ ഹ്രി॒യമാ॑ണസ്യ॒ തേജോ॒ ഹരോ॑-ഽപതത് । തമേ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ ശേനാ॒ഭി പ്രാസ്തു॑വത । തമേ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ശേനാദ॑ദത । തമേ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ശേനാഹ॑രന്ന് । യാവ॑ത്യേകവി॒ഗ്​മ്॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ ॥ തേ യത്-ത്രി॒വൃതാ᳚ സ്തു॒വതേ᳚ ॥ 49 ॥

ത്രി॒വൃതൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒മാദ॑ദതേ । ത-ന്ത്രി॒വൃതൈ॒വ ഹ॑രന്തി । യാവ॑തീ ത്രി॒വൃതോ॒ മാത്രാ᳚ । അ॒ഗ്നിർവൈ ത്രി॒വൃത് । യാവ॒ദ്വാ അ॒ഗ്നേര്ദഹ॑തോ ധൂ॒മ ഉ॒ദേത്യാനു॒വ്യേതി॑ । താവ॑തീ ത്രി॒വൃതോ॒ മാത്രാ᳚ । അ॒ഗ്നേരേ॒വൈന॒-ന്തത് । മാത്രാ॒ഗ്​മ്॒ സായു॑ജ്യഗ്​മ് സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി ॥ അഥ॒ യത്പ॑ഞ്ചദ॒ശേന॑ സ്തു॒വതേ᳚ । പ॒ഞ്ച॒ദ॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒-മാദ॑ദതേ ॥ 50 ॥

ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന്തി । യാവ॑തീ പഞ്ചദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । ച॒ന്ദ്രമാ॒ വൈ പ॑ഞ്ചദ॒ശഃ । ഏ॒ഷ ഹി പ॑ഞ്ചദ॒ശ്യാമ॑പക്ഷീ॒യതേ᳚ । പ॒ഞ്ച॒ദശ്യാ-മാ॑പൂ॒ര്യതേ᳚ । ച॒ന്ദ്രമ॑സ ഏ॒വൈന॒-ന്തത് । മാത്രാ॒ഗ്​മ്॒ സായു॑ജ്യഗ്​മ് സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി । അഥ॒ യഥ്സ॑പ്തദ॒ശേന॑ സ്തു॒വതേ᳚ । സ॒പ്ത॒ദ॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒മാദ॑ദതേ । തഗ്​മ് സ॑പ്തദ॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന്തി ॥ 51 ॥

യാവ॑തീ സപ്തദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । പ്ര॒ജാപ॑തി॒ർവൈ സ॑പ്തദ॒ശഃ । പ്ര॒ജാപ॑തേരേ॒വൈന॒-ന്തത് । മാത്രാ॒ഗ്​മ്॒ സായു॑ജ്യഗ്​മ് സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി । അഥ॒ യദേ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ശേന॑ സ്തു॒വതേ᳚ । ഏ॒ക॒വി॒ഗ്​മ്॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒-മാദ॑ദതേ । തമേ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന്തി । യാവ॑ത്യേകവി॒ഗ്​മ്॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ । അ॒സൌ വാ ആ॑ദി॒ത്യ ഏ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ശഃ । ആ॒ദി॒ത്യസ്യൈ॒വൈന॒-ന്തത് ॥ 52 ॥

മാത്രാ॒ഗ്​മ്॒ സായു॑ജ്യഗ്​മ് സലോ॒കതാ᳚-ങ്ഗമയന്തി ॥ തേ കു॒ശ്യൌ᳚ । വ്യ॑ഘ്നന്ന് । തേ അ॑ഹോരാ॒ത്രേ അ॑ഭവതാമ് । അഹ॑രേ॒വ സു॒വര്ണാ॑ ഽഭവത് । ര॒ജ॒താ രാത്രിഃ॑ । സ യദാ॑ദി॒ത്യ ഉ॒ദേതി॑ । ഏ॒താമേ॒വ തഥ്സു॒വര്ണാ᳚-ങ്കു॒ശീമനു॒ സമേ॑തി । അഥ॒ യദ॑സ്ത॒മേതി॑ । ഏ॒താമേ॒വ ത-ദ്ര॑ജ॒താ-ങ്കു॒ശീമനു॒ സം​വിഁ ॑ശതി ॥ പ്ര॒ഹ്രാദോ॑ ഹ॒ വൈ കാ॑യാധ॒വഃ । വി॒രോച॑ന॒ഗ്ഗ്॒ സ്വ-മ്പു॒ത്രമുദാ᳚സ്യത് । സ പ്ര॑ദ॒രോ॑-ഽഭവത് । തസ്മാ᳚-ത്പ്രദ॒രാദു॑ദ॒ക-ന്നാചാ॑മേത് ॥ 53 ॥
(ആ॒ദി॒ത്യഃ - പ॑ഞ്ചദ॒ശസ്യ॒ മാത്രാ᳚ - സ്തു॒വതേ॑ - പഞ്ചദ॒ശേനൈ॒വ ത-ദ്യജ॑മാന॒മാദ॑ദതേ - സപ്തദ॒ശേനൈ॒വ ഹ॑രന് - ത്യാദി॒ത്യസ്യൈ॒വൈന॒ന്ത-ദ്॒ വി॑ശതി ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 10)

അനുവാകം 11 - സവനീയപശുപുരോഡാശാഃ (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)
യേ വൈ ച॒ത്വാര॒-സ്സ്തോമാഃ᳚ । കൃ॒ത-ന്തത് । അഥ॒ യേ പഞ്ച॑ । കലി॒-സ്സഃ । തസ്മാ॒ച്ചതു॑ഷ്ടോമഃ । തച്ചതു॑ഷ്ടോമസ്യ ചതുഷ്ടോമ॒ത്വമ് ॥ തദാ॑ഹുഃ । ക॒ത॒മാനി॒ താനി॒ ജ്യോതീഗ്​മ്॑ഷി । യ ഏ॒തസ്യ॒ സ്തോമാ॒ ഇതി॑ । ത്രി॒വൃത്-പ॑ഞ്ചദ॒ശ-സ്സ॑പ്തദ॒ശ ഏ॑കവി॒ഗ്​മ്॒ശഃ ॥ 54 ॥

ഏ॒താനി॒ വാവ താനി॒ ജ്യോതീഗ്​മ്॑ഷി । യ ഏ॒തസ്യ॒ സ്തോമാഃ᳚ ॥ സോ᳚-ഽബ്രവീത് । സ॒പ്ത॒ദ॒ശേന॑ ഹ്രി॒യമാ॑ണോ॒ വ്യ॑ലേശിഷി । ഭി॒ഷജ്യ॑ത॒ മേതി॑ । തമ॒ശ്വിനൌ॑ ധാ॒നാഭി॑-രഭിഷജ്യതാമ് । പൂ॒ഷാ ക॑ര॒മ്ഭേണ॑ । ഭാര॑തീ പരിവാ॒പേണ॑ । മി॒ത്രാവരു॑ണൌ പയ॒സ്യ॑യാ ॥ തദാ॑ഹുഃ ॥ 55 ॥

യദ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ന്ധാ॒നാഃ । പൂ॒ഷ്ണഃ ക॑ര॒മ്ഭഃ । ഭാര॑ത്യൈ പരിവാ॒പഃ । മി॒ത്രാവരു॑ണയോഃ പയ॒സ്യാ-ഽഥ॑ । കസ്മാ॑ദേ॒തേഷാഗ്​മ്॑ ഹ॒വിഷാ॒മിന്ദ്ര॑മേ॒വ യ॑ജ॒ന്തീതി॑ । ഏ॒താ ഹ്യേ॑ന-ന്ദേ॒വതാ॒ ഇതി॑ ബ്രൂയാത് । ഏ॒തൈര്-ഹ॒വിര്ഭി॒-രഭി॑ഷജ്യ॒ഗ്ഗ്॒-സ്തസ്മാ॒ദിതി॑ ॥ തം-വഁസ॑വോ॒-ഽഷ്ടാക॑പാലേന പ്രാതസ്സവ॒നേ॑-ഽഭിഷജ്യന്ന് । രു॒ദ്രാ ഏകാ॑ദശകപാലേന॒ മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ॒ സവ॑നേ । വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ദ്വാദ॑ശകപാലേന തൃതീയസവ॒നേ ॥ 56 ॥

സ യദ॒ഷ്ടാക॑പാലാ-ന്പ്രാതസ്സവ॒നേ കു॒ര്യാത് । ഏകാ॑ദശകപാലാ॒-ന്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ॒ സവ॑നേ । ദ്വാദ॑ശകപാലാഗ്​ സ്തൃതീയ സവ॒നേ । വിലോ॑മ॒ ത-ദ്യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ക്രിയേത । ഏകാ॑ദശകപാലാനേ॒വ പ്രാ॑തസ്സവ॒നേ കു॑ര്യാത് । ഏകാ॑ദശകപാലാ॒-ന്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിനേ॒ സവ॑നേ । ഏകാ॑ദശകപാലാഗ്​ സ്തൃതീയ സവ॒നേ । യ॒ജ്ഞസ്യ॑ സലോമ॒ത്വായ॑ ॥ തദാ॑ഹുഃ । യ-ദ്വസൂ॑നാ-മ്പ്രാതസ്സവ॒നമ് । രു॒ദ്രാണാ॒-മ്മാദ്ധ്യ॑ന്ദിന॒ഗ്​മ്॒ സവ॑നമ് । വിശ്വേ॑ഷാ-ന്ദേ॒വാനാ᳚-ന്തൃതീയസവ॒നമ് । അഥ॒ കസ്മാ॑ദേ॒തേഷാഗ്​മ്॑ ഹ॒വിഷാ॒മിന്ദ്ര॑മേ॒വ യ॑ജ॒ന്തീതി॑ । ഏ॒താ ഹ്യേ॑ന-ന്ദേ॒വതാ॒ ഇതി॑ ബ്രൂയാത് । ഏ॒തൈര്-ഹ॒വിര്ഭി॒രഭി॑ഷജ്യ॒ഗ്ഗ്॒ സ്തസ്മാ॒ദിതി॑ ॥ 57 ॥
(ഏ॒ക॒വി॒ഗ്​മ്॒ശ-ആ॑ഹു-സ്തൃതീയസവ॒നേ-പ്രാ॑തസ്സവ॒ന-മ്പഞ്ച॑ ച) (അ. 11)

അനുവാകം 12 - സപ്തഛന്ദാംസി പ്രപഞ്ച്യന്തേ (ആധ്വരബ്രാഹ്മണമ്)
തസ്യാവാ॑ചോ-ഽവപാ॒ദാദ॑ബിഭയുഃ । തമേ॒തേഷു॑ സ॒പ്തസു॒ ഛന്ദ॑-സ്സ്വശ്രയന്ന് । യദശ്ര॑യന്ന് । തച്ഛ്രാ॑യ॒ന്തീയ॑സ്യ ശ്രായന്തീയ॒ത്വമ് । യദവാ॑രയന്ന് । ത-ദ്വാ॑രവ॒ന്തീയ॑സ്യ വാരവന്തീയ॒ത്വമ് ॥ തസ്യാവാ॑ച ഏ॒വാവ॑പാ॒ദാദ॑ബിഭയുഃ । തസ്മാ॑ ഏ॒താനി॑ സ॒പ്ത ച॑തുരുത്ത॒രാണി॒ ഛന്ദാ॒ഗ്॒സ്യുപാ॑ദധുഃ । തേഷാ॒മതി॒ ത്രീണ്യ॑രിച്യന്ത । ന ത്രീണ്യുദ॑ഭവന്ന് ॥ 58 ॥

സ ബൃ॑ഹ॒തീമേ॒വാ-സ്പൃ॑ശത് । ദ്വാഭ്യാ॑മ॒ക്ഷരാ᳚ഭ്യാമ് । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാഭ്യാ॑മേ॒വ ॥ തദാ॑ഹുഃ । ക॒ത॒മാ സാ ദേ॒വാക്ഷ॑രാ ബൃഹ॒തീ । യസ്യാ॒-ന്ത-ത്പ്ര॒ത്യതി॑ഷ്ഠത് । ദ്വാദ॑ശ പൌര്ണമാ॒സ്യഃ॑ । ദ്വാദ॒ശാഷ്ട॑കാഃ । ദ്വാദ॑ശാമാവാ॒സ്യാഃ᳚ । ഏ॒ഷാ വാവ സാ ദേ॒വാക്ഷ॑രാ ബൃഹ॒തീ ॥ 59 ॥

യസ്യാ॒-ന്ത-ത്പ്ര॒ത്യതി॑ഷ്ഠ॒ദിതി॑ ॥ യാനി॑ ച॒ ഛന്ദാഗ്॑-സ്യ॒ത്യരി॑ച്യന്ത । യാനി॑ ച॒ നോദഭ॑വന്ന് । താനി॒ നിർവീ᳚ര്യാണി ഹീ॒നാന്യ॑മന്യന്ത । സാ ഽബ്ര॑വീ-ദ്ബൃഹ॒തീ । മാമേ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । മാമുപ॒ സഗ്ഗ്​ ശ്ര॑യ॒തേതി॑ । ച॒തുര്ഭി॑ര॒ക്ഷരൈ॑-രനു॒ഷ്ടുഗ്-ബൃ॑ഹ॒തീ-ന്നോദ॑ഭവത് । ച॒തുര്ഭി॑ര॒ക്ഷരൈഃ᳚ പ॒ങ്ക്തി-ര്ബൃ॑ഹ॒തീ-മത്യ॑രിച്യത । തസ്യാ॑മേ॒താനി॑ ച॒ത്വാര്യ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യ-പ॒ച്ഛിദ്യാ॑-ദധാത് ॥ 60 ॥

തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । ബൃ॒ഹ॒തീമുപ॒ സമ॑ശ്രയതാമ് ॥ അ॒ഷ്ടാ॒ഭി-ര॒ക്ഷരൈ॑രു॒ഷ്ണിഗ്-ബൃ॑ഹ॒തീ-ന്നോദ॑ഭവത് । അ॒ഷ്ടാ॒ഭിര॒ക്ഷരൈ᳚സ്ത്രി॒ഷ്ടുഗ്-ബൃ॑ഹ॒തീ-മത്യ॑രിച്യത । തസ്യാ॑മേ॒താ-ന്യ॒ഷ്ടാവ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യ-പ॒ച്ഛിദ്യാ॑ദധാത് । തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । ബൃ॒ഹ॒തീമുപ॒ സമ॑ശ്രയതാമ് । ദ്വാ॒ദ॒ശഭി॑-ര॒ക്ഷരൈ᳚-ര്ഗായ॒ത്രീ-ബൃ॑ഹ॒തീ-ന്നോദ॑ഭവത് । ദ്വാ॒ദ॒ശഭി॑-ര॒ക്ഷരൈ॒-ര്ജഗ॑തീ-ബൃഹ॒തീ-മത്യ॑രിച്യത । തസ്യാ॑മേ॒താനി॒ ദ്വാദ॑ശാ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യ-പ॒ച്ഛിദ്യാ॑ദധാത് ॥ 61 ॥

തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । ബൃ॒ഹ॒തീമുപ॒ സമ॑ശ്രയതാമ് ॥ സോ᳚-ഽബ്രവീത്-പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഛന്ദാഗ്​മ്॑സി॒ രഥോ॑ മേ ഭവത । യു॒ഷ്മാഭി॑-ര॒ഹമേ॒ത-മദ്ധ്വാ॑ന॒മനു॒ സഞ്ച॑രാ॒ണീതി॑ । തസ്യ॑ ഗായ॒ത്രീ ച॒ ജഗ॑തീ ച പ॒ക്ഷാവ॑ഭവതാമ് । ഉ॒ഷ്ണിക്ച॑ ത്രി॒ഷ്ടുപ്ച॒ പ്രഷ്ട്യൌ᳚ । അ॒നു॒ഷ്ടുപ്ച॑ പ॒ങ്ക്തിശ്ച॒ ധുര്യൌ᳚ । ബൃ॒ഹ॒ത്യേ॑വോദ്ധിര॑ഭവത് । സ ഏ॒ത-ഞ്ഛ॑ന്ദോര॒ഥമാ॒സ്ഥായ॑ । ഏ॒തമദ്ധ്വാ॑ന॒മനു॒ സമ॑ചരത് । ഏ॒തഗ്​മ് ഹ॒ വൈ ഛ॑ന്ദോര॒ഥമാ॒സ്ഥായ॑ । ഏ॒തമദ്ധ്വാ॑ന॒മനു॒ സഞ്ച॑രതി । യേനൈ॒ഷ ഏ॒ത-ഥ്സ॒ചംര॑തി । യ ഏ॒വം-വിഁ॒ദ്വാന്-ഥ്സോമേ॑ന॒ യജ॑തേ । യ ഉ॑ചൈനമേ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 62 ॥
(അ॒ഭ॒വ॒ന് - വാവ സാ ദേ॒വാക്ഷ॑രാ ബൃഹ॒ - ത്യ॑ദധാ॒-ദ്- ദ്വാദ॑ശാ॒ക്ഷരാ᳚ണ്യപ॒ച്ഛിദ്യാ॑ദധാ - ദാ॒സ്ഥായ॒ ഷട്ച॑) (അ. 12)

(അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാ॒ - യ-ത്പുണ്യം॑ - ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തു--ര് ബ്ര॑ഹ്മവാ॒ദിനഃ॒ ക - ത്യൃ॒തമേ॒വ - ദേ॒വാ വാ - ആയു॑ഷഃ പ്രാ॒ണ - മിന്ദ്രോ॑ ദധീ॒ചോ -ദേ॑വാസു॒രാ-സ്സ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ॒ - സ സ॑മു॒ദ്രോ - യേ വൈ ച॒ത്വാര॒ - സ്തസ്യാവാ॑ചോ॒ ദ്വാദ॑ശ)

(അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാ - ദേവഗൃ॒ഹാ - ഋ॒തമേ॒വ - വൈ᳚ശ്വദേ॒വേന॒ - തേ തദ॑ന്ത॒ - ത-മ്പ॑ഞ്ചദ॒ശേന॒ - തേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഏ॒വ ദ്വിഷ॑ഷ്ടിഃ)

(അ॒ഗ്നേഃ കൃത്തി॑കാ॒ - യ ഉ ॑ചൈനമേ॒വം-വേഁദ॑)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ പ്രഥമാഷ്ടകേ പഞ്ചമഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ।