kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē prathamāṣṭakē ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - rājasūyānubrāhmaṇaṃ

ō-nnamaḥ paramātmanē, śrī mahāgaṇapatayē namaḥ,
śrī gurubhyō namaḥ । ha̠ri̠ḥ ōm ॥

anuvākaṃ 1 - anumatyādyā iṣṭayaḥ

anu̍matyai purō̠ḍāśa̍-ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnirva̍pati । yē pra̠tyañcha̠-śśamyā̍yā ava̠śīya̍ntē । tannair̍​ṛ̠ta-mēka̍kapālam । i̠yaṃ vā anu̍matiḥ । i̠ya-nnir-ṛ̍tiḥ । nai̠r̠ṛ̠tēna̠ pūrvē̍ṇa̠ pracha̍rati । pā̠pmāna̍mē̠va nir-ṛ̍ti̠-mpūrvā̎-nni̠rava̍dayatē । ēka̍ kapālō bhavati । ē̠ka̠dhaiva nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē । yadahu̍tvā̠ gār​ha̍patya ī̠yuḥ ॥ 1 ॥

ru̠drō bhū̠tvā-'gnira̍nū̠tthāya̍ । a̠ddhva̠ryu-ñcha̠ yaja̍māna-ñcha hanyāt । vīhi̠ svāhā ''hu̍ti-ñjuṣā̠ṇa ityā̍ha । āhu̍tyai̠vainagṃ̍ śamayati । nārti̠mārchCha̍-tyaddhva̠ryurna yaja̍mānaḥ । ē̠kō̠lmu̠kēna̍ yanti । taddhi nir-ṛ̍tyai bhāga̠dhēya̎m । i̠mā-ndiśa̍ṃ yanti । ē̠ṣā vai nir-ṛ̍tyai̠ dik । svāyā̍mē̠va di̠śi nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē ॥ 2 ॥

svakṛ̍ta̠ iri̍ṇē juhōti prada̠rē vā̎ । ē̠tadvai nir-ṛ̍tyā ā̠yata̍nam । sva ē̠vāyata̍nē̠ nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē । ē̠ṣa tē̍ nir-ṛtē bhā̠ga ityā̍ha । nirdi̍śatyē̠vainā̎m । bhūtē̍ ha̠viṣma̍tya̠sītyā̍ha । bhūti̍mē̠vōpāva̍rtatē । mu̠ñchēmamagṃha̍sa̠ ityā̍ha । agṃha̍sa ē̠vaina̍-mmuñchati । a̠ṅgu̠ṣṭhābhyā̎-ñjuhōti ॥ 3 ॥

a̠nta̠ta ē̠va nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē । kṛ̠ṣṇaṃ vāsa̍ḥ kṛ̠ṣṇatū̍ṣa̠-ndakṣi̍ṇā । ē̠ta-dvai nir-ṛ̍tyai rū̠pam । rū̠pēṇai̠va nir-ṛ̍ti-nni̠rava̍dayatē । apra̍tīkṣa̠māya̍nti । nir-ṛ̍tyā a̠ntar​hi̍tyai । svāhā̠ namō̠ ya i̠da-ñcha̠kārēti̠ puna̠rētya̠ gār​ha̍patyē juhōti । āhu̍tyai̠va na̍ma̠syantō̠ gār​ha̍patya-mu̠pāva̍rtantē । ā̠nu̠ma̠tēna̠ pracha̍rati । i̠yaṃ vā anu̍matiḥ ॥ 4 ॥

i̠yamē̠vāsmai̍ rā̠jyamanu̍manyatē । dhē̠nu-rdakṣi̍ṇā । i̠māmē̠va dhē̠nu-ṅku̍rutē । ā̠di̠tya-ñcha̠ru-nnirva̍pati । u̠bhayī̎ṣvē̠va pra̠jāsva̠bhiṣi̍chyatē । daivī̍ṣu cha̠ mānu̍ṣīṣu cha । varō̠ dakṣi̍ṇā । varō̠ hi rā̠jyagṃ samṛ̍ddhyai । ā̠gnā̠vai̠ṣṇa̠va-mēkā̍daśakapāla̠-nnirva̍pati । a̠gni-ssarvā̍ dē̠vatā̎ḥ ॥ 5 ॥

viṣṇu̍rya̠jñaḥ । dē̠vatā̎śchai̠va ya̠jña-ñchāva̍ rundhē । vā̠ma̠nō va̠hī dakṣi̍ṇā । ya-dva̠hī । tēnā̎gnē̠yaḥ । ya-dvā̍ma̠naḥ । tēna̍ vaiṣṇa̠va-ssamṛ̍ddhyai । a̠gnī̠ṣō̠mīya̠-mēkā̍daśakapāla̠-nnirva̍pati । a̠gnīṣōmā̎bhyā̠ṃ vā indrō̍ vṛ̠trama̍ha̠nniti̍ । yada̍gnīṣō̠mīya̠-mēkā̍daśakapāla-nni̠rvapa̍ti ॥ 6 ॥

vārtra̍ghnamē̠va viji̍tyai । hira̍ṇya̠-ndakṣi̍ṇā̠ samṛ̍ddhyai । indrō̍ vṛ̠tragṃ ha̠tvā । dē̠vatā̍bhiśchēndri̠yēṇa̍ cha̠ vyā̎rdhyata । sa ē̠tamai̎mdrā̠gna-mēkā̍daśakapāla-mapaśyat । tannira̍vapat । tēna̠ vai sa dē̠vatā̎śchēndri̠ya-ñchāvā̍rundha । yadai̎mdrā̠gna-mēkā̍daśakapāla-nni̠rvapa̍ti । dē̠vatā̎śchai̠va tēnē̎mdri̠ya-ñcha̠ yaja̍mā̠nō-'va̍ rundhē । ṛ̠ṣa̠bhō va̠hī dakṣi̍ṇā ॥ 7 ॥

ya-dva̠hī । tēnā̎gnē̠yaḥ । yadṛ̍ṣa̠bhaḥ । tēnai̠ndra-ssamṛ̍ddhyai । ā̠gnē̠yama̠ṣṭāka̍pāla̠-nnirva̍pati । ai̠ndra-ndadhi̍ । yadā̎gnē̠yō bhava̍ti । a̠gnirvai ya̍jñamu̠kham । ya̠jña̠mu̠khamē̠vardhi̍-mpu̠rāstā̎ddhattē । yadai̠ndra-ndadhi̍ ॥ 8 ॥

i̠ndri̠yamē̠vāva̍ rundhē । ṛ̠ṣa̠bhō va̠hī dakṣi̍ṇā । yadva̠hī । tēnā̎gnē̠yaḥ । yadṛ̍ṣa̠bhaḥ । tēnai̠ndra-ssamṛ̍ddhyai । yāva̍tī̠rvai pra̠jā ōṣa̍dhīnā̠-mahu̍tānā̠-māśñann̍ । tāḥ parā̍-'bhavann । ā̠gra̠ya̠ṇa-mbha̍vati hu̠tādyā̍ya । yaja̍māna̠syāpa̍rābhāvāya ॥ 9 ॥

dē̠vā vā ōṣa̍dhīṣvā̠jima̍yuḥ । tā i̍ndrā̠gnī uda̍jayatām । tāvē̠tamai̎mdrā̠gna-ndvāda̍śakapāla̠-nnira̍vṛṇātām । yadai̎mdrā̠gnō bhava̠tyujji̍tyai । dvāda̍śakapālō bhavati । dvāda̍śa̠ māsā̎-ssaṃvathsa̠raḥ । sa̠ṃva̠thsa̠rēṇai̠vāsmā̠ anna̠mava̍rundhē । vai̠śva̠dē̠vaścha̠ru-rbha̍vati । vai̠śva̠dē̠vaṃ vā anna̎m । anna̍mē̠vāsmai̎ svadayati ॥ 10 ॥

pra̠tha̠ma̠jō va̠thsō dakṣi̍ṇā̠ samṛ̍ddhyai । sau̠myagg​ śyā̍mā̠ka-ñcha̠ru-nnirva̍pati । sōmō̠ vā a̍kṛṣṭapa̠chyasya̠ rājā̎ । a̠kṛ̠ṣṭa̠pa̠chyamē̠vāsmai̎ svadayati । vāsō̠ dakṣi̍ṇā । sau̠myagṃhi dē̠vata̍yā̠ vāsa̠-ssamṛ̍ddhyai । sara̍svatyai cha̠ru-nnirva̍pati । sara̍svatē cha̠rum । mi̠thu̠namē̠vāva̍ rundhē । mi̠thu̠nau gāvau̠ dakṣi̍ṇā̠ samṛ̍ddhyai । ēti̠ vā ē̠ṣa ya̍jñamu̠khādṛddhyā̎ḥ । yō̎-'gnērdē̠vatā̍yā̠ ēti̍ । a̠ṣṭāvē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ bhavanti । a̠ṣṭākṣa̍rā gāya̠trī । gā̠ya̠trō̎-'gniḥ । tēnai̠va ya̍jñamu̠khādṛddhyā̍ a̠gnērdē̠vatā̍yai̠ naiti̍ ॥ 11 ॥
(ī̠yu--r ni̠rava̍dayatē - 'ṅgu̠ṣṭhābhyā̎-ñjuhō̠ - tyanu̍mati--r dē̠vatā̍ - ni̠rvapa̍ti - va̠hī dakṣi̍ṇā̠ - yadai̠ndra-nda - dhyapa̍rābhāvāya - svadayati̠ - gāvau̠ dakṣi̍ṇā̠ samṛ̍ddhyai̠ ṣaṭcha̍) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - chāturmāsyē vaiśvadēvahavīṃṣi
vai̠śva̠dē̠vēna̠ vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । tā-ssṛ̠ṣṭā na prājā̍yanta । sō̎-'gnira̍kāmayata । a̠hami̠māḥ praja̍nayēya̠miti̍ । sa pra̠jāpa̍tayē̠ śucha̍madadhāt । sō̍-'śōchat-pra̠jāmi̠chChamā̍naḥ । tasmā̠dya-ñcha̍ pra̠jā bhu̠nakti̠ ya-ñcha̠ na । tāvu̠bhau śō̍chataḥ pra̠jāmi̠chChamā̍nau । tāsva̠gnimapya̍ sṛjat । tā a̠gniraddhyai̎t ॥ 12 ॥

sōmō̠ rētō̍-'dadhāt । sa̠vi̠tā prāja̍nayat । sara̍svatī̠ vācha̍madadhāt । pū̠ṣā 'pō̍ṣayat । tē vā ē̠tē tri-ssa̍ṃvathsa̠rasya̠ prayu̍jyantē । yē dē̠vāḥ puṣṭi̍patayaḥ । sa̠ṃva̠thsa̠rō vai pra̠jāpa̍tiḥ । sa̠ṃva̠thsa̠rēṇai̠vāsmai̎ pra̠jāḥ prāja̍nayat । tāḥ pra̠jā jā̠tā ma̠rutō̎ ghnann । a̠smānapi̠ na prāyu̍kṣa̠tēti̍ ॥ 13 ॥

sa ē̠ta-mpra̠jāpa̍tirmāru̠tagṃ sa̠ptaka̍pāla-mapaśyat । ta-nnira̍vapat । tatō̠ vai pra̠jābhyō̍kalpata । yanmā̍ru̠tō ni̍ru̠pyatē̎ । ya̠jñasya̠ klṛptyai̎ । pra̠jānā̠-maghā̍tāya । sa̠ptaka̍pālō bhavati । sa̠ptaga̍ṇā̠ vai ma̠ruta̍ḥ । ga̠ṇa̠śa ē̠vāsmai̠ viśa̍-ṅkalpayati । sa pra̠jāpa̍ti-raśōchat ॥ 14 ॥

yāḥ pūrvā̎ḥ pra̠jā asṛ̍kṣi । ma̠ruta̠stā a̍vadhiṣuḥ । ka̠thamapa̍rā-ssṛjē̠yēti̍ । tasya̠ śuṣma̍ ā̠ṇḍa-mbhū̠ta-nnira̍vartata । tadvyuda̍harat । tada̍pōṣayat । ta-tprājā̍yata । ā̠ṇḍasya̠ vā ē̠ta-drū̠pam । yadā̠mikṣā̎ । yadvyu̠ddhara̍ti ॥ 15 ॥

pra̠jā ē̠va ta-dyaja̍mānaḥ pōṣayati । vai̠śva̠dē̠vyā̍mikṣā̍ bhavati । vai̠śva̠dē̠vyō̍ vai pra̠jāḥ । pra̠jā ē̠vāsmai̠ praja̍nayati । vāji̍na̠māna̍yati । pra̠jāsvē̠va prajā̍tāsu̠ rētō̍ dadhāti । dyā̠vā̠pṛ̠thi̠vya̍ ēka̍kapālō bhavati । pra̠jā ē̠va prajā̍tā̠ dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍-mubha̠yata̠ḥ pari̍ gṛhṇāti । dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā āsann । sā̎-'gnira̍bravīt ॥ 16 ॥

māmagrē̍ yajata । mayā̠ mukhē̠nāsu̍rā-ñjēṣya̠thēti̍ । mā-ndvi̠tīya̠miti̠ sōmō̎-'bravīt । mayā̠ rājñā̍ jēṣya̠thēti̍ । mā-ntṛ̠tīya̠miti̍ savi̠tā । mayā̠ prasū̍tā jēṣya̠thēti̍ । mā-ñcha̍tu̠rthīmiti̠ sara̍svatī । i̠ndri̠yaṃ vō̠-'ha-ndhā̎syā̠mīti̍ । mā-mpa̍ñcha̠mamiti̍ pū̠ṣā । mayā̎ prati̠ṣṭhayā̍ jēṣya̠thēti̍ ॥ 17 ॥

tē̎-'gninā̠ mukhē̠nāsu̍rānajayann । sōmē̍na̠ rājñā̎ । sa̠vi̠trā prasū̍tāḥ । sara̍svatīndri̠ya-ma̍dadhāt । pū̠ṣā pra̍ti̠ṣṭhā ''sī̎t । tatō̠ vai dē̠vā vya̍jayanta । yadē̠tāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ niru̠pyantē̠ viji̍tyai । nōtta̍ravē̠dimupa̍- vapati । pa̠śavō̠ vā u̍ttaravē̠diḥ । ajā̍tā iva̠ hyē̍tar​hi̍ pa̠śava̍ḥ ॥ 18 ॥
(ai̠-d- itya̍ - śōcha-d- vyu̠ddhara̍ - tyabravīt - prati̠ṣṭhayā̍ jēṣya̠thē ̠ tyē̠tara.hi̍ pa̠śava̍ḥ) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - vaiśvadēvapargatāni viśvēṣāṅgāni
tri̠vṛ-dba̠r̠hi-rbha̍vati । mā̠tā pi̠tā pu̠traḥ । tadē̠va ta-nmi̍thu̠nam । ulba̠-ṅgarbhō̍ ja̠rāyu̍ । tadē̠va ta-nmi̍thu̠nam । trē̠dhā ba̠r̠hi-ssanna̍ddha-mbhavati । traya̍ i̠mē lō̠kāḥ । ē̠ṣvē̍va lō̠kēṣu̠ prati̍ tiṣṭhati । ē̠ka̠dhā puna̠-ssanna̍ddha-mbhavati । ēka̍ iva̠ hya̍yaṃ lō̠kaḥ ॥ 19 ॥

a̠sminnē̠va tēna̍ lō̠kē prati̍ tiṣṭhati । pra̠suvō̍ bhavanti । pra̠tha̠ma̠jāmē̠va puṣṭi̠mava̍ rundhē । pra̠tha̠ma̠jō va̠thsō dakṣi̍ṇā̠ samṛ̍ddhyai । pṛ̠ṣa̠dā̠jya-ṅgṛ̍hṇāti । pa̠śavō̠ vai pṛ̍ṣadā̠jyam । pa̠śūnē̠vāva̍ rundhē । pa̠ñcha̠gṛ̠hī̠ta-mbha̍vati । pāṅktā̠ hi pa̠śava̍ḥ । ba̠hu̠rū̠pa-mbha̍vati ॥ 20 ॥

ba̠hu̠rū̠pā hi pa̠śava̠-ssamṛ̍ddhyai । a̠gni-mma̍nthanti । a̠gnimu̍khā̠ vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । yada̠gni-mmantha̍nti । a̠gnimu̍khā ē̠va ta-tpra̠jā yaja̍māna-ssṛjatē । nava̍ prayā̠jā i̍jyantē । navā̍nūyā̠jāḥ । a̠ṣṭau ha̠vīgṃṣi̍ । dvāvā̍ghā̠rau । dvāvājya̍bhāgau ॥ 21 ॥

tri̠gṃ̠śa-thsampa̍dyantē । tri̠gṃ̠śada̍kṣarā vi̠rāṭ । anna̍ṃ vi̠rāṭ । vi̠rājai̠vānnādya̠mava̍ rundhē । yaja̍mānō̠ vā ēka̍kapālaḥ । tēja̠ ājya̎m । yadēka̍kapāla̠ ājya̍mā̠naya̍ti । yaja̍mānamē̠va tēja̍sā̠ sama̍rdhayati । yaja̍mānō̠ vā ēka̍kapālaḥ । pa̠śava̠ ājya̎m ॥ 22 ॥

yadēka̍kapāla̠ ājya̍mā̠naya̍ti । yaja̍mānamē̠va pa̠śubhi̠-ssama̍rdhayati । yadalpa̍mā̠nayē̎t । alpā̍ ēna-mpa̠śavō̍ bhu̠ñjanta̠ upa̍tiṣṭhērann । ya-dba̠hvā̍nayē̎t । ba̠hava̍ ēna-mpa̠śavō bhu̍ñjanta̠ upa̍tiṣṭhērann । ba̠hvā̍nīyā̠viḥ pṛ̍ṣṭha-ṅkuryāt । ba̠hava̍ ē̠vaina̍-mpa̠śavō̍ bhu̠ñjanta̠ upa̍tiṣṭhantē । yaja̍mānō̠ vā ēka̍kapālaḥ । yadēka̍kapālasyāva̠dyēt ॥ 23 ॥

yaja̍māna̠syāva̍dyēt । udvā̠ mādyē̠-dyaja̍mānaḥ । pra vā̍ mīyēta । sa̠kṛdē̠va hō̍ta̠vya̍ḥ । sa̠kṛdi̍va̠ hi su̍va̠rgō lō̠kaḥ । hu̠tvā-'bhi ju̍hōti । yaja̍mānamē̠va su̍va̠rgaṃ lō̠ka-ṅga̍mayi̠tvā । tēja̍sā̠ sama̍rdhayati । yaja̍mānō̠ vā ēka̍kapālaḥ । su̠va̠rgō lō̠ka ā̍hava̠nīya̍ḥ ॥ 24 ॥

yadēka̍kapāla-māhava̠nīyē̍ ju̠hōti̍ । yaja̍mānamē̠va su̍va̠rgaṃ lō̠ka-ṅga̍mayati । yaddhastē̍na juhu̠yāt । su̠va̠rgā-llō̠kā-dyaja̍māna̠-mava̍viddhyēt । sru̠chā ju̍hōti । su̠va̠rgasya̍ lō̠kasya̠ sama̍ṣṭyai । ya-tprāmpadyē̍ta । dē̠va̠lō̠kama̠bhi ja̍yēt । ya-dda̍kṣi̠ṇā pi̍tṛlō̠kam । ya-tpra̠tyak ॥ 25 ॥

rakṣāgṃ̍si ya̠jñagṃ ha̍nyuḥ । yadudaṅṅ̍ । ma̠nu̠ṣya̠lō̠ka-ma̠bhija̍yēt । prati̍ṣṭhitō hōta̠vya̍ḥ । ēka̍kapāla̠ṃ vai pra̍ti̠tiṣṭha̍nta̠-ndyāvā̍pṛthi̠vī anu̠ prati̍tiṣṭhataḥ । dyāvā̍pṛthi̠vī ṛ̠tava̍ḥ । ṛ̠tūn. ya̠jñaḥ । ya̠jñaṃ yaja̍mānaḥ । yaja̍māna-mpra̠jāḥ । tasmā̠t-prati̍ṣṭhitō hōta̠vya̍ḥ ॥ 26 ॥

vā̠jinō̍ yajati । a̠gnirvā̠yu-ssūrya̍ḥ । tē vai vā̠jina̍ḥ । tānē̠va ta-dya̍jati । athō̠ khalvā̍huḥ । Chandāgṃ̍si̠ vai vā̠jina̠ iti̍ । tānyē̠va ta-dya̍jati । ṛ̠khsā̠mē vā indra̍sya̠ harī̍ sōma̠pānau̎ । tayō̎ḥ pari̠dhaya̍ ā̠dhāna̎m । vāji̍na-mbhāga̠dhēya̎m ॥ 27 ॥

yadapra̍hṛtya pari̠dhīñju̍hu̠yāt । a̠ntarā̍dhānābhyā-ṅghā̠sa-mpraya̍chChēt । pra̠hṛtya̍ pari̠dhīñju̍hōti । nirā̍dhānābhyāmē̠va ghā̠sa-mpraya̍chChati । ba̠r̠hiṣi̍ viṣi̠ñchanvāji̍na̠-māna̍yati । pra̠jā vai ba̠ra̠.hiḥ । rētō̠ vāji̍nam । pra̠jāsvē̠va rētō̍ dadhāti । sa̠mu̠pa̠hūya̍ bhakṣayanti । ē̠ta-thsō̍mapīthā̠ hyē̍tē । athō̍ ā̠tmannē̠va rētō̍ dadhatē । yaja̍māna utta̠mō bha̍kṣayati । pa̠śavō̠ vai vāji̍nam । yaja̍māna ē̠va pa̠śū-nprati̍ṣṭhāpayanti ॥ 28 ॥
(lō̠kō - ba̍hurū̠pa-mbha̍va̠ - tyājya̍bhāgau - pa̠śava̠ ājya̍ - mava̠dyē - dā̍hava̠nīya̍ḥ - pra̠tyak - tasmā̠-tprati̍ṣṭhitō hōta̠vyō̍ - bhāga̠dhēya̍ - mē̠tē cha̠tvāri̍ cha) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - varuṇapraghāsāḥ
pra̠jāpa̍ti-ssavi̠tā bhū̠tvā pra̠jā a̍sṛjata । tā ē̍na̠matya̍manyanta । tā a̍smā̠dapā̎krāmann । tā varu̍ṇō bhū̠tvā pra̠jā varu̍ṇēnāgrāhayat । tāḥ pra̠jā varu̍ṇagṛhītāḥ । pra̠jāpa̍ti̠-mpuna̠rupā̍dhāvannā̠tha-mi̠chChamā̍nāḥ । sa ē̠tān-pra̠jāpa̍ti-rvaruṇa praghā̠sāna̍paśyat । tānnira̍vapat । tairvai sa pra̠jā va̍ruṇa-pā̠śāda̍muñchat । ya-dva̍ruṇa-praghā̠sā ni̍ru̠pyantē̎ ॥ 29 ॥

pra̠jānā̠mava̍ruṇagrāhāya । tāsā̠-ndakṣi̍ṇō bā̠hu-rnya̍kna̠ āsī̎t । sa̠vyaḥ prasṛ̍taḥ । sa ē̠tā-ndvi̠tīyā̎-ndakṣiṇa̠tō vēdi̠muda̍hann । tatō̠ vai sa pra̠jānā̠-ndakṣi̍ṇa-mbā̠hu-mprāsā̍rayat । ya-ddvi̠tīyā̎-ndakṣiṇa̠tō vēdi̍mu̠ddhanti̍ । pra̠jānā̍mē̠va ta-dyaja̍mānō̠ dakṣi̍ṇa-mbā̠hu-mprasā̍rayati । tasmā̎chchāturmāsyayā̠jya̍muṣmi̍n ँlō̠ka u̍bha̠yābā̍huḥ । ya̠jñābhi̍jita̠gg̠ hya̍sya । pṛ̠tha̠mā̠trā-dvēdī̠ asa̍bhinnnē bhavataḥ ॥ 30 ॥

tasmā̎t-pṛthamā̠traṃ vyagṃsau̎ । utta̍rasyā̠ṃ vēdyā̍muttaravē̠dimupa̍ vapati । pa̠śavō̠ vā u̍ttaravē̠diḥ । pa̠śūnē̠vāva̍ rundhē । athō̍ yajñapa̠ruṣō-'na̍ntarityai । ē̠ta-dbrā̎hmaṇānyē̠va pañcha̍ ha̠vīgṃṣi̍ । athai̠ṣa ai̎mdrā̠gnō bha̍vati । prā̠ṇā̠pā̠nau vā ē̠tau dē̠vānā̎m । yadi̍ndrā̠gnī । yadai̎mdrā̠gnō bhava̍ti ॥ 31 ॥

prā̠ṇā̠pā̠nāvē̠vāva̍ rundhē । ōjō̠ bala̠ṃ vā ē̠tau dē̠vānā̎m । yadi̍ndrā̠gnī । yadai̎mdrā̠gnō bhava̍ti । ōjō̠ bala̍mē̠vāva̍ rundhē । mā̠ru̠tyā̍mikṣā̍ bhavati । vā̠ru̠ṇyā̍mikṣā̎ । mē̠ṣī cha̍ mē̠ṣaścha̍ bhavataḥ । mi̠thu̠nā ē̠va pra̠jā va̍ruṇapā̠śā-nmu̍ñchati । lō̠ma̠śau bha̍vatō mēddhya̠tvāya̍ ॥ 32 ॥

śa̠mī̠pa̠rṇānyupa̍ vapati । ghā̠samē̠vābhyā̠mapi̍ yachChati । pra̠jāpa̍tima̠nnādya̠-nnōpā̍namat । sa ē̠tēna̍ śa̠tēddhmē̍na ha̠viṣā̠ 'nnādya̠ma-vā̍rundha । ya-tpa̍ra-śśa̠tāni̍ śamīpa̠rṇāni̠ bhava̍nti । a̠nnādya̠syāva̍-ruddhyai । sau̠myāni̠ vai ka̠rīrā̍ṇi । sau̠myā khalu̠ vā āhu̍ti-rdi̠vō vṛṣṭi̍-ñchyāvayati । yat-ka̠rīrā̍ṇi̠ bhava̍nti । sau̠myayai̠vāhu̍tyā di̠vō vṛṣṭi̠mava̍ rundhē । kā̠ya ēka̍kapālō bhavati । pra̠jānā̎-ṅka̠tvāṃya̍ । pra̠ti̠pū̠ru̠ṣa-ṅka̍rambha pā̠trāṇi̍ bhavanti । jā̠tā ē̠va pra̠jā va̍ruṇapā̠śā-nmu̍ñchati । ēka̠-mati̍riktam । ja̠ni̠ṣyamā̍ṇā ē̠va pra̠jā va̍ruṇapā̠śā-nmu̍ñchati ॥ 33 ॥
(ni̠ru̠pyantē̍- bhavatō̠ - bhava̍ti - mēddhya̠tvāya̍ - rundhē̠ ṣaṭcha̍) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - tachChēṣaḥ
utta̍rasyā̠ṃ vēdyā̍ma̠nyāni̍ ha̠vīgṃṣi̍ sādayati । dakṣi̍ṇāyā-mmāru̠tīm । a̠pa̠dhu̠ramē̠vainā̍ yunakti । athō̠ ōja̍ ē̠vāsā̠mava̍harati । tasmā̠-dbrahma̍ṇaścha kṣa̠trāchcha̠ viśō̎-'nyatō-'pakra̠miṇī̎ḥ । mā̠ru̠tyā pūrva̍yā̠ pracha̍rati । anṛ̍tamē̠vāva̍ yajatē । vā̠ru̠ṇyōtta̍rayā । a̠nta̠ta ē̠va varu̍ṇa̠mava̍-yajatē । yadē̠vāddhva̠ryuḥ ka̠rōti̍ ॥ 34 ॥

ta-tpra̍tiprasthā̠tā ka̍rōti । tasmā̠-dyachChrēyā̎n-ka̠rōti̍ । ta-tpāpī̍yān-karōti । patnīṃ̎ ँvāchayati । mēddhyā̍mē̠vainā̎-ṅkarōti । athō̠ tapa̍ ē̠vainā̠mupa̍ nayati । yajjā̠ragṃ santa̠-nna pra̍brū̠yāt । pri̠ya-ñjñā̠tigṃ ru̍ndhyāt । a̠sau mē̍ jā̠ra iti̠ nirdi̍śēt । ni̠rdiśyai̠vaina̍ṃ varuṇapā̠śēna̍ grāhayati ॥ 35 ॥

pra̠ghā̠syān̍. havāmaha̠ iti̠ patnī̍-mu̠dāna̍yati । ahva̍tai̠vainā̎m । yat-patnī̍ purōnuvā̠kyā̍manu brū̠yāt । nirvī̎ryō̠ yaja̍māna-ssyāt । yaja̍mā̠nō 'nvā̍ha । ā̠tmannē̠va vī̠rya̍-ndhattē । u̠bhau yā̠jyāgṃ̍ savīrya̠tvāya̍ । yadgrāmē̠ yadara̍ṇya̠ ityā̍ha । ya̠thō̠di̠tamē̠va varu̍ṇa̠mava̍ yajatē । ya̠ja̠mā̠na̠dē̠va̠tyō̍ vā ā̍hava̠nīya̍ḥ ॥ 36 ॥

bhrā̠tṛ̠vya̠ dē̠va̠tyō̍ dakṣi̍ṇaḥ । yadā̍hava̠nīyē̍ juhu̠yāt । yaja̍mānaṃ varuṇapā̠śēna̍ grāhayēt । dakṣi̍ṇē̠ 'gnau ju̍hōti । bhrātṛ̍vyamē̠va va̍ruṇapā̠śēna̍ grāhayati । śūrpē̍ṇa juhōti । anya̍mē̠va varu̍ṇa̠mava̍yajatē । śī̠r̠ṣanna̍dhi ni̠dhāya̍ juhōti । śī̠r̠ṣa̠ta ē̠va varu̍ṇa̠mava̍ yajatē । pra̠tyantiṣṭha̍ñjuhōti ॥ 37 ॥

pra̠tyaṅṅē̠va varu̍ṇapā̠śā-nnirmu̍chyatē । akra̠nkarma̍ karma̠kṛta̠ ityā̍ha । dē̠vānṛ̠ṇa-nni̍rava̠dāya̍ । a̠nṛ̠ṇā gṛ̠hānupa̠-prētēti̠ vāvaitadā̍ha । varu̍ṇa gṛhīta̠ṃ vā ē̠ta-dya̠jñasya̍ । ya-dyaju̍ṣā gṛhī̠tasyā̍ti̠richya̍tē । tuṣā̎ścha niṣkā̠saścha̍ । tuṣai̎ścha niṣkā̠sēna̍ chāvabhṛ̠thamavai̍ti । varu̍ṇa-gṛhītēnai̠va varu̍ṇa̠mava̍yajatē । a̠pō̍-'vabhṛ̠thamavai̍ti ॥ 38 ॥

a̠phsu vai varu̍ṇaḥ । sā̠kṣādē̠va varu̍ṇa̠mava̍ yajatē । prati̍yutō̠ varu̍ṇasya̠ pāśa̠ ityā̍ha । va̠ru̠ṇa̠pā̠śādē̠va nirmu̍chyatē । apra̍tīkṣa̠-māya̍nti । varu̍ṇasyā̠ntar​hi̍tyai । ēdhō̎-'syēdhiṣī̠mahītyā̍ha । sa̠midhai̠vāgni-nna̍ma̠syanta̍ u̠pāya̍nti । tējō̍-'si̠ tējō̠ mayi̍ dhē̠hītyā̍ha । tēja̍ ē̠vātmandha̍ttē ॥ 39 ॥
(ka̠rōti̍ - grāhaya - tyāhava̠nīya̠ - stiṣṭha̍ñjuhō - tya̠pō̍-'vabhṛ̠thamavai̍ti - dhattē) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - sākamēdhāḥ
dē̠vā̠su̠rā-ssaṃya̍ttā āsann । sō̎-'gnira̍bravīt । mamē̠ya-manī̍kavatī ta̠nūḥ । tā-mprī̍ṇīta । athāsu̍rāna̠bhi bha̍viṣya̠thēti̍ । tē dē̠vā a̠gnayē-'nī̍kavatē purō̠ḍāśa̍ma̠ṣṭāka̍pāla̠-nnira̍vapann । sō̎-'gniranī̍kavā̠n-thsvēna̍ bhāga̠dhēyē̍na prī̠taḥ । cha̠tu̠rdhā 'nī̍kā-nyajanayata । tatō̍ dē̠vā abha̍vann । parā 'su̍rāḥ ॥ 40 ॥

yada̠gnayē-'nī̍kavatē purō̠ḍāśa̍ma̠ṣṭāka̍pāla-nni̠rvapa̍ti । a̠gnimē̠vānī̍kavanta̠gg̠ svēna̍ bhāga̠dhēyē̍na prīṇāti । sō̎-'gniranī̍kavā̠n-thsvēna̍ bhāga̠dhēyē̍na prī̠taḥ । cha̠tu̠rdhā 'nī̍kāni janayatē । a̠sau vā ā̍di̠tyō̎-'gni-ranī̍kavān । tasya̍ ra̠śmayō-'nī̍kāni । sā̠kagṃ sūryē̍ṇōdya̠tā nirva̍pati । sā̠kṣādē̠vāsmā̠ anī̍kāni janayati । tē-'su̍rā̠ḥ parā̍jitā̠ yanta̍ḥ । dyāvā̍pṛthi̠vī upā̎śrayann ॥ 41 ॥

tē dē̠vā ma̠rudbhya̍-ssāntapa̠nēbhya̍ścha̠ru-nnira̍vapann । tā-ndyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍-mē̠vōbha̠yata̠-ssama̍tapann । yanma̠rudbhya̍-ssāntapa̠nēbhya̍ścha̠ru-nni̠rvapa̍ti । dyāvā̍pṛthi̠vībhyā̍mē̠va tadu̍bha̠yatō̠ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyā̠n-thsanta̍pati । ma̠ddhyandi̍nē̠ nirva̍pati । tar​hi̠ hi tē-'kṣṇi̍ṣṭha̠-ntapa̍ti । cha̠rurbha̍vati । sa̠rvata̍ ē̠vainā̠n-thsanta̍pati । tē dē̠vā-śśvō̍ vija̠yina̠-ssanta̍ḥ । sarvā̍sā-ndu̠gdhē gṛ̍hamē̠dhīya̍-ñcha̠ru-nnira̍vapann ॥ 42 ॥

āśi̍tā ē̠vādyōpa̍vasāma । kasya̠ vā-'hē̠dam । kasya̍ vā̠ śvō bha̍vi̠tēti̍ । sa śṛ̠tō̍-'bhavat । tasyāhu̍tasya̠ nāśñann̍ । na hi dē̠vā ahu̍tasyā̠śñanti̍ । tē̎-'bruvann । kasmā̍ i̠magṃ hō̎ṣyāma̠ iti̍ । ma̠rudbhyō̍ gṛhamē̠dhibhya̠ itya̍bruvann । ta-mma̠rudbhyō̍ gṛhamē̠dhibhyō̍-'juhavuḥ ॥ 43 ॥

tatō̍ dē̠vā abha̍vann । parā-'su̍rāḥ । yasyai̠vaṃ vi̠duṣō̍ ma̠rudbhyō̍ gṛhamē̠dhibhyō̍ gṛ̠hē juhva̍ti । bhava̍tyā̠tmanā̎ । parā̎-'sya̠ bhrātṛ̍vyō bhavati । yadvai ya̠jñasya̍ pāka̠trā kri̠yatē̎ । pa̠śa̠vya̍-ntat । pā̠ka̠trā vā ē̠tatkri̍yatē । yannēddhmāba̠r̠hi-rbhava̍ti । na sā̍midhē̠nī-ra̠nvāha̍ ॥ 44 ॥

na pra̍yā̠jā i̠jyantē̎ । nānū̍yā̠jāḥ । ya ē̠vaṃ vēda̍ । pa̠śu̠mā-nbha̍vati । ājya̍bhāgau yajati । ya̠jñasyai̠va chakṣu̍ṣī̠ nāntarē̍ti । ma̠rutō̍ gṛhamē̠dhinō̍ yajati । bhā̠ga̠dhēyē̍-nai̠vainā̠n-thsama̍rdhayati । a̠gnigg​ svi̍ṣṭa̠kṛta̍ṃ yajati̠ prati̍ṣṭhityai । iḍā̎mtō bhavati । pa̠śavō̠ vā iḍā̎ । pa̠śuṣvē̠vōpari̍ṣṭā̠-tprati̍ tiṣṭhati ॥ 45 ॥
(asu̍rā - aśrayan - gṛhamē̠dhīyaṃ̍ cha̠ru-nnira̍vapan - najuhavu - ra̠nvā - hēḍā̎mtō bhavati̠ dvē cha̍) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - tachChēṣaḥ
yatpatnī̍ gṛhamē̠dhīya̍-syāśñī̠yāt । gṛ̠ha̠mē̠ddhyē̍va syā̎t । vi tva̍sya ya̠jña ṛ̍dhyēta । yannāśñī̠yāt । agṛ̍hamēdhī syāt । nāsya̍ ya̠jñō vyṛ̍ddhyēta । prati̍vēśa-mpachēyuḥ । tasyā̎śñīyāt । gṛ̠ha̠mē̠ddhyē̍va bha̍vati । nāsya̍ ya̠jñō vyṛ̍ddhyatē ॥ 46 ॥

tē dē̠vā gṛ̍hamē̠dhīyē̍nē̠ṣṭvā । āśi̍tā abhavann । āñja̍tā̠bhya̍ñjata । anu̍ va̠thsā-na̍vāsayann । tēbhyō-'su̍rā̠ḥ, kṣudha̠-mprāhi̍ṇvann । sā dē̠vēṣu̍ lō̠kamavi̍ttvā । asu̍rā̠n-puna̍ragachChat । gṛ̠ha̠mē̠dhīyē̍nē̠ṣṭvā । āśi̍tā bhavanti । āñja̍tē̠-'bhya̍ñjatē ॥ 47 ॥

anu̍ va̠thsān. vā̍sayanti । bhrātṛ̍vyāyai̠va ta-dyaja̍māna̠ḥ, kṣudha̠-mprahi̍ṇōti । tē dē̠vā gṛ̍hamē̠dhīyē̍nē̠ṣṭvā । indrā̍ya niṣkā̠sa-nnya̍dadhuḥ । a̠smānē̠va śva indrō̠ nihi̍tabhāga upāvarti̠tēti̍ । tānindrō̠ nihi̍tabhāga u̠pāva̍rtata । gṛ̠ha̠mē̠dhīyē̍nē̠ṣṭvā । indrā̍ya niṣkā̠sa-nnida̍ddhyāt । indra̍ ē̠vaina̠-nnihi̍tabhāga u̠pāva̍rtatē । gār​ha̍patyē juhōti ॥ 48 ॥

bhā̠ga̠dhēyē̍nē̠vaina̠gṃ̠ sama̍rdhayati । ṛ̠ṣa̠bhamāhva̍yati । va̠ṣa̠ṭkā̠ra ē̠vāsya̠ saḥ । athō̍ indri̠yamē̠va ta-dvī̠rya̍ṃ yaja̍mānō̠ bhrātṛ̍vyasya vṛṅktē । indrō̍ vṛ̠tragṃ ha̠tvā । parā̎-mparā̠vata̍-magachChat । apā̍rādha̠miti̠ manya̍mānaḥ । sō̎-'bravīt । ka i̠daṃ vē̍diṣya̠tīti̍ । tē̎-'bruva-nma̠rutō̠ vara̍ṃ vṛṇāmahai ॥ 49 ॥

atha̍ va̠yaṃ vē̍dāma । a̠smabhya̍mē̠va pra̍tha̠magṃ ha̠virniru̍pyātā̠ iti̍ । ta ē̍na̠maddhya̍-krīḍann । tatkrī̠ḍinā̎-ṅkrīḍi̠tvam । ya-nma̠rudbhya̍ḥ krī̠ḍibhya̍ḥ pratha̠magṃ ha̠virni̍ru̠pyatē̠ viji̍tyai । sā̠kagṃ sūryē̍ṇōdya̠tā nirva̍pati । ē̠tasmi̠n vai lō̠ka indrō̍ vṛ̠trama̍ha̠n-thsamṛ̍ddhyai । ē̠ta-dbrā̎hmaṇānyē̠va pañcha̍ ha̠vīgṃṣi̍ । ē̠ta-dbrā̎hmaṇa aindrā̠gnaḥ । athai̠ṣa ai̠ndraścha̠ru-rbha̍vati ॥ 50 ॥

u̠ddhā̠raṃ vā ē̠tamindra̠ uda̍harata । vṛ̠tragṃ ha̠tvā । a̠nyāsu̍ dē̠vatā̠svadhi̍ । yadē̠ṣa ai̠ndra-ścha̠ru-rbhava̍ti । u̠ddhā̠ramē̠va taṃ yaja̍māna̠ uddha̍ratē । a̠nyāsu̍ pra̠jāsvadhi̍ । vai̠śva̠ka̠rma̠ṇa ēka̍kapālō bhavati । viśvā̎nyē̠va tēna̠ karmā̍ṇi̠ yaja̍mā̠nō 'va̍rundhē ॥ 51 ॥
(ṛ̠ddhya̠tē̠-'-bhya̍ñjatē-juhōti-vṛṇāmahai-bhavatya̠- +ṣṭau cha̍) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - pitṛyajñaḥ
vai̠śva̠dē̠vēna̠ vai pra̠jāpa̍tiḥ pra̠jā a̍sṛjata । tā va̍ruṇa-praghā̠sai-rva̍ruṇapā̠śāda̍muñchat । sā̠ka̠mē̠dhaiḥ pratya̍sthāpayat । trya̍mbakai ru̠dra-nni̠ravā̍dayata । pi̠tṛ̠ya̠jñēna̍ suva̠rgaṃ lō̠kama̍gamayat । ya-dvai̎śvadē̠vēna̠ yaja̍tē । pra̠jā ē̠va ta-dyaja̍māna-ssṛjatē । tā va̍ruṇa-praghā̠sai-rva̍ruṇapā̠śā-nmu̍ñchati । sā̠ka̠mē̠dhaiḥ prati̍ṣṭhāpayati । trya̍mbakairu̠dra-nni̠rava̍dayatē ॥ 52 ॥

pi̠tṛ̠ya̠jñēna̍ suva̠rgaṃ lō̠ka-ṅga̍mayati । da̠kṣi̠ṇa̠taḥ prā̍chīnāvī̠tī nirva̍pati । da̠kṣi̠ṇāvṛ̠ddhi pi̍tṛ̠ṇām । anā̍dṛtya̠ tat । u̠tta̠ra̠ta ē̠vōpa̠vīya̠ nirva̍pēt । u̠bhayē̠ hi dē̠vāścha̍ pi̠tara̍śchē̠jyantē̎ । athō̠ yadē̠va da̍kṣiṇā̠rdhē̍-'dhi̠ śraya̍ti । tēna̍ dakṣi̠ṇāvṛ̍t । sōmā̍ya pitṛ̠matē̍ purō̠ḍāśa̠gṃ̠ ṣaṭka̍pāla̠-nnirva̍pati । sa̠ṃva̠thsa̠rō vai sōma̍ḥ pitṛ̠mān ॥ 53 ॥

sa̠ṃva̠thsa̠ramē̠va prī̍ṇāti । pi̠tṛbhyō̍ bar​hi̠ṣadbhyō̍ dhā̠nāḥ । māsā̠ vai pi̠tarō̍ bar​hi̠ṣada̍ḥ । māsā̍nē̠va prī̍ṇāti । yasmi̠n vā ṛ̠tau puru̍ṣaḥ pra̠mīya̍tē । sō̎-'syā̠muṣmi̍n ँlō̠kē bha̍vati । ba̠hu̠rū̠pā dhā̠nā bha̍vanti । a̠hō̠rā̠trāṇā̍-ma̠bhiji̍tyai । pi̠tṛbhyō̎ 'gniṣvā̠ttēbhyō̍ ma̠ntham । a̠rdha̠mā̠sā vai pi̠tarō̎-'gniṣvā̠ttāḥ ॥ 54 ॥

a̠rdha̠mā̠sānē̠va prī̍ṇāti । a̠bhi̠vā̠nyā̍yai du̠gdhē bha̍vati । sā hi pi̍tṛdēva̠tya̍-ndu̠hē । ya-tpū̠rṇam । ta-nma̍nu̠ṣyā̍ṇām । u̠pa̠rya̠rdhō dē̠vānā̎m । a̠rdhaḥ pi̍tṛ̠ṇām । a̠rdha upa̍manthati । a̠rdhō hi pi̍tṛ̠ṇām । ēka̠yōpa̍manthati ॥ 55 ॥

ēkā̠ hi pi̍tṛ̠ṇām । da̠kṣi̠ṇōpa̍manthati । da̠kṣi̠ṇā vṛ̠ddhi pi̍tṛ̠ṇām । anā̍ra̠bhyōpa̍manthati । taddhi pi̠tṝn-gachCha̍ti । i̠mā-ndiśa̠ṃ vēdi̠muddha̍nti । u̠bhayē̠ hi dē̠vāścha̍ pi̠tara̍śchē̠jyantē̎ । chatu̍-ssraktirbhavati । sarvā̠ hyanu̠ diśa̍ḥ pi̠tara̍ḥ । akhā̍tā bhavati ॥ 56 ॥

khā̠tā hi dē̠vānā̎m । ma̠ddhya̠tō̎ 'gnirādhī̍yatē । a̠nta̠tō hi dē̠vānā̍-mādhī̠yatē̎ । var​ṣī̍yāni̠ddhma i̠ddhmā-dbha̍vati̠ vyāvṛ̍ttyai । pari̍ śrayati । a̠ntar​hi̍tō̠ hi pi̍tṛlō̠kō ma̍nuṣyalō̠kāt । yat-paru̍ṣi di̠nam । ta-ddē̠vānā̎m । yada̍nta̠rā । ta-nma̍nu̠ṣyā̍ṇām ॥ 57 ॥

ya-thsamū̍lam । ta-tpi̍tṛ̠ṇām । samū̍la-mba̠r̠hi-rbha̍vati̠ vyāvṛ̍ttyai । da̠kṣi̠ṇā stṛ̍ṇāti । da̠kṣi̠ṇā vṛ̠ddhi pi̍tṛ̠ṇām । triḥ paryē̍ti । tṛ̠tīyē̠ vā i̠tō lō̠kē pi̠tara̍ḥ । tānē̠va prī̍ṇāti । triḥ puna̠ḥ paryē̍ti । ṣaṭthsampa̍dyantē ॥ 58 ॥

ṣaḍvā ṛ̠tava̍ḥ । ṛ̠tūnē̠va prī̍ṇāti । ya-tpra̍sta̠raṃ yaju̍ṣā gṛhṇī̠yāt । pra̠māyu̍kō̠ yaja̍māna-ssyāt । yanna gṛ̍hṇī̠yāt । a̠nā̠ya̠ta̠na-ssyā̎t । tū̠ṣṇīmē̠va nya̍syēt । na pra̠māyu̍kō̠ bhava̍ti । nānā̍yata̠naḥ । yat-trīn-pa̍ri̠dhī-npa̍rida̠ddhyāt ॥ 59 ॥

mṛ̠tyunā̠ yaja̍māna̠-mpari̍ gṛhṇīyāt । yanna pa̍ri-da̠ddhyāt । rakṣāgṃ̍si ya̠jñagṃ ha̍nyuḥ । dvau pa̍ri̠dhī pari̍dadhāti । rakṣa̍sā̠-mapa̍hatyai । athō̍ mṛ̠tyōrē̠va yaja̍māna̠-muthsṛ̍jati । ya-ttrīṇi̍ trīṇi ha̠vīg​ṣyu̍dā̠harē̍yuḥ । traya̍straya ēṣāgṃ sā̠ka-mpramī̍yērann । ēkai̍ka-manū̠chīnā̎-nyu̠dāha̍ranti । ēkai̍ka ē̠vaiṣā̍ma̠nvañcha̠ḥ pramī̍yatē । ka̠śipu̍ kaśipa̠vyā̍ya । u̠pa̠bar​ha̍ṇa-mupabar​ha̠ṇyā̍ya । āñja̍na-māñja̠nyā̍ya । a̠bhyañja̍na-mabhyañja̠nyā̍ya । ya̠thā̠bhā̠gamē̠vainā̎-nprīṇāti ॥ 60 ॥

(ni̠rava̍dayatē - pitṛ̠mā - na̍gniṣvā̠ttā - ēka̠yōpa̍ mantha̠ - tyakhā̍tā bhavati-manu̠ṣyā̍ṇāṃ - padyantē - parida̠ddhyān - mī̍yatē̠ pañcha̍ cha) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - tachChēṣaḥ
a̠gnayē̍ dē̠vēbhya̍ḥ pi̠tṛbhya̍-ssami̠ddhyamā̍nā̠yānu̍brū̠hītyā̍ha ।
u̠bhayē̠ hi dē̠vāścha̍ pi̠tara̍śchē̠jyantē̎ । ēkā̠manvā̍ha । ēkā̠ hi pi̍tṛ̠ṇām । triranvā̍ha । trir​hi dē̠vānā̎m । ā̠ghā̠rāvāghā̍rayati । ya̠jña̠ pa̠ruṣō̠rana̍ntarityai । nār​ṣē̠yaṃ vṛ̍ṇītē । na hōtā̍ram ॥ 61 ॥

yadā̍r​ṣē̠yaṃ vṛ̍ṇī̠ta । yaddhōtā̍ram । pra̠māyu̍kō̠ yaja̍māna-ssyāt । pra̠māyu̍kō̠ hōtā̎ । tasmā̠nna vṛ̍ṇītē । yaja̍mānasya̠ hōtu̍-rgōpī̠thāya̍ । apa̍bar​hiṣaḥ prayā̠jān.-ya̍jati । pra̠jā vai ba̠r̠hiḥ । pra̠jā ē̠va mṛ̠tyōruthsṛ̍jati । ājya̍bhāgau yajati ॥ 62 ॥

ya̠jñasyai̠va chakṣu̍ṣī̠ nāntarē̍ti । prā̠chī̠nā̠vī̠tī sōma̍ṃ yajati । pi̠tṛ̠dē̠va̠tyā̍ hi । ē̠ṣā ''hu̍tiḥ । pañcha̠ kṛtvō-'va̍dyati । pañcha̠ hyē̍tā dē̠vatā̎ḥ । dvē pu̍rō-'nuvā̠kyē̎ । yā̠jyā̍ dē̠vatā̍ vaṣaṭkā̠raḥ । tā ē̠va prī̍ṇāti । santa̍ta̠mava̍ dyati ॥ 63 ॥

ṛ̠tū̠nāgṃ santa̍tyai । praivaibhya̠ḥ pūrva̍yā purō-'nuvā̠kya̍yā ''ha । praṇa̍yati dvi̠tīya̍yā । ga̠maya̍ti yā̠jya̍yā । tṛ̠tīyē̠ vā i̠tō lō̠kē pi̠tara̍ḥ । ahna̍ ē̠vainā̠-npūrva̍yā purō-'nuvā̠kya̍yā̠ 'tyāna̍yati । rātri̍yai dvi̠tīya̍yā । aivainān̍. yā̠jya̍yā gamayati । da̠kṣi̠ṇa̠tō̍-'va̠dāya̍ । uda̠ṅṅati̍ krāmati̠ vyāvṛ̍ttyai ॥ 64 ॥

ā sva̠dhētyā-śrā̍vayati । astu̍ sva̠dhēti̍ pra̠tyāśrā̍vayati । sva̠dhā nama̠ iti̠ vaṣa̍ṭkarōti । sva̠dhā̠kā̠rō hi pi̍tṛ̠ṇām । sōma̠magrē̍ yajati । sōma̍ prayājā̠ hi pi̠tara̍ḥ । sōma̍-mpitṛ̠manta̍ṃ yajati । sa̠ṃva̠thsa̠rō vai sōma̍ḥ pitṛ̠mān । sa̠ṃva̠thsa̠ramē̠va ta-dya̍jati । pi̠tṝn-ba̍r​hi̠ṣadō̍ yajati ॥ 65 ॥

yē vai yajvā̍naḥ । tē pi̠tarō̍ bar​hi̠ṣada̍ḥ । tānē̠va ta-dya̍jati । pi̠tṝna̍gniṣvā̠ttān. ya̍jati । yē vā aya̍jvānō gṛhamē̠dhina̍ḥ । tē pi̠tarō̎-'gniṣvā̠ttāḥ । tānē̠va ta-dya̍jati । a̠gni-ṅka̍vya̠vāha̍naṃ yajati । ya ē̠va pi̍tṛ̠ṇāma̠gniḥ । tamē̠va ta-dya̍jati ॥ 66 ॥

athō̠ yathā̠-'gnigg​ svi̍ṣṭa̠kṛta̠ṃ yaja̍ti । tā̠dṛgē̠va tat । ē̠tattē̍ tata̠ yē cha̠ tvāmanviti̍ ti̠sṛṣu̍ sra̠ktīṣu̠ nida̍dhāti । tasmā̠dā tṛ̠tīyā̠-tpuru̍ṣā̠nnāma̠ na gṛ̍hṇanti । ē̠tāva̍ntō̠ hījyantē̎ । atra̍ pitarō yathābhā̠ga-mma̍ndaddhva̠mityā̍ha । hlīkā̠ hi pi̠tara̍ḥ । uda̍ñchō̠ niṣkrā̍manti । ē̠ṣā vai ma̍nu̠ṣyā̍ṇā̠-ndik । svāmē̠va ta-ddiśa̠manu̠ niṣkrā̍manti ॥ 67 ॥

ā̠ha̠va̠nīya̠-mupa̍tiṣṭhantē । nyē̍vāsmai̠ taddhnu̍vatē । yathsa̠tyā̍hava̠nīyē̎ । athā̠nyatra̠ chara̍nti । ātami̍tō̠rupa̍tiṣṭhantē । a̠gnimē̠vōpa̍dra̠ṣṭāra̍-ṅkṛ̠tvā । pi̠tṝ-nni̠rava̍dayantē । anta̠ṃ vā ē̠tē prā̠ṇānā̎-ṅgachChanti । ya ātami̍tōrupa̠tiṣṭha̍ntē । su̠sa̠ndṛśa̍-ntvā va̠yamityā̍ha ॥ 68 ॥

prā̠ṇō vai su̍sa̠ndṛk । prā̠ṇamē̠vātman-da̍dhatē । yōjā̠ nvi̍ndra tē̠ harī̠ ityā̍ha । prā̠ṇamē̠va puna̍rayukta । akṣa̠nnamī̍madanta̠ hīti̠ gār​ha̍patya̠-mupa̍tiṣṭhantē । akṣa̠nnamī̍mada̠ntātha̠ tvōpa̍tiṣṭhāmaha̠ iti̠ vāvaitadā̍ha । amī̍madanta pi̠tara̍-ssō̠myā itya̠bhi prapa̍dyantē । amī̍madanta pi̠tarō-'tha̍ tvā̠-'bhi prapa̍dyāmaha̠ iti̠ vāvaitadā̍ha । a̠paḥ pari̍ṣiñchati । mā̠rjaya̍tyē̠vainān̍ ॥ 69 ॥

athō̍ ta̠rpaya̍tyē̠va । tṛpya̍ti pra̠jayā̍ pa̠śubhi̍ḥ । ya ē̠vaṃ vēda̍ । apa̍ bar​hiṣāvanūyā̠jau ya̍jati । pra̠jā vai ba̠r̠hiḥ । pra̠jā ē̠va mṛ̠tyōruthsṛ̍jati । cha̠tura̍ḥ prayā̠jān. ya̍jati । dvāva̍nūyā̠jau । ṣaṭthsampa̍dyantē । ṣaḍvā ṛ̠tava̍ḥ ॥ 70 ॥

ṛ̠tūnē̠va prī̍ṇāti । na patnyanvā̎stē । na saṃyā̍jayanti । yatpatnya̠nvāsī̍ta । yathsa̍ṃyā̠jayē̍yuḥ । pra̠māyu̍kā syāt । tasmā̠nnānvā̎stē । na saṃyā̍jayanti । patni̍yai gōpī̠thāya̍ ॥ 71 ॥
(hōtā̍ra̠ - mājya̍bhāgau yajati̠ - santa̍ta̠mava̍dyati̠ - vyāvṛ̍ttyai - bar​hi̠ṣadō̍ yajati̠ - tamē̠va ta-dya̍ja̠- tyanu̠ niṣkrā̍mantyā - hai - nān - ṛ̠tavō̠ - +nava̍ cha) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - tryambakahavīṃṣi
pra̠ti̠pū̠ru̠ṣamēka̍kapālā̠-nnirva̍pati । jā̠tā ē̠va pra̠jā ru̠drānni̠rava̍dayatē । ēka̠mati̍riktam । ja̠ni̠ṣyamā̍ṇā ē̠va pra̠jā ru̠drānni̠rava̍dayatē । ēka̍kapālā bhavanti । ē̠ka̠dhaiva ru̠dra-nni̠rava̍dayatē । nābhighā̍rayati । yada̍bhighā̠rayē̎t । a̠nta̠ra̠va̠chā̠riṇagṃ̍ ru̠dra-ṅku̍ryāt । ē̠kō̠lmu̠kēna̍ yanti ॥ 72 ॥

taddhi ru̠drasya̍ bhāga̠dhēya̎m । i̠mā-ndiśa̍ṃ yanti । ē̠ṣā vai ru̠drasya̠ dik । svāyā̍mē̠va di̠śi ru̠dra-nni̠rava̍dayatē । ru̠drō vā a̍pa̠śukā̍yā̠ āhu̍tyai̠ nāti̍ṣṭhata । a̠sau tē̍ pa̠śuriti̠ nirdi̍śē̠dya-ndvi̠ṣyāt । yamē̠va dvēṣṭi̍ । tama̍smai pa̠śu-nnirdi̍śati । yadi̠ na dvi̠ṣyāt । ā̠khustē̍ pa̠śuriti̍ brūyāt ॥ 73 ॥

na grā̠myā-npa̠śūn. hi̠nasti̍ । nāra̠ṇyān । cha̠tu̠ṣpa̠thē ju̍hōti । ē̠ṣa vā a̍gnī̠nā-mpaḍbī̍śō̠ nāma̍ । a̠gni̠vatyē̠va ju̍hōti । ma̠ddhya̠mēna̍ pa̠rṇēna̍ juhōti । srugghyē̍ṣā । athō̠ khalu̍ । a̠nta̠mēnai̠va hō̍ta̠vya̎m । a̠nta̠ta ē̠va ru̠dra-nni̠rava̍dayatē ॥ 74 ॥

ē̠ṣa tē̍ rudra bhā̠ga-ssa̠ha svasrā-'mbi̍ka̠yētyā̍ha । śa̠radvā a̠syāmbi̍kā̠ svasā̎ । tayā̠ vā ē̠ṣa hi̍nasti । yagṃ hi̠nasti̍ । tayai̠vainagṃ̍ sa̠ha śa̍mayati । bhē̠ṣa̠ja-ṅgava̠ ityā̍ha । yāva̍nta ē̠va grā̠myāḥ pa̠śava̍ḥ । tēbhyō̍ bhēṣa̠ja-ṅka̍rōti । avā̎mba ru̠drama̍dima̠hītyā̍ha । ā̠śiṣa̍mē̠vaitāmāśā̎stē ॥ 75 ॥

trya̍mbakaṃ yajāmaha̠ ityā̍ha । mṛ̠tyō-rmu̍kṣīya̠ mā 'mṛtā̠diti̠ vāvaitadā̍ha । utki̍ranti । bhaga̍sya līphsantē । mūtē̍ kṛ̠tvā-''sa̍janti । yathā̠ jana̍ṃ ya̠tē̍-'va̠sa-ṅka̠rōti̍ । tā̠dṛgē̠vatat । ē̠ṣa tē̍ rudra bhā̠ga ityā̍ha ni̠rava̍ttyai । apra̍tīkṣa̠māya̍nti । a̠paḥ pari̍ṣiñchati । ru̠drasyā̠ntar​hi̍tyai । pra vā ē̠tē̎-'smā-llō̠kāchchya̍vantē । yē trya̍mbakai̠śchara̍nti । ā̠di̠tya-ñcha̠ru-mpuna̠rētya̠ nirva̍pati । i̠yaṃ vā adi̍tiḥ । a̠syāmē̠va prati̍ tiṣṭhanti ॥ 76 ॥
(ya̠nti̠ - brū̠yā̠n - ni̠rava̍dayatē - śāstē - siñchati̠ ṣaṭcha̍) (a. 10)

(anu̍matyai - vaiśvadē̠vēna̠ tā-ssṛ̠ṣṭā - stri̠vṛt - pra̠jāpa̍ti-ssavi̠ - tōtta̍rasyāṃ - dēvāsu̠rā-ssō̎-'gni--r ya-tpatnī̍ -vaiśvadē̠vēna̠ tā va̍ruṇapraghā̠sai - ra̠gnayē̍ dē̠vēbhya̍ḥ - pratipūru̠ṣa-ndaśa̍)

(anu̍matyai - prathama̠jō va̠thsō - ba̍hurū̠pā hi pa̠śava̠ - stasmā̎-tpṛthamā̠traṃ - ँyada̠gnayē-'nī̍kavata - uddhā̠raṃ vā - a̠gnayē̍ dē̠vēbhya̍ - ṛ̠tūnē̠va ṣaṭthsa̍ptatiḥ)

(anu̍matyai̠ - prati̍ tiṣṭhanti)

॥ hari̍ḥ ōm ॥

॥ kṛṣṇa yajurvēdīya taittirīya brāhmaṇē prathamāṣṭakē ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ॥