View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

KYTB 3.6 Pashu Hautram - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Patha - Anjanti Tvamadhvare

kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē tṛtīyāṣṭakē ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - paśuhautram

ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥

anuvākaṃ 1 - yūpasaṃskārāḥ
a̠ñjanti̠ tvāma̍ddhva̠rē dē̍va̠yanta̍ḥ । vana̍spatē̠ madhu̍nā̠ daivyē̍na । yadū̠rdhvasti̍ṣṭhā̠-ddravi̍ṇē̠ha dha̍ttāt । yadvā̠ kṣayō̍ mā̠tura̠syā u̠pasthē̎ ॥ uchChra̍yasva vanaspatē । var​ṣma̍-npṛthi̠vyā adhi̍ । sumi̍tī mī̠yamā̍naḥ ।
varchō̍dhā ya̠jñavā̍hasē ॥ sami̍ddhasya̠ śraya̍māṇaḥ pu̠rastā̎t । brahma̍ vanvā̠nō a̠jaragṃ̍ su̠vīra̎m ॥ 1 ॥

ā̠rē a̠smadama̍ti̠-mbādha̍mānaḥ । uchChra̍yasva maha̠tē saubha̍gāya ॥ ū̠rdhva ū̠ṣuṇa̍ ū̠tayē̎ । tiṣṭhā̍ dē̠vō na sa̍vi̠tā । ū̠rdhvō vāja̍sya̠ sani̍tā̠ yada̠ñjibhi̍ḥ । vā̠ghadbhi̍-rvi̠hvayā̍mahē ॥
ū̠rdhvō na̍ḥ pā̠hyagṃha̍sō̠ ni kē̠tunā̎ । viśva̠gṃ̠ sama̠triṇa̍-ndaha ।
kṛ̠dhī na̍ ū̠rdhvāñcha̠ rathā̍ya jī̠vasē̎ ।
vi̠dā dē̠vēṣu̍ nō̠ duva̍ḥ ॥ 2 ॥

jā̠tō jā̍yatē sudina̠tvē ahnā̎m । sama̠rya ā vi̠dathē̠ vardha̍mānaḥ । pu̠nanti̠ dhīrā̍ a̠pasō̍ manī̠ṣā । dē̠va̠yā vipra̠ udi̍yarti̠ vācha̎m ॥ yuvā̍ su̠vāsā̠ḥ pari̍vīta̠ āgā̎t । sa u̠ śrēyā̎-nbhavati̠ jāya̍mānaḥ ।
ta-ndhīrā̍saḥ ka̠vaya̠ unna̍yanti । svā̠dhiyō̠ mana̍sā dēva̠yanta̍ḥ ॥ pṛ̠thu̠pājā̠ ama̍rtyaḥ । ghṛ̠tani̍rṇi̠kh-svā̍hutaḥ ॥ 3 ॥

a̠gni-rya̠jñasya̍ havya̠vāṭ ॥ tagṃ sa̠bādhō̍ ya̠tasru̍chaḥ । i̠tthā dhi̠yā ya̠jñava̍ntaḥ । ācha̍krura̠gni-mū̠tayē̎ ॥ tvaṃ varu̍ṇa u̠ta mi̠trō a̍gnē । tvāṃ va̍rdhanti ma̠tibhi̠-rvasi̍ṣṭhāḥ ।
tvē vasu̍ suṣaṇa̠nāni̍ santu ।
yū̠ya-mpā̍ta sva̠stibhi̠-ssadā̍ naḥ ॥ 4 ॥
(su̠vīra̠ṃ - duva̠ḥ - svā̍hutō̠ - +-'ṣṭau cha̍) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - prayājaviṣayā maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hōtā̍ yakṣada̠gnigṃ sa̠midhā̍ suṣa̠midhā̠ sami̍ddha̠-nnābhā̍ pṛthi̠vyā-ssa̍ga̠nthē vā̠masya̍ ।
var​ṣma̍ndi̠va i̠ḍaspa̠dē vētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣa̠t-tanū̠napā̍ta̠-madi̍tē̠-rgarbha̠-mbhuva̍nasya gō̠pām । maddhvā̠-'dya dē̠vō dē̠vēbhyō̍ dēva̠yānā̎npa̠thō a̍naktu̠ vētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣa̠-nnarā̠śagṃsa̍-nnṛśa̠stra-nnṝgṃḥ pra̍ṇētram । gōbhi̍-rva̠pāvā̠n-thsyā-dvī̠rai-śśaktī̍vā̠n-rathai̎ḥ prathama̠yāvā̠ hira̍ṇyaiścha̠ndrī vētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥ hōtā̍ yakṣada̠gnimi̠ḍa ī̍ḍi̠tō dē̠vō dē̠vāgṃ āva̍kṣa-ddū̠tō ha̍vya̠vāḍamū̍raḥ ।
upē̠maṃ ya̠jñamupē̠mā-ndē̠vō dē̠vahū̍timavatu̠ vētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥ hōtā̍ yakṣa-dba̠r̠hi-ssu̠ṣṭarī̠mōrṇa̍mradā a̠smin. ya̠jñē vi cha̠ pra cha̍ prathatāg​ svāsa̠stha-ndē̠vēbhya̍ḥ ।
ēmē̍nada̠dya vasa̍vō ru̠drā ā̍dityā-ssa̍dantu pri̠yamindra̍syāstu̠ vētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥ 5 ॥

hōtā̍ yakṣa̠-ddura̍ ṛ̠ṣvāḥ ka̍va̠ṣyō-'kō̍ṣadhāvanī̠-rudātā̍bhi̠-rjiha̍tā̠ṃ vi pakṣō̍bhi-śśrayantām । su̠prā̠ya̠ṇā a̠smin. ya̠jñē viśra̍yantā-mṛtā̠vṛdhō̍ vi̠yantvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣadu̠ṣāsā̠naktā̍ bṛha̠tī su̠pēśa̍sā̠ nṝgṃḥ pati̍bhyō̠ yōni̍-ṅkṛṇvā̠nē ।
sa̠gg̠smaya̍mānē̠ indrē̍ṇa dē̠vairēda-mba̠r̠hi-ssī̍datāṃ vī̠tāmājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣa̠-ddaivyā̠ hōtā̍rā ma̠ndrā pōtā̍rā ka̠vī prachē̍tasā ।
svi̍ṣṭama̠dyānyaḥ ka̍radi̠ṣā sva̍bhigūrtama̠nya ū̠rjā sata̍vasē̠maṃ ya̠jña-ndi̠vi dē̠vēṣu̍ dhattāṃ vī̠tāmājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣat-ti̠srō dē̠vīra̠pasā̍ma̠pasta̍mā̠ achChi̍dra-ma̠dyēdamapa̍-stanvatām ।
dē̠vēbhyō̍ dē̠vī-rdē̠vamapō̍ vi̠yantvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣa̠t-tvaṣṭā̍ra̠-machi̍ṣṭu̠mapā̍kagṃ rētō̠dhāṃ viśra̍vasaṃ yaśō̠dhām ।
pu̠ru̠rūpa̠makā̍makar​śanagṃ su̠pōṣa̠ḥ pōṣai̠-ssyā-thsu̠vīrō̍ vī̠rai-rvētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣa̠-dvana̠spati̍-mu̠pāva̍srakṣaddhi̠yō jō̠ṣṭāragṃ̍ śa̠śama̠nnara̍ḥ ।
svadā̠-thsvadhi̍tir-ṛtu̠thā-'dya dē̠vō dē̠vēbhyō̍ ha̠vyā-'vā̠ḍ-vētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ ॥
hōtā̍ yakṣada̠gnigg​ svāhā-''jya̍sya̠ svāhā̠ mēda̍sa̠-ssvāhā̎ stō̠kānā̠g̠ svāhā̠ svāhā̍ kṛtīnā̠g̠ svāhā̍ ha̠vyasū̎ktīnām ।
svāhā̍ dē̠vāgṃ ā̎jya̠pān-thsvāhā̠-'gnigṃ hō̠trājju̍ṣā̠ṇā agna̠ ājya̍sya viyantu̠ hōta̠ryaja̍ ॥ 6 ॥
(pri̠yamindra̍syāstu̠ vētvājy̍sya̠ hōta̠ryaja̍ - su̠vīrō̍ vī̠rai-rvētvājya̍sya̠ hōta̠ryaja̍ cha̠tvāri̍ cha) (a. 2)

(a̠gni-ntanū̠napā̍ta̠-nnarā̠śagṃsa̍ma̠gnimi̠ḍa ī̍ḍi̠tō ba̠r̠hirdura̍ u̠ṣāsā̠naktā̠ daivyā̍ ti̠srastvaṣṭā̍ra̠ṃ vana̠spati̍ma̠gnim )
(pañcha̠ vētvēkō̍ vi̠yantu̠ dvirvī̠tāmēkō̍ vi̠yantu̠ dvirvētvēkō̍ viyantu̠ hōta̠ryaja̍)

anuvākaṃ 3 - āpriya prayājānāṃ yājyāḥ
sami̍ddhō a̠dya manu̍ṣō durō̠ṇē । dē̠vō dē̠vān. ya̍jasi jātavēdaḥ । ā cha̠ vaha̍ mitramaha-śchiki̠tvān । tva-ndū̠taḥ ka̠vira̍si̠ prachē̍tāḥ ॥ tanū̍napātpa̠tha ṛ̠tasya̠ yānān̍ । maddhvā̍ sama̠ñjan-thsva̍dayā sujihva ।
manmā̍ni dhī̠bhiru̠ta ya̠jñamṛ̠ndhann । dē̠va̠trā cha̍ kṛṇuhyaddhva̠ra-nna̍ḥ ॥ narā̠śagṃsa̍sya mahi̠māna̍mēṣām । upa̍stōṣāma yaja̠tasya̍ ya̠jñaiḥ ॥ 7 ॥

tē su̠krata̍va̠-śśucha̍yō dhiya̠dhāṃḥ । svada̍ntu dē̠vā u̠bhayā̍ni ha̠vyā ॥ ā̠juhvā̍na̠ īḍyō̠ vandya̍ścha । āyā̎hyagnē̠ vasu̍bhi-ssa̠jōṣā̎ḥ ।
tva-ndē̠vānā̍masi yahva̠ hōtā̎ । sa ē̍nān. yakṣīṣi̠tō yajī̍yān ॥ prā̠chīna̍-mba̠r̠hiḥ pra̠diśā̍ pṛthi̠vyāḥ । vastō̍ra̠syā vṛ̍jyatē̠ agrē̠ ahnā̎m ।
vyu̍ prathatē vita̠raṃ varī̍yaḥ । dē̠vēbhyō̠ adi̍tayē syō̠nam ॥ 8 ॥

vyacha̍svatīrurvi̠yā viśra̍yantām । pati̍bhyō̠ najana̍ya̠-śśumbha̍mānāḥ । dēvī̎rdvārō bṛhatī-rviśvaminvāḥ । dē̠vēbhyō̍ bhavatha suprāya̠ṇāḥ ॥ ā su̠ṣvaya̍ntī yaja̠tē upā̍kē । u̠ṣāsā̠naktā̍ sadatā̠-nni yōnau̎ ।
di̠vyē yōṣa̍ṇē bṛha̠tī su̍ru̠kmē । adhi̠ śriyagṃ̍ śukra̠piśa̠-ndadhā̍nē ॥ daivyā̠ hōtā̍rā pratha̠mā su̠vāchā̎ । mimā̍nā ya̠jña-mmanu̍ṣō̠ yaja̍ddhyai ॥ 9 ॥

pra̠chō̠daya̍ntā vi̠dathē̍ṣu kā̠rū । prā̠chīna̠-ñjyōti̍ḥ pra̠diśā̍ di̠śantā̎ ॥ ānō̍ ya̠jña-mbhāra̍tī̠ tūya̍mētu । iḍā̍ manu̠ṣvadi̠ha chē̠taya̍ntī । ti̠srō dē̠vī-rba̠r̠hirēdagg​ syō̠nam । sara̍svatī̠ svapa̍sa-ssadantu ॥
ya i̠mē dyāvā̍pṛthi̠vī jani̍trī । rū̠pairapigṃ̍śa̠-dbhuva̍nāni̠ viśvā̎ । tama̠dya hō̍tariṣi̠tō yajī̍yān ।
dē̠va-ntvaṣṭā̍rami̠ha ya̍kṣi vi̠dvān ॥ 10 ॥

u̠pāva̍sṛja̠t-tmanyā̍ sama̠ñjann । dē̠vānā̠-mpātha̍ ṛtu̠thā ha̠vīgṃṣi̍ । vana̠spati̍-śśami̠tā dē̠vō a̠gniḥ । svada̍ntu ha̠vya-mmadhu̍nā ghṛ̠tēna̍ ॥
sa̠dyō jā̠tō vya̍mimīta ya̠jñam । a̠gni-rdē̠vānā̍-mabhavat-purō̠gāḥ । a̠sya hōtu̍ḥ pra̠diśyṛ̠tasya̍ vā̠chi ।
svāhā̍kṛtagṃ ha̠vira̍dantu dē̠vāḥ ॥ 11 ॥
(ya̠jñaiḥ - syō̠naṃ - ँyaja̍ddhyai - vi̠dvāna̠ - +ṣṭau cha̍) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - paryagnikaraṇīyā ṛchaḥ
a̠gnir-hōtā̍ nō addhva̠rē । vā̠jī san-pari̍ṇīyatē ।
dē̠vō dē̠vēṣu̍ ya̠jñiya̍ḥ ॥ pari̍ trivi̠ṣṭya̍ddhva̠ram । yātya̠gnī ra̠thīri̍va । ā dē̠vēṣu̠ prayō̠ dadha̍t ॥ pari̠ vāja̍patiḥ ka̠viḥ । a̠gnir-ha̠vyā nya̍kramīt ।
dadha̠-dratnā̍ni dā̠śuṣē̎ ॥ 12 ॥
(a̠gnir-hōtā̍ nō̠ nava̍) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - maitrāvaruṇapraiṣaḥ
ajai̍da̠gniḥ । asa̍na̠dvāja̠-nni । dē̠vō dē̠vēbhyō̍ ha̠vyā-'vā̎ṭ । prāñjō̍bhir-hinvā̠naḥ ।
dhēnā̍bhi̠ḥ kalpa̍mānaḥ । ya̠jñasyāyu̍ḥ prati̠rann ।
upa̠ prēṣya̍ hōtaḥ । ha̠vyā dē̠vēbhya̍ḥ ॥ 13 ॥
(ajai̍da̠ṣṭau) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - hōturadhrigupraiṣaḥ
daivyā̎-śśamitāra u̠ta ma̍nuṣyā̠ āra̍bhaddhvam । upa̍ nayata̠ mēddhyā̠ dura̍ḥ । ā̠śāsā̍nā̠ mēdha̍patibhyā̠-mmēdha̎m । prāsmā̍ a̠gni-mbha̍rata । stṛ̠ṇī̠ta ba̠r̠hiḥ । anvē̍na-mmā̠tā ma̍nyatām । anu̍ pi̠tā ।
anu̠ bhrātā̠ saga̍rbhyaḥ । anu̠ sakhā̠ sayū̎thyaḥ ॥
u̠dī̠chīnāgṃ̍ asya pa̠dō nidha̍ttāt ॥ 14 ॥

sūrya̠-ñchakṣu̍rgamayatāt । vāta̍-mprā̠ṇama̠nva-va̍sṛjatāt । diśa̠-śśrōtra̎m । a̠ntari̍kṣa̠masu̎m । pṛ̠thi̠vīgṃ śarī̍ram । ē̠ka̠dhā-'sya̠ tvacha̠māchChya̍tāt । pu̠rā nābhyā̍ api̠śasō̍ va̠pāmutkhi̍datāt । a̠ntarē̠vōṣmāṇa̍ṃ vārayatāt । śyē̠nama̍sya̠ vakṣa̍ḥ kṛṇutāt । pra̠śasā̍ bā̠hū ॥ 15 ॥

śa̠lā dō̠ṣaṇī̎ । ka̠śyapē̠vāgṃsā̎ । achChi̍drē̠ śrōṇī̎ ।
ka̠vaṣō̠rū srē̠kapa̍rṇā-'ṣṭhī̠vantā̎ । ṣaḍvigṃ̍śatirasya̠ vaṅkra̍yaḥ ।
tā a̍nu̠ṣṭhyōchchyā̍vayatāt । gātra̍-ṅgātrama̠syānū̍na-ṅkṛṇutāt । ū̠va̠ddhya̠gō̠ha-mpārthi̍va-ṅkhanatāt । a̠snā rakṣa̠-ssagṃsṛ̍jatāt ।
va̠ni̠ṣṭhuma̍sya̠ mā rā̍viṣṭa ॥ 16 ॥

urū̍ka̠-mmanya̍mānāḥ ॥ nēdva̍stō̠kē tana̍yē । ravi̍tā̠ rava̍chChamitāraḥ । addhri̍gō śamī̠ddhvam । su̠śami̍ śamīddhvam । śa̠mī̠ddhva-ma̍ddhrigō ॥
addhri̍gu̠śchāpā̍paścha । u̠bhau dē̠vānāgṃ̍ śami̠tārau̎ । tāvi̠ma-mpa̠śugg​ śra̍payatā-mpravi̠dvāgṃsau̎ ।
yathā̍ yathā-'sya̠ śrapa̍ṇa̠-ntathā̍tathā ॥ 17 ॥
[dha̠ttā̠-d- bā̠hū - mā rā̍viṣṭa̠ - tathā̍tathā ] (a. 6)

anuvākaṃ 7 - stōkaviṣaya-mmaitrāvaruṇānuvachanam
ju̠ṣasva̍ sa̠pratha̍stamam । vachō̍ dē̠vaphsa̍rastamam ।
ha̠vyā juhvā̍na ā̠sani̍ ॥ i̠ma-nnō̍ ya̠jñama̠mṛtē̍ṣu dhēhi । i̠mā ha̠vyā jā̍tavēdō juṣasva । stō̠kānā̍magnē̠ mēda̍sō ghṛ̠tasya̍ । hōta̠ḥ prāśā̍na pratha̠mō ni̠ṣadya̍ ॥ ghṛ̠tava̍ntaḥ pāvaka tē ।
stō̠kāsśchō̍tanti̠ mēda̍saḥ । svadha̍rma-ndē̠vavī̍tayē ॥ 18 ॥

śrēṣṭha̍-nnō dhēhi̠ vārya̎m ॥ tubhyagg̍ stō̠kā ghṛ̍ta̠śchuta̍ḥ । agnē̠ viprā̍ya santya । ṛṣi̠-śśrēṣṭha̠-ssami̍ddhyasē । ya̠jñasya̍ prāvi̠tā bha̍va ॥
tubhyagg̍ śchōtantyaddhrigō śachīvaḥ । stō̠kāsō̍ agnē̠ mēda̍sō ghṛ̠tasya̍ । ka̠vi̠śa̠stō bṛ̍ha̠tā bhā̠nunā-''gā̎ḥ । ha̠vyā ju̍ṣasva mēdhira ॥
ōji̍ṣṭha-ntē maddhya̠tō mēda̠ udbhṛ̍tam । pratē̍ va̠ya-nda̍dāmahē । śchōta̍nti tē vasō stō̠kā adhi̍ tva̠chi ।
prati̠ tāndē̍va̠śō vi̍hi ॥ 19 ॥
(dē̠vavī̍taya̠-udbhṛ̍ta̠-ntrīṇi̍ cha) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - vapā purōḍāśasviṣṭakṛtā-mpurōnuvākyāḥ praiṣāścha
ā vṛ̍trahaṇā vṛtra̠habhi̠-śśuṣmai̎ḥ । indra̍ yā̠ta-nnamō̍bhiragnē a̠rvāk । yu̠vagṃ rādhō̍bhi̠raka̍vēbhirindra । agnē̍ a̠smē bha̍vatamutta̠mēbhi̍ḥ ॥ hōtā̍ yakṣadindrā̠gnī । Chāga̍sya va̠pāyā̠ mēda̍saḥ । ju̠ṣētāgṃ̍ ha̠viḥ । hōta̠ryaja̍ ॥ vi hyakhya̠-nmana̍sā̠ vasya̍ i̠chChann । indrā̎gnī jñā̠sa u̠ta vā̍ sajā̠tān ॥ 20 ॥

nānyā yu̠vatprama̍tirasti̠ mahya̎m । sa vā̠-ndhiya̍ṃ vāja̠yantī̍matakṣam ॥ hōtā̍ yakṣadindrā̠gnī । pu̠rō̠ḍāśa̍sya ju̠ṣētāgṃ̍ ha̠viḥ । hōta̠ryaja̍ ॥
tvāmī̍ḍatē aji̠ra-ndū̠tyā̍ya । ha̠viṣma̍nta̠-ssada̠mi-nmānu̍ṣāsaḥ । yasya̍ dē̠vairāsa̍dō ba̠r̠hira̍gnē । ahā̎nyasmai su̠dinā̍ bhavantu ॥ hōtā̍ yakṣada̠gnim । pu̠rō̠ḍāśa̍sya ju̠ṣatāgṃ̍ ha̠viḥ ।
hōta̠ryaja̍ ॥ 21 ॥
(sa̠jā̠tā - na̠gni-ndvē cha̍) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - tēṣāmēva yājyāḥ
gī̠rbhirvipra̠ḥ prama̍timi̠chChamā̍naḥ । ī̠̍ ra̠yiṃ ya̠śasa̍-mpūrva̠bhāja̎m । indrā̎gnī vṛtrahaṇā suvajrā । praṇō̠ navyē̍bhistirata-ndē̠ṣṇaiḥ ॥ māchChē̎dma ra̠śmīgṃriti̠ nādha̍mānāḥ । pi̠tṛ̠ṇāgṃ śaktī̍ranu̠ yachCha̍mānāḥ । i̠ndrā̠gnibhyā̠-ṅkaṃ vṛṣa̍ṇō madanti । tā hyadrī̍ dhi̠ṣaṇā̍yā u̠pasthē̎ ॥
a̠gnigṃ su̍dī̠tigṃ su̠dṛśa̍-ṅgṛ̠ṇanta̍ḥ ।
na̠ma̠syāma̠stvēḍya̍-ñjātavēdaḥ ।
tvā-ndū̠tama̍ra̠tigṃ ha̍vya̠vāha̎m ।
dē̠vā a̍kṛṇva-nna̠mṛta̍sya̠ nābhi̎m ॥ 22 ॥
(jā̠ta̠vē̠dō̠ dvē cha̍) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - manōtāsūktam
tvagg​ hya̍gnē pratha̠mō ma̠nōtā̎ । a̠syā dhi̠yō abha̍vō dasma̠ hōtā̎ । tvagṃ sī̎ṃ vṛṣa-nnakṛṇō-rdu̠ṣṭarī̍tu । sahō̠ viśva̍smai̠ saha̍sē̠ saha̍ddhyai ॥ adhā̠ hōtā̠ nya̍sīdō̠ yajī̍yān । i̠ḍaspa̠da i̠ṣaya̠nnīḍya̠-ssann । ta-ntvā̠ nara̍ḥ pratha̠ma-ndē̍va̠yanta̍ḥ । ma̠hō rā̠yē chi̠taya̍ntō̠ anu̍ gmann ॥ vṛ̠tēva̠ yanta̍-mba̠hubhi̍-rvasa̠vyai̎ḥ ।
tvē ra̠yi-ñjā̍gṛ̠vāgṃsō̠ anu̍ gmann ॥ 23 ॥

ruśa̍ntama̠gni-nda̍r​śa̠ta-mbṛ̠hanta̎m । va̠pāva̍ntaṃ vi̠śvahā̍ dīdi̠vāgṃsa̎m ॥ pa̠da-ndē̠vasya̠ nama̍sā vi̠yanta̍ḥ । śra̠va̠syava̠-śśrava̍ āpa̠nnamṛ̍ktam ।
nāmā̍ni chi-ddadhirē ya̠jñiyā̍ni । bha̠drāyā̎-ntē raṇayanta̠ sandṛ̍ṣṭau ॥ tvāṃ va̍rdhanti kṣi̠taya̍ḥ pṛthi̠vyām । tvagṃ rāya̍ u̠bhayā̍sō̠ janā̍nām ।
tva-ntrā̠tā ta̍raṇē̠ chētyō̍ bhūḥ ।
pi̠tā mā̠tā sada̠mi-nmānu̍ṣāṇām ॥ 24 ॥

sa pa̠ryēṇya̠-ssa pri̠yō vi̠kṣva̍gniḥ । hōtā̍ ma̠ndrō niṣa̍sādā̠ yajī̍yān । ta-ntvā̍ va̠ya-ndama̠ ā dī̍di̠vāgṃsa̎m । upa̍jñu̠bādhō̠ nama̍sā sadēma ॥
ta-ntvā̍ va̠yagṃ su̠dhiyō̠ navya̍magnē । su̠mnā̠yava̍ īmahē dēva̠yanta̍ḥ । tvaṃ viśō̍ anayō̠ dīdyā̍naḥ । di̠vō a̍gnē bṛha̠tā rō̍cha̠nēna̍ ॥
vi̠śā-ṅka̠viṃ vi̠śpati̠gṃ̠ śaśva̍tīnām ।
ni̠tōśa̍naṃ vṛṣa̠bha-ñcha̍r​ṣaṇī̠nām ॥ 25 ॥

prētī̍ṣaṇimi̠ṣaya̍nta-mpāva̠kam । rāja̍ntama̠gniṃ ya̍ja̠tagṃ ra̍yī̠ṇām ॥ sō a̍gna ījē śaśa̠mē cha̠ marta̍ḥ । yasta̠ āna̍ṭ-thsa̠midhā̍ ha̠vyadā̍tim ।
ya āhu̍ti̠-mpari̠ vēdā̠ namō̍bhiḥ । viśvēthsa vā̠mā da̍dhatē̠ tvōta̍ḥ ॥ a̠smā u̍ tē̠ mahi̍ ma̠hē vi̍dhēma । namō̍bhiragnē sa̠midhō̠ta ha̠vyaiḥ ।
vēdī̍ sūnō sahasō gī̠rbhiru̠kthaiḥ ।
ā tē̍ bha̠drāyāgṃ̍ suma̠tau ya̍tēma ॥ 26 ॥

ā yasta̠tantha̠ rōda̍sī̠ vi bhā̠sā । śravō̍bhiścha śrava̠sya̍staru̍traḥ । bṛ̠hadbhi̠-rvājai̠-ssthavi̍rēbhira̠smē । rē̠vadbhi̍ragnē vita̠raṃ vibhā̍hi ॥
nṛ̠vadva̍sō̠ sada̠middhē̎hya̠smē । bhūri̍ tō̠kāya̠ tana̍yāya pa̠r​śvaḥ । pū̠rvīriṣō̍ bṛha̠tīrā̠rē a̍ghāḥ । a̠smē bha̠drā sau̎śrava̠sāni̍ santu ॥
pu̠rūṇya̍gnē puru̠dhā tvā̠yā । vasū̍ni rājan-va̠sutā̍tē aśyām । pu̠rūṇi̠ hi tvē pu̍ruvāra̠ santi̍ ।
agnē̠ vasu̍ vidha̠tē rāja̍ni̠ tvē ॥ 27 ॥
(jā̠gṛ̠vāgṃsō̠ anu̍ gma̠n - mānu̍ṣāṇāṃ - char​ṣaṇī̠nāṃ - ँya̍tē - māśyā̠-ndvē cha̍) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - havirvanaspatisviṣṭakṛtā-mpurōnuvākyāḥ praiṣāścha
ā bha̍ratagṃ śikṣataṃ vajrabāhū ।
a̠smāgṃ i̍ndrāgnī avata̠gṃ̠ śachī̍bhiḥ ।
i̠mē nu tē ra̠śmaya̠-ssūrya̍sya ।
yēbhi̍-ssapi̠tva-mpi̠tarō̍ na̠ āyann̍ ॥
hōtā̍ yakṣadindrā̠gnī । Chāga̍sya ha̠viṣa̠ āttā̍ma̠dya । ma̠ddhya̠tō mēda̠ udbhṛ̍tam । pu̠rā dvēṣō̎bhyaḥ । pu̠rā pauru̍ṣēyyā gṛ̠bhaḥ । ghastā̎nnū̠nam ॥ 28 ॥

ghā̠sē a̍jrāṇā̠ṃ yava̍saprathamānām । su̠matkṣa̍rāṇāgṃ śa̠taru̍driyāṇām ।
a̠gni̠ṣvā̠ttānā̠-mpīvō̍pavasanānām ।
pā̠r​śva̠ta-śśrō̍ṇi̠ta-śśi̍tāma̠ta u̍thsāda̠taḥ । aṅgā̍daṅgā̠dava̍ttānām । kara̍ta ē̠vēndrā̠gnī । ju̠ṣētāgṃ̍ ha̠viḥ । hōta̠ryaja̍ ॥
dē̠vēbhyō̍ vanaspatē ha̠vīgṃṣi̍ ।
hira̍ṇyaparṇa pra̠diva̍stē̠ artha̎m ॥ 29 ॥

pra̠da̠kṣi̠ṇi-dra̍śa̠nayā̍ ni̠yūya̍ । ṛ̠tasya̍ vakṣi pa̠thibhī̠ raji̍ṣṭhaiḥ ॥ hōtā̍ yakṣa̠-dvana̠spati̍ma̠bhi hi । pi̠ṣṭata̍mayā̠ rabhi̍ṣṭhayā raśa̠nayā-''dhi̍ta ।
yatrē̎mdrāgni̠yō-śChāga̍sya ha̠viṣa̍ḥ pri̠yā dhāmā̍ni ।
yatra̠ vana̠spatē̎ḥ pri̠yā pāthāgṃ̍si ।
yatra̍ dē̠vānā̍mājya̠pānā̎-mpri̠yā dhāmā̍ni । yatrā̠gnēr-hōtu̍ḥ pri̠yā dhāmā̍ni ।
tatrai̠ta-mpra̠stu-tyē̍vō-pa̠stutyē̍vō̠pāva̍srakṣat ।
rabhī̍yāgṃ samiva kṛ̠tvī ॥ 30 ॥

kara̍dē̠va-ndē̠vō vana̠spati̍ḥ । ju̠ṣatāgṃ̍ ha̠viḥ । hōta̠ryaja̍ ॥ pi̠prī̠hi dē̠vāgṃ u̍śa̠tō ya̍viṣṭha । vi̠dvāṃ ṛ̠tūgṃr-ṛ̍tupatē yajē̠ha ।
yē daivyā̍ ṛ̠tvija̠stēbhi̍ragnē ।
tvagṃ hōtṝ̍ṇāma̠syāya̍jiṣṭhaḥ ॥
hōtā̍ yakṣada̠gnigg​ svi̍ṣṭa̠kṛta̎m ।
ayā̍ḍa̠gni-ri̍ndrāgni̠yō-śChāga̍sya ha̠viṣa̍ḥ pri̠yā dhāmā̍ni । ayā̠ḍvana̠spatē̎ḥ pri̠yā pāthāgṃ̍si ।
ayā̎ḍdē̠vānā̍-mājya̠pānā̎-mpri̠yā dhāmā̍ni ।
yakṣa̍da̠gnēr-hōtu̍ḥ pri̠yā dhāmā̍ni । yakṣa̠-thsva-mma̍hi̠māna̎m । āya̍jatā̠mējyā̠ iṣa̍ḥ । kṛ̠ṇōtu̠ sō a̍ddhva̠rā jā̠tavē̍dāḥ । ju̠ṣatāgṃ̍ ha̠viḥ । hōta̠ryaja̍ ॥ 31 ॥
(nū̠na - martha̍ṃ - kṛ̠tvī - pāthāgṃ̍si sa̠pta cha̍) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - tēṣāmēva yājyāḥ
upō̍ha̠ yadvi̠datha̍ṃ vā̠jinō̠ gūḥ । gī̠rbhi-rviprā̠ḥ prama̍ti-mi̠chChamā̍nāḥ । a̠rvantō̠ na kāṣṭhā̠-nnakṣa̍māṇāḥ । i̠ndrā̠gnī jōhu̍vatō̠ nara̠stē ॥
vana̍spatē raśa̠nayā̍-'bhi̠dhāya̍ । pi̠ṣṭata̍mayā va̠yunā̍ni vi̠dvān । vaha̍ dēva̠trā di̍dhiṣō ha̠vīgṃṣi̍ । pra cha̍ dā̠tāra̍ma̠mṛtē̍ṣu vōchaḥ ॥ a̠gnigg​ svi̍ṣṭa̠kṛta̎m । ayā̍ḍa̠gni-ri̍ndrāgni̠yō-śChāga̍sya ha̠viṣa̍ḥ pri̠yā dhāmā̍ni ॥ 32 ॥

ayā̠ḍvana̠spatē̎ḥ pri̠yā pāthāgṃ̍si ।
ayā̎ḍdē̠vānā̍-mājya̠pānā̎-mpri̠yā dhāmā̍ni ।
yakṣa̍da̠gnēr-hōtu̍ḥ pri̠yā dhāmā̍ni । yakṣa̠-thsva-mma̍hi̠māna̎m । āya̍jatā̠mējyā̠ iṣa̍ḥ । kṛ̠ṇōtu̠ sō a̍ddhva̠rā jā̠tavē̍dāḥ । ju̠ṣatāgṃ̍ ha̠viḥ । agnē̠ yada̠dya vi̠śō a̍ddhvarasya hōtaḥ ।
pāva̍ka śōchē̠ vēṣṭvagṃ hi yajvā̎ ।
ṛ̠tā ya̍jāsi mahi̠nā vi ya-dbhūḥ ।
ha̠vyā va̍ha yaviṣṭha̠ yā tē̍ a̠dya ॥ 33 ॥
(dhāmā̍ni̠ - bhurēka̍-ñcha) (a. 12)

anuvākaṃ 13 - anūyājapraiṣāḥ
dē̠va-mba̠r̠hi-ssu̍dē̠va-ndē̠vai-ssyā-thsu̠vīra̍ṃ vī̠rairvastō̎-rvṛ̠jyētā̠ktōḥ prabhri̍-yē̠tātya̠nyān-rā̠yā ba̠r̠hiṣma̍tō madēma vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu̠ yaja̍ ॥ dē̠vī-rdvāra̍-ssaṅghā̠tē vi̠ḍvīryāma̍ñChithi̠rā dhru̠vā dē̠vahū̍tau va̠thsa
ī̍mēnā̠staru̍ṇa̠ āmi̍mīyāt-kumā̠rō vā̠ nava̍jātō̠ mainā̠ arvā̍ rē̠ṇuka̍kāṭa̠ḥ pṛṇa̍gvasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya viyantu̠ yaja̍ ॥ dē̠vī u̠ṣāsā̠ naktā-'dyā̠smin. ya̠jñē pra̍ya̠tya̍hvētā̠mapi̍ nū̠na-ndaivī̠rviśa̠ḥ prāyā̍siṣṭā̠gṃ̠ suprī̍tē̠ sudhi̍tē vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītā̠ṃ yaja̍ ॥
dē̠vī jōṣṭrī̠ vasu̍dhitī̠ yayō̍ra̠nyā-'ghā dvēṣāgṃ̍si yu̠yava̠dā-'nyā va̍kṣa̠-dvasu̠ vāryā̍ṇi̠ yaja̍mānāya vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītā̠ṃ yaja̍ ॥
dē̠vī ū̠rjāhu̍tī̠ iṣa̠mūrja̍ma̠nyā va̍kṣa̠thsagdhi̠gṃ̠ sapī̍tima̠nyā navē̍na̠ pūrva̠-ndaya̍mānā̠-ssyāma̍ purā̠ṇēna̠ nava̠-ntāmūrja̍mū̠rjāhu̍tī ū̠rjaya̍mānē adhātāṃ vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītā̠ṃ yaja̍ ॥
dē̠vā daivyā̠ hōtā̍rā̠ nēṣṭā̍rā̠ pōtā̍rā ha̠tāgha̍śagṃsā-vābha̠radva̍sū vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītā̠ṃ yaja̍ ॥
dē̠vīsti̠srasti̠srō dē̠vīriḍā̠ sara̍svatī̠ bhāra̍tī̠ dyā-mbhāra̍tyādi̠tyai-ra̍spṛkṣa̠-thsara̍svatī̠magṃ ru̠drai-rya̠jñamā̍vī-di̠haivēḍa̍yā̠ vasu̍matyā
sadha̠māda̍-mmadēma vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya viyantu̠ yaja̍ ॥
dē̠vō narā̠śagṃsa̍-striśī̠r̠ṣā ṣa̍ḍa̠kṣa-śśa̠tamidē̍nagṃ śitipṛ̠ṣṭhā āda̍dhati sa̠hasra̍mī̠-mprava̍hanti mi̠trāvaru̠ṇēda̍sya hō̠tramar​ha̍tō̠
bṛha̠spati̍-sstō̠trama̠śvinā ''ddhva̍ryavaṃ vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu̠ yaja̍ ॥
dē̠vō vana̠spati̍-rva̠r̠ṣaprā̍vā ghṛ̠tani̍rṇi̠g-dyā-
magrē̠ṇāspṛ̍kṣa̠dā-'ntari̍kṣa̠-mmaddhyē̍nāprāḥ pṛthi̠vī-mupa̍rēṇādṛgṃhī-dvasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu̠ yaja̍ ॥
dē̠va-mba̠r̠hirvāri̍tīnā-nni̠dhē dhā̍si̠ prachyu̍tīnā̠ma-pra̍chyuta-nnikāma̠dhara̍ṇa-mpuruspā̠r̠haṃ yaśa̍svadē̠nā ba̠r̠hiṣā̠-'nyā ba̠r̠hīg​ṣya̠bhiṣyā̍ma vasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu̠ yaja̍ ॥
dē̠vō a̠gni-ssvi̍ṣṭa̠kṛ-thsu̠dravi̍ṇā ma̠ndraḥ ka̠vi-ssa̠tyama̍nmā-''ya̠jī hōtā̠ hōtu̍r-hōtu̠rāya̍jīyā̠nagnē̠ yān-dē̠vānayā̠ḍyāgṃ api̍prē̠ryē tē̍ hō̠trē ama̍thsata̠ tāgṃ sa̍sa̠nuṣī̠gṃ̠ hōtrā̎-ndēva-ṅga̠mā-ndi̠vi dē̠vēṣu̍ ya̠jñamēra̍yē̠magg​
svi̍ṣṭa̠kṛchchāgnē̠ hōtā-'bhū̎rvasu̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya namōvā̠kē vīhi̠ yaja̍ ॥ 34 ॥
(yajaika̍-ñcha) (a. 13)

anuvākaṃ 14 - anūyājayājyāḥ
dē̠va-mba̠r̠hiḥ । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu ।
dē̠vīrdvāra̍ḥ । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya viyantu । dē̠vī u̠ṣāsā̠ naktā̎ । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītām । dē̠vī jōṣṭrī̎ । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītām ।
dē̠vī ū̠rjāhu̍tī । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītām ॥ 35 ॥

dē̠vā daivyā̠ hōtā̍rā । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vītām । dē̠vīsti̠sra-sti̠srō dē̠vīḥ ।
va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya viyantu ।
dē̠vō narā̠śagṃsa̍ḥ । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu । dē̠vō vana̠spati̍ḥ । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu । dē̠va-mba̠r̠hirvāri̍tīnām । va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya vētu ॥ 36 ॥

dē̠vō a̠gni-ssvi̍ṣṭa̠kṛt । su̠dravi̍ṇā ma̠ndraḥ ka̠viḥ । sa̠tyama̍nmā-''ya̠jī hōtā̎ । hōtu̍r-hōtu̠rāya̍jīyān ।
agnē̠ yāndē̠vānayā̎ṭ । yāgṃ api̍prēḥ । yē tē̍ hō̠trē ama̍thsata । tāgṃ sa̍sa̠nuṣī̠gṃ̠ hōtrā̎-ndēva-ṅga̠mām । di̠vi dē̠vēṣu̍ ya̠jñamēra̍yē̠mam । svi̠ṣṭa̠kṛchchāgnē̠ hōtā-'bhū̎ḥ ।
va̠su̠vanē̍ vasu̠dhēya̍sya namōvā̠kē vīhi̍ ॥ 37 ॥
(vī̠tā̠ṃ - ँvē̠tva - bhū̠rēka̍-ñcha) (a. 14)

anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣāḥ
a̠gnima̠dya hōtā̍ramavṛṇītā̠yaṃ yaja̍māna̠ḥ pacha̍-npa̠ktīḥ pacha̍-npurō̠ḍāśa̍ṃ
ba̠ddhna-nni̍ndrā̠gnibhyā̠-ñChāgagṃ̍ sūpa̠sthā a̠dya dē̠vō vana̠spati̍-rabhava-dindrā̠gnibhyā̠-ñChāgē̠nāgha̍stā̠-nta-mmē̍da̠staḥ prati̍ pacha̠tā-'gra̍bhīṣṭā̠mavī̍vṛdhētā-mpurō̠ḍāśē̍na̠ tvāma̠dyar​ṣa̍ ār​ṣēyar​ṣīṇā-nnapādavṛṇītā̠yaṃ yaja̍mānō ba̠hubhya̠ ā saṅga̍tēbhya ē̠ṣa mē̍ dē̠vēṣu̠ vasu̠ vāryā ya̍kṣyata̠ iti̠ tā yā
dē̠vā dē̍va̠-dānā̠nyadu̠stānya̍smā̠ ā cha̠ śāsvā cha̍ gurasvēṣi̠taścha̍ hōta̠rasi̍ bhadra̠vāchyā̍ya̠ prēṣi̍tō̠ mānu̍ṣa-ssūktavā̠kāya̍ sū̠ktā brū̍hi ॥ 38 ॥
(a̠gnima̠dyaika̎m) (a. 15)

(a̠ñjanti̠ - hōtā̍ yakṣa̠th - sami̍dvō a̠dyā - gni - rajai̠-d- daivyā̍ - ju̠ṣas - vā vṛ̍trahaṇā - gī̠rbhi - stvagg​ hyā - bha̍rata̠ - mupō̍ha̠ ya-d- dē̠va-mba̠r̠hi-ssu̍dē̠vaṃ - dē̠va-mba̠r̠hi - ra̠gnima̠dya pañcha̍daśa)

(a̠ñjan - tyu̠pāva̍sṛja̠n - nānyā yu̠vat - kara̍dē̠va ma̠ṣṭātrigṃ̍śat)

(a̠ñjanti̍ - sū̠ktā brū̍hi)

॥ hari̍ḥ ōm ॥

॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē tṛtīyāṣṭakē ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ॥




Browse Related Categories: