କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀୟାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ପଶୁହୌତ୍ରମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ୟୂପସଂସ୍କାରାଃ
ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒ ତ୍ଵାମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ଦେ॑ଵ॒ୟନ୍ତଃ॑ । ଵନ॑ସ୍ପତେ॒ ମଧୁ॑ନା॒ ଦୈଵ୍ୟେ॑ନ । ୟଦୂ॒ର୍ଧ୍ଵସ୍ତି॑ଷ୍ଠା॒-ଦ୍ଦ୍ରଵି॑ଣେ॒ହ ଧ॑ତ୍ତାତ୍ । ୟଦ୍ଵା॒ କ୍ଷୟୋ॑ ମା॒ତୁର॒ସ୍ୟା ଉ॒ପସ୍ଥେ᳚ ॥ ଉଚ୍ଛ୍ର॑ୟସ୍ଵ ଵନସ୍ପତେ । ଵର୍ଷ୍ମ॑-ନ୍ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଅଧି॑ । ସୁମି॑ତୀ ମୀ॒ୟମା॑ନଃ ।
ଵର୍ଚୋ॑ଧା ୟ॒ଜ୍ଞଵା॑ହସେ ॥ ସମି॑ଦ୍ଧସ୍ୟ॒ ଶ୍ରୟ॑ମାଣଃ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ଵନ୍ଵା॒ନୋ ଅ॒ଜରଗ୍ମ୍॑ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ ॥ 1 ॥
ଆ॒ରେ ଅ॒ସ୍ମଦମ॑ତି॒-ମ୍ବାଧ॑ମାନଃ । ଉଚ୍ଛ୍ର॑ୟସ୍ଵ ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ ॥ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ ଊ॒ଷୁଣ॑ ଊ॒ତୟେ᳚ । ତିଷ୍ଠା॑ ଦେ॒ଵୋ ନ ସ॑ଵି॒ତା । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ଵାଜ॑ସ୍ୟ॒ ସନି॑ତା॒ ୟଦ॒ଞ୍ଜିଭିଃ॑ । ଵା॒ଘଦ୍ଭି॑-ର୍ଵି॒ହ୍ଵୟା॑ମହେ ॥
ଊ॒ର୍ଧ୍ଵୋ ନଃ॑ ପା॒ହ୍ୟଗ୍ମ୍ହ॑ସୋ॒ ନି କେ॒ତୁନା᳚ । ଵିଶ୍ଵ॒ଗ୍ମ୍॒ ସମ॒ତ୍ରିଣ॑-ନ୍ଦହ ।
କୃ॒ଧୀ ନ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵାଞ୍ଚ॒ ରଥା॑ୟ ଜୀ॒ଵସେ᳚ ।
ଵି॒ଦା ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ନୋ॒ ଦୁଵଃ॑ ॥ 2 ॥
ଜା॒ତୋ ଜା॑ୟତେ ସୁଦିନ॒ତ୍ଵେ ଅହ୍ନା᳚ମ୍ । ସମ॒ର୍ୟ ଆ ଵି॒ଦଥେ॒ ଵର୍ଧ॑ମାନଃ । ପୁ॒ନନ୍ତି॒ ଧୀରା॑ ଅ॒ପସୋ॑ ମନୀ॒ଷା । ଦେ॒ଵ॒ୟା ଵିପ୍ର॒ ଉଦି॑ୟର୍ତି॒ ଵାଚ᳚ମ୍ ॥ ୟୁଵା॑ ସୁ॒ଵାସାଃ॒ ପରି॑ଵୀତ॒ ଆଗା᳚ତ୍ । ସ ଉ॒ ଶ୍ରେୟା᳚-ନ୍ଭଵତି॒ ଜାୟ॑ମାନଃ ।
ତ-ନ୍ଧୀରା॑ସଃ କ॒ଵୟ॒ ଉନ୍ନ॑ୟନ୍ତି । ସ୍ଵା॒ଧିୟୋ॒ ମନ॑ସା ଦେଵ॒ୟନ୍ତଃ॑ ॥ ପୃ॒ଥୁ॒ପାଜା॒ ଅମ॑ର୍ତ୍ୟଃ । ଘୃ॒ତନି॑ର୍ଣି॒ଖ୍-ସ୍ଵା॑ହୁତଃ ॥ 3 ॥
ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ହଵ୍ୟ॒ଵାଟ୍ ॥ ତଗ୍ମ୍ ସ॒ବାଧୋ॑ ୟ॒ତସ୍ରୁ॑ଚଃ । ଇ॒ତ୍ଥା ଧି॒ୟା ୟ॒ଜ୍ଞଵ॑ନ୍ତଃ । ଆଚ॑କ୍ରୁର॒ଗ୍ନି-ମୂ॒ତୟେ᳚ ॥ ତ୍ଵଂ-ଵଁରୁ॑ଣ ଉ॒ତ ମି॒ତ୍ରୋ ଅ॑ଗ୍ନେ । ତ୍ଵାଂ-ଵଁ॑ର୍ଧନ୍ତି ମ॒ତିଭି॒-ର୍ଵସି॑ଷ୍ଠାଃ ।
ତ୍ଵେ ଵସୁ॑ ସୁଷଣ॒ନାନି॑ ସନ୍ତୁ ।
ୟୂ॒ୟ-ମ୍ପା॑ତ ସ୍ଵ॒ସ୍ତିଭି॒-ସ୍ସଦା॑ ନଃ ॥ 4 ॥
(ସୁ॒ଵୀରଂ॒ - ଦୁଵଃ॒ - ସ୍ଵା॑ହୁତୋ॒ - +-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ପ୍ରୟାଜଵିଷୟା ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷାଃ
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସ॒ମିଧା॑ ସୁଷ॒ମିଧା॒ ସମି॑ଦ୍ଧ॒-ନ୍ନାଭା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟା-ସ୍ସ॑ଗ॒ନ୍ଥେ ଵା॒ମସ୍ୟ॑ ।
ଵର୍ଷ୍ମ॑ନ୍ଦି॒ଵ ଇ॒ଡସ୍ପ॒ଦେ ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒ତ୍-ତନୂ॒ନପା॑ତ॒-ମଦି॑ତେ॒-ର୍ଗର୍ଭ॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପାମ୍ । ମଦ୍ଧ୍ଵା॒-ଽଦ୍ୟ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଦେଵ॒ୟାନା᳚ନ୍ପ॒ଥୋ ଅ॑ନକ୍ତୁ॒ ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒-ନ୍ନରା॒ଶଗ୍ମ୍ସ॑-ନ୍ନୃଶ॒ସ୍ତ୍ର-ନ୍ନୄଗ୍ମ୍ଃ ପ୍ର॑ଣେତ୍ରମ୍ । ଗୋଭି॑-ର୍ଵ॒ପାଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ୟା-ଦ୍ଵୀ॒ରୈ-ଶ୍ଶକ୍ତୀ॑ଵା॒ନ୍-ରଥୈଃ᳚ ପ୍ରଥମ॒ୟାଵା॒ ହିର॑ଣ୍ୟୈଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରୀ ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦ॒ଗ୍ନିମି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତୋ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାଗ୍ମ୍ ଆଵ॑କ୍ଷ-ଦ୍ଦୂ॒ତୋ ହ॑ଵ୍ୟ॒ଵାଡମୂ॑ରଃ ।
ଉପେ॒ମଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞମୁପେ॒ମା-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵହୂ॑ତିମଵତୁ॒ ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସୁ॒ଷ୍ଟରୀ॒ମୋର୍ଣ॑ମ୍ରଦା ଅ॒ସ୍ମିନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞେ ଵି ଚ॒ ପ୍ର ଚ॑ ପ୍ରଥତାଗ୍ ସ୍ଵାସ॒ସ୍ଥ-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ।
ଏମେ॑ନଦ॒ଦ୍ୟ ଵସ॑ଵୋ ରୁ॒ଦ୍ରା ଆ॑ଦିତ୍ୟା-ସ୍ସ॑ଦନ୍ତୁ ପ୍ରି॒ୟମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟାସ୍ତୁ॒ ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ 5 ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒-ଦ୍ଦୁର॑ ଋ॒ଷ୍ଵାଃ କ॑ଵ॒ଷ୍ୟୋ-ଽକୋ॑ଷଧାଵନୀ॒-ରୁଦାତା॑ଭି॒-ର୍ଜିହ॑ତାଂ॒-ଵିଁ ପକ୍ଷୋ॑ଭି-ଶ୍ଶ୍ରୟନ୍ତାମ୍ । ସୁ॒ପ୍ରା॒ୟ॒ଣା ଅ॒ସ୍ମିନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞେ ଵିଶ୍ର॑ୟନ୍ତା-ମୃତା॒ଵୃଧୋ॑ ଵି॒ୟନ୍ତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦୁ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॑ ବୃହ॒ତୀ ସୁ॒ପେଶ॑ସା॒ ନୄଗ୍ମ୍ଃ ପତି॑ଭ୍ୟୋ॒ ୟୋନି॑-ଙ୍କୃଣ୍ଵା॒ନେ ।
ସ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ମୟ॑ମାନେ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ଵୈରେଦ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସୀ॑ଦତାଂ-ଵୀଁ॒ତାମାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒-ଦ୍ଦୈଵ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା ମ॒ନ୍ଦ୍ରା ପୋତା॑ରା କ॒ଵୀ ପ୍ରଚେ॑ତସା ।
ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମ॒ଦ୍ୟାନ୍ୟଃ କ॑ରଦି॒ଷା ସ୍ଵ॑ଭିଗୂର୍ତମ॒ନ୍ୟ ଊ॒ର୍ଜା ସତ॑ଵସେ॒ମଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଧତ୍ତାଂ-ଵୀଁ॒ତାମାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷତ୍-ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର॒ପସା॑ମ॒ପସ୍ତ॑ମା॒ ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ର-ମ॒ଦ୍ୟେଦମପ॑-ସ୍ତନ୍ଵତାମ୍ ।
ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଦେ॒ଵମପୋ॑ ଵି॒ୟନ୍ତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒ତ୍-ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ର॒-ମଚି॑ଷ୍ଟୁ॒ମପା॑କଗ୍ମ୍ ରେତୋ॒ଧାଂ-ଵିଁଶ୍ର॑ଵସଂ-ୟଁଶୋ॒ଧାମ୍ ।
ପୁ॒ରୁ॒ରୂପ॒ମକା॑ମକର୍ଶନଗ୍ମ୍ ସୁ॒ପୋଷଃ॒ ପୋଷୈ॒-ସ୍ସ୍ୟା-ଥ୍ସୁ॒ଵୀରୋ॑ ଵୀ॒ରୈ-ର୍ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒-ଦ୍ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ମୁ॒ପାଵ॑ସ୍ରକ୍ଷଦ୍ଧି॒ୟୋ ଜୋ॒ଷ୍ଟାରଗ୍ମ୍॑ ଶ॒ଶମ॒ନ୍ନରଃ॑ ।
ସ୍ଵଦା॒-ଥ୍ସ୍ଵଧି॑ତିର୍-ଋତୁ॒ଥା-ଽଦ୍ୟ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ହ॒ଵ୍ୟା-ଽଵା॒ଡ୍-ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା-ଽଽଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ ମେଦ॑ସ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॒ ସ୍ଵାହା॑ କୃତୀନା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା॑ ହ॒ଵ୍ୟସୂ᳚କ୍ତୀନାମ୍ ।
ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ମ୍ ଆ᳚ଜ୍ୟ॒ପାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ହୋ॒ତ୍ରାଜ୍ଜୁ॑ଷା॒ଣା ଅଗ୍ନ॒ ଆଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ ଵିୟନ୍ତୁ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ 6 ॥
(ପ୍ରି॒ୟମିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟାସ୍ତୁ॒ ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ୍॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ - ସୁ॒ଵୀରୋ॑ ଵୀ॒ରୈ-ର୍ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 2)
(ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ତନୂ॒ନପା॑ତ॒-ନ୍ନରା॒ଶଗ୍ମ୍ସ॑ମ॒ଗ୍ନିମି॒ଡ ଈ॑ଡି॒ତୋ ବ॒ର୍॒ହିର୍ଦୁର॑ ଉ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॒ ଦୈଵ୍ୟା॑ ତି॒ସ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରଂ॒-ଵଁନ॒ସ୍ପତି॑ମ॒ଗ୍ନିମ୍ )
(ପଞ୍ଚ॒ ଵେତ୍ଵେକୋ॑ ଵି॒ୟନ୍ତୁ॒ ଦ୍ଵିର୍ଵୀ॒ତାମେକୋ॑ ଵି॒ୟନ୍ତୁ॒ ଦ୍ଵିର୍ଵେତ୍ଵେକୋ॑ ଵିୟନ୍ତୁ॒ ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଆପ୍ରିୟ ପ୍ରୟାଜାନାଂ-ୟାଁଜ୍ୟାଃ
ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଦ୍ୟ ମନୁ॑ଷୋ ଦୁରୋ॒ଣେ । ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାନ୍. ୟ॑ଜସି ଜାତଵେଦଃ । ଆ ଚ॒ ଵହ॑ ମିତ୍ରମହ-ଶ୍ଚିକି॒ତ୍ଵାନ୍ । ତ୍ଵ-ନ୍ଦୂ॒ତଃ କ॒ଵିର॑ସି॒ ପ୍ରଚେ॑ତାଃ ॥ ତନୂ॑ନପାତ୍ପ॒ଥ ଋ॒ତସ୍ୟ॒ ୟାନାନ୍॑ । ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍-ଥ୍ସ୍ଵ॑ଦୟା ସୁଜିହ୍ଵ ।
ମନ୍ମା॑ନି ଧୀ॒ଭିରୁ॒ତ ୟ॒ଜ୍ଞମୃ॒ନ୍ଧନ୍ନ୍ । ଦେ॒ଵ॒ତ୍ରା ଚ॑ କୃଣୁହ୍ୟଦ୍ଧ୍ଵ॒ର-ନ୍ନଃ॑ ॥ ନରା॒ଶଗ୍ମ୍ସ॑ସ୍ୟ ମହି॒ମାନ॑ମେଷାମ୍ । ଉପ॑ସ୍ତୋଷାମ ୟଜ॒ତସ୍ୟ॑ ୟ॒ଜ୍ଞୈଃ ॥ 7 ॥
ତେ ସୁ॒କ୍ରତ॑ଵ॒-ଶ୍ଶୁଚ॑ୟୋ ଧିୟ॒ଧାଂଃ । ସ୍ଵଦ॑ନ୍ତୁ ଦେ॒ଵା ଉ॒ଭୟା॑ନି ହ॒ଵ୍ୟା ॥ ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନ॒ ଈଡ୍ୟୋ॒ ଵନ୍ଦ୍ୟ॑ଶ୍ଚ । ଆୟା᳚ହ୍ୟଗ୍ନେ॒ ଵସୁ॑ଭି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ।
ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମସି ୟହ୍ଵ॒ ହୋତା᳚ । ସ ଏ॑ନାନ୍. ୟକ୍ଷୀଷି॒ତୋ ୟଜୀ॑ୟାନ୍ ॥ ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଃ ପ୍ର॒ଦିଶା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟାଃ । ଵସ୍ତୋ॑ର॒ସ୍ୟା ଵୃ॑ଜ୍ୟତେ॒ ଅଗ୍ରେ॒ ଅହ୍ନା᳚ମ୍ ।
ଵ୍ୟୁ॑ ପ୍ରଥତେ ଵିତ॒ରଂ-ଵଁରୀ॑ୟଃ । ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॒ ଅଦି॑ତୟେ ସ୍ୟୋ॒ନମ୍ ॥ 8 ॥
ଵ୍ୟଚ॑ସ୍ଵତୀରୁର୍ଵି॒ୟା ଵିଶ୍ର॑ୟନ୍ତାମ୍ । ପତି॑ଭ୍ୟୋ॒ ନଜନ॑ୟ॒-ଶ୍ଶୁମ୍ଭ॑ମାନାଃ । ଦେଵୀ᳚ର୍ଦ୍ଵାରୋ ବୃହତୀ-ର୍ଵିଶ୍ଵମିନ୍ଵାଃ । ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଭଵଥ ସୁପ୍ରାୟ॒ଣାଃ ॥ ଆ ସୁ॒ଷ୍ଵୟ॑ନ୍ତୀ ୟଜ॒ତେ ଉପା॑କେ । ଉ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॑ ସଦତା॒-ନ୍ନି ୟୋନୌ᳚ ।
ଦି॒ଵ୍ୟେ ୟୋଷ॑ଣେ ବୃହ॒ତୀ ସୁ॑ରୁ॒କ୍ମେ । ଅଧି॒ ଶ୍ରିୟଗ୍ମ୍॑ ଶୁକ୍ର॒ପିଶ॒-ନ୍ଦଧା॑ନେ ॥ ଦୈଵ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା ପ୍ରଥ॒ମା ସୁ॒ଵାଚା᳚ । ମିମା॑ନା ୟ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ମନୁ॑ଷୋ॒ ୟଜ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 9 ॥
ପ୍ର॒ଚୋ॒ଦୟ॑ନ୍ତା ଵି॒ଦଥେ॑ଷୁ କା॒ରୂ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତିଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶା॑ ଦି॒ଶନ୍ତା᳚ ॥ ଆନୋ॑ ୟ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ଭାର॑ତୀ॒ ତୂୟ॑ମେତୁ । ଇଡା॑ ମନୁ॒ଷ୍ଵଦି॒ହ ଚେ॒ତୟ॑ନ୍ତୀ । ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀ-ର୍ବ॒ର୍॒ହିରେଦଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟୋ॒ନମ୍ । ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ସ୍ଵପ॑ସ-ସ୍ସଦନ୍ତୁ ॥
ୟ ଇ॒ମେ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଜନି॑ତ୍ରୀ । ରୂ॒ପୈରପିଗ୍ମ୍॑ଶ॒-ଦ୍ଭୁଵ॑ନାନି॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ । ତମ॒ଦ୍ୟ ହୋ॑ତରିଷି॒ତୋ ୟଜୀ॑ୟାନ୍ ।
ଦେ॒ଵ-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରମି॒ହ ୟ॑କ୍ଷି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ॥ 10 ॥
ଉ॒ପାଵ॑ସୃଜ॒ତ୍-ତ୍ମନ୍ୟା॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ପାଥ॑ ଋତୁ॒ଥା ହ॒ଵୀଗ୍ମ୍ଷି॑ । ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ଶ୍ଶମି॒ତା ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ସ୍ଵଦ॑ନ୍ତୁ ହ॒ଵ୍ୟ-ମ୍ମଧୁ॑ନା ଘୃ॒ତେନ॑ ॥
ସ॒ଦ୍ୟୋ ଜା॒ତୋ ଵ୍ୟ॑ମିମୀତ ୟ॒ଜ୍ଞମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମଭଵତ୍-ପୁରୋ॒ଗାଃ । ଅ॒ସ୍ୟ ହୋତୁଃ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ୍ୟୃ॒ତସ୍ୟ॑ ଵା॒ଚି ।
ସ୍ଵାହା॑କୃତଗ୍ମ୍ ହ॒ଵିର॑ଦନ୍ତୁ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 11 ॥
(ୟ॒ଜ୍ଞୈଃ - ସ୍ୟୋ॒ନଂ - ଁୟଜ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ - ଵି॒ଦ୍ଵାନ॒ - +ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ପର୍ୟଗ୍ନିକରଣୀୟା ଋଚଃ
ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହୋତା॑ ନୋ ଅଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ । ଵା॒ଜୀ ସନ୍-ପରି॑ଣୀୟତେ ।
ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ୟ॒ଜ୍ଞିୟଃ॑ ॥ ପରି॑ ତ୍ରିଵି॒ଷ୍ଟ୍ୟ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରମ୍ । ୟାତ୍ୟ॒ଗ୍ନୀ ର॒ଥୀରି॑ଵ । ଆ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ପ୍ରୟୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ ॥ ପରି॒ ଵାଜ॑ପତିଃ କ॒ଵିଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହ॒ଵ୍ୟା ନ୍ୟ॑କ୍ରମୀତ୍ ।
ଦଧ॒-ଦ୍ରତ୍ନା॑ନି ଦା॒ଶୁଷେ᳚ ॥ 12 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହୋତା॑ ନୋ॒ ନଵ॑) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷଃ
ଅଜୈ॑ଦ॒ଗ୍ନିଃ । ଅସ॑ନ॒ଦ୍ଵାଜ॒-ନ୍ନି । ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ହ॒ଵ୍ୟା-ଽଵା᳚ଟ୍ । ପ୍ରାଞ୍ଜୋ॑ଭିର୍-ହିନ୍ଵା॒ନଃ ।
ଧେନା॑ଭିଃ॒ କଲ୍ପ॑ମାନଃ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟାୟୁଃ॑ ପ୍ରତି॒ରନ୍ନ୍ ।
ଉପ॒ ପ୍ରେଷ୍ୟ॑ ହୋତଃ । ହ॒ଵ୍ୟା ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ॥ 13 ॥
(ଅଜୈ॑ଦ॒ଷ୍ଟୌ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ହୋତୁରଧ୍ରିଗୁପ୍ରୈଷଃ
ଦୈଵ୍ୟା᳚-ଶ୍ଶମିତାର ଉ॒ତ ମ॑ନୁଷ୍ୟା॒ ଆର॑ଭଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଉପ॑ ନୟତ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟା॒ ଦୁରଃ॑ । ଆ॒ଶାସା॑ନା॒ ମେଧ॑ପତିଭ୍ୟା॒-ମ୍ମେଧ᳚ମ୍ । ପ୍ରାସ୍ମା॑ ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ଭ॑ରତ । ସ୍ତୃ॒ଣୀ॒ତ ବ॒ର୍॒ହିଃ । ଅନ୍ଵେ॑ନ-ମ୍ମା॒ତା ମ॑ନ୍ୟତାମ୍ । ଅନୁ॑ ପି॒ତା ।
ଅନୁ॒ ଭ୍ରାତା॒ ସଗ॑ର୍ଭ୍ୟଃ । ଅନୁ॒ ସଖା॒ ସୟୂ᳚ଥ୍ୟଃ ॥
ଉ॒ଦୀ॒ଚୀନାଗ୍ମ୍॑ ଅସ୍ୟ ପ॒ଦୋ ନିଧ॑ତ୍ତାତ୍ ॥ 14 ॥
ସୂର୍ୟ॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଗମୟତାତ୍ । ଵାତ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ॒ନ୍ଵ-ଵ॑ସୃଜତାତ୍ । ଦିଶ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର᳚ମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ମସୁ᳚ମ୍ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀଗ୍ମ୍ ଶରୀ॑ରମ୍ । ଏ॒କ॒ଧା-ଽସ୍ୟ॒ ତ୍ଵଚ॒ମାଚ୍ଛ୍ୟ॑ତାତ୍ । ପୁ॒ରା ନାଭ୍ୟା॑ ଅପି॒ଶସୋ॑ ଵ॒ପାମୁତ୍ଖି॑ଦତାତ୍ । ଅ॒ନ୍ତରେ॒ଵୋଷ୍ମାଣଂ॑-ଵାଁରୟତାତ୍ । ଶ୍ୟେ॒ନମ॑ସ୍ୟ॒ ଵକ୍ଷଃ॑ କୃଣୁତାତ୍ । ପ୍ର॒ଶସା॑ ବା॒ହୂ ॥ 15 ॥
ଶ॒ଲା ଦୋ॒ଷଣୀ᳚ । କ॒ଶ୍ୟପେ॒ଵାଗ୍ମ୍ସା᳚ । ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରେ॒ ଶ୍ରୋଣୀ᳚ ।
କ॒ଵଷୋ॒ରୂ ସ୍ରେ॒କପ॑ର୍ଣା-ଽଷ୍ଠୀ॒ଵନ୍ତା᳚ । ଷଡ୍ଵିଗ୍ମ୍॑ଶତିରସ୍ୟ॒ ଵଙ୍କ୍ର॑ୟଃ ।
ତା ଅ॑ନୁ॒ଷ୍ଠ୍ୟୋଚ୍ଚ୍ୟା॑ଵୟତାତ୍ । ଗାତ୍ର॑-ଙ୍ଗାତ୍ରମ॒ସ୍ୟାନୂ॑ନ-ଙ୍କୃଣୁତାତ୍ । ଊ॒ଵ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ଗୋ॒ହ-ମ୍ପାର୍ଥି॑ଵ-ଙ୍ଖନତାତ୍ । ଅ॒ସ୍ନା ରକ୍ଷ॒-ସ୍ସଗ୍ମ୍ସୃ॑ଜତାତ୍ ।
ଵ॒ନି॒ଷ୍ଠୁମ॑ସ୍ୟ॒ ମା ରା॑ଵିଷ୍ଟ ॥ 16 ॥
ଉରୂ॑କ॒-ମ୍ମନ୍ୟ॑ମାନାଃ ॥ ନେଦ୍ଵ॑ସ୍ତୋ॒କେ ତନ॑ୟେ । ରଵି॑ତା॒ ରଵ॑ଚ୍ଛମିତାରଃ । ଅଦ୍ଧ୍ରି॑ଗୋ ଶମୀ॒ଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସୁ॒ଶମି॑ ଶମୀଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଶ॒ମୀ॒ଦ୍ଧ୍ଵ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ରିଗୋ ॥
ଅଦ୍ଧ୍ରି॑ଗୁ॒ଶ୍ଚାପା॑ପଶ୍ଚ । ଉ॒ଭୌ ଦେ॒ଵାନାଗ୍ମ୍॑ ଶମି॒ତାରୌ᳚ । ତାଵି॒ମ-ମ୍ପ॒ଶୁଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ପୟତା-ମ୍ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵାଗ୍ମ୍ସୌ᳚ ।
ୟଥା॑ ୟଥା-ଽସ୍ୟ॒ ଶ୍ରପ॑ଣ॒-ନ୍ତଥା॑ତଥା ॥ 17 ॥
[ଧ॒ତ୍ତା॒-ଦ୍- ବା॒ହୂ - ମା ରା॑ଵିଷ୍ଟ॒ - ତଥା॑ତଥା ] (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ସ୍ତୋକଵିଷୟ-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରୁଣାନୁଵଚନମ୍
ଜୁ॒ଷସ୍ଵ॑ ସ॒ପ୍ରଥ॑ସ୍ତମମ୍ । ଵଚୋ॑ ଦେ॒ଵଫ୍ସ॑ରସ୍ତମମ୍ ।
ହ॒ଵ୍ୟା ଜୁହ୍ଵା॑ନ ଆ॒ସନି॑ ॥ ଇ॒ମ-ନ୍ନୋ॑ ୟ॒ଜ୍ଞମ॒ମୃତେ॑ଷୁ ଧେହି । ଇ॒ମା ହ॒ଵ୍ୟା ଜା॑ତଵେଦୋ ଜୁଷସ୍ଵ । ସ୍ତୋ॒କାନା॑ମଗ୍ନେ॒ ମେଦ॑ସୋ ଘୃ॒ତସ୍ୟ॑ । ହୋତଃ॒ ପ୍ରାଶା॑ନ ପ୍ରଥ॒ମୋ ନି॒ଷଦ୍ୟ॑ ॥ ଘୃ॒ତଵ॑ନ୍ତଃ ପାଵକ ତେ ।
ସ୍ତୋ॒କାସ୍ଶ୍ଚୋ॑ତନ୍ତି॒ ମେଦ॑ସଃ । ସ୍ଵଧ॑ର୍ମ-ନ୍ଦେ॒ଵଵୀ॑ତୟେ ॥ 18 ॥
ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି॒ ଵାର୍ୟ᳚ମ୍ ॥ ତୁଭ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୋ॒କା ଘୃ॑ତ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑ । ଅଗ୍ନେ॒ ଵିପ୍ରା॑ୟ ସନ୍ତ୍ୟ । ଋଷି॒-ଶ୍ଶ୍ରେଷ୍ଠ॒-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧ୍ୟସେ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ପ୍ରାଵି॒ତା ଭ॑ଵ ॥
ତୁଭ୍ୟଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ଚୋତନ୍ତ୍ୟଦ୍ଧ୍ରିଗୋ ଶଚୀଵଃ । ସ୍ତୋ॒କାସୋ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ମେଦ॑ସୋ ଘୃ॒ତସ୍ୟ॑ । କ॒ଵି॒ଶ॒ସ୍ତୋ ବୃ॑ହ॒ତା ଭା॒ନୁନା-ଽଽଗାଃ᳚ । ହ॒ଵ୍ୟା ଜୁ॑ଷସ୍ଵ ମେଧିର ॥
ଓଜି॑ଷ୍ଠ-ନ୍ତେ ମଦ୍ଧ୍ୟ॒ତୋ ମେଦ॒ ଉଦ୍ଭୃ॑ତମ୍ । ପ୍ରତେ॑ ଵ॒ୟ-ନ୍ଦ॑ଦାମହେ । ଶ୍ଚୋତ॑ନ୍ତି ତେ ଵସୋ ସ୍ତୋ॒କା ଅଧି॑ ତ୍ଵ॒ଚି ।
ପ୍ରତି॒ ତାନ୍ଦେ॑ଵ॒ଶୋ ଵି॑ହି ॥ 19 ॥
(ଦେ॒ଵଵୀ॑ତୟ॒-ଉଦ୍ଭୃ॑ତ॒-ନ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଵପା ପୁରୋଡାଶସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତା-ମ୍ପୁରୋନୁଵାକ୍ୟାଃ ପ୍ରୈଷାଶ୍ଚ
ଆ ଵୃ॑ତ୍ରହଣା ଵୃତ୍ର॒ହଭି॒-ଶ୍ଶୁଷ୍ମୈଃ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ୟା॒ତ-ନ୍ନମୋ॑ଭିରଗ୍ନେ ଅ॒ର୍ଵାକ୍ । ୟୁ॒ଵଗ୍ମ୍ ରାଧୋ॑ଭି॒ରକ॑ଵେଭିରିନ୍ଦ୍ର । ଅଗ୍ନେ॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଭ॑ଵତମୁତ୍ତ॒ମେଭିଃ॑ ॥ ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ । ଛାଗ॑ସ୍ୟ ଵ॒ପାୟା॒ ମେଦ॑ସଃ । ଜୁ॒ଷେତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ । ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ ଵି ହ୍ୟଖ୍ୟ॒-ନ୍ମନ॑ସା॒ ଵସ୍ୟ॑ ଇ॒ଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ଜ୍ଞା॒ସ ଉ॒ତ ଵା॑ ସଜା॒ତାନ୍ ॥ 20 ॥
ନାନ୍ୟା ୟୁ॒ଵତ୍ପ୍ରମ॑ତିରସ୍ତି॒ ମହ୍ୟ᳚ମ୍ । ସ ଵା॒-ନ୍ଧିୟଂ॑-ଵାଁଜ॒ୟନ୍ତୀ॑ମତକ୍ଷମ୍ ॥ ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ । ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶ॑ସ୍ୟ ଜୁ॒ଷେତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ । ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ତ୍ଵାମୀ॑ଡତେ ଅଜି॒ର-ନ୍ଦୂ॒ତ୍ୟା॑ୟ । ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ନ୍ତ॒-ସ୍ସଦ॒ମି-ନ୍ମାନୁ॑ଷାସଃ । ୟସ୍ୟ॑ ଦେ॒ଵୈରାସ॑ଦୋ ବ॒ର୍॒ହିର॑ଗ୍ନେ । ଅହା᳚ନ୍ୟସ୍ମୈ ସୁ॒ଦିନା॑ ଭଵନ୍ତୁ ॥ ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦ॒ଗ୍ନିମ୍ । ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶ॑ସ୍ୟ ଜୁ॒ଷତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ ।
ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ 21 ॥
(ସ॒ଜା॒ତା - ନ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ତେଷାମେଵ ୟାଜ୍ୟାଃ
ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ଵିପ୍ରଃ॒ ପ୍ରମ॑ତିମି॒ଚ୍ଛମା॑ନଃ । ଈ॒॑ ର॒ୟିଂ-ୟଁ॒ଶସ॑-ମ୍ପୂର୍ଵ॒ଭାଜ᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା᳚ଗ୍ନୀ ଵୃତ୍ରହଣା ସୁଵଜ୍ରା । ପ୍ରଣୋ॒ ନଵ୍ୟେ॑ଭିସ୍ତିରତ-ନ୍ଦେ॒ଷ୍ଣୈଃ ॥ ମାଚ୍ଛେ᳚ଦ୍ମ ର॒ଶ୍ମୀଗ୍ମ୍ରିତି॒ ନାଧ॑ମାନାଃ । ପି॒ତୃ॒ଣାଗ୍ମ୍ ଶକ୍ତୀ॑ରନୁ॒ ୟଚ୍ଛ॑ମାନାଃ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ୟା॒-ଙ୍କଂ-ଵୃଁଷ॑ଣୋ ମଦନ୍ତି । ତା ହ୍ୟଦ୍ରୀ॑ ଧି॒ଷଣା॑ୟା ଉ॒ପସ୍ଥେ᳚ ॥
ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସୁ॑ଦୀ॒ତିଗ୍ମ୍ ସୁ॒ଦୃଶ॑-ଙ୍ଗୃ॒ଣନ୍ତଃ॑ ।
ନ॒ମ॒ସ୍ୟାମ॒ସ୍ତ୍ଵେଡ୍ୟ॑-ଞ୍ଜାତଵେଦଃ ।
ତ୍ଵା-ନ୍ଦୂ॒ତମ॑ର॒ତିଗ୍ମ୍ ହ॑ଵ୍ୟ॒ଵାହ᳚ମ୍ ।
ଦେ॒ଵା ଅ॑କୃଣ୍ଵ-ନ୍ନ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ॒ ନାଭି᳚ମ୍ ॥ 22 ॥
(ଜା॒ତ॒ଵେ॒ଦୋ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ମନୋତାସୂକ୍ତମ୍
ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ୟ॑ଗ୍ନେ ପ୍ରଥ॒ମୋ ମ॒ନୋତା᳚ । ଅ॒ସ୍ୟା ଧି॒ୟୋ ଅଭ॑ଵୋ ଦସ୍ମ॒ ହୋତା᳚ । ତ୍ଵଗ୍ମ୍ ସୀଂ᳚-ଵୃଁଷ-ନ୍ନକୃଣୋ-ର୍ଦୁ॒ଷ୍ଟରୀ॑ତୁ । ସହୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ସହ॑ସେ॒ ସହ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ଅଧା॒ ହୋତା॒ ନ୍ୟ॑ସୀଦୋ॒ ୟଜୀ॑ୟାନ୍ । ଇ॒ଡସ୍ପ॒ଦ ଇ॒ଷୟ॒ନ୍ନୀଡ୍ୟ॒-ସ୍ସନ୍ନ୍ । ତ-ନ୍ତ୍ଵା॒ ନରଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ୟନ୍ତଃ॑ । ମ॒ହୋ ରା॒ୟେ ଚି॒ତୟ॑ନ୍ତୋ॒ ଅନୁ॑ ଗ୍ମନ୍ନ୍ ॥ ଵୃ॒ତେଵ॒ ୟନ୍ତ॑-ମ୍ବ॒ହୁଭି॑-ର୍ଵସ॒ଵ୍ୟୈଃ᳚ ।
ତ୍ଵେ ର॒ୟି-ଞ୍ଜା॑ଗୃ॒ଵାଗ୍ମ୍ସୋ॒ ଅନୁ॑ ଗ୍ମନ୍ନ୍ ॥ 23 ॥
ରୁଶ॑ନ୍ତମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ଦ॑ର୍ଶ॒ତ-ମ୍ବୃ॒ହନ୍ତ᳚ମ୍ । ଵ॒ପାଵ॑ନ୍ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵହା॑ ଦୀଦି॒ଵାଗ୍ମ୍ସ᳚ମ୍ ॥ ପ॒ଦ-ନ୍ଦେ॒ଵସ୍ୟ॒ ନମ॑ସା ଵି॒ୟନ୍ତଃ॑ । ଶ୍ର॒ଵ॒ସ୍ୟଵ॒-ଶ୍ଶ୍ରଵ॑ ଆପ॒ନ୍ନମୃ॑କ୍ତମ୍ ।
ନାମା॑ନି ଚି-ଦ୍ଦଧିରେ ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॑ନି । ଭ॒ଦ୍ରାୟା᳚-ନ୍ତେ ରଣୟନ୍ତ॒ ସନ୍ଦୃ॑ଷ୍ଟୌ ॥ ତ୍ଵାଂ-ଵଁ॑ର୍ଧନ୍ତି କ୍ଷି॒ତୟଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟାମ୍ । ତ୍ଵଗ୍ମ୍ ରାୟ॑ ଉ॒ଭୟା॑ସୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ।
ତ୍ଵ-ନ୍ତ୍ରା॒ତା ତ॑ରଣେ॒ ଚେତ୍ୟୋ॑ ଭୂଃ ।
ପି॒ତା ମା॒ତା ସଦ॒ମି-ନ୍ମାନୁ॑ଷାଣାମ୍ ॥ 24 ॥
ସ ପ॒ର୍ୟେଣ୍ୟ॒-ସ୍ସ ପ୍ରି॒ୟୋ ଵି॒କ୍ଷ୍ଵ॑ଗ୍ନିଃ । ହୋତା॑ ମ॒ନ୍ଦ୍ରୋ ନିଷ॑ସାଦା॒ ୟଜୀ॑ୟାନ୍ । ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଵ॒ୟ-ନ୍ଦମ॒ ଆ ଦୀ॑ଦି॒ଵାଗ୍ମ୍ସ᳚ମ୍ । ଉପ॑ଜ୍ଞୁ॒ବାଧୋ॒ ନମ॑ସା ସଦେମ ॥
ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଵ॒ୟଗ୍ମ୍ ସୁ॒ଧିୟୋ॒ ନଵ୍ୟ॑ମଗ୍ନେ । ସୁ॒ମ୍ନା॒ୟଵ॑ ଈମହେ ଦେଵ॒ୟନ୍ତଃ॑ । ତ୍ଵଂ-ଵିଁଶୋ॑ ଅନୟୋ॒ ଦୀଦ୍ୟା॑ନଃ । ଦି॒ଵୋ ଅ॑ଗ୍ନେ ବୃହ॒ତା ରୋ॑ଚ॒ନେନ॑ ॥
ଵି॒ଶା-ଙ୍କ॒ଵିଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ପତି॒ଗ୍ମ୍॒ ଶଶ୍ଵ॑ତୀନାମ୍ ।
ନି॒ତୋଶ॑ନଂ-ଵୃଁଷ॒ଭ-ଞ୍ଚ॑ର୍ଷଣୀ॒ନାମ୍ ॥ 25 ॥
ପ୍ରେତୀ॑ଷଣିମି॒ଷୟ॑ନ୍ତ-ମ୍ପାଵ॒କମ୍ । ରାଜ॑ନ୍ତମ॒ଗ୍ନିଂ-ୟଁ॑ଜ॒ତଗ୍ମ୍ ର॑ୟୀ॒ଣାମ୍ ॥ ସୋ ଅ॑ଗ୍ନ ଈଜେ ଶଶ॒ମେ ଚ॒ ମର୍ତଃ॑ । ୟସ୍ତ॒ ଆନ॑ଟ୍-ଥ୍ସ॒ମିଧା॑ ହ॒ଵ୍ୟଦା॑ତିମ୍ ।
ୟ ଆହୁ॑ତି॒-ମ୍ପରି॒ ଵେଦା॒ ନମୋ॑ଭିଃ । ଵିଶ୍ଵେଥ୍ସ ଵା॒ମା ଦ॑ଧତେ॒ ତ୍ଵୋତଃ॑ ॥ ଅ॒ସ୍ମା ଉ॑ ତେ॒ ମହି॑ ମ॒ହେ ଵି॑ଧେମ । ନମୋ॑ଭିରଗ୍ନେ ସ॒ମିଧୋ॒ତ ହ॒ଵ୍ୟୈଃ ।
ଵେଦୀ॑ ସୂନୋ ସହସୋ ଗୀ॒ର୍ଭିରୁ॒କ୍ଥୈଃ ।
ଆ ତେ॑ ଭ॒ଦ୍ରାୟାଗ୍ମ୍॑ ସୁମ॒ତୌ ୟ॑ତେମ ॥ 26 ॥
ଆ ୟସ୍ତ॒ତନ୍ଥ॒ ରୋଦ॑ସୀ॒ ଵି ଭା॒ସା । ଶ୍ରଵୋ॑ଭିଶ୍ଚ ଶ୍ରଵ॒ସ୍ୟ॑ସ୍ତରୁ॑ତ୍ରଃ । ବୃ॒ହଦ୍ଭି॒-ର୍ଵାଜୈ॒-ସ୍ସ୍ଥଵି॑ରେଭିର॒ସ୍ମେ । ରେ॒ଵଦ୍ଭି॑ରଗ୍ନେ ଵିତ॒ରଂ-ଵିଁଭା॑ହି ॥
ନୃ॒ଵଦ୍ଵ॑ସୋ॒ ସଦ॒ମିଦ୍ଧେ᳚ହ୍ୟ॒ସ୍ମେ । ଭୂରି॑ ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ପ॒ର୍ଶ୍ଵଃ । ପୂ॒ର୍ଵୀରିଷୋ॑ ବୃହ॒ତୀରା॒ରେ ଅ॑ଘାଃ । ଅ॒ସ୍ମେ ଭ॒ଦ୍ରା ସୌ᳚ଶ୍ରଵ॒ସାନି॑ ସନ୍ତୁ ॥
ପୁ॒ରୂଣ୍ୟ॑ଗ୍ନେ ପୁରୁ॒ଧା ତ୍ଵା॒ୟା । ଵସୂ॑ନି ରାଜନ୍-ଵ॒ସୁତା॑ତେ ଅଶ୍ୟାମ୍ । ପୁ॒ରୂଣି॒ ହି ତ୍ଵେ ପୁ॑ରୁଵାର॒ ସନ୍ତି॑ ।
ଅଗ୍ନେ॒ ଵସୁ॑ ଵିଧ॒ତେ ରାଜ॑ନି॒ ତ୍ଵେ ॥ 27 ॥
(ଜା॒ଗୃ॒ଵାଗ୍ମ୍ସୋ॒ ଅନୁ॑ ଗ୍ମ॒ନ୍ - ମାନୁ॑ଷାଣାଂ - ଚର୍ଷଣୀ॒ନାଂ - ଁୟ॑ତେ - ମାଶ୍ୟା॒-ନ୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 10)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ହଵିର୍ଵନସ୍ପତିସ୍ଵିଷ୍ଟକୃତା-ମ୍ପୁରୋନୁଵାକ୍ୟାଃ ପ୍ରୈଷାଶ୍ଚ
ଆ ଭ॑ରତଗ୍ମ୍ ଶିକ୍ଷତଂ-ଵଁଜ୍ରବାହୂ ।
ଅ॒ସ୍ମାଗ୍ମ୍ ଇ॑ନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନୀ ଅଵତ॒ଗ୍ମ୍॒ ଶଚୀ॑ଭିଃ ।
ଇ॒ମେ ନୁ ତେ ର॒ଶ୍ମୟ॒-ସ୍ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ।
ୟେଭି॑-ସ୍ସପି॒ତ୍ଵ-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ନ॒ ଆୟନ୍ନ୍॑ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ । ଛାଗ॑ସ୍ୟ ହ॒ଵିଷ॒ ଆତ୍ତା॑ମ॒ଦ୍ୟ । ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ତୋ ମେଦ॒ ଉଦ୍ଭୃ॑ତମ୍ । ପୁ॒ରା ଦ୍ଵେଷୋ᳚ଭ୍ୟଃ । ପୁ॒ରା ପୌରୁ॑ଷେୟ୍ୟା ଗୃ॒ଭଃ । ଘସ୍ତା᳚ନ୍ନୂ॒ନମ୍ ॥ 28 ॥
ଘା॒ସେ ଅ॑ଜ୍ରାଣାଂ॒-ୟଁଵ॑ସପ୍ରଥମାନାମ୍ । ସୁ॒ମତ୍କ୍ଷ॑ରାଣାଗ୍ମ୍ ଶ॒ତରୁ॑ଦ୍ରିୟାଣାମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଵା॒ତ୍ତାନା॒-ମ୍ପୀଵୋ॑ପଵସନାନାମ୍ ।
ପା॒ର୍ଶ୍ଵ॒ତ-ଶ୍ଶ୍ରୋ॑ଣି॒ତ-ଶ୍ଶି॑ତାମ॒ତ ଉ॑ଥ୍ସାଦ॒ତଃ । ଅଙ୍ଗା॑ଦଙ୍ଗା॒ଦଵ॑ତ୍ତାନାମ୍ । କର॑ତ ଏ॒ଵେନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ । ଜୁ॒ଷେତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ । ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଵନସ୍ପତେ ହ॒ଵୀଗ୍ମ୍ଷି॑ ।
ହିର॑ଣ୍ୟପର୍ଣ ପ୍ର॒ଦିଵ॑ସ୍ତେ॒ ଅର୍ଥ᳚ମ୍ ॥ 29 ॥
ପ୍ର॒ଦ॒କ୍ଷି॒ଣି-ଦ୍ର॑ଶ॒ନୟା॑ ନି॒ୟୂୟ॑ । ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ଵକ୍ଷି ପ॒ଥିଭୀ॒ ରଜି॑ଷ୍ଠୈଃ ॥ ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒-ଦ୍ଵନ॒ସ୍ପତି॑ମ॒ଭି ହି । ପି॒ଷ୍ଟତ॑ମୟା॒ ରଭି॑ଷ୍ଠୟା ରଶ॒ନୟା-ଽଽଧି॑ତ ।
ୟତ୍ରେ᳚ନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ୟୋ-ଶ୍ଛାଗ॑ସ୍ୟ ହ॒ଵିଷଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି ।
ୟତ୍ର॒ ଵନ॒ସ୍ପତେଃ᳚ ପ୍ରି॒ୟା ପାଥାଗ୍ମ୍॑ସି ।
ୟତ୍ର॑ ଦେ॒ଵାନା॑ମାଜ୍ୟ॒ପାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି । ୟତ୍ରା॒ଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି ।
ତତ୍ରୈ॒ତ-ମ୍ପ୍ର॒ସ୍ତୁ-ତ୍ୟେ॑ଵୋ-ପ॒ସ୍ତୁତ୍ୟେ॑ଵୋ॒ପାଵ॑ସ୍ରକ୍ଷତ୍ ।
ରଭୀ॑ୟାଗ୍ମ୍ ସମିଵ କୃ॒ତ୍ଵୀ ॥ 30 ॥
କର॑ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଜୁ॒ଷତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ । ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ ପି॒ପ୍ରୀ॒ହି ଦେ॒ଵାଗ୍ମ୍ ଉ॑ଶ॒ତୋ ୟ॑ଵିଷ୍ଠ । ଵି॒ଦ୍ଵାଂ ଋ॒ତୂଗ୍ମ୍ର୍-ଋ॑ତୁପତେ ୟଜେ॒ହ ।
ୟେ ଦୈଵ୍ୟା॑ ଋ॒ତ୍ଵିଜ॒ସ୍ତେଭି॑ରଗ୍ନେ ।
ତ୍ଵଗ୍ମ୍ ହୋତୄ॑ଣାମ॒ସ୍ୟାୟ॑ଜିଷ୍ଠଃ ॥
ହୋତା॑ ୟକ୍ଷଦ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ᳚ମ୍ ।
ଅୟା॑ଡ॒ଗ୍ନି-ରି॑ନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ୟୋ-ଶ୍ଛାଗ॑ସ୍ୟ ହ॒ଵିଷଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି । ଅୟା॒ଡ୍ଵନ॒ସ୍ପତେଃ᳚ ପ୍ରି॒ୟା ପାଥାଗ୍ମ୍॑ସି ।
ଅୟା᳚ଡ୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମାଜ୍ୟ॒ପାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି ।
ୟକ୍ଷ॑ଦ॒ଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି । ୟକ୍ଷ॒-ଥ୍ସ୍ଵ-ମ୍ମ॑ହି॒ମାନ᳚ମ୍ । ଆୟ॑ଜତା॒ମେଜ୍ୟା॒ ଇଷଃ॑ । କୃ॒ଣୋତୁ॒ ସୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରା ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଜୁ॒ଷତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ । ହୋତ॒ର୍ୟଜ॑ ॥ 31 ॥
(ନୂ॒ନ - ମର୍ଥଂ॑ - କୃ॒ତ୍ଵୀ - ପାଥାଗ୍ମ୍॑ସି ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 11)
ଅନୁଵାକଂ 12 - ତେଷାମେଵ ୟାଜ୍ୟାଃ
ଉପୋ॑ହ॒ ୟଦ୍ଵି॒ଦଥଂ॑-ଵାଁ॒ଜିନୋ॒ ଗୂଃ । ଗୀ॒ର୍ଭି-ର୍ଵିପ୍ରାଃ॒ ପ୍ରମ॑ତି-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ଅ॒ର୍ଵନ୍ତୋ॒ ନ କାଷ୍ଠା॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ମାଣାଃ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଜୋହୁ॑ଵତୋ॒ ନର॒ସ୍ତେ ॥
ଵନ॑ସ୍ପତେ ରଶ॒ନୟା॑-ଽଭି॒ଧାୟ॑ । ପି॒ଷ୍ଟତ॑ମୟା ଵ॒ୟୁନା॑ନି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଵହ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଦି॑ଧିଷୋ ହ॒ଵୀଗ୍ମ୍ଷି॑ । ପ୍ର ଚ॑ ଦା॒ତାର॑ମ॒ମୃତେ॑ଷୁ ଵୋଚଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ᳚ମ୍ । ଅୟା॑ଡ॒ଗ୍ନି-ରି॑ନ୍ଦ୍ରାଗ୍ନି॒ୟୋ-ଶ୍ଛାଗ॑ସ୍ୟ ହ॒ଵିଷଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି ॥ 32 ॥
ଅୟା॒ଡ୍ଵନ॒ସ୍ପତେଃ᳚ ପ୍ରି॒ୟା ପାଥାଗ୍ମ୍॑ସି ।
ଅୟା᳚ଡ୍ଦେ॒ଵାନା॑-ମାଜ୍ୟ॒ପାନା᳚-ମ୍ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି ।
ୟକ୍ଷ॑ଦ॒ଗ୍ନେର୍-ହୋତୁଃ॑ ପ୍ରି॒ୟା ଧାମା॑ନି । ୟକ୍ଷ॒-ଥ୍ସ୍ଵ-ମ୍ମ॑ହି॒ମାନ᳚ମ୍ । ଆୟ॑ଜତା॒ମେଜ୍ୟା॒ ଇଷଃ॑ । କୃ॒ଣୋତୁ॒ ସୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରା ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଜୁ॒ଷତାଗ୍ମ୍॑ ହ॒ଵିଃ । ଅଗ୍ନେ॒ ୟଦ॒ଦ୍ୟ ଵି॒ଶୋ ଅ॑ଦ୍ଧ୍ଵରସ୍ୟ ହୋତଃ ।
ପାଵ॑କ ଶୋଚେ॒ ଵେଷ୍ଟ୍ଵଗ୍ମ୍ ହି ୟଜ୍ଵା᳚ ।
ଋ॒ତା ୟ॑ଜାସି ମହି॒ନା ଵି ୟ-ଦ୍ଭୂଃ ।
ହ॒ଵ୍ୟା ଵ॑ହ ୟଵିଷ୍ଠ॒ ୟା ତେ॑ ଅ॒ଦ୍ୟ ॥ 33 ॥
(ଧାମା॑ନି॒ - ଭୁରେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 12)
ଅନୁଵାକଂ 13 - ଅନୂୟାଜପ୍ରୈଷାଃ
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସୁ॑ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ୍ୟା-ଥ୍ସୁ॒ଵୀରଂ॑-ଵୀଁ॒ରୈର୍ଵସ୍ତୋ᳚-ର୍ଵୃ॒ଜ୍ୟେତା॒କ୍ତୋଃ ପ୍ରଭ୍ରି॑-ୟେ॒ତାତ୍ୟ॒ନ୍ୟାନ୍-ରା॒ୟା ବ॒ର୍॒ହିଷ୍ମ॑ତୋ ମଦେମ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ॒ ୟଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଦ୍ଵାର॑-ସ୍ସଙ୍ଘା॒ତେ ଵି॒ଡ୍ଵୀର୍ୟାମ॑ଞ୍ଛିଥି॒ରା ଧ୍ରୁ॒ଵା ଦେ॒ଵହୂ॑ତୌ ଵ॒ଥ୍ସ
ଈ॑ମେନା॒ସ୍ତରୁ॑ଣ॒ ଆମି॑ମୀୟାତ୍-କୁମା॒ରୋ ଵା॒ ନଵ॑ଜାତୋ॒ ମୈନା॒ ଅର୍ଵା॑ ରେ॒ଣୁକ॑କାଟଃ॒ ପୃଣ॑ଗ୍ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵିୟନ୍ତୁ॒ ୟଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀ ଉ॒ଷାସା॒ ନକ୍ତା-ଽଦ୍ୟା॒ସ୍ମିନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞେ ପ୍ର॑ୟ॒ତ୍ୟ॑ହ୍ଵେତା॒ମପି॑ ନୂ॒ନ-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାୟା॑ସିଷ୍ଟା॒ଗ୍ମ୍॒ ସୁପ୍ରୀ॑ତେ॒ ସୁଧି॑ତେ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାଂ॒-ୟଁଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ॒ ଵସୁ॑ଧିତୀ॒ ୟୟୋ॑ର॒ନ୍ୟା-ଽଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ମ୍॑ସି ୟୁ॒ୟଵ॒ଦା-ଽନ୍ୟା ଵ॑କ୍ଷ॒-ଦ୍ଵସୁ॒ ଵାର୍ୟା॑ଣି॒ ୟଜ॑ମାନାୟ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାଂ॒-ୟଁଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ॒ ଇଷ॒ମୂର୍ଜ॑ମ॒ନ୍ୟା ଵ॑କ୍ଷ॒ଥ୍ସଗ୍ଧି॒ଗ୍ମ୍॒ ସପୀ॑ତିମ॒ନ୍ୟା ନଵେ॑ନ॒ ପୂର୍ଵ॒-ନ୍ଦୟ॑ମାନା॒-ସ୍ସ୍ୟାମ॑ ପୁରା॒ଣେନ॒ ନଵ॒-ନ୍ତାମୂର୍ଜ॑ମୂ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ ଊ॒ର୍ଜୟ॑ମାନେ ଅଧାତାଂ-ଵଁସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାଂ॒-ୟଁଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା॒ ନେଷ୍ଟା॑ରା॒ ପୋତା॑ରା ହ॒ତାଘ॑ଶଗ୍ମ୍ସା-ଵାଭ॒ରଦ୍ଵ॑ସୂ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାଂ॒-ୟଁଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵୀସ୍ତି॒ସ୍ରସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀରିଡା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ଭାର॑ତୀ॒ ଦ୍ୟା-ମ୍ଭାର॑ତ୍ୟାଦି॒ତ୍ୟୈ-ର॑ସ୍ପୃକ୍ଷ॒-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ମଗ୍ମ୍ ରୁ॒ଦ୍ରୈ-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞମା॑ଵୀ-ଦି॒ହୈଵେଡ॑ୟା॒ ଵସୁ॑ମତ୍ୟା
ସଧ॒ମାଦ॑-ମ୍ମଦେମ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵିୟନ୍ତୁ॒ ୟଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵୋ ନରା॒ଶଗ୍ମ୍ସ॑-ସ୍ତ୍ରିଶୀ॒ର୍॒ଷା ଷ॑ଡ॒କ୍ଷ-ଶ୍ଶ॒ତମିଦେ॑ନଗ୍ମ୍ ଶିତିପୃ॒ଷ୍ଠା ଆଦ॑ଧତି ସ॒ହସ୍ର॑ମୀ॒-ମ୍ପ୍ରଵ॑ହନ୍ତି ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॒ଣେଦ॑ସ୍ୟ ହୋ॒ତ୍ରମର୍ହ॑ତୋ॒
ବୃହ॒ସ୍ପତି॑-ସ୍ସ୍ତୋ॒ତ୍ରମ॒ଶ୍ଵିନା ଽଽଦ୍ଧ୍ଵ॑ର୍ୟଵଂ-ଵଁସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ॒ ୟଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଵ॒ର୍॒ଷପ୍ରା॑ଵା ଘୃ॒ତନି॑ର୍ଣି॒ଗ୍-ଦ୍ୟା-
ମଗ୍ରେ॒ଣାସ୍ପୃ॑କ୍ଷ॒ଦା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ୟେ॑ନାପ୍ରାଃ ପୃଥି॒ଵୀ-ମୁପ॑ରେଣାଦୃଗ୍ମ୍ହୀ-ଦ୍ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ॒ ୟଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିର୍ଵାରି॑ତୀନା-ନ୍ନି॒ଧେ ଧା॑ସି॒ ପ୍ରଚ୍ୟୁ॑ତୀନା॒ମ-ପ୍ର॑ଚ୍ୟୁତ-ନ୍ନିକାମ॒ଧର॑ଣ-ମ୍ପୁରୁସ୍ପା॒ର୍॒ହଂ-ୟଁଶ॑ସ୍ଵଦେ॒ନା ବ॒ର୍॒ହିଷା॒-ଽନ୍ୟା ବ॒ର୍॒ହୀଗ୍ଷ୍ୟ॒ଭିଷ୍ୟା॑ମ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ॒ ୟଜ॑ ॥
ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃ-ଥ୍ସୁ॒ଦ୍ରଵି॑ଣା ମ॒ନ୍ଦ୍ରଃ କ॒ଵି-ସ୍ସ॒ତ୍ୟମ॑ନ୍ମା-ଽଽୟ॒ଜୀ ହୋତା॒ ହୋତୁ॑ର୍-ହୋତୁ॒ରାୟ॑ଜୀୟା॒ନଗ୍ନେ॒ ୟାନ୍-ଦେ॒ଵାନୟା॒ଡ୍ୟାଗ୍ମ୍ ଅପି॑ପ୍ରେ॒ର୍ୟେ ତେ॑ ହୋ॒ତ୍ରେ ଅମ॑ଥ୍ସତ॒ ତାଗ୍ମ୍ ସ॑ସ॒ନୁଷୀ॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତ୍ରା᳚-ନ୍ଦେଵ-ଙ୍ଗ॒ମା-ନ୍ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ୟ॒ଜ୍ଞମେର॑ୟେ॒ମଗ୍ଗ୍
ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃଚ୍ଚାଗ୍ନେ॒ ହୋତା-ଽଭୂ᳚ର୍ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ନମୋଵା॒କେ ଵୀହି॒ ୟଜ॑ ॥ 34 ॥
(ୟଜୈକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14 - ଅନୂୟାଜୟାଜ୍ୟାଃ
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଃ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ ।
ଦେ॒ଵୀର୍ଦ୍ଵାରଃ॑ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵିୟନ୍ତୁ । ଦେ॒ଵୀ ଉ॒ଷାସା॒ ନକ୍ତା᳚ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାମ୍ । ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ᳚ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାମ୍ ।
ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାମ୍ ॥ 35 ॥
ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ୟା॒ ହୋତା॑ରା । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵୀତାମ୍ । ଦେ॒ଵୀସ୍ତି॒ସ୍ର-ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀଃ ।
ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵିୟନ୍ତୁ ।
ଦେ॒ଵୋ ନରା॒ଶଗ୍ମ୍ସଃ॑ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ । ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ । ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିର୍ଵାରି॑ତୀନାମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ଵେତୁ ॥ 36 ॥
ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ସୁ॒ଦ୍ରଵି॑ଣା ମ॒ନ୍ଦ୍ରଃ କ॒ଵିଃ । ସ॒ତ୍ୟମ॑ନ୍ମା-ଽଽୟ॒ଜୀ ହୋତା᳚ । ହୋତୁ॑ର୍-ହୋତୁ॒ରାୟ॑ଜୀୟାନ୍ ।
ଅଗ୍ନେ॒ ୟାନ୍ଦେ॒ଵାନୟା᳚ଟ୍ । ୟାଗ୍ମ୍ ଅପି॑ପ୍ରେଃ । ୟେ ତେ॑ ହୋ॒ତ୍ରେ ଅମ॑ଥ୍ସତ । ତାଗ୍ମ୍ ସ॑ସ॒ନୁଷୀ॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତ୍ରା᳚-ନ୍ଦେଵ-ଙ୍ଗ॒ମାମ୍ । ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ୟ॒ଜ୍ଞମେର॑ୟେ॒ମମ୍ । ସ୍ଵି॒ଷ୍ଟ॒କୃଚ୍ଚାଗ୍ନେ॒ ହୋତା-ଽଭୂଃ᳚ ।
ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ ନମୋଵା॒କେ ଵୀହି॑ ॥ 37 ॥
(ଵୀ॒ତାଂ॒ - ଁଵେ॒ତ୍ଵ - ଭୂ॒ରେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 14)
ଅନୁଵାକଂ 15 - ସୂକ୍ତଵାକପ୍ରୈଷାଃ
ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଦ୍ୟ ହୋତା॑ରମଵୃଣୀତା॒ୟଂ-ୟଁଜ॑ମାନଃ॒ ପଚ॑-ନ୍ପ॒କ୍ତୀଃ ପଚ॑-ନ୍ପୁରୋ॒ଡାଶଂ॑
ବ॒ଦ୍ଧ୍ନ-ନ୍ନି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ୟା॒-ଞ୍ଛାଗଗ୍ମ୍॑ ସୂପ॒ସ୍ଥା ଅ॒ଦ୍ୟ ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ରଭଵ-ଦିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ୟା॒-ଞ୍ଛାଗେ॒ନାଘ॑ସ୍ତା॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ଦ॒ସ୍ତଃ ପ୍ରତି॑ ପଚ॒ତା-ଽଗ୍ର॑ଭୀଷ୍ଟା॒ମଵୀ॑ଵୃଧେତା-ମ୍ପୁରୋ॒ଡାଶେ॑ନ॒ ତ୍ଵାମ॒ଦ୍ୟର୍ଷ॑ ଆର୍ଷେୟର୍ଷୀଣା-ନ୍ନପାଦଵୃଣୀତା॒ୟଂ-ୟଁଜ॑ମାନୋ ବ॒ହୁଭ୍ୟ॒ ଆ ସଙ୍ଗ॑ତେଭ୍ୟ ଏ॒ଷ ମେ॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଵସୁ॒ ଵାର୍ୟା ୟ॑କ୍ଷ୍ୟତ॒ ଇତି॒ ତା ୟା
ଦେ॒ଵା ଦେ॑ଵ॒-ଦାନା॒ନ୍ୟଦୁ॒ସ୍ତାନ୍ୟ॑ସ୍ମା॒ ଆ ଚ॒ ଶାସ୍ଵା ଚ॑ ଗୁରସ୍ଵେଷି॒ତଶ୍ଚ॑ ହୋତ॒ରସି॑ ଭଦ୍ର॒ଵାଚ୍ୟା॑ୟ॒ ପ୍ରେଷି॑ତୋ॒ ମାନୁ॑ଷ-ସ୍ସୂକ୍ତଵା॒କାୟ॑ ସୂ॒କ୍ତା ବ୍ରୂ॑ହି ॥ 38 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଦ୍ୟୈକ᳚ମ୍) (ଅ. 15)
(ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॒ - ହୋତା॑ ୟକ୍ଷ॒ଥ୍ - ସମି॑ଦ୍ଵୋ ଅ॒ଦ୍ୟା - ଗ୍ନି - ରଜୈ॒-ଦ୍- ଦୈଵ୍ୟା॑ - ଜୁ॒ଷସ୍ - ଵା ଵୃ॑ତ୍ରହଣା - ଗୀ॒ର୍ଭି - ସ୍ତ୍ଵଗ୍ଗ୍ ହ୍ୟା - ଭ॑ରତ॒ - ମୁପୋ॑ହ॒ ୟ-ଦ୍- ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସୁ॑ଦେ॒ଵଂ - ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି - ର॒ଗ୍ନିମ॒ଦ୍ୟ ପଞ୍ଚ॑ଦଶ)
(ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ - ତ୍ୟୁ॒ପାଵ॑ସୃଜ॒ନ୍ - ନାନ୍ୟା ୟୁ॒ଵତ୍ - କର॑ଦେ॒ଵ ମ॒ଷ୍ଟାତ୍ରିଗ୍ମ୍॑ଶତ୍)
(ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ତି॑ - ସୂ॒କ୍ତା ବ୍ରୂ॑ହି)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ତୃତୀୟାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
