କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଗଵାମୟନବ୍ରାହ୍ମଣଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଅନୁଵାକଂ 1 - ଆଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ ପୂର୍ଵପ୍ରପାଠକଶେଷଭୂତାଃ

ଉ॒ଦ୍ଧ॒ନ୍ୟମା॑ନ-ମ॒ସ୍ୟା ଅ॑ମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟମ୍ । ଅପ॑ ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ୟଁଜ॑ମାନସ୍ୟ ହନ୍ତୁ । ଶି॒ଵା ନ॑-ସ୍ସନ୍ତୁ ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ । ଶ-ନ୍ନୋ॑ ମା॒ତା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ତୋକ॑ସାତା ॥ ଶ-ନ୍ନୋ॑ ଦେ॒ଵୀର॒ଭିଷ୍ଟ॑ୟେ । ଆପୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ପୀ॒ତୟେ᳚ । ଶଂ-ୟୋଁର॒ଭି ସ୍ର॑ଵନ୍ତୁ ନଃ ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ୟ॑ ରୂ॒ପମ୍ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟା-ମ୍ପ॑ରି॒ସ୍ରସା᳚ । ସ୍ୟୋ॒ନ-ମାଵି॑ଶନ୍ତୁ ନଃ ॥ 1 ॥

ୟଦି॒ଦ-ନ୍ଦି॒ଵୋ ୟଦ॒ଦଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଃ । ସ॒ଜ॒ଞ୍ଜ୍ଞା॒ନେ ରୋଦ॑ସୀ ସମ୍ବଭୂ॒ଵତୁଃ॑ । ଊଷା᳚ନ୍ କୃ॒ଷ୍ଣମ॑ଵତୁ କୃ॒ଷ୍ଣମୂଷାଃ᳚ । ଇ॒ହୋଭୟୋ᳚-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞିୟ॒-ମାଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ ॥ ଊ॒ତୀଃ କୁ॑ର୍ଵା॒ଣୋ ୟ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵୀମଚ॑ରଃ । ଗୁ॒ହା॒କାର॑-ମାଖୁରୂ॒ପ-ମ୍ପ୍ର॒ତୀତ୍ୟ॑ । ତ-ତ୍ତେ॒ ନ୍ୟ॑କ୍ତମି॒ହ ସ॒ଭଂର॑ନ୍ତଃ । ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵେମ ଶ॒ରଦ॒-ସ୍ସଵୀ॑ରାଃ ॥ ଊର୍ଜ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ରସ॑-ମା॒ଭର॑ନ୍ତଃ । ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵେମ ଶ॒ରଦଃ॑ ପୁରୂ॒ଚୀଃ ॥ 2 ॥

ଵ॒ମ୍ରୀଭି॒-ରନୁ॑ଵିତ୍ତ॒-ଙ୍ଗୁହା॑ସୁ । ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ନ୍ତ ଉ॒ର୍ଵ୍ୟବ॑ଧିରା ଭଵାମଃ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ସୃଷ୍ଟାନା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । କ୍ଷୁ॒ଧୋପ॑ହତ୍ୟୈ ସୁଵି॒ତ-ନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ । ଉପ॒ପ୍ରଭି॑ନ୍ନ॒ମିଷ॒-ମୂର୍ଜ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟଃ॑ । ସୂଦ॑-ଙ୍ଗୃ॒ହେଭ୍ୟୋ॒ ରସ॒ମାଭ॑ରାମି ॥ ୟସ୍ୟ॑ ରୂ॒ପ-ମ୍ବିଭ୍ର॑ଦି॒ମା-ମଵି॑ନ୍ଦତ୍ । ଗୁହା॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟାଗ୍​ମ୍ ସରି॒ରସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ । ତସ୍ୟେ॒ଦଂ-ଵିଁହ॑ତ-ମା॒ଭର॑ନ୍ତଃ । ଅଛ॑ମ୍ବଟ୍କାରମ॒ସ୍ୟାଂ-ଵିଁ॑ଧେମ ॥ 3 ॥

ୟ-ତ୍ପ॒ର୍ୟପ॑ଶ୍ୟ-ଥ୍ସରି॒ରସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ । ଉ॒ର୍ଵୀମପ॑ଶ୍ୟ॒-ଜ୍ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାମ୍ । ତ-ତ୍ପୁଷ୍କ॑ରସ୍ୟା॒ୟତ॑ନା॒ଦ୍ଧି ଜା॒ତମ୍ । ପ॒ର୍ଣ-ମ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଃ ପ୍ରଥ॑ନଗ୍​ମ୍ ହରାମି ॥ ୟାଭି॒ରଦୃଗ୍​ମ୍॑ହ॒ଜ୍ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାମ୍ । ଉ॒ର୍ଵୀମି॒ମାଂ-ଵିଁ॑ଶ୍ଵଜ॒ନସ୍ୟ॑ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀମ୍ । ତା ନ॑-ଶ୍ଶି॒ଵା-ଶ୍ଶର୍କ॑ରା-ସ୍ସନ୍ତୁ॒ ସର୍ଵାଃ᳚ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେ ରେତ॑ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରଗ୍​ମ୍ ହିର॑ଣ୍ୟମ୍ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟ-ସ୍ସମ୍ଭୂ॑ତ-ମ॒ମୃତ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାସୁ॑ । ତ-ଥ୍ସ॒ଭଂର॑ନ୍ନୁତ୍ତର॒ତୋ ନି॒ଧାୟ॑ ॥ 4 ॥

ଅ॒ତି॒ ପ୍ର॒ୟଚ୍ଛ॒-ନ୍ଦୁରି॑ତି-ନ୍ତରେୟମ୍ ॥ ଅଶ୍ଵୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ୟଦ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥେ ଽତି॑ଷ୍ଠଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର-ନ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ନି॒ଲାୟ॑ । ତତ୍ତେ॒ ନ୍ୟ॑କ୍ତମି॒ହ ସ॒ଭଂର॑ନ୍ତଃ । ଶ॒ତ-ଞ୍ଜୀ॑ଵେମ ଶ॒ରଦ॒-ସ୍ସଵୀ॑ରାଃ ॥ ଊ॒ର୍ଜଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟା ଅଦ୍ଧ୍ୟୁତ୍ଥି॑ତୋ-ଽସି । ଵନ॑ସ୍ପତେ ଶ॒ତଵ॑ଲ୍​ଶୋ॒ ଵିରୋ॑ହ । ତ୍ଵୟା॑ ଵ॒ୟମିଷ॒ମୂର୍ଜ॒-ମ୍ମଦ॑ନ୍ତଃ । ରା॒ୟସ୍ପୋଷେ॑ଣ॒ ସମି॒ଷା ମ॑ଦେମ ॥ ଗା॒ୟ॒ତ୍ରି॒ୟା ହ୍ରି॒ୟମା॑ଣସ୍ୟ॒ ୟତ୍ତେ᳚ ॥ 5 ॥

ପ॒ର୍ଣମପ॑ତ-ତ୍ତୃ॒ତୀୟ॑ସ୍ୟୈ ଦି॒ଵୋ-ଽଧି॑ । ସୋ॑-ଽୟ-ମ୍ପ॒ର୍ଣ-ସ୍ସୋ॑ମପ॒ର୍ଣାଦ୍ଧି ଜା॒ତଃ । ତତୋ॑ ହରାମି ସୋମପୀ॒ଥସ୍ୟାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦଂ-ଵଁଦ॑ତାଂ॒-ୟଁତ୍ । ଉ॒ପାଶୃ॑ଣୋ-ସ୍ସୁ॒ଶ୍ରଵା॒ ଵୈ ଶ୍ରୁ॒ତୋ॑-ଽସି । ତତୋ॒ ମାମାଵି॑ଶତୁ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସମ୍ । ତ-ଥ୍ସ॒ଭଂର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତଦଵ॑ରୁନ୍ଧୀୟ ସା॒କ୍ଷାତ୍ ॥ ୟୟା॑ ତେ ସୃ॒ଷ୍ଟସ୍ୟା॒ଗ୍ନେଃ । ହେ॒ତିମଶ॑ମୟ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ତାମି॒ମାମ ପ୍ର॑ଦାହାୟ ॥ 6 ॥

ଶ॒ମୀଗ୍​ମ୍ ଶାନ୍ତ୍ୟୈ॑ ହରାମ୍ୟ॒ହମ୍ ॥ ୟତ୍ତେ॑ ସୃ॒ଷ୍ଟସ୍ୟ॑ ୟ॒ତଃ । ଵିକ॑ଙ୍କତ॒-ମ୍ଭା ଆ᳚ର୍ଛଜ୍ଜାତଵେଦଃ । ତୟା॑ ଭା॒ସା ସମ୍ମି॑ତଃ । ଉ॒ରୁ-ନ୍ନୋ॑ ଲୋ॒କମନୁ॒ ପ୍ରଭା॑ହି ॥ ୟତ୍ତେ॑ ତା॒ନ୍ତସ୍ୟ॒ ହୃଦ॑ୟ॒ମାଚ୍ଛି॑ନ୍ଦନ୍ ଜାତଵେଦଃ । ମ॒ରୁତୋ॒-ଽଦ୍ଭିସ୍ତ॑ମୟି॒ତ୍ଵା । ଏ॒ତତ୍ତେ॒ ତଦ॑ଶ॒ନେ-ସ୍ସମ୍ଭ॑ରାମି । ସାତ୍ମା॑ ଅଗ୍ନେ॒ ସହୃ॑ଦୟୋ ଭଵେ॒ହ ॥ ଚିତ୍ରି॑ୟାଦଶ୍ଵ॒ତ୍ଥା-ଥ୍ସମ୍ଭୃ॑ତା ବୃହ॒ତ୍ୟଃ॑ ॥ 7 ॥

ଶରୀ॑ରମ॒ଭି ସଗ୍ଗ୍​ ସ୍କୃ॑ତା-ସ୍ସ୍ଥ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା ୟଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ । ତି॒ସ୍ରସ୍ ତ୍ରି॒ଵୃଦ୍ଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନାଃ ପ୍ରଜା᳚ତ୍ୟୈ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥା-ଦ୍ଧ॑ଵ୍ୟଵା॒ହା-ଦ୍ଧି ଜା॒ତାମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେ ସ୍ତ॒ନୂଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞିୟା॒ଗ୍​ମ୍॒ ସମ୍ଭ॑ରାମି । ଶା॒ନ୍ତୟୋ॑ନିଗ୍​ମ୍ ଶମୀଗ॒ର୍ଭମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ପ୍ରଜ॑ନୟି॒ତଵେ᳚ ॥ ୟୋ ଅ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥ-ଶ୍ଶ॑ମୀଗ॒ର୍ଭଃ । ଆ॒ରୁ॒ରୋହ॒ ତ୍ଵେ ସଚା᳚ । ତ-ନ୍ତେ॑ ହରାମି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ॥ 8 ॥

ୟ॒ଜ୍ଞିୟୈଃ᳚ କେ॒ତୁଭି॑-ସ୍ସ॒ହ ॥ ୟ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ମଭ॑ରନ୍-ଜାତଵେଦଃ । ୟ॒ଥା॒ ଶ॒ରୀ॒ର-ମ୍ଭୂ॒ତେଷୁ॒ ନ୍ୟ॑କ୍ତମ୍ । ସ ସମ୍ଭୃ॑ତ-ସ୍ସୀଦ ଶି॒ଵଃ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟଃ॑ । ଉ॒ରୁ-ନ୍ନୋ॑ ଲୋ॒କମନୁ॑ନେଷି ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ॥ ପ୍ର ଵେ॒ଧସେ॑ କ॒ଵୟେ॒ ମେଦ୍ଧ୍ୟା॑ୟ । ଵଚୋ॑ ଵ॒ନ୍ଦାରୁ॑ ଵୃଷ॒ଭାୟ॒ ଵୃଷ୍ଣେ᳚ । ୟତୋ॑ ଭ॒ୟମଭ॑ୟ॒-ନ୍ତନ୍ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ । ଅଵ॑ ଦେ॒ଵାନ୍. ୟ॑ଜେ॒ ହେଡ୍ୟାନ୍॑ ॥ ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦୁ॑ଵସ୍ୟତ ॥ 9 ॥

ଘୃ॒ତୈ-ର୍ବୋ॑ଧୟ॒ତାତି॑ଥିମ୍ । ଆ-ଽସ୍ମି॑ନ୍. ହ॒ଵ୍ୟା ଜୁ॑ହୋତନ ॥ ଉପ॑ ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀଃ । ଘୃ॒ତାଚୀ᳚ର୍ୟନ୍ତୁ ହର୍ୟତ । ଜୁ॒ଷସ୍ଵ॑ ସ॒ମିଧୋ॒ ମମ॑ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ସ॒ମିଦ୍ଭି॑ରଙ୍ଗିରଃ । ଘୃ॒ତେନ॑ ଵର୍ଧୟାମସି । ବୃ॒ହଚ୍ଛୋ॑ଚା ୟଵିଷ୍ଠ୍ୟ ॥ ସ॒ମି॒ଦ୍ଧ୍ୟମା॑ନଃ ପ୍ରଥ॒ମୋ ନୁ ଧର୍ମଃ॑ । ସମ॒କ୍ତୁଭି॑ରଜ୍ୟତେ ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରଃ ॥ 10 ॥

ଶୋ॒ଚିଷ୍କେ॑ଶୋ ଘୃ॒ତନି॑ର୍ଣିକ୍-ପାଵ॒କଃ । ସୁ॒ୟ॒ଜ୍ଞୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ୟ॒ଜଥା॑ୟ ଦେ॒ଵାନ୍ ॥ ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତୟୋ॑ନିର॒ଗ୍ନିଃ । ଘୃ॒ତୈ-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଘୃ॒ତମ॒ସ୍ୟାନ୍ନ᳚ମ୍ । ଘୃ॒ତ॒ପ୍ରୁଷ॑ସ୍ତ୍ଵା ସ॒ରିତୋ॑ ଵହନ୍ତି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପିବନ୍᳚-ଥ୍ସୁ॒ୟଜା॑ ୟକ୍ଷି ଦେ॒ଵାନ୍ ॥ ଆ॒ୟୁ॒ର୍ଦା ଅ॑ଗ୍ନେ ହ॒ଵିଷୋ॑ ଜୁଷା॒ଣଃ । ଘୃ॒ତ ପ୍ର॑ତୀକୋ ଘୃ॒ତୟୋ॑ନିରେଧି । ଘୃ॒ତ-ମ୍ପୀ॒ତ୍ଵା ମଧୁ॒ଚାରୁ॒ ଗଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ପି॒ତେଵ॑ ପୁ॒ତ୍ରମ॒ଭି ର॑କ୍ଷତାଦି॒ମମ୍ ॥ 11 ॥

ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ସମିଧା॒ନଂ-ୟଁ॑ଵିଷ୍ଠ । ଦେ॒ଵା ଦୂ॒ତ-ଞ୍ଚ॑କ୍ରିରେ ହଵ୍ୟ॒ଵାହ᳚ମ୍ । ଉ॒ରୁ॒ଜ୍ରୟ॑ସ-ଙ୍ଘୃ॒ତୟୋ॑ନି॒-ମାହୁ॑ତମ୍ । ତ୍ଵେ॒ଷ-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଦଧିରେ ଚୋଦ॒ୟନ୍ଵ॑ତି ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ପ୍ର॒ଦିଵ॒ ଆହୁ॑ତ-ଙ୍ଘୃ॒ତେନ॑ । ସୁ॒ମ୍ନା॒ୟଵ॑-ସ୍ସୁଷ॒ମିଧା॒ ସମୀ॑ଧିରେ । ସ ଵା॑ଵୃଧା॒ନ ଓଷ॑ଧୀଭିରୁକ୍ଷି॒ତଃ । ଉ॒ରୁଜ୍ରୟାଗ୍​ମ୍॑ସି॒ ପାର୍ଥି॑ଵା॒ ଵିତି॑ଷ୍ଠସେ ॥ ଘୃ॒ତ ପ୍ର॑ତୀକଂ-ଵଁ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ଧୂ॒ର୍॒ଷଦ᳚ମ୍ (ଧୂର୍॒ଷଦ᳚ମ୍) । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମି॒ତ୍ରନ୍ନ ସ॑ମିଧା॒ନ ଋ॑ଞ୍ଜତେ ॥ 12 ॥

ଇନ୍ଧା॑ନୋ ଅ॒କ୍ରୋ ଵି॒ଦଥେ॑ଷୁ॒ ଦୀଦ୍ୟ॑ତ୍ । ଶୁ॒କ୍ରଵ॑ର୍ଣା॒ମୁଦୁ॑ ନୋ ୟଗ୍​ମ୍ସତେ॒ ଧିୟ᳚ମ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ଗ୍ନେ॒ ସଂ​ଵାଁ॑ସୟ । ଆଶା᳚ଶ୍ଚ ପ॒ଶୁଭି॑-ସ୍ସ॒ହ । ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାଣ୍ୟ॑ସ୍ମା॒ ଆଧେ॑ହି । ୟାନ୍ୟାସ᳚ନ୍-ଥ୍ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵେ ॥ ମ॒ହୀ ଵି॒ଶ୍ପତ୍ନୀ॒ ସଦ॑ନେ ଋ॒ତସ୍ୟ॑ । ଅ॒ର୍ଵାଚୀ॒ ଏତ॑-ନ୍ଧରୁଣେ ରୟୀ॒ଣାମ୍ । ଅ॒ନ୍ତର୍ଵ॑ତ୍ନୀ॒ ଜନ୍ୟ॑-ଞ୍ଜା॒ତଵେ॑ଦସମ୍ । ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରାଣା᳚-ଞ୍ଜନୟଥଃ ପୁରୋ॒ଗାମ୍ ॥ 13 ॥

ଆରୋ॑ହତ-ନ୍ଦ॒ଶତ॒ଗ୍​ମ୍॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ॒-ର୍ମମ॑ । ଋ॒ତେନା᳚ଗ୍ନ॒ ଆୟୁ॑ଷା॒ ଵର୍ଚ॑ସା ସ॒ହ । ଜ୍ୟୋଗ୍ ଜୀଵ॑ନ୍ତ॒ ଉତ୍ତ॑ରାମୁତ୍ତରା॒ଗ୍​ମ୍॒ ସମା᳚ମ୍ । ଦର୍​ଶ॑ମ॒ହ-ମ୍ପୂ॒ର୍ଣମା॑ସଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞଂ-ୟଁଥା॒ ୟଜୈ᳚ ॥ ଋତ୍ଵି॑ୟଵତୀ ସ୍ଥୋ ଅ॒ଗ୍ନିରେ॑ତସୌ । ଗର୍ଭ॑-ନ୍ଦଧାଥା॒-ନ୍ତେ ଵା॑ମ॒ହ-ନ୍ଦ॑ଦେ । ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ୟଂ-ୟଁ-ଦ୍ଵୀ॒ର-ମ୍ବି॑ଭୃଥଃ । ଵୀ॒ର-ଞ୍ଜ॑ନୟି॒ଷ୍ୟଥଃ॑ । ତେ ମ-ତ୍ପ୍ରା॒ତଃ ପ୍ରଜ॑ନିଷ୍ୟେଥେ । ତେ ମା॒ ପ୍ରଜା॑ତେ॒ ପ୍ରଜ॑ନୟି॒ଷ୍ୟଥଃ॑ ॥ 14 ॥

ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ ॥ ଅନୃ॑ତା-ଥ୍ସ॒ତ୍ୟମୁପୈ॑ମି । ମା॒ନୁ॒ଷା-ଦ୍ଦୈଵ୍ୟ॒-ମୁପୈ॑ମି । ଦୈଵୀଂ॒-ଵାଁଚଂ॑-ୟଁଚ୍ଛାମି ॥ ଶଲ୍କୈ॑ର॒ଗ୍ନିମି॑ନ୍ଧା॒ନଃ । ଉ॒ଭୌ ଲୋ॒କୌ ସ॑ନେମ॒ହମ୍ । ଉ॒ଭୟୋ᳚-ର୍ଲୋ॒କୟୋର୍॑. ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଵା । ଅତି॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ନ୍ତ॑ରାମ୍ୟ॒ହମ୍ ॥ ଜାତ॑ଵେଦୋ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ॒ ରେତଃ॑ । ଇ॒ହ ସି॑ଞ୍ଚ॒ ତପ॑ସୋ॒ ୟଜ୍ଜ॑ନି॒ଷ୍ୟତେ᳚ ॥ 15 ॥

ଅ॒ଗ୍ନିମ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥାଦଧି॑ ହଵ୍ୟ॒ଵାହ᳚ମ୍ । ଶ॒ମୀ॒ଗ॒ର୍ଭା-ଜ୍ଜ॒ନୟ॒ନ॒.ୟୋ ମ॑ୟୋ॒ ଭୂଃ ॥ ଅ॒ୟ-ନ୍ତେ॒ ୟୋନି॑ର୍-ଋ॒ତ୍ଵିୟଃ॑ । ୟତୋ॑ ଜା॒ତୋ ଅରୋ॑ଚଥାଃ । ତ-ଞ୍ଜା॒ନନ୍ନ॑ଗ୍ନ॒ ଆରୋ॑ହ । ଅଥା॑ ନୋ ଵର୍ଧୟା ର॒ୟିମ୍ ॥ ଅପେ॑ତ॒ ଵୀତ॒ ଵି ଚ॑ ସର୍ପ॒ତାତଃ॑ । ୟେ-ଽତ୍ର॒ ସ୍ଥ ପୁ॑ରା॒ଣା ୟେ ଚ॒ ନୂତ॑ନାଃ । ଅଦା॑ଦି॒ଦଂ-ୟଁ॒ମୋ॑-ଽଵ॒ସାନ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ୟାଃ । ଅକ୍ର॑ନ୍ନି॒ମ-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଲୋ॒କମ॑ସ୍ମୈ ॥ 16 ॥

ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଭସ୍ମା᳚ସ୍ୟ॒ଗ୍ନେଃ ପୁରୀ॑ଷମସି ॥ ସ॒ଜ୍ଞାନ୍ନ॑ମସି କାମ॒ଧର॑ଣମ୍ । ମୟି॑ ତେ କାମ॒ଧର॑ଣ-ମ୍ଭୂୟାତ୍ ॥ ସଂ-ଵଁ॑-ସ୍ସୃଜାମି॒ ହୃଦ॑ୟାନି । ସଗ୍​ମ୍ ସୃ॑ଷ୍ଟ॒-ମ୍ମନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ଵଃ । ସଗ୍​ମ୍ ସୃ॑ଷ୍ଟଃ ପ୍ରା॒ଣୋ ଅ॑ସ୍ତୁ ଵଃ ॥ ସଂ-ୟାଁ ଵଃ॑ ପ୍ରି॒ୟାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ସମ୍ପ୍ରି॒ୟା ହୃଦ॑ୟାନି ଵଃ । ଆ॒ତ୍ମା ଵୋ॑ ଅସ୍ତୁ॒ ସମ୍ପ୍ରି॑ୟଃ । ସମ୍ପ୍ରି॑ୟା-ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॒ ମମ॑ ॥ 17 ॥

କଲ୍ପେ॑ତା॒-ନ୍ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ । କଲ୍ପ॑ନ୍ତା॒ମାପ॒ ଓଷ॑ଧୀଃ । କଲ୍ପ॑ନ୍ତାମ॒ଗ୍ନୟଃ॒ ପୃଥ॑କ୍ । ମମ॒ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟା॑ୟ॒ ସଵ୍ର॑ତାଃ ॥ ୟେ᳚-ଽଗ୍ନୟ॒-ସ୍ସମ॑ନସଃ । ଅ॒ନ୍ତ॒ରା ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ । ଵାସ॑ନ୍ତିକାଵୃ॒ତୂ ଅ॒ଭି କଲ୍ପ॑ମାନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ମିଵ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ସଂ​ଵିଁ॑ଶନ୍ତୁ ॥ ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵା॑ ଵୀ॒ର୍ୟେ॑ଣ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟୈ-ମ॑ହି॒ମ୍ନା ॥ 18 ॥

ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ୟ॒ ପୋଷେ॑ଣ । ସ॒ର୍ଵପ॑ଶୁ॒-ମାଦ॑ଧେ ॥ ଅଜୀ॑ଜନ-ନ୍ନ॒ମୃତ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ୟା॑ସଃ । ଅ॒ସ୍ରେ॒ମାଣ॑-ନ୍ତ॒ରଣିଂ॑-ଵୀଁ॒ଡୁଜ॑ମ୍ଭମ୍ । ଦଶ॒ ସ୍ଵସା॑ରୋ ଅ॒ଗ୍ରୁଵ॑-ସ୍ସମୀ॒ଚୀଃ । ପୁମାଗ୍​ମ୍॑ସ-ଞ୍ଜା॒ତମ॒ଭି ସଗ୍​ମ୍ର॑ଭନ୍ତାମ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣେନାଭି॒ ପ୍ରାଣି॑ମି । ପୂ॒ଷ୍ଣଃ ପୋଷେ॑ଣ॒ ମହ୍ୟ᳚ମ୍ । ଦୀ॒ର୍ଘା॒ୟୁ॒ତ୍ଵାୟ॑ ଶ॒ତଶା॑ରଦାୟ । ଶ॒ତଗ୍​ମ୍ ଶ॒ରଦ୍ଭ୍ୟ॒ ଆୟୁ॑ଷେ॒ ଵର୍ଚ॑ସେ ॥ 19 ॥

ଜୀ॒ଵାତ୍ଵୈ ପୁଣ୍ୟା॑ୟ ॥ ଅ॒ହ-ନ୍ତ୍ଵଦ॑ସ୍ମି॒ ମଦ॑ସି॒ ତ୍ଵମେ॒ତତ୍ । ମମା॑ସି॒ ୟୋନି॒ସ୍ତଵ॒ ୟୋନି॑ରସ୍ମି । ମମୈ॒ଵ ସନ୍ଵହ॑ ହ॒ଵ୍ୟାନ୍ୟ॑ଗ୍ନେ । ପୁ॒ତ୍ରଃ ପି॒ତ୍ରେ ଲୋ॑କ॒କୃ-ଜ୍ଜା॑ତଵେଦଃ ॥ ପ୍ରା॒ଣେ ତ୍ଵା॒ ଽମୃତ॒ମାଦ॑ଧାମି । ଅ॒ନ୍ନା॒ଦମ॒ନ୍ନାଦ୍ୟା॑ୟ । ଗୋ॒ପ୍ତାର॒-ଙ୍ଗୁପ୍ତ୍ୟୈ᳚ ॥ ସୁ॒ଗା॒ର୍॒ହ॒ପ॒ତ୍ୟୋ ଵି॒ଦହ॒ନ୍ନରା॑ତୀଃ । ଉ॒ଷସ॒-ଶ୍ଶ୍ରେୟ॑ସୀ-ଶ୍ଶ୍ରେୟସୀ॒-ର୍ଦଧ॑ତ୍ ॥ 20 ॥

ଅଗ୍ନେ॑ ସ॒ପତ୍ନାଗ୍​ମ୍॑ ଅପ॒ ବାଧ॑ମାନଃ । ରା॒ୟସ୍ପୋଷ॒-ମିଷ॒ମୂର୍ଜ॑-ମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧେହି ॥ ଇ॒ମା ଉ॒ ମାମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତୁ॒ ରାୟଃ॑ । ଆ॒ଭିଃ ପ୍ର॒ଜାଭି॑ରି॒ହ ସଂ-ଵଁ॑ସେୟ । ଇ॒ହୋ ଇଡା॑ ତିଷ୍ଠତୁ ଵିଶ୍ଵରୂ॒ପୀ । ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ଵସୋ᳚-ର୍ଦୀଦିହି ଜାତଵେଦଃ ॥ ଓଜ॑ସେ॒ ବଲା॑ୟ॒ ତ୍ଵୋଦ୍ୟ॑ଚ୍ଛେ । ଵୃଷ॑ଣେ॒ ଶୁଷ୍ମା॒ୟାୟୁ॑ଷେ॒ ଵର୍ଚ॑ସେ । ସ॒ପ॒ତ୍ନ॒ତୂର॑ସି ଵୃତ୍ର॒ତୂଃ । ୟସ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ମହି॒ମା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଃ ॥ 21 ॥

ୟସ୍ତ॑ ଆ॒ତ୍ମା ପ॒ଶୁଷୁ॒ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟଃ । ପୁଷ୍ଟି॒ର୍ୟା ତେ॑ ମନୁ॒ଷ୍ୟେ॑ଷୁ ପପ୍ର॒ଥେ । ତୟା॑ ନୋ ଅଗ୍ନେ ଜୁ॒ଷମା॑ଣ॒ ଏହି॑ ॥ ଦି॒ଵଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଃ ପର୍ୟ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାତ୍ । ଵାତା᳚-ତ୍ପ॒ଶୁଭ୍ୟୋ॒ ଅଦ୍ଧ୍ୟୋଷ॑ଧୀଭ୍ୟଃ । ୟତ୍ର॑ୟତ୍ର ଜାତଵେଦ-ସ୍ସ-ମ୍ବ॒ଭୂଥ॑ । ତତୋ॑ ନୋ ଅଗ୍ନେ ଜୁ॒ଷମା॑ଣ॒ ଏହି॑ ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନେ ପୁ॒ରୋ ଅ॑ଗ୍ନି-ର୍ଭଵେ॒ହ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶା॒ ଦୀଦ୍ୟା॑ନୋ॒ ଵି ଭା॑ହି ॥ 22 ॥

ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ଅନ୍ଵ॒ଗ୍ନିରୁ॒ଷସା॒-ମଗ୍ର॑-ମଖ୍ୟତ୍ । ଅନ୍ଵହା॑ନି ପ୍ରଥ॒ମୋ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଅନୁ॒ ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ ପୁରୁ॒ତ୍ରା ଚ॑ ର॒ଶ୍ମୀନ୍ । ଅନୁ॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଆତ॑ତାନ ॥ ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ ମ॒ହାଗ୍​ମ୍ ଅ॑ସି । ଵେ॒ଦି॒ଷ-ନ୍ମାନୁ॑ଷେଭ୍ୟଃ । ତ୍ରି॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷୁ॑ ଜାଗୃହି ॥ ୟଦି॒ଦ-ନ୍ଦି॒ଵୋ ୟଦ॒ଦଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଃ । ସଂ॒-ଵିଁ॒ଦା॒ନେ ରୋଦ॑ସୀ ସ-ମ୍ବଭୂ॒ଵତୁଃ॑ ॥ 23 ॥

ତୟୋଃ᳚ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ସୀ॑ଦତୁ ଜା॒ତଵେ॑ଦାଃ । ଶ॒ଭୂଂଃ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟ॑-ସ୍ତ॒ନୁଵେ᳚ ସ୍ୟୋ॒ନଃ ॥ ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ତ୍ଵା॒-ଽମୃତ॒ ଆଦ॑ଧାମି । ଅ॒ନ୍ନା॒ଦମ॒ନ୍ନାଦ୍ୟା॑ୟ । ଗୋ॒ପ୍ତାର॒-ଙ୍ଗୁପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ୟତ୍ତେ॑ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରଂ-ଵଁର୍ଚ॑-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରା ତ॒ନୂଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒-ରଜ॑ସ୍ରମ୍ । ତେନ॑ ମେ ଦୀଦିହି॒ ତେନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଦ॑ଧେ । ଅ॒ଗ୍ନିନା᳚-ଽଽଗ୍ନେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ୟା॑ନଶେ॒ ସର୍ଵ॒ମାୟୁ॒-ର୍ଵ୍ୟା॑ନଶେ ॥ 24 ॥

ନର୍ୟ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପାୟ । ଅ॒ମୃ॒ତ॒ତ୍ଵାୟ॑ ଜୀ॒ଵସେ᳚ । ଜା॒ତା-ଞ୍ଜ॑ନି॒ଷ୍ୟମା॑ଣା-ଞ୍ଚ । ଅ॒ମୃତେ॑ ସ॒ତ୍ୟେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତାମ୍ ॥ ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପାୟ । ରସ॒ମନ୍ନ॑ମି॒ହାୟୁ॑ଷେ । ଅଦ॑ବ୍ଧା॒ୟୋ-ଽଶୀ॑ତତନୋ । ଅଵି॑ଷ-ନ୍ନଃ ପି॒ତୁ-ଙ୍କୃ॑ଣୁ ॥ ଶଗ୍ଗ୍​ସ୍ୟ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପାୟ । ଦ୍ଵି॒ପାଦୋ॒ ୟେ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ ॥ 25 ॥

ଅ॒ଷ୍ଟାଶ॑ଫାଶ୍ଚ॒ ୟ ଇ॒ହାଗ୍ନେ᳚ । ୟେ ଚୈକ॑ଶଫା ଆଶୁ॒ଗାଃ ॥ ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପାୟ । ୟେ ଚ॒ ସଭ୍ୟା᳚-ସ୍ସଭା॒ସଦଃ॑ । ତାନି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟାଵ॑ତଃ କୁରୁ । ସର୍ଵ॒ମାୟୁ॒-ରୁପା॑ସତାମ୍ ॥ ଅହେ॑ବୁଦ୍ଧ୍ନିୟ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପାୟ । ୟମୃଷ॑ୟସ୍ତ୍ରୈଵି॒ଦା ଵି॒ଦୁଃ । ଋଚ॒-ସ୍ସାମା॑ନି॒ ୟଜୂଗ୍​ମ୍॑ଷି । ସା ହି ଶ୍ରୀର॒ମୃତା॑ ସ॒ତାମ୍ ॥ 26 ॥

ଚତୁ॑-ଶ୍ଶିଖଣ୍ଡା ୟୁଵ॒ତି-ସ୍ସୁ॒ପେଶାଃ᳚ । ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକା॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ । ମ॒ର୍ମୃ॒ଜ୍ୟମା॑ନା ମହ॒ତେ ସୌଭ॑ଗାୟ । ମହ୍ୟ॑-ନ୍ଧୁକ୍ଷ୍ଵ॒ ୟଜ॑ମାନାୟ॒ କାମାନ୍॑ ॥ ଇ॒ହୈଵ ସନ୍ତତ୍ର॑ ସ॒ତୋ ଵୋ॑ ଅଗ୍ନୟଃ । ପ୍ରା॒ଣେନ॑ ଵା॒ଚା ମନ॑ସା ବିଭର୍ମି । ତି॒ରୋ ମା॒ ସନ୍ତ॒ମାୟୁ॒ର୍ମା ପ୍ରହା॑ସୀତ୍ । ଜ୍ୟୋତି॑ଷା ଵୋ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରେ-ଣୋପ॑ତିଷ୍ଠେ ॥ ପ॒ଞ୍ଚ॒ଧା-ଽଗ୍ନୀନ୍-ଵ୍ୟ॑କ୍ରାମତ୍ । ଵି॒ରାଟ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ । ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା-ଽଽରୋ॑ହ-ଦ୍ରୋହି॒ଣୀ । ୟୋନି॑ର॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତିଃ ॥ 27 ॥
(ଵି॒ଶ॒ନ୍ତୁ॒ ନଃ॒ - ପୁ॒ରୁ॒ଚୀ--ର୍ ଵି॑ଧେମ - ନି॒ଧାୟ॒ - ୟ-ତ୍ତେ - ଽପ୍ର॑ଦାହାୟ - ବୃହ॒ତ୍ୟୋ᳚ - ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା - ଦୁଵସ୍ୟତ - ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ର - ଇ॒ମ - ମୃ॑ଞ୍ଜତେ - ପୁରୋ॒ଗାଂ - ପ୍ରଜ॑ନୟି॒ଷ୍ୟଥୋ॑ - ଜନି॒ଷ୍ୟତେ᳚-ଽ - ସ୍ମୈ॒ - ମମ॑ - ମହି॒ମ୍ନା - ଵର୍ଚ॑ସେ॒ - ଦଧ॑ଥ୍ - ସୁଵ॒ର୍ଗା - ଭା॑ହି - ସମ୍ବଭୂ॒ଵତୁ॒ - ରାୟୁ॒-ର୍ଵ୍ୟା॑ନଶେ॒ - ଚତୁ॑ଷ୍ପଦଃ - ସ॒ତାଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ର୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 1)

ଅନୁଵାକଂ 2 - ଵିଷୂଵନ୍ନାମକ-ମ୍ମୁଖ୍ୟମହ, ତଦୁଭୟପାର୍​ଶ୍ଵଵର୍ତୀନି ଚତ୍ଵାର୍ୟହାନି ଚୋଚ୍ୟନ୍ତେ
ନଵୈ॒ତାନ୍ୟହା॑ନି ଭଵନ୍ତି । ନଵ॒ ଵୈ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗା ଲୋ॒କାଃ । ୟଦେ॒ତାନ୍ୟହା᳚-ନ୍ୟୁପ॒ୟନ୍ତି॑ । ନ॒ଵସ୍ଵେ॒ଵ ତ-ଥ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗେଷୁ॑ ଲୋ॒କେଷୁ॑ ସ॒ତ୍ରିଣଃ॑ ପ୍ରତି॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତୋ ୟନ୍ତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଟୋ॒ମାଃ ପର॑-ସ୍ସାମାନଃ କା॒ର୍ୟା॑ ଇତ୍ୟା॑ହୁଃ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଟୋ॒ମସ॑ମିନ୍ତ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କ ଇତି॑ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶା-ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମସ୍ୟ॑ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ॥ ତ-ତ୍ତନ୍ନ ସୂର୍କ୍ଷ୍ୟ᳚ମ୍ । ଉ॒କ୍ଥ୍ୟା॑ ଏ॒ଵ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶାଃ ପର॑-ସ୍ସାମାନଃ କା॒ର୍ୟାଃ᳚ ॥ 28 ॥

ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଉ॒କ୍ଥାନି॑ । ପ॒ଶୂ॒ନାମଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ଵି॒ଶ୍ଵ॒ଜି॒ଦ॒ଭି॒ଜିତା॑-ଵଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମୌ ॥ ଉ॒କ୍ଥ୍ୟା᳚-ସ୍ସପ୍ତଦ॒ଶାଃ ପର॑-ସ୍ସାମାନଃ । ତେ ସଗ୍ଗ୍​ସ୍ତୁ॑ତା ଵି॒ରାଜ॑ମ॒ଭି ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ଦ୍ଵେ ଚର୍ଚା॒ଵତି॑ ରିଚ୍ୟେତେ । ଏକ॑ୟା॒ ଗୌରତି॑ରିକ୍ତଃ । ଏକ॒ୟା-ଽଽୟୁ॑ରୂ॒ନଃ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗୋ ଵୈ ଲୋ॒କୋ ଜ୍ୟୋତିଃ॑ । ଊର୍ଗ୍ ଵି॒ରାଟ୍ ॥ 29 ॥

ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗମେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ୟନ୍ତି ॥ ୟ-ତ୍ପର॒ଗ୍​ମ୍॒ ରାଥ॑ନ୍ତରମ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମେ-ଽହ॑ନ୍-କା॒ର୍ୟ᳚ମ୍ । ବୃ॒ହ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟେ᳚ । ଵୈ॒ରୂ॒ପ-ନ୍ତୃ॒ତୀୟେ᳚ । ଵୈ॒ରା॒ଜ-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥେ । ଶା॒କ୍ଵ॒ର-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମେ । ରୈ॒ଵ॒ତଗ୍​ମ୍ ଷ॒ଷ୍ଠେ । ତଦୁ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠେଭ୍ୟୋ॒ ନୟ॑ନ୍ତି ॥ ସ॒ତନ୍ନ॑ୟ ଏ॒ତେ ଗ୍ରହା॑ ଗୃହ୍ୟନ୍ତେ ॥ 30 ॥

ଅ॒ତି॒ଗ୍ରା॒ହ୍ୟାଃ᳚ ପର॑-ସ୍ସାମସୁ । ଇ॒ମାନେ॒ଵୈତୈ-ର୍ଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସନ୍ତ॑ନ୍ଵନ୍ତି ॥ ମି॒ଥୁ॒ନା ଏ॒ତେ ଗ୍ରହା॑ ଗୃହ୍ୟନ୍ତେ । ଅ॒ତି॒ଗ୍ରା॒ହ୍ୟାଃ᳚ ପର॑-ସ୍ସାମସୁ । ମି॒ଥୁ॒ନମେ॒ଵ ତୈ-ର୍ୟଜ॑ମାନା॒ ଅଵ॑ରୁନ୍ଧତେ ॥ ବୃ॒ହ-ତ୍ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ବୃ॒ହ-ଦ୍ଵୈ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ବୃ॒ହ॒ତୈଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କଂ-ୟଁ॑ନ୍ତି ॥ ତ୍ର॒ୟ॒ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶି ନାମ॒ ସାମ॑ । ମାଦ୍ଧ୍ୟ॑ନ୍ଦିନେ॒ ପଵ॑ମାନେ ଭଵତି ॥ 31 ॥

ତ୍ରୟ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍​ମ୍ଶ॒ଦ୍ଵୈ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧତେ ॥ ୟେ ଵା ଇ॒ତଃ ପରା᳚ଞ୍ଚଗ୍​ମ୍ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମୁ॑ପ॒ ୟନ୍ତି॑ । ନ ହୈ॑ନ॒-ନ୍ତେ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ସମ॑ଶ୍ଞୁଵତେ । ଅଥ॒ ୟେ॑-ଽମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଞ୍ଚ॑ମୁପ॒ ୟନ୍ତି॑ । ତେ ହୈ॑ନଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵ॒ସ୍ତି ସମ॑ଶ୍ଞୁଵତେ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ମୁତୋ॒-ଽର୍ଵାଞ୍ଚ॒ମୁପ॑ ୟନ୍ତି । ୟଦେ॒ଵମ୍ । ୟୋ ହ॒ ଖଲୁ॒ ଵାଵ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ସ ଉ॑ ଵେ॒ଵେନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ତଦୁ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॒ ନୟ॑ନ୍ତି ॥ 32 ॥
(କା॒ର୍ୟା॑-ଵି॒ରାଡ୍ - ଗୃ॑ହ୍ୟନ୍ତେ॒ - ପଵ॑ମାନେ ଭଵ॒ତୀ - ନ୍ଦ୍ର॒ ଏକଂ॑ ଚ) (ଅ. 2)

ଅନୁଵାକଂ 3 - ଵିଷୁଵଦ୍ଦିନେ-ଽତିଗ୍ରାହ୍ୟଵିଶେଷାଃ
ସନ୍ତ॑ତି॒ର୍ଵା ଏ॒ତେ ଗ୍ରହାଃ᳚ । ୟ-ତ୍ପର॑-ସ୍ସାମାନଃ । ଵି॒ଷୂ॒ଵାନ୍-ଦି॑ଵାକୀ॒ର୍ତ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଥା॒ ଶାଲା॑ୟୈ॒ ପକ୍ଷ॑ସୀ । ଏ॒ଵଗ୍​ମ୍ ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॒ ପକ୍ଷ॑ସୀ । ୟଦେ॒ତେନ ଗୃ॒ହ୍ୟେରନ୍ନ୍॑ । ଵିଷୂ॑ଚୀ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॒ ପକ୍ଷ॑ସୀ॒ ଵ୍ୟଵ॑ସ୍ରଗ୍​ମ୍ ସେୟାତାମ୍ । ଆର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛେ॑ୟୁଃ । ୟଦେ॒ତେ ଗୃ॒ହ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ୟଥା॒ ଶାଲା॑ୟୈ॒ ପକ୍ଷ॑ସୀ ମଦ୍ଧ୍ୟ॒ମଂ​ଵଁ॒ଗ୍​ମ୍॒ଶମ॒ଭି ସ॑ମା॒ୟଚ୍ଛ॑ତି ॥ 33 ॥

ଏ॒ଵଗ୍​ମ୍ ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॒ ପକ୍ଷ॑ସୀ ଦିଵାକୀ॒ର୍ତ୍ୟ॑ମ॒ଭି ସନ୍ତ॑ନ୍ଵନ୍ତି । ନାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ନ୍ତି ॥ ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ-ମହ॑ର୍ଭଵତି । ଶୁ॒କ୍ରାଗ୍ରା॒ ଗ୍ରହା॑ ଗୃହ୍ୟନ୍ତେ । ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତ॑ବ୍ଧ୍ୟୈ ସୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ସୌ॒ର୍ୟ॑ ଏ॒ତଦହଃ॑ ପ॒ଶୁରାଲ॑ଭ୍ୟତେ । ସୌ॒ର୍ୟୋ॑-ଽତିଗ୍ରା॒ହ୍ୟୋ॑ ଗୃହ୍ୟତେ । ଅହ॑ରେ॒ଵ ରୂ॒ପେଣ॒ ସମ॑ର୍ଧୟନ୍ତି । ଅଥୋ॒ ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵୈଷ ବ॒ଲିର୍-ହ୍ରି॑ୟତେ ॥ ସ॒ପ୍ତୈ-ତଦହ॑ରତି-ଗ୍ରା॒ହ୍ୟା॑ ଗୃହ୍ୟନ୍ତେ ॥ 34 ॥

ସ॒ପ୍ତ ଵୈ ଶୀ॑ର୍​ଷ॒ଣ୍ୟାଃ᳚ ପ୍ରା॒ଣାଃ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ଶ୍ଶିରଃ॑ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ଶୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ଦ॑ଧାତି । ତସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ପ୍ତ ଶୀ॒ର୍॒ଷ-ନ୍ପ୍ରା॒ଣାଃ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହ॒ତ୍ଵା । ଅସୁ॑ରା-ନ୍ପରା॒ଭାଵ୍ୟ॑ । ସ ଇ॒ମାଁଲ୍ଲୋ॒କା-ନ॒ଭ୍ୟ॑ଜୟତ୍ । ତସ୍ୟା॒ସୌ ଲୋ॒କୋ-ଽନ॑ଭିଜିତ ଆସୀତ୍ । ତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ଭୂ॒ତ୍ଵା-ଽଭ୍ୟ॑ଜୟତ୍ । ୟ-ଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣୋ ଗୃ॒ହ୍ୟତେ᳚ ॥ 35 ॥

ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟା॒-ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ ॥ ପ୍ର ଵା ଏ॒ତେ᳚-ଽସ୍ମା-ଲ୍ଲୋ॒କା-ଚ୍ଚ୍ୟ॑ଵନ୍ତେ । ୟେ ଵୈ᳚ଶ୍ଵକର୍ମ॒ଣ-ଙ୍ଗୃ॒ହ୍ଣତେ᳚ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟଶ୍ଶ୍ଵୋ ଗୃ॑ହ୍ୟତେ । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠନ୍ତି ॥ ଅ॒ନ୍ୟୋ᳚ନ୍ୟୋ ଗୃହ୍ୟେତେ । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ୟେ॒ଵାନ୍ୟେନ॒ କର୍ମା॑ଣି କୁର୍ଵା॒ଣା ୟ॑ନ୍ତି । ଅ॒ସ୍ୟାମ॒ନ୍ୟେନ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ॥ ତାଵା-ଽପ॑ରା॒ର୍ଧା-ଥ୍ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟା॒-ନ୍ୟୋ᳚ନ୍ୟୋ ଗୃହ୍ୟେତେ ॥ ତାଵୁ॒ଭୌ ସ॒ହ ମ॑ହାଵ୍ର॒ତେ ଗୃ॑ହ୍ୟେତେ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟୈ॒ଵାନ୍ତ॑-ଙ୍ଗ॒ତ୍ଵା । ଉ॒ଭୟୋ᳚-ର୍ଲୋ॒କୟୋଃ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ॥ ଅ॒ର୍କ୍ୟ॑ମୁ॒କ୍ଥ-ମ୍ଭ॑ଵତି ।
ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 36 ॥
(ସ॒ମା॒ୟଚ୍ଛ॑ - ତ୍ୟତିଗ୍ରା॒ହ୍ୟା॑ ଗୃହ୍ୟନ୍ତେ - ଗୃ॒ହ୍ୟତେ॑ - ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ଥା॒ନ୍ୟୋ᳚ନ୍ୟୋ ଗୃହ୍ୟେତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ ) (ଅ. 3)

ଅନୁଵାକଂ 4 - ତସ୍ମିନ୍ନେଵ ଦିନେ ଦିଵାକୀର୍ତ୍ୟନାମାନି ସାମାନି
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ ଏ॒ଷ ଭ॑ଵତି । ଏ॒ତେନ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଏ॑କଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶେନ॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟମି॒ତ ଉ॑ତ୍ତ॒ମଗ୍​ମ୍ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମାରୋ॑ହୟନ୍ନ୍ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ଇ॒ତ ଏ॑କଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶଃ । ତସ୍ୟ॒ ଦଶା॒ଵସ୍ତା॒ଦହା॑ନି । ଦଶ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ଵି॒ରାଜ୍ୟୁ॑ଭ॒ୟତଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ । ଵି॒ରାଜି॒ ହି ଵା ଏ॒ଷ ଉ॑ଭ॒ୟତଃ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ । ତସ୍ମା॑ଦନ୍ତ॒ରେମୌ ଲୋ॒କୌ ୟନ୍ନ୍ । ସର୍ଵେ॑ଷୁ ସୁଵ॒ର୍ଗେଷୁ॑ ଲୋ॒କେ-ଷ୍ଵ॑ଭି॒ତପ॑ନ୍ନେତି ॥ 37 ॥

ଦେ॒ଵା ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॑ । ପରା॑ଚୋ-ଽତିପା॒ଦାଦ॑ବିଭୟୁଃ । ତ-ଞ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭିରଦୃଗ୍​ମ୍ ହ॒ନ୍ଧୃତ୍ୟୈ᳚ । ଦେ॒ଵା ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॑ । ଅଵା॑ଚୋ-ଽଵପା॒ଦାଦ॑ବିଭୟୁଃ । ତ-ମ୍ପ॒ଞ୍ଚଭୀ॑ ର॒ଶ୍ମିଭି॒-ରୁଦ॑ଵୟନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ଦେକଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶେ ଽହ॒-ନ୍ପଞ୍ଚ॑ ଦିଵାକୀ॒ର୍ତ୍ୟା॑ନି କ୍ରିୟନ୍ତେ । ର॒ଶ୍ମୟୋ॒ ଵୈ ଦି॑ଵାକୀ॒ର୍ତ୍ୟା॑ନି ॥ ୟେ ଗା॑ୟ॒ତ୍ରେ । ତେ ଗା॑ୟ॒ତ୍ରୀଷୂତ୍ତ॑ରୟୋଃ॒ ପଵ॑ମାନୟୋଃ ॥ 38 ॥

ମ॒ହାଦି॑ଵାକୀର୍ତ୍ୟ॒ଗ୍​ମ୍॒ ହୋତୁଃ॑ ପୃ॒ଷ୍ଠମ୍ । ଵି॒କ॒ର୍ଣ-ମ୍ବ୍ର॑ହ୍ମସା॒ମମ୍ । ଭା॒ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମଃ ॥ ଅଥୈ॒ତାନି॒ ପରା॑ଣି । ପରୈ॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟଗ୍​ମ୍ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ପାରୟନ୍ନ୍ । ୟଦପା॑ରୟନ୍ନ୍ । ତ-ତ୍ପରା॑ଣା-ମ୍ପର॒ତ୍ଵମ୍ । ପା॒ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟେନ॒-ମ୍ପରା॑ଣି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅଥୈ॒ତାନି॒ ସ୍ପରା॑ଣି । ସ୍ପରୈ॒ର୍ଵୈ ଦେ॒ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟଗ୍​ମ୍ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ସ୍ପାରୟନ୍ନ୍ । ୟଦସ୍ପା॑ରୟନ୍ନ୍ । ତ-ଥ୍ସ୍ପରା॑ଣାଗ୍​ ସ୍ପର॒ତ୍ଵମ୍ । ସ୍ପା॒ରୟ॑ନ୍ତ୍ୟେନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ପରା॑ଣି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 39 ॥
(ଏ॒ତି॒-ପଵ॑ମାନୟୋଃ॒-ସ୍ପରା॑ଣୀ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 4)

ଅନୁଵାକଂ 5 - ପଶଵଃ ଵୈଷ୍ଣଵାଦ୍ୟା ନଵ
ଅପ୍ର॑ତିଷ୍ଠାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତେ ଗ॑ଚ୍ଛନ୍ତି । ୟେଷାଗ୍​ମ୍॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରେ-ଽନା॒ପ୍ତେ-ଽଥ॑ । ଏ॒କା॒ଦ॒ଶିନ୍ୟା॒ପ୍ୟତେ᳚ ॥ ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵଂ-ଵାଁ॑ମ॒ନ-ମାଲ॑ଭନ୍ତେ । ୟ॒ଜ୍ଞୋ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଃ॑ । ୟ॒ଜ୍ଞମେ॒ଵାଲ॑ଭନ୍ତେ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ୟୈ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମାଲ॑ଭନ୍ତେ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମୟା॑ତୟାମାନୌ । ୟେ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତେ॒ ଅୟା॑ତୟାମ୍ନୀ । ତେ ଏ॒ଵାଲ॑ଭନ୍ତେ ॥ 40 ॥

ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵ-ମାଲ॑ଭନ୍ତେ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧତେ । ଦ୍ୟା॒ଵା॒ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟା᳚-ନ୍ଧେ॒ନୁ-ମାଲ॑ଭନ୍ତେ । ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ୟୋରେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି । ଵା॒ୟ॒ଵ୍ୟଂ॑-ଵଁ॒ଥ୍ସମାଲ॑ଭନ୍ତେ । ଵା॒ୟୁରେ॒ଵୈଭ୍ୟୋ॑ ୟଥା-ଽଽୟତ॒ନା-ଦ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାମଵିଂ॑-ଵଁ॒ଶା-ମାଲ॑ଭନ୍ତେ । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି । ମୈ॒ତ୍ରା॒ଵ॒ରୁ॒ଣୀ-ମାଲ॑ଭନ୍ତେ ॥ 41 ॥

ମି॒ତ୍ରେଣୈ॒ଵ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟଗ୍​ମ୍ ଶମୟନ୍ତି । ଵରୁ॑ଣେନ॒ ଦୁରି॑ଷ୍ଟମ୍ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟ-ନ୍ତୂ॑ପ॒ର-ମ୍ମ॑ହାଵ୍ର॒ତ ଆଲ॑ଭନ୍ତେ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟୋ॑-ଽତିଗ୍ରା॒ହ୍ୟୋ॑ ଗୃହ୍ୟତେ । ଅହ॑ରେ॒ଵ ରୂ॒ପେଣ॒ ସମ॑ର୍ଧୟନ୍ତି । ଅଥୋ॒ ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵୈଷ ବ॒ଲିର୍-ହ୍ରି॑ୟତେ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟମାଲ॑ଭନ୍ତେ॒ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରଜ୍ଞା᳚ତ୍ୟୈ ॥ ଅ॒ଜ॒ପେ॒ତ୍ଵାନ୍. ଵା ଏ॒ତେ ପୂର୍ଵୈ॒ର୍ମାସୈ॒ର-ଵ॑ରୁନ୍ଧତେ । ୟଦେ॒ତେ ଗ॒ଵ୍ୟାଃ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ଉ॒ଭୟେ॑ଷା-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ମଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 42 ॥

ୟଦତି॑ରିକ୍ତା-ମେକାଦ॒ଶିନୀ॑-ମା॒ଲଭେ॑ରନ୍ନ୍ । ଅପ୍ରି॑ୟ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ-ମ॒ଭ୍ୟତି॑ରିଚ୍ୟେତ । ୟ-ଦ୍ଦ୍ଵୌଦ୍ଵୌ॑ ପ॒ଶୂ ସ॒ମସ୍ୟେ॑ୟୁଃ । କନୀ॑ୟ॒ ଆୟୁଃ॑ କୁର୍ଵୀରନ୍ନ୍ । ୟଦେ॒ତେ ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣଵନ୍ତଃ ପ॒ଶଵ॑ ଆଲ॒ଭ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ନାପ୍ରି॑ୟ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟ-ମ॒ଭ୍ୟ॑ତି॒ରିଚ୍ୟ॑ତେ । ନ କନୀ॑ୟ॒ ଆୟୁଃ॑ କୁର୍ଵତେ ॥ 43 ॥
(ତେ-ଏ॒ଵାଲ॑ଭନ୍ତେ-ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣୀମାଲ॑ଭ॒ନ୍ତେ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ-+ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 5)

ଅନୁଵାକଂ 6 - ମହାଵ୍ରତମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଵୃ॒ତ୍ତୋ॑-ଽଶୟତ୍ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଭୂ॒ତାନା॒ଗ୍​ମ୍॒ ରସ॒-ନ୍ତେଜ॑-ସ୍ସ॒ଭୃନ୍ତ୍ୟ॑ । ତେନୈ॑ନମଭିଷଜ୍ୟନ୍ନ୍ । ମ॒ହାନ॑ଵଵ॒ର୍ତୀତି॑ । ତ-ନ୍ମ॑ହାଵ୍ର॒ତସ୍ୟ॑ ମହାଵ୍ରତ॒ତ୍ଵମ୍ । ମ॒ହ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତମିତି॑ । ତ-ନ୍ମ॑ହାଵ୍ର॒ତସ୍ୟ॑ ମହାଵ୍ରତ॒ତ୍ଵମ୍ । ମ॒ହ॒ତୋ ଵ୍ର॒ତମିତି॑ । ତ-ନ୍ମ॑ହାଵ୍ର॒ତସ୍ୟ॑ ମହାଵ୍ରତ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ପ॒ଞ୍ଚ॒ଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ-ସ୍ସ୍ତୋମୋ॑ ଭଵତି ॥ 44 ॥

ଚତୁ॑ର୍ଵିଗ୍​ମ୍ଶ-ତ୍ୟର୍ଧମାସ-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ୟ-ଦ୍ଵା ଏ॒ତସ୍ମିନ୍᳚-ଥ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଽଧି॒ପ୍ରାଜା॑ୟତ । ତଦନ୍ନ॑-ମ୍ପଞ୍ଚଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ-ମ॑ଭଵତ୍ ॥ ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ତଃ କ୍ରି॑ୟତେ । ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ତୋ ହ୍ୟନ୍ନ॑ମଶି॒ତ-ନ୍ଧି॒ନୋତି॑ । ଅଥୋ॑ ମଦ୍ଧ୍ୟ॒ତ ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାନା॒ମୂର୍ଗ୍ଧୀ॑ୟତେ ॥ ଅଥ॒ ୟଦ୍ଵା ଇ॒ଦମ॑ନ୍ତ॒ତଃ କ୍ରି॒ୟତେ᳚ । ତସ୍ମା॑ଦୁଦ॒ନ୍ତେ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସମେ॑ଧନ୍ତେ । ଅ॒ନ୍ତ॒ତଃ କ୍ରି॑ୟତେ ପ୍ର॒ଜନ॑ନାୟୈ॒ଵ ॥ ତ୍ରି॒ଵୃଚ୍ଛିରୋ॑ ଭଵତି ॥ 45 ॥

ତ୍ରେ॒ଧା॒ ଵି॒ହି॒ତଗ୍​ମ୍ ହି ଶିରଃ॑ । ଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀରସ୍ଥି॑ ॥ ପରା॑ଚା ସ୍ତୁଵନ୍ତି । ତସ୍ମା॒-ତ୍ତ-ଥ୍ସ॒ଦୃଗେ॒ଵ । ନ ମେଦ୍ୟ॒ତୋ-ଽନୁ॑ ମେଦ୍ୟତି । ନ କୃଶ୍ୟ॒ତୋ-ଽନୁ॑ କୃଶ୍ୟତି ॥ ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦ॒ଶୋ᳚-ଽନ୍ୟଃ ପ॒କ୍ଷୋ ଭ॑ଵତି । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶୋ᳚-ଽନ୍ୟଃ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵୟାଗ୍॑ସ୍ୟ-ନ୍ୟତ॒ରମ॒ର୍ଧମ॒ଭି ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ । ଅ॒ନ୍ୟ॒ତ॒ରତୋ॒ ହି ତ-ଦ୍ଗରୀ॑ୟଃ କ୍ରି॒ୟତେ᳚ ॥ 46 ॥

ପ॒ଞ୍ଚ॒ଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ ଆ॒ତ୍ମା ଭ॑ଵତି । ତସ୍ମା᳚-ନ୍ମଦ୍ଧ୍ୟ॒ତଃ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵରି॑ଷ୍ଠାଃ ॥ ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ-ମ୍ପୁଚ୍ଛ᳚ମ୍ । ଦ୍ଵି॒ପଦା॑ସୁ ସ୍ତୁଵନ୍ତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ୟୈ ॥ ସର୍ଵେ॑ଣ ସ॒ହ ସ୍ତୁ॑ଵନ୍ତି । ସର୍ଵେ॑ଣ॒ ହ୍ୟା᳚ତ୍ମନା᳚-ଽଽତ୍ମ॒ନ୍ଵୀ । ସ॒ହୋତ୍ପତ॑ନ୍ତି ॥ ଏକୈ॑କା॒-ମୁଚ୍ଛିଗ୍​ମ୍॑ଷନ୍ତି । ଆ॒ତ୍ମନ୍ନ୍. ହ୍ୟଙ୍ଗା॑ନି ବ॒ଦ୍ଧାନି॑ ॥ ନ ଵା ଏ॒ତେନ॒ ସର୍ଵଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଃ ॥ 47 ॥

ୟଦି॒ତ ଇ॑ତୋ॒ ଲୋମା॑ନି ଦ॒ତୋ ନ॒ଖାନ୍ । ପ॒ରି॒ମାଦଃ॑ କ୍ରିୟନ୍ତେ । ତାନ୍ୟେ॒ଵ ତେନ॒ ପ୍ରତ୍ୟୁ॑ପ୍ୟନ୍ତେ ॥ ଔଦୁ॑ମ୍ବର॒ସ୍ତଲ୍ପୋ॑ ଭଵତି । ଊର୍ଗ୍ଵା ଅନ୍ନ॑ମୁଦୁ॒ମ୍ବରଃ॑ । ଊ॒ର୍ଜ ଏ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ୟସ୍ୟ॑ ତଲ୍ପ॒ସଦ୍ୟ॒-ମନ॑ଭିଜିତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ୟାତ୍ । ସ ଦେ॒ଵାନା॒ଗ୍​ମ୍॒ ସାମ୍ୟ॑କ୍ଷେ । ତ॒ଲ୍ପ॒ସଦ୍ୟ॑-ମ॒ଭିଜ॑ୟା॒ନୀତି॒ ତଲ୍ପ॑ମା॒-ରୁହ୍ୟୋ-ଦ୍ଗା॑ୟେତ୍ । ତ॒ଲ୍ପ॒ସଦ୍ୟ॑-ମେ॒ଵାଭିଜ॑ୟତି ॥ 48 ॥

ୟସ୍ୟ॑ ତଲ୍ପ॒ସଦ୍ୟ॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ୟାତ୍ । ସ ଦେ॒ଵାନା॒ଗ୍​ମ୍॒ ସାମ୍ୟ॑କ୍ଷେ । ତ॒ଲ୍ପ॒ସଦ୍ୟ॒-ମ୍ମା ପରା॑ଜେ॒ଷୀତି॒ ତଲ୍ପ॑-ମା॒ରୁହ୍ୟୋ-ଦ୍ଗା॑ୟେତ୍ । ନ ତ॑ଲ୍ପ॒ସଦ୍ୟ॒-ମ୍ପରା॑ଜୟତେ ॥ ପ୍ଲେ॒ଙ୍ଖେ ଶଗ୍​ମ୍॑ସତି । ମହୋ॒ ଵୈ ପ୍ଲେ॒ଙ୍ଖଃ । ମହ॑ସ ଏ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟା-ଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂ​ୟଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତ ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟେ ଵ୍ୟାୟ॑ଚ୍ଛନ୍ତ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା-ସ୍ସମ॑ଜୟନ୍ନ୍ ॥ 49 ॥

ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣଶ୍ଚ॑ ଶୂ॒ଦ୍ରଶ୍ଚ॑ ଚର୍ମକ॒ର୍ତେ ଵ୍ୟାୟ॑ଚ୍ଛେତେ । ଦୈଵ୍ୟୋ॒ ଵୈ ଵର୍ଣୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣଃ । ଅ॒ସ॒ର୍ୟ॑-ଶ୍ଶୂ॒ଦ୍ରଃ । ଇ॒ମେ॑-ଽରା-ଥ୍ସୁରି॒ମେ ସୁ॑ଭୂ॒ତ-ମ॑କ୍ର॒-ନ୍ନିତ୍ୟ॑ନ୍ୟତ॒ରୋ ବ୍ରୂ॑ୟାତ୍ । ଇ॒ମ ଉ॑ଦ୍ଵାସୀକା॒ରିଣ॑ ଇ॒ମେ ଦୁ॑ର୍ଭୂ॒ତ-ମ॑କ୍ର॒ନ୍ନିତ୍ୟ॑ନ୍ୟତ॒ରଃ । ୟଦେ॒ଵୈଷାଗ୍​ମ୍॑ ସୁକୃ॒ତଂ-ୟାଁ ରାଦ୍ଧିଃ॑ । ତଦ॑ନ୍ୟତ॒ରୋ॑-ଽଭିଶ୍ରୀ॑ଣାତି । ୟଦେ॒ଵୈଷା᳚-ନ୍ଦୁଷ୍କୃ॒ତଂ-ୟାଁ-ଽରା᳚ଦ୍ଧିଃ । ତଦ॑ନ୍ୟତ॒ରୋ-ଽପ॑ହନ୍ତି । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣ-ସ୍ସ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ଅ॒ମୁମେ॒ଵାଦି॒ତ୍ୟ-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟସ୍ୟ॒ ସଂ​ଵିଁ॑ନ୍ଦନ୍ତେ ॥ 50 ॥
(ଭ॒ଵ॒ତି॒ - ଭ॒ଵ॒ତି॒ - କ୍ରି॒ୟତେ॒ - ପୁରୁ॑ଷୋ - ଜୟତ୍ୟ - ଜୟ - ଞ୍ଜୟ॒ତ୍ୟେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)

(ଉ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ନ୍ୟମା॑ନଂ॒ - ନଵୈ॒ତାନି॒ - ସନ୍ତ॑ତି - ରେକଵି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ ଏ॒ଷୋ - ଽପ୍ର॑ତିଷ୍ଠାଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵୃ॒ତ୍ତ-ଷ୍ଷଟ୍ )

(ଉ॒ଦ୍ଧ॒ନ୍ୟମା॑ନଗ୍​ମ୍ - ଶୋ॒ଚିଷ୍କେ॒ଶୋ - ଽଗ୍ନେ॑ ସ॒ପତ୍ନା॑ - ନତିଗ୍ରା॒ହ୍ୟା॑ - ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵମାଲ॑ଭନ୍ତେ ପଞ୍ଚା॒ଶତ୍ )

(ଉ॒ଦ୍ଧ॒ନ୍ୟମା॑ନ॒ଗ୍​ମ୍॒ - ସଂ​ଵିଁ॑ନ୍ଦନ୍ତେ )

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଦ୍ଵିଦୀୟଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥