કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠકઃ - પશુહૌત્રમ્
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1 - યૂપસંસ્કારાઃ
અ॒ઞ્જન્તિ॒ ત્વામ॑દ્ધ્વ॒રે દે॑વ॒યન્તઃ॑ । વન॑સ્પતે॒ મધુ॑ના॒ દૈવ્યે॑ન । યદૂ॒ર્ધ્વસ્તિ॑ષ્ઠા॒-દ્દ્રવિ॑ણે॒હ ધ॑ત્તાત્ । યદ્વા॒ ક્ષયો॑ મા॒તુર॒સ્યા ઉ॒પસ્થે᳚ ॥ ઉચ્છ્ર॑યસ્વ વનસ્પતે । વર્ષ્મ॑-ન્પૃથિ॒વ્યા અધિ॑ । સુમિ॑તી મી॒યમા॑નઃ ।
વર્ચો॑ધા ય॒જ્ઞવા॑હસે ॥ સમિ॑દ્ધસ્ય॒ શ્રય॑માણઃ પુ॒રસ્તા᳚ત્ । બ્રહ્મ॑ વન્વા॒નો અ॒જરગ્મ્॑ સુ॒વીર᳚મ્ ॥ 1 ॥
આ॒રે અ॒સ્મદમ॑તિ॒-મ્બાધ॑માનઃ । ઉચ્છ્ર॑યસ્વ મહ॒તે સૌભ॑ગાય ॥ ઊ॒ર્ધ્વ ઊ॒ષુણ॑ ઊ॒તયે᳚ । તિષ્ઠા॑ દે॒વો ન સ॑વિ॒તા । ઊ॒ર્ધ્વો વાજ॑સ્ય॒ સનિ॑તા॒ યદ॒ઞ્જિભિઃ॑ । વા॒ઘદ્ભિ॑-ર્વિ॒હ્વયા॑મહે ॥
ઊ॒ર્ધ્વો નઃ॑ પા॒હ્યગ્મ્હ॑સો॒ નિ કે॒તુના᳚ । વિશ્વ॒ગ્મ્॒ સમ॒ત્રિણ॑-ન્દહ ।
કૃ॒ધી ન॑ ઊ॒ર્ધ્વાઞ્ચ॒ રથા॑ય જી॒વસે᳚ ।
વિ॒દા દે॒વેષુ॑ નો॒ દુવઃ॑ ॥ 2 ॥
જા॒તો જા॑યતે સુદિન॒ત્વે અહ્ના᳚મ્ । સમ॒ર્ય આ વિ॒દથે॒ વર્ધ॑માનઃ । પુ॒નન્તિ॒ ધીરા॑ અ॒પસો॑ મની॒ષા । દે॒વ॒યા વિપ્ર॒ ઉદિ॑યર્તિ॒ વાચ᳚મ્ ॥ યુવા॑ સુ॒વાસાઃ॒ પરિ॑વીત॒ આગા᳚ત્ । સ ઉ॒ શ્રેયા᳚-ન્ભવતિ॒ જાય॑માનઃ ।
ત-ન્ધીરા॑સઃ ક॒વય॒ ઉન્ન॑યન્તિ । સ્વા॒ધિયો॒ મન॑સા દેવ॒યન્તઃ॑ ॥ પૃ॒થુ॒પાજા॒ અમ॑ર્ત્યઃ । ઘૃ॒તનિ॑ર્ણિ॒ખ્-સ્વા॑હુતઃ ॥ 3 ॥
અ॒ગ્નિ-ર્ય॒જ્ઞસ્ય॑ હવ્ય॒વાટ્ ॥ તગ્મ્ સ॒બાધો॑ ય॒તસ્રુ॑ચઃ । ઇ॒ત્થા ધિ॒યા ય॒જ્ઞવ॑ન્તઃ । આચ॑ક્રુર॒ગ્નિ-મૂ॒તયે᳚ ॥ ત્વં-વઁરુ॑ણ ઉ॒ત મિ॒ત્રો અ॑ગ્ને । ત્વાં-વઁ॑ર્ધન્તિ મ॒તિભિ॒-ર્વસિ॑ષ્ઠાઃ ।
ત્વે વસુ॑ સુષણ॒નાનિ॑ સન્તુ ।
યૂ॒ય-મ્પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિ॒-સ્સદા॑ નઃ ॥ 4 ॥
(સુ॒વીરં॒ - દુવઃ॒ - સ્વા॑હુતો॒ - +-ઽષ્ટૌ ચ॑) (અ. 1)
અનુવાકં 2 - પ્રયાજવિષયા મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ
હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિગ્મ્ સ॒મિધા॑ સુષ॒મિધા॒ સમિ॑દ્ધ॒-ન્નાભા॑ પૃથિ॒વ્યા-સ્સ॑ગ॒ન્થે વા॒મસ્ય॑ ।
વર્ષ્મ॑ન્દિ॒વ ઇ॒ડસ્પ॒દે વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષ॒ત્-તનૂ॒નપા॑ત॒-મદિ॑તે॒-ર્ગર્ભ॒-મ્ભુવ॑નસ્ય ગો॒પામ્ । મદ્ધ્વા॒-ઽદ્ય દે॒વો દે॒વેભ્યો॑ દેવ॒યાના᳚ન્પ॒થો અ॑નક્તુ॒ વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષ॒-ન્નરા॒શગ્મ્સ॑-ન્નૃશ॒સ્ત્ર-ન્નૄગ્મ્ઃ પ્ર॑ણેત્રમ્ । ગોભિ॑-ર્વ॒પાવા॒ન્-થ્સ્યા-દ્વી॒રૈ-શ્શક્તી॑વા॒ન્-રથૈઃ᳚ પ્રથમ॒યાવા॒ હિર॑ણ્યૈશ્ચ॒ન્દ્રી વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિમિ॒ડ ઈ॑ડિ॒તો દે॒વો દે॒વાગ્મ્ આવ॑ક્ષ-દ્દૂ॒તો હ॑વ્ય॒વાડમૂ॑રઃ ।
ઉપે॒મં-યઁ॒જ્ઞમુપે॒મા-ન્દે॒વો દે॒વહૂ॑તિમવતુ॒ વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-દ્બ॒ર્॒હિ-સ્સુ॒ષ્ટરી॒મોર્ણ॑મ્રદા અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે વિ ચ॒ પ્ર ચ॑ પ્રથતાગ્ સ્વાસ॒સ્થ-ન્દે॒વેભ્યઃ॑ ।
એમે॑નદ॒દ્ય વસ॑વો રુ॒દ્રા આ॑દિત્યા-સ્સ॑દન્તુ પ્રિ॒યમિન્દ્ર॑સ્યાસ્તુ॒ વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 5 ॥
હોતા॑ યક્ષ॒-દ્દુર॑ ઋ॒ષ્વાઃ ક॑વ॒ષ્યો-ઽકો॑ષધાવની॒-રુદાતા॑ભિ॒-ર્જિહ॑તાં॒-વિઁ પક્ષો॑ભિ-શ્શ્રયન્તામ્ । સુ॒પ્રા॒ય॒ણા અ॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે વિશ્ર॑યન્તા-મૃતા॒વૃધો॑ વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષદુ॒ષાસા॒નક્તા॑ બૃહ॒તી સુ॒પેશ॑સા॒ નૄગ્મ્ઃ પતિ॑ભ્યો॒ યોનિ॑-ઙ્કૃણ્વા॒ને ।
સ॒ગ્ગ્॒સ્મય॑માને॒ ઇન્દ્રે॑ણ દે॒વૈરેદ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સી॑દતાં-વીઁ॒તામાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષ॒-દ્દૈવ્યા॒ હોતા॑રા મ॒ન્દ્રા પોતા॑રા ક॒વી પ્રચે॑તસા ।
સ્વિ॑ષ્ટમ॒દ્યાન્યઃ ક॑રદિ॒ષા સ્વ॑ભિગૂર્તમ॒ન્ય ઊ॒ર્જા સત॑વસે॒મં-યઁ॒જ્ઞ-ન્દિ॒વિ દે॒વેષુ॑ ધત્તાં-વીઁ॒તામાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષત્-તિ॒સ્રો દે॒વીર॒પસા॑મ॒પસ્ત॑મા॒ અચ્છિ॑દ્ર-મ॒દ્યેદમપ॑-સ્તન્વતામ્ ।
દે॒વેભ્યો॑ દે॒વી-ર્દે॒વમપો॑ વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષ॒ત્-ત્વષ્ટા॑ર॒-મચિ॑ષ્ટુ॒મપા॑કગ્મ્ રેતો॒ધાં-વિઁશ્ર॑વસં-યઁશો॒ધામ્ ।
પુ॒રુ॒રૂપ॒મકા॑મકર્શનગ્મ્ સુ॒પોષઃ॒ પોષૈ॒-સ્સ્યા-થ્સુ॒વીરો॑ વી॒રૈ-ર્વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વન॒સ્પતિ॑-મુ॒પાવ॑સ્રક્ષદ્ધિ॒યો જો॒ષ્ટારગ્મ્॑ શ॒શમ॒ન્નરઃ॑ ।
સ્વદા॒-થ્સ્વધિ॑તિર્-ઋતુ॒થા-ઽદ્ય દે॒વો દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યા-ઽવા॒ડ્-વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥
હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિગ્ગ્ સ્વાહા-ઽઽજ્ય॑સ્ય॒ સ્વાહા॒ મેદ॑સ॒-સ્સ્વાહા᳚ સ્તો॒કાના॒ગ્॒ સ્વાહા॒ સ્વાહા॑ કૃતીના॒ગ્॒ સ્વાહા॑ હ॒વ્યસૂ᳚ક્તીનામ્ ।
સ્વાહા॑ દે॒વાગ્મ્ આ᳚જ્ય॒પાન્-થ્સ્વાહા॒-ઽગ્નિગ્મ્ હો॒ત્રાજ્જુ॑ષા॒ણા અગ્ન॒ આજ્ય॑સ્ય વિયન્તુ॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 6 ॥
(પ્રિ॒યમિન્દ્ર॑સ્યાસ્તુ॒ વેત્વાજ્ય્॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ - સુ॒વીરો॑ વી॒રૈ-ર્વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 2)
(અ॒ગ્નિ-ન્તનૂ॒નપા॑ત॒-ન્નરા॒શગ્મ્સ॑મ॒ગ્નિમિ॒ડ ઈ॑ડિ॒તો બ॒ર્॒હિર્દુર॑ ઉ॒ષાસા॒નક્તા॒ દૈવ્યા॑ તિ॒સ્રસ્ત્વષ્ટા॑રં॒-વઁન॒સ્પતિ॑મ॒ગ્નિમ્ )
(પઞ્ચ॒ વેત્વેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ દ્વિર્વી॒તામેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ દ્વિર્વેત્વેકો॑ વિયન્તુ॒ હોત॒ર્યજ॑)
અનુવાકં 3 - આપ્રિય પ્રયાજાનાં-યાઁજ્યાઃ
સમિ॑દ્ધો અ॒દ્ય મનુ॑ષો દુરો॒ણે । દે॒વો દે॒વાન્. ય॑જસિ જાતવેદઃ । આ ચ॒ વહ॑ મિત્રમહ-શ્ચિકિ॒ત્વાન્ । ત્વ-ન્દૂ॒તઃ ક॒વિર॑સિ॒ પ્રચે॑તાઃ ॥ તનૂ॑નપાત્પ॒થ ઋ॒તસ્ય॒ યાનાન્॑ । મદ્ધ્વા॑ સમ॒ઞ્જન્-થ્સ્વ॑દયા સુજિહ્વ ।
મન્મા॑નિ ધી॒ભિરુ॒ત ય॒જ્ઞમૃ॒ન્ધન્ન્ । દે॒વ॒ત્રા ચ॑ કૃણુહ્યદ્ધ્વ॒ર-ન્નઃ॑ ॥ નરા॒શગ્મ્સ॑સ્ય મહિ॒માન॑મેષામ્ । ઉપ॑સ્તોષામ યજ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞૈઃ ॥ 7 ॥
તે સુ॒ક્રત॑વ॒-શ્શુચ॑યો ધિય॒ધાંઃ । સ્વદ॑ન્તુ દે॒વા ઉ॒ભયા॑નિ હ॒વ્યા ॥ આ॒જુહ્વા॑ન॒ ઈડ્યો॒ વન્દ્ય॑શ્ચ । આયા᳚હ્યગ્ને॒ વસુ॑ભિ-સ્સ॒જોષાઃ᳚ ।
ત્વ-ન્દે॒વાના॑મસિ યહ્વ॒ હોતા᳚ । સ એ॑નાન્. યક્ષીષિ॒તો યજી॑યાન્ ॥ પ્રા॒ચીન॑-મ્બ॒ર્॒હિઃ પ્ર॒દિશા॑ પૃથિ॒વ્યાઃ । વસ્તો॑ર॒સ્યા વૃ॑જ્યતે॒ અગ્રે॒ અહ્ના᳚મ્ ।
વ્યુ॑ પ્રથતે વિત॒રં-વઁરી॑યઃ । દે॒વેભ્યો॒ અદિ॑તયે સ્યો॒નમ્ ॥ 8 ॥
વ્યચ॑સ્વતીરુર્વિ॒યા વિશ્ર॑યન્તામ્ । પતિ॑ભ્યો॒ નજન॑ય॒-શ્શુમ્ભ॑માનાઃ । દેવી᳚ર્દ્વારો બૃહતી-ર્વિશ્વમિન્વાઃ । દે॒વેભ્યો॑ ભવથ સુપ્રાય॒ણાઃ ॥ આ સુ॒ષ્વય॑ન્તી યજ॒તે ઉપા॑કે । ઉ॒ષાસા॒નક્તા॑ સદતા॒-ન્નિ યોનૌ᳚ ।
દિ॒વ્યે યોષ॑ણે બૃહ॒તી સુ॑રુ॒ક્મે । અધિ॒ શ્રિયગ્મ્॑ શુક્ર॒પિશ॒-ન્દધા॑ને ॥ દૈવ્યા॒ હોતા॑રા પ્રથ॒મા સુ॒વાચા᳚ । મિમા॑ના ય॒જ્ઞ-મ્મનુ॑ષો॒ યજ॑દ્ધ્યૈ ॥ 9 ॥
પ્ર॒ચો॒દય॑ન્તા વિ॒દથે॑ષુ કા॒રૂ । પ્રા॒ચીન॒-ઞ્જ્યોતિઃ॑ પ્ર॒દિશા॑ દિ॒શન્તા᳚ ॥ આનો॑ ય॒જ્ઞ-મ્ભાર॑તી॒ તૂય॑મેતુ । ઇડા॑ મનુ॒ષ્વદિ॒હ ચે॒તય॑ન્તી । તિ॒સ્રો દે॒વી-ર્બ॒ર્॒હિરેદગ્ગ્ સ્યો॒નમ્ । સર॑સ્વતી॒ સ્વપ॑સ-સ્સદન્તુ ॥
ય ઇ॒મે દ્યાવા॑પૃથિ॒વી જનિ॑ત્રી । રૂ॒પૈરપિગ્મ્॑શ॒-દ્ભુવ॑નાનિ॒ વિશ્વા᳚ । તમ॒દ્ય હો॑તરિષિ॒તો યજી॑યાન્ ।
દે॒વ-ન્ત્વષ્ટા॑રમિ॒હ ય॑ક્ષિ વિ॒દ્વાન્ ॥ 10 ॥
ઉ॒પાવ॑સૃજ॒ત્-ત્મન્યા॑ સમ॒ઞ્જન્ન્ । દે॒વાના॒-મ્પાથ॑ ઋતુ॒થા હ॒વીગ્મ્ષિ॑ । વન॒સ્પતિ॑-શ્શમિ॒તા દે॒વો અ॒ગ્નિઃ । સ્વદ॑ન્તુ હ॒વ્ય-મ્મધુ॑ના ઘૃ॒તેન॑ ॥
સ॒દ્યો જા॒તો વ્ય॑મિમીત ય॒જ્ઞમ્ । અ॒ગ્નિ-ર્દે॒વાના॑-મભવત્-પુરો॒ગાઃ । અ॒સ્ય હોતુઃ॑ પ્ર॒દિશ્યૃ॒તસ્ય॑ વા॒ચિ ।
સ્વાહા॑કૃતગ્મ્ હ॒વિર॑દન્તુ દે॒વાઃ ॥ 11 ॥
(ય॒જ્ઞૈઃ - સ્યો॒નં - ઁયજ॑દ્ધ્યૈ - વિ॒દ્વાન॒ - +ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 3)
અનુવાકં 4 - પર્યગ્નિકરણીયા ઋચઃ
અ॒ગ્નિર્-હોતા॑ નો અદ્ધ્વ॒રે । વા॒જી સન્-પરિ॑ણીયતે ।
દે॒વો દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞિયઃ॑ ॥ પરિ॑ ત્રિવિ॒ષ્ટ્ય॑દ્ધ્વ॒રમ્ । યાત્ય॒ગ્ની ર॒થીરિ॑વ । આ દે॒વેષુ॒ પ્રયો॒ દધ॑ત્ ॥ પરિ॒ વાજ॑પતિઃ ક॒વિઃ । અ॒ગ્નિર્-હ॒વ્યા ન્ય॑ક્રમીત્ ।
દધ॒-દ્રત્ના॑નિ દા॒શુષે᳚ ॥ 12 ॥
(અ॒ગ્નિર્-હોતા॑ નો॒ નવ॑) (અ. 4)
અનુવાકં 5 - મૈત્રાવરુણપ્રૈષઃ
અજૈ॑દ॒ગ્નિઃ । અસ॑ન॒દ્વાજ॒-ન્નિ । દે॒વો દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યા-ઽવા᳚ટ્ । પ્રાઞ્જો॑ભિર્-હિન્વા॒નઃ ।
ધેના॑ભિઃ॒ કલ્પ॑માનઃ । ય॒જ્ઞસ્યાયુઃ॑ પ્રતિ॒રન્ન્ ।
ઉપ॒ પ્રેષ્ય॑ હોતઃ । હ॒વ્યા દે॒વેભ્યઃ॑ ॥ 13 ॥
(અજૈ॑દ॒ષ્ટૌ) (અ. 5)
અનુવાકં 6 - હોતુરધ્રિગુપ્રૈષઃ
દૈવ્યા᳚-શ્શમિતાર ઉ॒ત મ॑નુષ્યા॒ આર॑ભદ્ધ્વમ્ । ઉપ॑ નયત॒ મેદ્ધ્યા॒ દુરઃ॑ । આ॒શાસા॑ના॒ મેધ॑પતિભ્યા॒-મ્મેધ᳚મ્ । પ્રાસ્મા॑ અ॒ગ્નિ-મ્ભ॑રત । સ્તૃ॒ણી॒ત બ॒ર્॒હિઃ । અન્વે॑ન-મ્મા॒તા મ॑ન્યતામ્ । અનુ॑ પિ॒તા ।
અનુ॒ ભ્રાતા॒ સગ॑ર્ભ્યઃ । અનુ॒ સખા॒ સયૂ᳚થ્યઃ ॥
ઉ॒દી॒ચીનાગ્મ્॑ અસ્ય પ॒દો નિધ॑ત્તાત્ ॥ 14 ॥
સૂર્ય॒-ઞ્ચક્ષુ॑ર્ગમયતાત્ । વાત॑-મ્પ્રા॒ણમ॒ન્વ-વ॑સૃજતાત્ । દિશ॒-શ્શ્રોત્ર᳚મ્ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒મસુ᳚મ્ । પૃ॒થિ॒વીગ્મ્ શરી॑રમ્ । એ॒ક॒ધા-ઽસ્ય॒ ત્વચ॒માચ્છ્ય॑તાત્ । પુ॒રા નાભ્યા॑ અપિ॒શસો॑ વ॒પામુત્ખિ॑દતાત્ । અ॒ન્તરે॒વોષ્માણં॑-વાઁરયતાત્ । શ્યે॒નમ॑સ્ય॒ વક્ષઃ॑ કૃણુતાત્ । પ્ર॒શસા॑ બા॒હૂ ॥ 15 ॥
શ॒લા દો॒ષણી᳚ । ક॒શ્યપે॒વાગ્મ્સા᳚ । અચ્છિ॑દ્રે॒ શ્રોણી᳚ ।
ક॒વષો॒રૂ સ્રે॒કપ॑ર્ણા-ઽષ્ઠી॒વન્તા᳚ । ષડ્વિગ્મ્॑શતિરસ્ય॒ વઙ્ક્ર॑યઃ ।
તા અ॑નુ॒ષ્ઠ્યોચ્ચ્યા॑વયતાત્ । ગાત્ર॑-ઙ્ગાત્રમ॒સ્યાનૂ॑ન-ઙ્કૃણુતાત્ । ઊ॒વ॒દ્ધ્ય॒ગો॒હ-મ્પાર્થિ॑વ-ઙ્ખનતાત્ । અ॒સ્ના રક્ષ॒-સ્સગ્મ્સૃ॑જતાત્ ।
વ॒નિ॒ષ્ઠુમ॑સ્ય॒ મા રા॑વિષ્ટ ॥ 16 ॥
ઉરૂ॑ક॒-મ્મન્ય॑માનાઃ ॥ નેદ્વ॑સ્તો॒કે તન॑યે । રવિ॑તા॒ રવ॑ચ્છમિતારઃ । અદ્ધ્રિ॑ગો શમી॒દ્ધ્વમ્ । સુ॒શમિ॑ શમીદ્ધ્વમ્ । શ॒મી॒દ્ધ્વ-મ॑દ્ધ્રિગો ॥
અદ્ધ્રિ॑ગુ॒શ્ચાપા॑પશ્ચ । ઉ॒ભૌ દે॒વાનાગ્મ્॑ શમિ॒તારૌ᳚ । તાવિ॒મ-મ્પ॒શુગ્ગ્ શ્ર॑પયતા-મ્પ્રવિ॒દ્વાગ્મ્સૌ᳚ ।
યથા॑ યથા-ઽસ્ય॒ શ્રપ॑ણ॒-ન્તથા॑તથા ॥ 17 ॥
[ધ॒ત્તા॒-દ્- બા॒હૂ - મા રા॑વિષ્ટ॒ - તથા॑તથા ] (અ. 6)
અનુવાકં 7 - સ્તોકવિષય-મ્મૈત્રાવરુણાનુવચનમ્
જુ॒ષસ્વ॑ સ॒પ્રથ॑સ્તમમ્ । વચો॑ દે॒વફ્સ॑રસ્તમમ્ ।
હ॒વ્યા જુહ્વા॑ન આ॒સનિ॑ ॥ ઇ॒મ-ન્નો॑ ય॒જ્ઞમ॒મૃતે॑ષુ ધેહિ । ઇ॒મા હ॒વ્યા જા॑તવેદો જુષસ્વ । સ્તો॒કાના॑મગ્ને॒ મેદ॑સો ઘૃ॒તસ્ય॑ । હોતઃ॒ પ્રાશા॑ન પ્રથ॒મો નિ॒ષદ્ય॑ ॥ ઘૃ॒તવ॑ન્તઃ પાવક તે ।
સ્તો॒કાસ્શ્ચો॑તન્તિ॒ મેદ॑સઃ । સ્વધ॑ર્મ-ન્દે॒વવી॑તયે ॥ 18 ॥
શ્રેષ્ઠ॑-ન્નો ધેહિ॒ વાર્ય᳚મ્ ॥ તુભ્યગ્ગ્॑ સ્તો॒કા ઘૃ॑ત॒શ્ચુતઃ॑ । અગ્ને॒ વિપ્રા॑ય સન્ત્ય । ઋષિ॒-શ્શ્રેષ્ઠ॒-સ્સમિ॑દ્ધ્યસે । ય॒જ્ઞસ્ય॑ પ્રાવિ॒તા ભ॑વ ॥
તુભ્યગ્ગ્॑ શ્ચોતન્ત્યદ્ધ્રિગો શચીવઃ । સ્તો॒કાસો॑ અગ્ને॒ મેદ॑સો ઘૃ॒તસ્ય॑ । ક॒વિ॒શ॒સ્તો બૃ॑હ॒તા ભા॒નુના-ઽઽગાઃ᳚ । હ॒વ્યા જુ॑ષસ્વ મેધિર ॥
ઓજિ॑ષ્ઠ-ન્તે મદ્ધ્ય॒તો મેદ॒ ઉદ્ભૃ॑તમ્ । પ્રતે॑ વ॒ય-ન્દ॑દામહે । શ્ચોત॑ન્તિ તે વસો સ્તો॒કા અધિ॑ ત્વ॒ચિ ।
પ્રતિ॒ તાન્દે॑વ॒શો વિ॑હિ ॥ 19 ॥
(દે॒વવી॑તય॒-ઉદ્ભૃ॑ત॒-ન્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 7)
અનુવાકં 8 - વપા પુરોડાશસ્વિષ્ટકૃતા-મ્પુરોનુવાક્યાઃ પ્રૈષાશ્ચ
આ વૃ॑ત્રહણા વૃત્ર॒હભિ॒-શ્શુષ્મૈઃ᳚ । ઇન્દ્ર॑ યા॒ત-ન્નમો॑ભિરગ્ને અ॒ર્વાક્ । યુ॒વગ્મ્ રાધો॑ભિ॒રક॑વેભિરિન્દ્ર । અગ્ને॑ અ॒સ્મે ભ॑વતમુત્ત॒મેભિઃ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદિન્દ્રા॒ગ્ની । છાગ॑સ્ય વ॒પાયા॒ મેદ॑સઃ । જુ॒ષેતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ વિ હ્યખ્ય॒-ન્મન॑સા॒ વસ્ય॑ ઇ॒ચ્છન્ન્ । ઇન્દ્રા᳚ગ્ની જ્ઞા॒સ ઉ॒ત વા॑ સજા॒તાન્ ॥ 20 ॥
નાન્યા યુ॒વત્પ્રમ॑તિરસ્તિ॒ મહ્ય᳚મ્ । સ વા॒-ન્ધિયં॑-વાઁજ॒યન્તી॑મતક્ષમ્ ॥ હોતા॑ યક્ષદિન્દ્રા॒ગ્ની । પુ॒રો॒ડાશ॑સ્ય જુ॒ષેતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ । હોત॒ર્યજ॑ ॥
ત્વામી॑ડતે અજિ॒ર-ન્દૂ॒ત્યા॑ય । હ॒વિષ્મ॑ન્ત॒-સ્સદ॒મિ-ન્માનુ॑ષાસઃ । યસ્ય॑ દે॒વૈરાસ॑દો બ॒ર્॒હિર॑ગ્ને । અહા᳚ન્યસ્મૈ સુ॒દિના॑ ભવન્તુ ॥ હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિમ્ । પુ॒રો॒ડાશ॑સ્ય જુ॒ષતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ ।
હોત॒ર્યજ॑ ॥ 21 ॥
(સ॒જા॒તા - ન॒ગ્નિ-ન્દ્વે ચ॑) (અ. 8)
અનુવાકં 9 - તેષામેવ યાજ્યાઃ
ગી॒ર્ભિર્વિપ્રઃ॒ પ્રમ॑તિમિ॒ચ્છમા॑નઃ । ઈ॒॑ ર॒યિં-યઁ॒શસ॑-મ્પૂર્વ॒ભાજ᳚મ્ । ઇન્દ્રા᳚ગ્ની વૃત્રહણા સુવજ્રા । પ્રણો॒ નવ્યે॑ભિસ્તિરત-ન્દે॒ષ્ણૈઃ ॥ માચ્છે᳚દ્મ ર॒શ્મીગ્મ્રિતિ॒ નાધ॑માનાઃ । પિ॒તૃ॒ણાગ્મ્ શક્તી॑રનુ॒ યચ્છ॑માનાઃ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા॒-ઙ્કં-વૃઁષ॑ણો મદન્તિ । તા હ્યદ્રી॑ ધિ॒ષણા॑યા ઉ॒પસ્થે᳚ ॥
અ॒ગ્નિગ્મ્ સુ॑દી॒તિગ્મ્ સુ॒દૃશ॑-ઙ્ગૃ॒ણન્તઃ॑ ।
ન॒મ॒સ્યામ॒સ્ત્વેડ્ય॑-ઞ્જાતવેદઃ ।
ત્વા-ન્દૂ॒તમ॑ર॒તિગ્મ્ હ॑વ્ય॒વાહ᳚મ્ ।
દે॒વા અ॑કૃણ્વ-ન્ન॒મૃત॑સ્ય॒ નાભિ᳚મ્ ॥ 22 ॥
(જા॒ત॒વે॒દો॒ દ્વે ચ॑) (અ. 9)
અનુવાકં 10 - મનોતાસૂક્તમ્
ત્વગ્ગ્ હ્ય॑ગ્ને પ્રથ॒મો મ॒નોતા᳚ । અ॒સ્યા ધિ॒યો અભ॑વો દસ્મ॒ હોતા᳚ । ત્વગ્મ્ સીં᳚-વૃઁષ-ન્નકૃણો-ર્દુ॒ષ્ટરી॑તુ । સહો॒ વિશ્વ॑સ્મૈ॒ સહ॑સે॒ સહ॑દ્ધ્યૈ ॥ અધા॒ હોતા॒ ન્ય॑સીદો॒ યજી॑યાન્ । ઇ॒ડસ્પ॒દ ઇ॒ષય॒ન્નીડ્ય॒-સ્સન્ન્ । ત-ન્ત્વા॒ નરઃ॑ પ્રથ॒મ-ન્દે॑વ॒યન્તઃ॑ । મ॒હો રા॒યે ચિ॒તય॑ન્તો॒ અનુ॑ ગ્મન્ન્ ॥ વૃ॒તેવ॒ યન્ત॑-મ્બ॒હુભિ॑-ર્વસ॒વ્યૈઃ᳚ ।
ત્વે ર॒યિ-ઞ્જા॑ગૃ॒વાગ્મ્સો॒ અનુ॑ ગ્મન્ન્ ॥ 23 ॥
રુશ॑ન્તમ॒ગ્નિ-ન્દ॑ર્શ॒ત-મ્બૃ॒હન્ત᳚મ્ । વ॒પાવ॑ન્તં-વિઁ॒શ્વહા॑ દીદિ॒વાગ્મ્સ᳚મ્ ॥ પ॒દ-ન્દે॒વસ્ય॒ નમ॑સા વિ॒યન્તઃ॑ । શ્ર॒વ॒સ્યવ॒-શ્શ્રવ॑ આપ॒ન્નમૃ॑ક્તમ્ ।
નામા॑નિ ચિ-દ્દધિરે ય॒જ્ઞિયા॑નિ । ભ॒દ્રાયા᳚-ન્તે રણયન્ત॒ સન્દૃ॑ષ્ટૌ ॥ ત્વાં-વઁ॑ર્ધન્તિ ક્ષિ॒તયઃ॑ પૃથિ॒વ્યામ્ । ત્વગ્મ્ રાય॑ ઉ॒ભયા॑સો॒ જના॑નામ્ ।
ત્વ-ન્ત્રા॒તા ત॑રણે॒ ચેત્યો॑ ભૂઃ ।
પિ॒તા મા॒તા સદ॒મિ-ન્માનુ॑ષાણામ્ ॥ 24 ॥
સ પ॒ર્યેણ્ય॒-સ્સ પ્રિ॒યો વિ॒ક્ષ્વ॑ગ્નિઃ । હોતા॑ મ॒ન્દ્રો નિષ॑સાદા॒ યજી॑યાન્ । ત-ન્ત્વા॑ વ॒ય-ન્દમ॒ આ દી॑દિ॒વાગ્મ્સ᳚મ્ । ઉપ॑જ્ઞુ॒બાધો॒ નમ॑સા સદેમ ॥
ત-ન્ત્વા॑ વ॒યગ્મ્ સુ॒ધિયો॒ નવ્ય॑મગ્ને । સુ॒મ્ના॒યવ॑ ઈમહે દેવ॒યન્તઃ॑ । ત્વં-વિઁશો॑ અનયો॒ દીદ્યા॑નઃ । દિ॒વો અ॑ગ્ને બૃહ॒તા રો॑ચ॒નેન॑ ॥
વિ॒શા-ઙ્ક॒વિં-વિઁ॒શ્પતિ॒ગ્મ્॒ શશ્વ॑તીનામ્ ।
નિ॒તોશ॑નં-વૃઁષ॒ભ-ઞ્ચ॑ર્ષણી॒નામ્ ॥ 25 ॥
પ્રેતી॑ષણિમિ॒ષય॑ન્ત-મ્પાવ॒કમ્ । રાજ॑ન્તમ॒ગ્નિં-યઁ॑જ॒તગ્મ્ ર॑યી॒ણામ્ ॥ સો અ॑ગ્ન ઈજે શશ॒મે ચ॒ મર્તઃ॑ । યસ્ત॒ આન॑ટ્-થ્સ॒મિધા॑ હ॒વ્યદા॑તિમ્ ।
ય આહુ॑તિ॒-મ્પરિ॒ વેદા॒ નમો॑ભિઃ । વિશ્વેથ્સ વા॒મા દ॑ધતે॒ ત્વોતઃ॑ ॥ અ॒સ્મા ઉ॑ તે॒ મહિ॑ મ॒હે વિ॑ધેમ । નમો॑ભિરગ્ને સ॒મિધો॒ત હ॒વ્યૈઃ ।
વેદી॑ સૂનો સહસો ગી॒ર્ભિરુ॒ક્થૈઃ ।
આ તે॑ ભ॒દ્રાયાગ્મ્॑ સુમ॒તૌ ય॑તેમ ॥ 26 ॥
આ યસ્ત॒તન્થ॒ રોદ॑સી॒ વિ ભા॒સા । શ્રવો॑ભિશ્ચ શ્રવ॒સ્ય॑સ્તરુ॑ત્રઃ । બૃ॒હદ્ભિ॒-ર્વાજૈ॒-સ્સ્થવિ॑રેભિર॒સ્મે । રે॒વદ્ભિ॑રગ્ને વિત॒રં-વિઁભા॑હિ ॥
નૃ॒વદ્વ॑સો॒ સદ॒મિદ્ધે᳚હ્ય॒સ્મે । ભૂરિ॑ તો॒કાય॒ તન॑યાય પ॒ર્શ્વઃ । પૂ॒ર્વીરિષો॑ બૃહ॒તીરા॒રે અ॑ઘાઃ । અ॒સ્મે ભ॒દ્રા સૌ᳚શ્રવ॒સાનિ॑ સન્તુ ॥
પુ॒રૂણ્ય॑ગ્ને પુરુ॒ધા ત્વા॒યા । વસૂ॑નિ રાજન્-વ॒સુતા॑તે અશ્યામ્ । પુ॒રૂણિ॒ હિ ત્વે પુ॑રુવાર॒ સન્તિ॑ ।
અગ્ને॒ વસુ॑ વિધ॒તે રાજ॑નિ॒ ત્વે ॥ 27 ॥
(જા॒ગૃ॒વાગ્મ્સો॒ અનુ॑ ગ્મ॒ન્ - માનુ॑ષાણાં - ચર્ષણી॒નાં - ઁય॑તે - માશ્યા॒-ન્દ્વે ચ॑) (અ. 10)
અનુવાકં 11 - હવિર્વનસ્પતિસ્વિષ્ટકૃતા-મ્પુરોનુવાક્યાઃ પ્રૈષાશ્ચ
આ ભ॑રતગ્મ્ શિક્ષતં-વઁજ્રબાહૂ ।
અ॒સ્માગ્મ્ ઇ॑ન્દ્રાગ્ની અવત॒ગ્મ્॒ શચી॑ભિઃ ।
ઇ॒મે નુ તે ર॒શ્મય॒-સ્સૂર્ય॑સ્ય ।
યેભિ॑-સ્સપિ॒ત્વ-મ્પિ॒તરો॑ ન॒ આયન્ન્॑ ॥
હોતા॑ યક્ષદિન્દ્રા॒ગ્ની । છાગ॑સ્ય હ॒વિષ॒ આત્તા॑મ॒દ્ય । મ॒દ્ધ્ય॒તો મેદ॒ ઉદ્ભૃ॑તમ્ । પુ॒રા દ્વેષો᳚ભ્યઃ । પુ॒રા પૌરુ॑ષેય્યા ગૃ॒ભઃ । ઘસ્તા᳚ન્નૂ॒નમ્ ॥ 28 ॥
ઘા॒સે અ॑જ્રાણાં॒-યઁવ॑સપ્રથમાનામ્ । સુ॒મત્ક્ષ॑રાણાગ્મ્ શ॒તરુ॑દ્રિયાણામ્ ।
અ॒ગ્નિ॒ષ્વા॒ત્તાના॒-મ્પીવો॑પવસનાનામ્ ।
પા॒ર્શ્વ॒ત-શ્શ્રો॑ણિ॒ત-શ્શિ॑તામ॒ત ઉ॑થ્સાદ॒તઃ । અઙ્ગા॑દઙ્ગા॒દવ॑ત્તાનામ્ । કર॑ત એ॒વેન્દ્રા॒ગ્ની । જુ॒ષેતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ । હોત॒ર્યજ॑ ॥
દે॒વેભ્યો॑ વનસ્પતે હ॒વીગ્મ્ષિ॑ ।
હિર॑ણ્યપર્ણ પ્ર॒દિવ॑સ્તે॒ અર્થ᳚મ્ ॥ 29 ॥
પ્ર॒દ॒ક્ષિ॒ણિ-દ્ર॑શ॒નયા॑ નિ॒યૂય॑ । ઋ॒તસ્ય॑ વક્ષિ પ॒થિભી॒ રજિ॑ષ્ઠૈઃ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વન॒સ્પતિ॑મ॒ભિ હિ । પિ॒ષ્ટત॑મયા॒ રભિ॑ષ્ઠયા રશ॒નયા-ઽઽધિ॑ત ।
યત્રે᳚ન્દ્રાગ્નિ॒યો-શ્છાગ॑સ્ય હ॒વિષઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ।
યત્ર॒ વન॒સ્પતેઃ᳚ પ્રિ॒યા પાથાગ્મ્॑સિ ।
યત્ર॑ દે॒વાના॑માજ્ય॒પાના᳚-મ્પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । યત્રા॒ગ્નેર્-હોતુઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ।
તત્રૈ॒ત-મ્પ્ર॒સ્તુ-ત્યે॑વો-પ॒સ્તુત્યે॑વો॒પાવ॑સ્રક્ષત્ ।
રભી॑યાગ્મ્ સમિવ કૃ॒ત્વી ॥ 30 ॥
કર॑દે॒વ-ન્દે॒વો વન॒સ્પતિઃ॑ । જુ॒ષતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ પિ॒પ્રી॒હિ દે॒વાગ્મ્ ઉ॑શ॒તો ય॑વિષ્ઠ । વિ॒દ્વાં ઋ॒તૂગ્મ્ર્-ઋ॑તુપતે યજે॒હ ।
યે દૈવ્યા॑ ઋ॒ત્વિજ॒સ્તેભિ॑રગ્ને ।
ત્વગ્મ્ હોતૄ॑ણામ॒સ્યાય॑જિષ્ઠઃ ॥
હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિગ્ગ્ સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત᳚મ્ ।
અયા॑ડ॒ગ્નિ-રિ॑ન્દ્રાગ્નિ॒યો-શ્છાગ॑સ્ય હ॒વિષઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા॒ડ્વન॒સ્પતેઃ᳚ પ્રિ॒યા પાથાગ્મ્॑સિ ।
અયા᳚ડ્દે॒વાના॑-માજ્ય॒પાના᳚-મ્પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ।
યક્ષ॑દ॒ગ્નેર્-હોતુઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । યક્ષ॒-થ્સ્વ-મ્મ॑હિ॒માન᳚મ્ । આય॑જતા॒મેજ્યા॒ ઇષઃ॑ । કૃ॒ણોતુ॒ સો અ॑દ્ધ્વ॒રા જા॒તવે॑દાઃ । જુ॒ષતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ 31 ॥
(નૂ॒ન - મર્થં॑ - કૃ॒ત્વી - પાથાગ્મ્॑સિ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 11)
અનુવાકં 12 - તેષામેવ યાજ્યાઃ
ઉપો॑હ॒ યદ્વિ॒દથં॑-વાઁ॒જિનો॒ ગૂઃ । ગી॒ર્ભિ-ર્વિપ્રાઃ॒ પ્રમ॑તિ-મિ॒ચ્છમા॑નાઃ । અ॒ર્વન્તો॒ ન કાષ્ઠા॒-ન્નક્ષ॑માણાઃ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની જોહુ॑વતો॒ નર॒સ્તે ॥
વન॑સ્પતે રશ॒નયા॑-ઽભિ॒ધાય॑ । પિ॒ષ્ટત॑મયા વ॒યુના॑નિ વિ॒દ્વાન્ । વહ॑ દેવ॒ત્રા દિ॑ધિષો હ॒વીગ્મ્ષિ॑ । પ્ર ચ॑ દા॒તાર॑મ॒મૃતે॑ષુ વોચઃ ॥ અ॒ગ્નિગ્ગ્ સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત᳚મ્ । અયા॑ડ॒ગ્નિ-રિ॑ન્દ્રાગ્નિ॒યો-શ્છાગ॑સ્ય હ॒વિષઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ॥ 32 ॥
અયા॒ડ્વન॒સ્પતેઃ᳚ પ્રિ॒યા પાથાગ્મ્॑સિ ।
અયા᳚ડ્દે॒વાના॑-માજ્ય॒પાના᳚-મ્પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ।
યક્ષ॑દ॒ગ્નેર્-હોતુઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । યક્ષ॒-થ્સ્વ-મ્મ॑હિ॒માન᳚મ્ । આય॑જતા॒મેજ્યા॒ ઇષઃ॑ । કૃ॒ણોતુ॒ સો અ॑દ્ધ્વ॒રા જા॒તવે॑દાઃ । જુ॒ષતાગ્મ્॑ હ॒વિઃ । અગ્ને॒ યદ॒દ્ય વિ॒શો અ॑દ્ધ્વરસ્ય હોતઃ ।
પાવ॑ક શોચે॒ વેષ્ટ્વગ્મ્ હિ યજ્વા᳚ ।
ઋ॒તા ય॑જાસિ મહિ॒ના વિ ય-દ્ભૂઃ ।
હ॒વ્યા વ॑હ યવિષ્ઠ॒ યા તે॑ અ॒દ્ય ॥ 33 ॥
(ધામા॑નિ॒ - ભુરેક॑-ઞ્ચ) (અ. 12)
અનુવાકં 13 - અનૂયાજપ્રૈષાઃ
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સુ॑દે॒વ-ન્દે॒વૈ-સ્સ્યા-થ્સુ॒વીરં॑-વીઁ॒રૈર્વસ્તો᳚-ર્વૃ॒જ્યેતા॒ક્તોઃ પ્રભ્રિ॑-યે॒તાત્ય॒ન્યાન્-રા॒યા બ॒ર્॒હિષ્મ॑તો મદેમ વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વી-ર્દ્વાર॑-સ્સઙ્ઘા॒તે વિ॒ડ્વીર્યામ॑ઞ્છિથિ॒રા ધ્રુ॒વા દે॒વહૂ॑તૌ વ॒થ્સ
ઈ॑મેના॒સ્તરુ॑ણ॒ આમિ॑મીયાત્-કુમા॒રો વા॒ નવ॑જાતો॒ મૈના॒ અર્વા॑ રે॒ણુક॑કાટઃ॒ પૃણ॑ગ્વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વી ઉ॒ષાસા॒ નક્તા-ઽદ્યા॒સ્મિન્. ય॒જ્ઞે પ્ર॑ય॒ત્ય॑હ્વેતા॒મપિ॑ નૂ॒ન-ન્દૈવી॒ર્વિશઃ॒ પ્રાયા॑સિષ્ટા॒ગ્મ્॒ સુપ્રી॑તે॒ સુધિ॑તે વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥
દે॒વી જોષ્ટ્રી॒ વસુ॑ધિતી॒ યયો॑ર॒ન્યા-ઽઘા દ્વેષાગ્મ્॑સિ યુ॒યવ॒દા-ઽન્યા વ॑ક્ષ॒-દ્વસુ॒ વાર્યા॑ણિ॒ યજ॑માનાય વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥
દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી॒ ઇષ॒મૂર્જ॑મ॒ન્યા વ॑ક્ષ॒થ્સગ્ધિ॒ગ્મ્॒ સપી॑તિમ॒ન્યા નવે॑ન॒ પૂર્વ॒-ન્દય॑માના॒-સ્સ્યામ॑ પુરા॒ણેન॒ નવ॒-ન્તામૂર્જ॑મૂ॒ર્જાહુ॑તી ઊ॒ર્જય॑માને અધાતાં-વઁસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥
દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા॒ નેષ્ટા॑રા॒ પોતા॑રા હ॒તાઘ॑શગ્મ્સા-વાભ॒રદ્વ॑સૂ વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥
દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીરિડા॒ સર॑સ્વતી॒ ભાર॑તી॒ દ્યા-મ્ભાર॑ત્યાદિ॒ત્યૈ-ર॑સ્પૃક્ષ॒-થ્સર॑સ્વતી॒મગ્મ્ રુ॒દ્રૈ-ર્ય॒જ્ઞમા॑વી-દિ॒હૈવેડ॑યા॒ વસુ॑મત્યા
સધ॒માદ॑-મ્મદેમ વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥
દે॒વો નરા॒શગ્મ્સ॑-સ્ત્રિશી॒ર્॒ષા ષ॑ડ॒ક્ષ-શ્શ॒તમિદે॑નગ્મ્ શિતિપૃ॒ષ્ઠા આદ॑ધતિ સ॒હસ્ર॑મી॒-મ્પ્રવ॑હન્તિ મિ॒ત્રાવરુ॒ણેદ॑સ્ય હો॒ત્રમર્હ॑તો॒
બૃહ॒સ્પતિ॑-સ્સ્તો॒ત્રમ॒શ્વિના ઽઽદ્ધ્વ॑ર્યવં-વઁસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥
દે॒વો વન॒સ્પતિ॑-ર્વ॒ર્॒ષપ્રા॑વા ઘૃ॒તનિ॑ર્ણિ॒ગ્-દ્યા-
મગ્રે॒ણાસ્પૃ॑ક્ષ॒દા-ઽન્તરિ॑ક્ષ॒-મ્મદ્ધ્યે॑નાપ્રાઃ પૃથિ॒વી-મુપ॑રેણાદૃગ્મ્હી-દ્વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્નિ॒ધે ધા॑સિ॒ પ્રચ્યુ॑તીના॒મ-પ્ર॑ચ્યુત-ન્નિકામ॒ધર॑ણ-મ્પુરુસ્પા॒ર્॒હં-યઁશ॑સ્વદે॒ના બ॒ર્॒હિષા॒-ઽન્યા બ॒ર્॒હીગ્ષ્ય॒ભિષ્યા॑મ વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥
દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-થ્સુ॒દ્રવિ॑ણા મ॒ન્દ્રઃ ક॒વિ-સ્સ॒ત્યમ॑ન્મા-ઽઽય॒જી હોતા॒ હોતુ॑ર્-હોતુ॒રાય॑જીયા॒નગ્ને॒ યાન્-દે॒વાનયા॒ડ્યાગ્મ્ અપિ॑પ્રે॒ર્યે તે॑ હો॒ત્રે અમ॑થ્સત॒ તાગ્મ્ સ॑સ॒નુષી॒ગ્મ્॒ હોત્રા᳚-ન્દેવ-ઙ્ગ॒મા-ન્દિ॒વિ દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞમેર॑યે॒મગ્ગ્
સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃચ્ચાગ્ને॒ હોતા-ઽભૂ᳚ર્વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય નમોવા॒કે વીહિ॒ યજ॑ ॥ 34 ॥
(યજૈક॑-ઞ્ચ) (અ. 13)
અનુવાકં 14 - અનૂયાજયાજ્યાઃ
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિઃ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ ।
દે॒વીર્દ્વારઃ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ । દે॒વી ઉ॒ષાસા॒ નક્તા᳚ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતામ્ । દે॒વી જોષ્ટ્રી᳚ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતામ્ ।
દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતામ્ ॥ 35 ॥
દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતામ્ । દે॒વીસ્તિ॒સ્ર-સ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ ।
વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ ।
દે॒વો નરા॒શગ્મ્સઃ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ । દે॒વો વન॒સ્પતિઃ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ । દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીનામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ ॥ 36 ॥
દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । સુ॒દ્રવિ॑ણા મ॒ન્દ્રઃ ક॒વિઃ । સ॒ત્યમ॑ન્મા-ઽઽય॒જી હોતા᳚ । હોતુ॑ર્-હોતુ॒રાય॑જીયાન્ ।
અગ્ને॒ યાન્દે॒વાનયા᳚ટ્ । યાગ્મ્ અપિ॑પ્રેઃ । યે તે॑ હો॒ત્રે અમ॑થ્સત । તાગ્મ્ સ॑સ॒નુષી॒ગ્મ્॒ હોત્રા᳚-ન્દેવ-ઙ્ગ॒મામ્ । દિ॒વિ દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞમેર॑યે॒મમ્ । સ્વિ॒ષ્ટ॒કૃચ્ચાગ્ને॒ હોતા-ઽભૂઃ᳚ ।
વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય નમોવા॒કે વીહિ॑ ॥ 37 ॥
(વી॒તાં॒ - ઁવે॒ત્વ - ભૂ॒રેક॑-ઞ્ચ) (અ. 14)
અનુવાકં 15 - સૂક્તવાકપ્રૈષાઃ
અ॒ગ્નિમ॒દ્ય હોતા॑રમવૃણીતા॒યં-યઁજ॑માનઃ॒ પચ॑-ન્પ॒ક્તીઃ પચ॑-ન્પુરો॒ડાશં॑
બ॒દ્ધ્ન-ન્નિ॑ન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા॒-ઞ્છાગગ્મ્॑ સૂપ॒સ્થા અ॒દ્ય દે॒વો વન॒સ્પતિ॑-રભવ-દિન્દ્રા॒ગ્નિભ્યા॒-ઞ્છાગે॒નાઘ॑સ્તા॒-ન્ત-મ્મે॑દ॒સ્તઃ પ્રતિ॑ પચ॒તા-ઽગ્ર॑ભીષ્ટા॒મવી॑વૃધેતા-મ્પુરો॒ડાશે॑ન॒ ત્વામ॒દ્યર્ષ॑ આર્ષેયર્ષીણા-ન્નપાદવૃણીતા॒યં-યઁજ॑માનો બ॒હુભ્ય॒ આ સઙ્ગ॑તેભ્ય એ॒ષ મે॑ દે॒વેષુ॒ વસુ॒ વાર્યા ય॑ક્ષ્યત॒ ઇતિ॒ તા યા
દે॒વા દે॑વ॒-દાના॒ન્યદુ॒સ્તાન્ય॑સ્મા॒ આ ચ॒ શાસ્વા ચ॑ ગુરસ્વેષિ॒તશ્ચ॑ હોત॒રસિ॑ ભદ્ર॒વાચ્યા॑ય॒ પ્રેષિ॑તો॒ માનુ॑ષ-સ્સૂક્તવા॒કાય॑ સૂ॒ક્તા બ્રૂ॑હિ ॥ 38 ॥
(અ॒ગ્નિમ॒દ્યૈક᳚મ્) (અ. 15)
(અ॒ઞ્જન્તિ॒ - હોતા॑ યક્ષ॒થ્ - સમિ॑દ્વો અ॒દ્યા - ગ્નિ - રજૈ॒-દ્- દૈવ્યા॑ - જુ॒ષસ્ - વા વૃ॑ત્રહણા - ગી॒ર્ભિ - સ્ત્વગ્ગ્ હ્યા - ભ॑રત॒ - મુપો॑હ॒ ય-દ્- દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સુ॑દે॒વં - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ - ર॒ગ્નિમ॒દ્ય પઞ્ચ॑દશ)
(અ॒ઞ્જન્ - ત્યુ॒પાવ॑સૃજ॒ન્ - નાન્યા યુ॒વત્ - કર॑દે॒વ મ॒ષ્ટાત્રિગ્મ્॑શત્)
(અ॒ઞ્જન્તિ॑ - સૂ॒ક્તા બ્રૂ॑હિ)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥
