kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē kāṭhakē tṛtīyaḥ praśnaḥ - vaiśvasṛjachayanam
ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥
chāturhōtrachayanaṃ vaiśvasṛjachayana-ñcha
anuvākaṃ 1 - vaiśvasṛjachayanāṅgabhūtāḥ divaśśyēnaya iṣṭayaḥ
tubhya̠-ntā a̍ṅgirastama̠ viśvā̎-ssukṣi̠taya̠ḥ pṛtha̍k । agnē̠ kāmā̍ya yēmirē ॥ a̠śyāma̠ ta-ṅkāma̍magnē̠ tavō̠ tya̍śyāma̍ ra̠yigṃ ra̍yiva-ssu̠vīra̎m । a̠śyāma̠ vāja̍ma̠bhi vā̠jaya̍ntō̠ 'śyāma̍ dyu̠mnama̍jarā̠jara̍-ntē ॥ ।
āśā̍nā-ntvā ''śāpā̠lēbhya̍ḥ । cha̠turbhyō̍ a̠mṛtē̎bhyaḥ । i̠da-mbhū̠tasyādhya̍kṣēbhyaḥ । vi̠dhēma̍ ha̠viṣā̍ va̠yam ॥ viśvā̠ āśā̠ madhu̍nā̠ sagṃsṛ̍jāmi । a̠na̠mī̠vā āpa̠ ōṣa̍dhayō bhavantu । a̠yaṃ yaja̍mānō̠ mṛdhō̠ vya̍syatāṃ agṛ̍bhītāḥ pa̠śava̍-ssantu̠ sarvē̎ ॥ ।
anu̍ nō̠-'dyā-'nu̍matirya̠jña-ndē̠vēṣu̍ manyatām । a̠gniścha̍ havya̠vāha̍nō̠ bhava̍tā-ndā̠śuṣē̠ maya̍ḥ ॥ anvida̍numatē̠ tva-mmanyā̍sai̠ śañcha̍naḥ kṛdhi । kratvē̠ dakṣā̍ya nō hinu̠ praṇa̠ āyūgṃ̍ṣi tāriṣaḥ ॥ ।
kāmō̍ bhū̠tasya̠ bhavya̍sya । sa̠mrāḍēkō̠ virā̍jati । sa i̠da-mprati̍ paprathē । ṛ̠tūnu-thsṛ̍jatē va̠śī ॥ kāma̠stadagrē̠ sama̍varta̠tādhi̍ । mana̍sō̠ rēta̍ḥ pratha̠maṃ yadāsī̎t । sa̠tō bandhu̠masa̍ti̠ nira̍vindann । hṛ̠di pra̠tīṣyā̍ ka̠vayō̍ manī̠ṣā ॥ ।
brahma̍ jajñā̠na-mpra̍tha̠ma-mpu̠rastā̠dvi sī̍ma̠ta-ssu̠ruchō̍ vē̠na ā̍vaḥ । sa bu̠dhniyā̍ upa̠mā a̍sya vi̠ṣṭhā-ssa̠taścha̠ yōni̠masa̍taścha̠ viva̍ḥ ॥ pi̠tā vi̠rājā̍mṛṣa̠bhō ra̍yī̠ṇām । a̠ntari̍kṣaṃ vi̠śvarū̍pa̠ āvi̍vēśa । tama̠rkai-ra̠bhya̍rchanti va̠thsam । brahma̠ santa̠-mbrahma̍ṇā va̠rdhaya̍ntaḥ ॥ ।
ya̠jñō rā̠yō ya̠jña ī̍śē̠ vasū̍nām । ya̠jña-ssa̠syānā̍mu̠ta su̍kṣitī̠nām । ya̠jña i̠ṣṭaḥ pū̠rvachi̍tti-ndadhātu । ya̠jñō bra̍hma̠ṇvāgṃ apyē̍tu dē̠vān ॥ a̠yaṃ ya̠jñō va̍rdhatā̠-ṅgōbhi̠raśvai̎ḥ । i̠yaṃ vēdi̍-ssvapa̠tyā su̠vīrā̎ । i̠da-mba̠r̠hirati̍ ba̠r̠hīgṣya̠nyā । i̠maṃ ya̠jñaṃ viśvē̍ avantu dē̠vāḥ ॥ । āpō̍ bha̠drā ghṛ̠tamidāpa̍ āsura̠gnī-ṣōmau̍ bibhra̠tyāpa̠ i-ttāḥ । tī̠vrō rasō̍ madhu̠pṛchā̍ maraṅga̠ma ā mā̎ prā̠ṇēna̍ sa̠ha varcha̍sā gann ॥ ādi-tpa̍śyāmyu̠ta vā̍ śṛṇō̠myā mā̠ ghōṣō̍ gachChati̠ vānna̍ āsām । manyē̍ bhējā̠nō a̠mṛta̍sya̠ tarhi̠ hira̍ṇyavarṇā̠ atṛ̍paṃ ya̠dā va̍ḥ ॥ ।
tubhya̍-mbharanti kṣi̠tayō̍ yaviṣṭha । ba̠lima̍gnē̠ anti̍ ta̠ ōta dū̠rāt । ā bhandi̍ṣṭhasya suma̠ti-ñchi̍kiddhi । bṛ̠hattē̍ agnē̠ mahi̠ śarma̍ bha̠dram ॥ yō dē̠hyō ana̍mayadvadha̠snaiḥ । yō arya̍patnī-ru̠ṣasa̍ścha̠kāra̍ । sa ni̠rudhyā̠ nahu̍ṣō ya̠hvō a̠gniḥ । viśa̍śchakrē bali̠hṛta̠-ssahō̍bhiḥ ॥ ।
pūrva̍-ndēvā̠ apa̍rēṇā-nu̠paśya̠ñjanma̍bhiḥ । janmā̠nyava̍rai̠ḥ parā̍ṇi । vēdā̍ni dēvā a̠yama̠smīti̠ mām । a̠hagṃ hi̠tvā śarī̍ra-ñja̠rasa̍ḥ pa̠rastā̎t ॥ prā̠ṇā̠pā̠nau chakṣu̠-śśrōtra̎m । vācha̠-mmana̍si̠ sambhṛ̍tām । hi̠tvā śarī̍ra-ñja̠rasa̍ḥ pa̠rastā̎t । ā bhūti̠-mbhūti̍ṃ va̠yama̍śnavāmahai ॥ ।
ha̠vya̠vāha̍-mabhimāti̠ṣā-'ha̎m । ra̠kṣō̠haṇa̠-mpṛta̍nāsu ji̠ṣṇum । jyōti̍ṣmanta̠-ndīdya̍ta̠-mpura̍ndhim । a̠gnigg svi̍ṣṭa̠kṛta̠mā hu̍vēma ॥ svi̍ṣṭamagnē a̠bhi ta-tpṛ̍ṇāhi । viśvā̍ dēva̠ pṛta̍nā a̠bhiṣya । u̠ru-nna̠ḥ panthā̎-mpradi̠śanvi bhā̍hi । jyōti̍ṣmaddhēhya̠jara̍-nna̠ āyu̍ḥ ॥ ॥ 1 ॥
tubhya̠-ndaśa̍ (a. 1)
anuvākaṃ 2 - tāsā-mbrāhmaṇam
dē̠vēbhyō̠ vai sva̠rgō lō̠kasti̠rō̍-'bhavat ।
tē pra̠jāpa̍ti-mabruvann ।
prajā̍patē sva̠rgō vai nō̍ lō̠kasti̠rō̍-'bhūt । tamanvi̠chChēti̍ । taṃ ya̍jñakra̠tubhi̠-ranvai̎chChat । taṃ ya̍jñakra̠tubhi̠-rnānva̍vindat ।
tamiṣṭi̍bhi̠-ranvai̎chChat । tamiṣṭi̍bhi̠-ranva̍vindat ।
tadiṣṭī̍nā-miṣṭi̠tvam । ēṣṭa̍yō ha̠vai nāma̍ ।
tā iṣṭa̍ya̠ ityācha̍kṣatē pa̠rōkṣē̍ṇa । pa̠rōkṣa̍ priyā iva̠ hi dē̠vāḥ ॥ 2 ॥
tamāśā̎-'bravīt । prajā̍pata ā̠śayā̠ vai śrā̎myasi ।
a̠hamu̠ vā āśā̎-'smi । mā-nnu ya̍jasva ।
atha̍ tē sa̠tyā-''śā̍ bhaviṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ । sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat ।
ā̠śāyai̍ cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasya̍ sa̠tyā-''śā̍ 'bhavat । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠ka-ma̍vindat । sa̠tyā ha̠ vā a̠syāśā̍ bhavati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati । ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē । ya u̍ chainadē̠vaṃ vēda̍ ॥ sō-'tra̍ juhōti । a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā̠-''śāyai̠ svāhā̎ । anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 3 ॥
ta-ṅkāmō̎-'bravīt । prajā̍patē̠ kāmē̍na̠ vai śrā̎myasi । a̠hamu̠vai kāmō̎-'smi । mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē sa̠tyaḥ kāmō̍ bhaviṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ । sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । kāmā̍ya cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum ।
tatō̠ vai tasya̍ sa̠tyaḥ kāmō̍-'bhavat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat ।
sa̠tyō ha̠ vā a̍sya̠ kāmō̍ bhavati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍ chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā̠ kāmā̍ya̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 4 ॥
ta-mbrahmā̎-'bravīt । prajā̍patē̠ brahma̍ṇā̠ vaiśrā̎myasi । a̠hamu̠ vai brahmā̎-'smi ।
mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē brahma̠ṇvān. ya̠jñō bha̍viṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ । sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । brahma̍ṇē cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasya̍ brahma̠ṇvān. ya̠jñō̍-'bhavat । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat । bra̠hma̠ṇvān. ha̠ vā a̍sya ya̠jñō bha̍vati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati । ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē । ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti । a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā̠ brahma̍ṇē̠ svāhā̎ । anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ । sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠ 'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 5 ॥
taṃ ya̠jñō̎-'bravīt । prajā̍patē ya̠jñēna̠ vai śrā̎myasi । a̠hamu̠ vai ya̠jñō̎-'smi ।
mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē sa̠tyō ya̠jñō bha̍vaṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । ya̠jñāya̍ cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasya̍ sa̠tyō ya̠jñō̍-'bhavat । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat । sa̠tyō ha̠ vā a̍sya ya̠jñō bha̍vati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā̍ ya̠jñāya̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 6 ॥
tamāpō̎-'bruvann । prajā̍patē̠-'phsu vai sarvē̠ kāmā̎-śśri̠tāḥ । va̠yamu̠ vā āpa̍ssmaḥ । a̠smānnu ya̍jasva । atha̠ tvayi̠ sarvē̠ kāmā̎-śśrayiṣyantē । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । a̠dbhyaścha̠rum ।
anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasmi̠n-thsarvē̠ kāmā̍ aśrayanta । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat । sarvē̍ ha̠ vā a̍smi̠n kāmā̎-śśrayantē । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati । ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā̠ 'dbhya-ssvāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 7 ॥
tama̠gni rba̍li̠māna̍bravīt ।
prajā̍patē̠ 'gnayē̠ vai ba̍li̠matē̠ sarvā̍ṇi bhū̠tāni̍ ba̠ligṃ ha̍ranti । a̠hamu̠ vā a̠gni rba̍li̠māna̍smi । mā-nnu ya̍jasva ।
atha̍ tē̠ sarvā̍ṇi bhū̠tāni̍ ba̠ligṃ ha̍riṣyanti ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । a̠gnayē̍ bali̠matē̍ cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasmai̠ sarvā̍ṇi bhū̠tāni̍ ba̠li-ma̍harann । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat । sarvā̍ṇi ha̠ vā a̍smai bhū̠tāni̍ ba̠ligṃ ha̍ranti । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati । ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā̠ 'gnayē̍ bali̠matē̠ svāhā̎ । anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 8 ॥
tamanu̍vittira-bravīt । prajā̍patē sva̠rgaṃ vai lō̠kamanu̍-vivithsasi । a̠hamu̠ vā anu̍vittirasmi । mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē sa̠tyā 'nu̍vitti-rbhaviṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tama̠gnayē̠ kāmā̍ya purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat ।
anu̍vittyai cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum ।
tatō̠ vai tasya̍ sa̠tyā 'nu̍vittirabhavat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠ka-ma̍vindat ।
sa̠tyā ha̠ vā a̠syānu̍vitti-rbhavati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ kāmā̍ya̠ svāhā-'nu̍vittyai̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 9 ॥
tā vā ē̠tā-ssa̠pta sva̠rgasya̍ lō̠kasya̠ dvāra̍ḥ ।
di̠va-śśyē̍na̠yō 'nu̍vittayō̠ nāma̍ ।
āśā̎ pratha̠māgṃ ra̍kṣati ।
kāmō̎ dvi̠tīyā̎m । brahma̍ tṛ̠tīyā̎m । ya̠jñaścha̍tu̠rthīm । āpa̍ḥ pañcha̠mīm ।
a̠gni rba̍li̠mān-thṣa̠ṣṭhīm । anu̍vitti-ssapta̠mīm ।
anu̍ ha̠ vai sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
kā̠ma̠chārō̎-'sya sva̠rgē lō̠kē bha̍vati ।
ya ē̠tābhi̠-riṣṭi̍bhi̠-ryaja̍tē ।
ya u̍chainā ē̠vaṃ vēda̍ । tāsva̍nvi̠ṣṭi । pa̠ṣṭhau̠hī̠ va̠rā-nda̍dyā-tka̠gṃ̠ sañcha̍ ।
striyai̍ chābhā̠ragṃ samṛ̍ddhyai ॥ 10 ॥
anuvākaṃ 3 - upāghā nāmēṣṭayaḥ
tapa̍sā dē̠vā dē̠vatā̠-magra̍ āyann । tapa̠sarṣa̍ya̠-ssva̍ranva̍vindann ।
tapa̍sā sa̠patnā̠-npraṇu̍dā̠mārā̍tīḥ ।
yēnē̠daṃ viśva̠-mpari̍bhūta̠ṃ yadasti̍ ॥
pra̠tha̠ma̠ja-ndē̠vagṃ ha̠viṣā̍ vidhēma । sva̠ya̠bhu-mbrahma̍ para̠ma-ntapō̠ yat ।
sa ē̠va pu̠tra-ssa pi̠tā sa mā̠tā ।
tapō̍ ha ya̠kṣa-mpra̍tha̠magṃ samba̍bhūva ॥
śra̠ddhayā dē̍vō dēva̠tva-ma̍śnutē ।
śra̠ddhā pra̍ti̠ṣṭhā lō̠kasya̍ dē̠vī ॥ 11 ॥
sā nō̍ juṣā̠ṇōpa̍ ya̠jña-māgā̎t ।
kāma̍vathsā̠ 'mṛta̠-nduhā̍nā ॥
śra̠ddhā dē̠vī pra̍thama̠jā ṛ̠tasya̍ ।
viśva̍sya bha̠rtrī jaga̍taḥ prati̠ṣṭhā ।
tāg śra̠ddhāgṃ ha̠viṣā̍ yajāmahē ।
sā nō̍ lō̠ka-ma̠mṛta̍-ndadhātu ।
īśā̍nā dē̠vī bhuva̍na̠syādhi̍patnī ॥ āgā̎thsa̠tyagṃ ha̠viri̠da-ñju̍ṣā̠ṇam ।
yasmā̎ddē̠vā ja̍jñirē̠ bhuva̍nañcha̠ viśvē̎ ।
tasmai̍ vidhēma ha̠viṣā̍ ghṛ̠tēna̍ ॥ 12 ॥
yathā̍ dē̠vai-ssa̍dha̠māda̍-mmadēma ॥
yasya̍ prati̠ṣṭhō-rva̍ntari̍kṣam ।
yasmā̎ddē̠vā ja̍jñirē̠ bhuva̍nañcha̠ sarvē̎ ।
tathsa̠tya-marcha̠dupa̍ya̠jña-nna̠ āgā̎t । brahmāhu̍tī̠-rupa̠mōda̍mānam ॥
mana̍sō̠ vaśē̠ sarva̍mi̠da-mba̍bhūva ।
nānyasya̠ manō̠ vaśa̠manvi̍yāya ।
bhī̠ṣmō hi dē̠va-ssaha̍sa̠-ssahī̍yān ।
sa nō̍ juṣā̠ṇa upa̍ ya̠jñamāgā̎t ॥
ākū̍tīnā̠-madhi̍pati̠-ñchēta̍sā-ñcha ॥ 13 ॥
sa̠ṅka̠lpajū̍ti-ndē̠vaṃ vi̍pa̠śchim ।
manō̠ rājā̍nami̠ha va̠rdhaya̍ntaḥ ।
u̠pa̠ha̠vē̎ 'sya suma̠tau syā̍ma ॥
chara̍ṇa-mpa̠vitra̠ṃ vita̍ta-mpurā̠ṇam ।
yēna̍ pū̠tastara̍ti duṣkṛ̠tāni̍ ।
tēna̍ pa̠vitrē̍ṇa śu̠ddhēna̍ pū̠tāḥ ।
ati̍ pā̠pmāna̠-marā̍ti-ntarēma ॥
lō̠kasya̠ dvāra̍-marchi̠ma-tpa̠vitra̎m ।
jyōti̍ṣma̠-dbhrāja̍māna̠-mmaha̍svat । a̠mṛta̍sya̠ dhārā̍ bahu̠dhā dōha̍mānam ।
chara̍ṇa-nnō lō̠kē sudhi̍tā-ndadhātu ॥
a̠gnirmū̠rdhā di̠vaḥ ka̠ku-tpati̍ḥ pṛthi̠vyā a̠yam । a̠pāgṃ rētāgṃ̍si jinvati ॥ bhuvō̍ ya̠jñasya̠ raja̍saścha nē̠tā yatrā̍ ni̠yudbhi̠-ssacha̍sē śi̠vābhi̍ḥ । di̠vi mū̠rdhāna̍-ndadhiṣē suva̠r̠ṣā-ñji̠hvāma̍gnē chakṛṣē havya̠vāha̎m ॥ ॥
anu̍ nō̠-'dyā-'nu̍matirya̠jña-ndē̠vēṣu̍ manyatām । a̠gniścha̍ havya̠vāha̍nō̠ bhava̍tā-ndā̠śuṣē̠ maya̍ḥ ॥ anvida̍numatē̠ tva-mmanyā̍sai̠ śañcha̍naḥ kṛdhi । kratvē̠ dakṣā̍ya nō hinu̠ praṇa̠ āyūgṃ̍ṣi tāriṣaḥ ॥ ॥
ha̠vya̠vāha̍-mabhimāti̠ṣā-'ha̎m । ra̠kṣō̠haṇa̠-mpṛta̍nāsu ji̠ṣṇum । jyōti̍ṣmanta̠-ndīdya̍ta̠-mpura̍ndhim । a̠gnigg svi̍ṣṭa̠kṛta̠mā hu̍vēma ॥ svi̍ṣṭamagnē a̠bhi ta-tpṛ̍ṇāhi । viśvā̍ dēva̠ pṛta̍nā a̠bhiṣya । u̠ru-nna̠ḥ panthā̎-mpradi̠śanvi bhā̍hi । jyōti̍ṣmaddhēhya̠jara̍-nna̠ āyu̍ḥ ॥ ॥ 14 ॥
(dē̠vī - ghṛ̠tēna̠ - chēta̍sā-ñcha̠ - dōha̍māna-ñcha̠tvāri̍ cha) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - tāsā-mbrāhmaṇam
dē̠vēbhyō̠ vai sva̠rgō lō̠kasti̠rō̍ 'bhavat ।
tē pra̠jāpa̍ti-mabruvann । prajā̍patē sva̠rgō
vai nō̍ lō̠kasti̠rō̍-'bhūt । tamanvi̠chChēti̍ ।
taṃ ya̍jñakra̠tubhi̠-ranvai̎chChat ।
taṃ ya̍jñakra̠tubhi̠ rnānva̍vindat ।
tamiṣṭi̍bhi̠-ranvai̎chChat । tamiṣṭi̍bhi̠-ranva̍vindat । tadiṣṭī̍nā-miṣṭi̠tvam । ēṣṭa̍yō ha̠ vai nāma̍ । tā iṣṭa̍ya̠ ityā cha̍kṣatē pa̠rōkṣē̍ṇa ।
pa̠rōkṣa̍priyā iva̠ hi dē̠vāḥ ॥ 15 ॥
ta-ntapō̎-' bravīt । prajā̍patē̠ tapa̍sā̠ vai
śrā̎myasi । a̠hamu̠ vai tapō̎-' smi ।
mā-nnu ya̍jasva ।
atha̍ tē sa̠tya-ntapō̍ bhaviṣyati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tamā̎gnē̠ya-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । tapa̍sē cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum ।
tatō̠ vai tasya̍ sa̠tya-ntapō̍ 'bhavat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat ।
sa̠tya gṃ ha̠ vā a̍sya̠ tapō̍ bhavati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍ chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti । a̠gnayē̠ svāhā̠ tapa̍sē̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 16 ॥
tagg śra̠ddhā-'bra̍vīt । prajā̍patē śra̠ddhayā̠ vai śrā̎myasi । a̠hamu̠ vai śra̠ddhā-'smi̍ । mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē sa̠tyā śra̠ddhā bha̍viṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tamā̎-'gnē̠ya-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । śra̠ddhāyai̍ cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasya̍ sa̠tyā śra̠ddhā-'bha̍vat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat ।
sa̠tyā ha̠ vā a̍sya śra̠ddhā bha̍vati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍ chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti । a̠gnayē̠ svāhā̎ śra̠ddhāyai̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 17 ॥
tagṃ sa̠tya-ma̍bravīt । prajā̍patē sa̠tyēna̠ vai śrā̎myasi । a̠hamu̠ vai sa̠tyama̍smi । mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē sa̠tyagṃ sa̠tya-mbha̍viṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tamā̎-'gnē̠ya-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । sa̠tyāya̍ cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum ।
tatō̠ vai tasya̍ sa̠tyagṃ sa̠tyama̍bhavat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat ।
sa̠tyagṃ ha̠ vā a̍sya sa̠tya-mbha̍vati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ svāhā̍ sa̠tyāya̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 18 ॥
ta-mmanō̎-'bravīt । prajā̍patē̠ mana̍sā̠ vai śrā̎myasi । a̠hamu̠ vai manō̎-'smi ।
mā-nnu ya̍jasva ।
atha̍ tē sa̠tya-mmanō̍ bhaviṣyati ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tamā̎-'gnē̠ya-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । mana̍sē cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasya̍ sa̠tya-mmanō̍-'bhavat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat । sa̠tyagṃ ha̠ vā a̍sya̠ manō̍ bhavati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati । ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chaina dē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ svāhā̠ mana̍sē̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 19 ॥
ta-ñchara̍ṇa-mabravīt । prajā̍patē̠ chara̍ṇēna̠ vai śrā̎myasi । a̠hamu̠ vai chara̍ṇamasmi । mā-nnu ya̍jasva । atha̍ tē sa̠tya-ñchara̍ṇa-mbhaviṣyati । anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vē̠thsyasīti̍ ।
sa ē̠tamā̎-'gnē̠ya-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapat । chara̍ṇāya cha̠rum । anu̍matyai cha̠rum । tatō̠ vai tasya̍ sa̠tya-ñchara̍ṇamabhavat ।
anu̍ sva̠rgaṃ lō̠kama̍vindat ।
sa̠tyagṃ ha̠ vā a̍sya̠ chara̍ṇa-mbhavati ।
anu̍sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
ya ē̠tēna̍ ha̠viṣā̠ yaja̍tē ।
ya u̍chainadē̠vaṃ vēda̍ । sō-'tra̍ juhōti ।
a̠gnayē̠ svāhā̠ chara̍ṇāya̠ svāhā̎ ।
anu̍matyai̠ svāhā̎ pra̠jāpa̍tayē̠ svāhā̎ ।
sva̠rgāya̍ lō̠kāya̠ svāhā̠-'gnayē̎ sviṣṭa̠kṛtē̠ svāhēti̍ ॥ 20 ॥
tā vā ē̠tāḥ pañcha̍ sva̠rgasya̍ lō̠kasya̠ dvāra̍ḥ ।
apā̍ghā̠ anu̍vittayō̠ nāma̍ । tapa̍ḥ pratha̠māgṃ ra̍kṣati । śra̠ddhā dvi̠tīyā̎m । sa̠tya-ntṛ̠tīyā̎m ।
mana̍śchatu̠rthīm । chara̍ṇa-mpañcha̠mīm ।
anu̍ ha̠ vai sva̠rgaṃ lō̠kaṃ vi̍ndati ।
kā̠ma̠chārō̎-'sya sva̠rgē lō̠kē bha̍vati ।
ya ē̠tābhi̠-riṣṭi̍bhi̠-ryaja̍tē ।
ya u̍chainā ē̠vaṃ vēda̍ ।
anuvākaṃ 5 - chāturhōtrachayanam
brahma̠ vai chatu̍rhōtāraḥ । chatu̍rhōtṛ̠bhyō-'dhi̍ ya̠jñō nirmi̍taḥ । nainagṃ̍ śa̠ptam । nābhicha̍rita̠-māga̍chChati । ya ē̠vaṃ vēda̍ ॥
yō ha̠ vai chatu̍rhōtṛṇā-ñchaturhōtṛ̠tvaṃ vēda̍ । athō̠ pañcha̍ hōtṛtvam ।
sarvā̍ hāsmai̠ diśa̍ḥ kalpantē ।
vā̠chaspati̠r̠ hōtā̠ daśa̍hōtṝṇām ।
pṛ̠thi̠vī hōtā̠ chatu̍rhōtṝṇām ॥ 22 ॥
a̠gnir-hōtā̠ pañcha̍hōtṝṇām । vāghōtā̠ ṣaḍḍhō̍tṝṇām ।
ma̠hāha̍vi̠r̠ hōtā̍ sa̠ptahō̍tṝṇām ।
ē̠tadvai chatu̍rhōtṛṇā-ñchaturhōtṛ̠tvam ।
athō̠ pañcha̍hōtṛtvam । sarvā̍ hāsmai̠ diśa̍ḥ kalpantē । ya ē̠vaṃ vēda̍ ॥
ē̠ṣā vai sa̍rva vi̠dyā । ē̠ta-dbhē̍ṣa̠jam ।
ē̠ṣā pa̠ṅkti-ssva̠rgasya̍ lō̠kasyā̎-ñja̠sāya̍ni-ssru̠tiḥ ॥ 23 ॥
ē̠tān. yō-'ddhyai-tyaCha̍dirda̠r̠śē yāva̍tta̠rasa̎m । sva̍rēti । a̠na̠pa̠bra̠va-ssarva̠māyu̍rēti । vi̠ndatē̎ pra̠jām । rā̠yaspōṣa̍-ṅgaupa̠tyam ।
bra̠hma̠va̠rcha̠sī bha̍vati ॥ ē̠tān. yō-'ddhyaiti̍ । spṛ̠ṇōtyā̠tmāna̎m । pra̠jā-mpi̠tṝn ॥
ē̠tān. vā a̍ru̠ṇa au̍pavē̠śi rvi̠dāñcha̍kāra ॥ 24 ॥
ē̠taira̍dhivā̠damapā̍jayat । athō̠ viśva̍-mpā̠pmāna̎m । sva̍ryayau । ē̠tān. yō-'ddhyaiti̍ । a̠dhi̠vā̠da-ñja̍yati । athō̠ viśva̍-mpā̠pmāna̎m । sva̍rēti ॥ ē̠taira̠gni-ñchi̍nvīta sva̠rgakā̍maḥ ।
ē̠tairāyu̍ṣkāmaḥ । pra̠jā pa̠śukā̍mō vā ॥ 25 ॥
pu̠rastā̠-ddaśa̍hōtāra̠-muda̍ñcha̠-mupa̍dadhāti yāvatpa̠dam । hṛda̍ya̠ṃ yaju̍ṣī̠ patnyau̍ cha । da̠kṣi̠ṇa̠taḥ prāñcha̠-ñchatu̍rhōtāram ।
pa̠śchāduda̍ñcha̠-mpañcha̍ hōtāram । u̠tta̠ra̠taḥ prāñcha̠gṃ̠ ṣaḍḍhō̍tāram ।
u̠pari̍ṣṭā̠-tprāñchagṃ̍ sa̠ptahō̍tāram । hṛda̍ya̠ṃ yajūgṃ̍ṣi̠ patnya̍ścha ।
ya̠thā̠va̠kā̠śa-ṅgrahān̍ । ya̠thā̠va̠kā̠śa-mpra̍tigra̠hān ँlō̍ka-mpṛ̠ṇāścha̍ ।
sarvā̍ hāsyai̠tā dē̠vatā̎ḥ prī̠tā a̠bhīṣṭā̍ bhavanti ॥ 26 ॥
sadē̍vama̠gni-ñchi̍nutē ॥
ra̠thasa̍minta-śchēta̠vya̍ḥ । vajrō̠ vai ratha̍ḥ ।
vajrē̍ṇai̠va pā̠pmāna̠-mbhrātṛ̍vyagg stṛṇutē । pa̠kṣa-ssa̍minta-śchēta̠vya̍ḥ ।
ē̠tāvā̠n̠. vai ratha̍ḥ । yāva̍tpa̠kṣaḥ । ra̠thasa̍mintamē̠va chi̍nutē ॥
i̠mamē̠va lō̠ka-mpa̍śuba̠ndhēnā̠bhija̍yati ।
athō̍ agniṣṭō̠mēna̍ ॥ 27 ॥
a̠ntari̍kṣa-mu̠kthyē̍na । sva̍ratirā̠trēṇa̍ । sarvā̎n ँlō̠kāna̍hī̠nēna̍ । athō̍ sa̠trēṇa̍ ॥ varō̠ dakṣi̍ṇā । varē̍ṇai̠va varagg̍ spṛṇōti ।
ā̠tmā hi vara̍ḥ ॥ ēka̍vigṃśati̠ rdakṣi̍ṇā dadāti ।
ē̠ka̠vi̠gṃ̠śō vā i̠ta-ssva̠rgō lō̠kaḥ । prasva̠rgaṃ lō̠kamā̎pnōti ॥ 28 ॥
a̠sāvā̍di̠tya ē̍kavi̠gṃ̠śaḥ । a̠mumē̠vā-di̠tyamā̎pnōti ॥ śa̠ta-nda̍dāti । śa̠tāyu̠ḥ puru̍ṣa-śśa̠tēndri̍yaḥ । āyu̍ṣyē̠vēndri̠yē prati̍tiṣṭhati ॥ sa̠hasra̍-ndadāti ।
sa̠hasra̍ sammita-ssva̠rgō lō̠kaḥ ।
sva̠rgasya̍ lō̠kasyā̠-bhiji̍tyai ॥ a̠nvi̠ṣṭa̠ka-ndakṣi̍ṇā dadāti । sarvā̍ṇi̠ vayāgṃ̍si ॥ 29 ॥
sarva̠syāptyai̎ । sarva̠syā-va̍ruddhyai ॥ yadi̠ na vi̠ndēta̍ । ma̠nthānē̍tāva̠tō da̍dyādōda̠nān. vā̎ । a̠śnu̠tē ta-ṅkāma̎m । yasmai̠ kāmā̍yā̠-gniśchī̠yatē̎ ॥ pa̠ṣṭhau̠hī-ntva̠ntarva̍tī-ndadyāt ।
sā hi sarvā̍ṇi̠ vayāgṃ̍si । sarva̠syāptyai̎ । sarva̠syā-va̍ruddhyai ॥ 30 ॥
hira̍ṇya-ndadāti । hira̍ṇya-jyōtirē̠va sva̠rgaṃ lō̠kamē̍ti ॥ vāsō̍ dadāti । tēnāyu̠ḥ prati̍ratē ॥ vē̠di̠tṛ̠tī̠yē ya̍jēta । triṣa̍tyā̠ hi dē̠vāḥ ।
sa sa̍tyama̠gni-ñchi̍nutē ॥ tadē̠ta-tpa̍śuba̠ndhē brāhma̍ṇa-mbrūyāt । nēta̍rēṣu ya̠jñēṣu̍ ॥
yō ha̠ vai chatu̍rhōtṝ-nanusava̠na-nta̍rpayita̠vyān̍. vēda̍ ॥ 31 ॥
tṛpya̍ti pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ ।
upai̍nagṃ sōmapī̠thō na̍mati ।
ē̠tē vai chatu̍rhōtārō 'nusava̠na-nta̍rpayita̠vyā̎ḥ । yē brā̎hma̠ṇā ba̍hu̠vida̍ḥ ।
tēbhyō̠ yaddakṣi̍ṇā̠ na nayē̎t । duri̍ṣṭagg syāt । a̠gnima̍sya vṛñjīrann ।
tēbhyō̍ yathā śra̠ddha-nda̍dyāt । svi̍ṣṭamē̠vaitatkri̍yatē ।
nāsyā̠gniṃ vṛ̍ñjatē ॥ 32 ॥
hi̠ra̠ṇyē̠ṣṭa̠kō bha̍vati । yāva̍dutta̠ma-ma̍ṅguli-kā̠ṇḍaṃ ya̍jña pa̠ruṣā̠ sammi̍tam ।
tējō̠ hira̍ṇyam ॥ yadi̠ hira̍ṇya̠-nna vi̠ndēt । śarka̍rā a̠ktā upa̍daddhyāt । tējō̍ ghṛ̠tam । satē̍jasamē̠-vāgni-ñchi̍nutē ॥ a̠gniñchi̠tvā sau̎trāma̠ṇyā ya̍jēta maitrāvaru̠ṇyā vā̎ ।
vī̠ryē̍ṇa̠ vā ē̠ṣa vyṛ̍ddhyatē ।
yō̎-'gniñchi̍nu̠tē ॥ 33 ॥
yāva̍dē̠va vī̠rya̎m । tada̍smi-ndadhāti ॥
brahma̍ṇa̠-ssāyu̍jyagṃ salō̠katā̍-māpnōti ।
ē̠tāsā̍mē̠va dē̠vatā̍nā̠gṃ̠ sāyu̍jyam ।
sā̠rṣṭitāgṃ̍ samāna lō̠katā̍-māpnōti । ya ē̠tama̠gni-ñchi̍nu̠tē । ya u̍chainamē̠vaṃ vēda̍ ॥ ē̠tadē̠va sā̍vi̠trē brāhma̍ṇam ।
athō̍ nāchikē̠tē ॥ 34 ॥
(hōtā̠ chatu̍rhōtṝṇāg - sru̠ti - ścha̍kāra - vā - bhavantya - gniṣṭō̠mēnā̎ - pnōti̠ - vayāgṃ̍si̠ - vayāgṃ̍si̠ - sarva̠syāptyai̠ sarva̠syāva̍ruddhyai̠ - vēda̍ - vṛñjatē - chinu̠tē - +nava̍ cha) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - vaiśvasṛjachayanam
yachchā̠mṛta̠ṃ yachcha martya̎m । yachcha̠ prāṇi̍ti̠ yachcha̠ na । sarvā̠stā iṣṭa̍kāḥ kṛ̠tvā ।
upa̍ kāma̠dughā̍ dadhē । tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā । tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ sarvā̠-sstriya̠-ssarvā̎-npu̠gṃ̠saḥ । sarva̠-nna strī̍-pumañcha̠ yat ।
sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍ntaḥ pā̠gṃ̠savō̠ bhūmē̎ḥ ॥ 35 ॥
saṅkhyā̍tā dēvamā̠yayā̎ । sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍nta̠ ūṣā̎ḥ paśū̠nām । pṛ̠thi̠vyā-mpuṣṭi̍ rhi̠tāḥ । sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍tī̠-ssika̍tā̠-ssarvā̎ḥ ।
a̠phsva̍ntaścha̠ yā-śśri̠tāḥ । sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍tī̠-śśarka̍rā̠ dhṛtyai̎ । a̠syā-mpṛ̍thi̠vyāmadhi̍ ॥ 36 ॥
sarvā̠stāḥ ॥ yāva̠ntō-'śmā̍nō̠-'syā-mpṛ̍thi̠vyām । pra̠ti̠ṣṭhāsu̠ prati̍ṣṭhitāḥ । sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍tī rvī̠rudha̠-ssarvā̎ḥ ।
viṣṭhi̍tāḥ pṛthi̠vīmanu̍ । sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍tī̠rōṣa̍dhī̠-ssarvā̎ḥ ।
viṣṭhi̍tāḥ pṛthi̠vīmanu̍ । sarvā̠stāḥ ॥ 37 ॥
yāva̍ntō̠ vana̠spata̍yaḥ । a̠syā-mpṛ̍thi̠vyāmadhi̍ । sarvā̠stāḥ ॥
yāva̍ntō grā̠myāḥ pa̠śava̠-ssarvē̎ । ā̠ra̠ṇyāścha̠ yē । sarvā̠stāḥ ॥ yē dvi̠pāda̠-śchatu̍ṣpādaḥ । a̠pāda̍ udarasa̠rpiṇa̍ḥ ।
sarvā̠stāḥ ॥ yāva̠dāñja̍-namu̠chyatē̎ ॥ 38 ॥
dē̠va̠trā yachcha̍ mānu̠ṣam । sarvā̠stāḥ ॥ yāva̍tkṛ̠ṣṇāya̍sa̠gṃ̠ sarva̎m ।
dē̠va̠trā yachcha̍ mānu̠ṣam । sarvā̠stāḥ ॥
yāva̍ llō̠hāya̍sa̠gṃ̠ sarva̎m ।
dē̠va̠trā yachcha̍ mānu̠ṣam । sarvā̠stāḥ ॥ sarva̠gṃ̠ sīsa̠gṃ̠ sarva̠-ntrapu̍ ।
dē̠va̠trā yachcha̍ mānu̠ṣam ॥ 39 ॥
sarvā̠stāḥ ॥ sarva̠gṃ̠ hira̍ṇyagṃ raja̠tam । dē̠va̠trā yachcha̍ mānu̠ṣam ।
sarvā̠stāḥ ॥ sarva̠gṃ̠ suva̍rṇa̠gṃ̠ hari̍tam । dē̠va̠trā yachcha̍ mānu̠ṣam ।
sarvā̠stā iṣṭa̍kāḥ kṛ̠tvā । upa̍kāma̠dughā̍ dadhē । tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā ।
tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ 40 ॥
[bhūmē̠ - radhi̠ - viṣṭhi̍tāḥ pṛthi̠vīmanu̠ sarvā̠stā - u̠chyata̍ - mānu̠ṣagṃ - sī̍da ] (a. 6)
(yachcha̠ striya̍ḥ pā̠gṃ̠sava̠ ūṣā̠-ssika̍tā̠-śśarka̍rā̠ aśmā̍nō vī̠rudha̠ ōṣa̍dhī̠-rvana̠spata̍yō grā̠myā yē dvi̠pādō̠ yāva̠dāñja̍na̠ṃ yāva̍-tkṛ̠ṣṇāya̍saṃ
ँlō̠hāya̍sa̠gṃ̠ sīsa̠gṃ̠ hira̍ṇya̠gṃ̠ suva̍rṇa̠gṃ̠ hari̍tama̠ṣṭāda̍śa)
anuvākaṃ 7 - vaiśvasṛjachayanam
sarvā̠ diśō̍ di̠kṣu । yachchā̠nta rbhū̠ta-mprati̍ṣṭhitam । sarvā̠stā iṣṭa̍kāḥ kṛ̠tvā ।
upa̍ kāma̠dughā̍ dadhē ।
tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā ।
tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥
a̠ntari̍kṣañcha̠ kēva̍lam ।
yachchā̠smi-nna̍nta̠rāhi̍tam ।
sarvā̠stāḥ ॥ ā̠nta̠ri̠kṣya̍ścha̠ yāḥ pra̠jāḥ ॥ 41 ॥
ga̠ndha̠rvā̠-phsa̠rasa̍ścha̠ yē । sarvā̠stāḥ ॥ sarvā̍-nudā̠rān-thsa̠lilān̍ ।
a̠ntari̍kṣē̠ prati̍ṣṭhitān । sarvā̠stāḥ ॥
sarvā̍-nudā̠rān-thsa̍li̠lān ।
sthā̠va̠rāḥ prō̠ṣyā̎ścha̠ yē । sarvā̠stāḥ ॥ sarvā̠-ndhuni̠gṃ̠ sarvā̎n-dhva̠gṃ̠sān ।
hi̠mō yachcha̍ śī̠yatē̎ ॥ 42 ॥
sarvā̠stāḥ ॥ sarvā̠-nmarī̍chī̠n̠. vita̍tān । nī̠hā̠rō yachcha̍ śī̠yatē̎ । sarvā̠stāḥ ॥ sarvā̍ vi̠dyuta̠-ssarvā̎m-thstanayi̠tnūn । hrā̠dunī̠ ryachcha̍ śī̠yatē̎ । sarvā̠stāḥ ॥ sarvā̠-ssrava̍ntī-ssa̠rita̍ḥ ।
sarva̍maphsu cha̠rañcha̠ yat । sarvā̠stāḥ ॥ 43 ॥
yāścha̠ kūpyā̠ yāścha̍ nā̠dyā̎-ssamu̠driyā̎ḥ । yāścha̍ vaiśa̠ntīru̠ta prā̍sa̠chīryāḥ ।
sarvā̠stāḥ ॥ yē chō̠ttiṣṭha̍nti jī̠mūtā̎ḥ ।
yāścha̠ varṣa̍nti vṛ̠ṣṭaya̍ḥ । sarvā̠stāḥ ॥ tapa̠stēja̍ ākā̠śam । yachchā̍kā̠śē prati̍ṣṭhitam ।
sarvā̠stāḥ ॥ vā̠yuṃ vayāgṃ̍si̠ sarvā̍ṇi ॥ 44 ॥
a̠nta̠ri̠kṣa̠cha̠rañcha̠ yat । sarvā̠stāḥ ॥ a̠gnigṃ sūrya̍-ñcha̠ndram । mi̠traṃ varu̍ṇa̠-mbhaga̎m । sarvā̠stāḥ ॥ sa̠tyagg śra̠ddhā-ntapō̠ dama̎m ।
nāma̍ rū̠pañcha̍ bhū̠tānā̎m । sarvā̠stā iṣṭa̍kāḥ kṛ̠tvā । upa̍ kāma̠dughā̍ dadhē । tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā ।
tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ 45 ॥
(pra̠jā-hi̠mō yachcha̍ śī̠yatē̠-sarvā̠stāḥ-sarvā̍ṇi̠-brahma̠ṇaika̍-ñcha) (a. 7)
(diśō̠-'ntari̍kṣamāntari̠kṣya̍ udā̠rānu̍dā̠rā-ndhuni̠-mmarī̍chīn. vi̠dyuta̠ḥ
srava̍ntī̠ryāścha̠ yē cha̠ tapō̍ vā̠yuma̠gnigṃ sa̠tya-mpañcha̍daśa)
anuvākaṃ 8 - vaiśvasṛjachayanam
sarvā̠-ndiva̠gṃ̠ sarvā̎-ndē̠vā-ndi̠vi ।
yachchā̠nta rbhū̠ta-mprati̍ṣṭhitam ।
sarvā̠stā iṣṭa̍kāḥ kṛ̠tvā । upa̍ kāma̠dughā̍ dadhē । tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā ।
tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠svada-dhru̠vā sī̍da ॥ yāva̍tī̠ stāra̍kā̠-ssarvā̎ḥ ।
vita̍tā rōcha̠nē di̠vi । sarvā̠stāḥ ॥ ṛchō̠ yajūgṃ̍ṣi̠ sāmā̍ni ॥ 46 ॥
a̠tha̠rvā̠ṅgi̠rasa̍ścha̠ yē । sarvā̠stāḥ ॥ i̠ti̠hā̠sa̠pu̠rā̠ṇañcha̍ ।
sa̠rpa̠dē̠va̠ja̠nāścha̠ yē । sarvā̠stāḥ ॥
yē cha̍ lō̠kā yē chā̍lō̠kāḥ ।
a̠nta rbhū̠ta-mprati̍ṣṭhitam । sarvā̠stāḥ ॥
yachcha̠ brahma̠ yachchā̎bra̠hma ।
a̠nta rbra̠hma-nprati̍ṣṭhitam ॥ 47 ॥
sarvā̠stāḥ ॥ a̠hō̠rā̠trāṇi̠ sarvā̍ṇi । a̠drdha̠mā̠sāgścha̠ kēva̍lān ।
sarvā̠stāḥ ॥ sarvā̍nṛ̠tūn-thsarvā̎-nmā̠sān । sa̠ṃva̠thsa̠rañcha̠ kēva̍lam ।
sarvā̠stāḥ ॥ sarva̠-mbhūta̠gṃ̠ sarva̠-mbhavya̎m । yachchā̠tō-'dhi̍ bhavi̠ṣyati̍ ।
sarvā̠stā iṣṭa̍kāḥ kṛ̠tvā ।
upa̍ kāma̠dughā̍ dadhē ।
tēnarṣi̍ṇā̠ tēna̠ brahma̍ṇā ।
tayā̍ dē̠vata̍yā-'ṅgira̠sva-ddhru̠vā sī̍da ॥ 48 ॥
(sāmā̍ni - bra̠hma-nprati̍ṣṭhitaṃ - kṛ̠tvā trīṇi̍ cha) (a. 8)
(diva̠-ntāra̍kā̠ ṛcha̍ itihāsapurā̠ṇa-ñcha̠ yē cha̠ yachchā̍hōrā̠trāṇyṛ̠tū-nbhūta̠-nnava̍)
anuvākaṃ 9 - brahmā sadasyāsīnō vauśvasṛjān vyāchaṣṭē
ṛ̠chā-mprāchī̍ maha̠tī digu̍chyatē ।
dakṣi̍ṇā-māhu̠ ryaju̍ṣāmapā̠rām ।
atha̍rvaṇā̠-magṃi̍rasā-mpra̠tīchī̎ ।
sāmnā̠-mudī̍chī maha̠tī digu̍chyatē ॥
ṛ̠gbhiḥ pū̎rvā̠hṇē di̠vi dē̠va ī̍yatē ।
ya̠ju̠rvē̠dē ti̍ṣṭhati̠ maddhyē̠ ahna̍ḥ ।
sā̠ma̠vē̠dē-nā̎stama̠yē mahī̍yatē ।
vēdai̠-raśū̎nya-stri̠bhirē̍ti̠ sūrya̍ḥ ॥
ṛ̠gbhyō jā̠tāgṃ sa̍rva̠śō mūrti̍-māhuḥ ।
sarvā̠ gati̍ ryāju̠ṣī hai̠va śaśva̍t ॥ 49 ॥
sarva̠-ntēja̍ ssāmarū̠pyagṃ ha̍ śaśvat । sarvagṃ̍ hē̠da-mbrahma̍ṇā hai̠va sṛ̠ṣṭam ॥
ṛ̠gbhyō jā̠taṃ vaiśya̠ṃ varṇa̍-māhuḥ । ya̠ju̠rvē̠da-ṅkṣa̍tri̠yasyā̍-hu̠ryōni̎m ।
sā̠ma̠vē̠dō brā̎hma̠ṇānā̠-mprasū̍tiḥ ।
pūrvē̠ pūrvē̎bhyō̠ vacha̍ ē̠ta-dū̍chuḥ ॥
ā̠da̠r̠śa-ma̠gni-ñchi̍nvā̠nāḥ ।
pūrvē̍ viśva̠ sṛjō̠-'mṛtā̎ḥ ।
śa̠taṃ va̍rṣa saha̠srāṇi̍ । dī̠kṣi̠tā-ssa̠tra-mā̍sata ॥ 50 ॥
tapa̍ āsī-dgṛ̠hapa̍tiḥ । brahma̍ bra̠hmābha̍va-thsva̠yam । sa̠tyagṃ ha̠ hō tai̍ṣā̠māsī̎t ।
ya-dvi̍śva̠sṛja̠ āsa̍ta ॥
a̠mṛta̍-mēbhya̠ uda̍gāyat ।
sa̠hasra̍-mparivathsa̠rān ।
bhū̠tagṃ ha̍ prastō̠ taiṣā̠māsī̎t ।
bha̠vi̠ṣya-tprati̍ chāharat ॥
prā̠ṇō a̍ddhva̠ryu-ra̍bhavat ।
i̠dagṃ sarva̠gṃ̠ siṣā̍satām ॥ 51 ॥
a̠pā̠nō vi̠dvā-nā̠vṛta̍ḥ । prati̠ prāti̍ṣṭha-daddhva̠rē ॥ ā̠rta̠vā u̍pagā̠tāra̍ḥ । sa̠da̠syā̍ ṛ̠tavō̍-'bhavann । a̠rdha̠mā̠sāścha̠ māsā̎ścha । cha̠ma̠sā̠-ddhva̠rya̠vō-'bha̍vann ॥
aśagṃ̍ sa̠-dbrahma̍ṇa̠-stēja̍ḥ ।
a̠chChā̠vā̠kō 'bha̍va̠-dyaśa̍ḥ ।
ṛ̠ta-mē̍ṣā-mpraśā̠stā-''sī̎t ।
ya-dvi̍śva̠ sṛja̠ āsa̍ta ॥ 52 ॥
ūrg-rājā̍na̠-muda̍vahat । dhru̠va̠ gō̠pa-ssahō̍-'bhavat । ōjō̠-'bhya̍ṣṭau̠-dgrāv.ṇṇa̍ḥ ।
ya-dvi̍śva̠ sṛja̠ āsa̍ta ॥
apa̍chitiḥ pō̠trīyā̍-mayajat । nē̠ṣṭrīyā̍-mayaja̠-ttviṣi̍ḥ । āgnī̎ddhrā-dvi̠duṣī̍ sa̠tyam । śra̠ddhā hai̠vā ya̍ja-thsva̠yam ॥ irā̠ patnī̍ viśva̠ sṛjā̎m । ākū̍ti-rapinaḍḍha̠viḥ ॥ 53 ॥
i̠ddhmagṃ ha̠ kṣuch chai̎bhya u̠grē । tṛ̠ṣṇā chā va̍hatāmu̠bhē ॥ vāgē̍ṣāgṃ subrahma̠ṇyā-''sī̎t । Cha̠ndō̠ yō̠gān. vi̍jāna̠tī ।
ka̠lpa̠ta̠ntrāṇi̍ tanvā̠nā-'ha̍ḥ । sa̠gg̠sthāścha̍ sarva̠śaḥ ॥ a̠hō̠rā̠trē pa̍śupā̠lyau । mu̠hū̠rtāḥ prē̠ṣyā̍ abhavann । mṛ̠tyus tada̍-bhava-ddhā̠tā । śa̠mi̠tō grō vi̠śā-mpati̍ḥ ॥ 54 ॥
vi̠śva̠sṛja̍ḥ pratha̠mā-ssa̠tra-mā̍sata । sa̠hasra̍ sama̠-mprasu̍tēna̠ yanta̍ḥ ।
tatō̍ ha jajñē̠ bhuva̍nasya gō̠pāḥ । hi̠ra̠ṇmaya̍-śśa̠kuni̠ rbrahma̠ nāma̍ ॥ yēna̠ sūrya̠-stapa̍ti̠ tēja̍sē̠-ddhaḥ । pi̠tā pu̠trēṇa̍ pitṛ̠mān. yōni̍yōnau । nāvē̍davi-nmanutē̠ ta-mbṛ̠hanta̎m । sa̠rvā̠nu̠bhu-mā̠tmānagṃ̍ samparā̠yē ॥
ē̠ṣa ni̠tyō ma̍hi̠mā brā̎hma̠ṇasya̍ ।
na karma̍ṇā vardhatē̠ nō kanī̍yān ॥ 55 ॥
tasyai̠vātmā pa̍da̠vittaṃ vi̍ditvā ।
na karma̍ṇā lipyatē̠ pāpa̍kēna ॥
pañcha̍pañchā̠śata̍-stri̠vṛta̍-ssaṃvathsa̠rāḥ ।
pañcha̍pañchā̠śata̍ḥ pañchada̠śāḥ । pañcha̍pañchā̠śata̍-ssaptada̠śāḥ ।
pañcha̍pañchā̠śata̍ ēkavi̠gṃ̠śāḥ ।
vi̠śva̠sṛjāgṃ̍ sa̠hasra̍ saṃvathsaram ॥
ē̠tēna̠ vai vi̍śva̠sṛja̍ i̠daṃ viśva̍-masṛjanta । ya-dviśva̠-masṛ̍janta । tasmā̎-dviśva̠sṛja̍ḥ ॥
viśva̍-mēnā̠-nanu̠ prajā̍yatē । brahma̍ṇa̠-ssāyu̍jyagṃ salō̠katā̎ṃ yanti ।
ē̠tāsā̍mē̠va dē̠vatā̍nā̠gṃ̠ sāyu̍jyam । sā̠rṣṭitāgṃ̍ samāna lō̠katā̎ṃ yanti ।
ya ē̠ta-du̍pa̠yanti̍ । yē chai̍na̠-tprāhu̍ḥ ।
yēbhya̍-śchaina̠-tprāhu̍ḥ ॥
ōm ॥ 56 ॥
(śaśva̍ - dāsata̠ - siṣā̍satā̠ - māsa̍ta - ha̠viṣ - pati̠ḥ - kanī̍yā̠n - tasmā̎-dviśva̠sṛjō̠-'ṣṭau cha̍) (a. 9)
(tubhya̍ṃ - dē̠vēbhya̠ - stapa̍sā - dē̠vēbhyō̠ - brahma̠ vai chatu̍rhōtārō̠ - yachchā̠mṛta̠gṃ̠ - sarvā̠ diśō̍ di̠kṣu - sarvā̠-ndiva̍ - mṛ̠chā-mprāchī̠ nava̍)
(tubhya̠ṃ - tapa̍sā̠ - tā vā ē̠tāḥ pañcha̠ - hira̍ṇya-ndadāti̠ - sarvā̠ diśa̠ - stapa̍ āsīdgṛ̠hapa̍ti̠-ṣṣaṭpa̍ñchā̠śat)
(tubhya̠-mōṃ)
॥ hari̍ḥ ōm ॥
॥ taittirīya yajurbrāhmaṇē kāṭhakē tṛtīya praśna-ssamāptaḥ ॥
॥ iti taittirīya yajurbrāhmaṇē kāṭhakaṃ samāptam ॥