କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ରାଜସୂୟାନୁବ୍ରାହ୍ମଣଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଅନୁଵାକଂ 1 - ଅନୁମତ୍ୟାଦ୍ୟା ଇଷ୍ଟୟଃ

ଅନୁ॑ମତ୍ୟୈ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ୟେ ପ୍ର॒ତ୍ୟଞ୍ଚ॒-ଶ୍ଶମ୍ୟା॑ୟା ଅଵ॒ଶୀୟ॑ନ୍ତେ । ତନ୍ନୈର୍॑​ଋ॒ତ-ମେକ॑କପାଲମ୍ । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅନୁ॑ମତିଃ । ଇ॒ୟ-ନ୍ନିର୍-ଋ॑ତିଃ । ନୈ॒ର୍॒ଋ॒ତେନ॒ ପୂର୍ଵେ॑ଣ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ପା॒ପ୍ମାନ॑ମେ॒ଵ ନିର୍-ଋ॑ତି॒-ମ୍ପୂର୍ଵା᳚-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ଏକ॑ କପାଲୋ ଭଵତି । ଏ॒କ॒ଧୈଵ ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ୟଦହୁ॑ତ୍ଵା॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ ଈ॒ୟୁଃ ॥ 1 ॥

ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା-ଽଗ୍ନିର॑ନୂ॒ତ୍ଥାୟ॑ । ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁ-ଞ୍ଚ॒ ୟଜ॑ମାନ-ଞ୍ଚ ହନ୍ୟାତ୍ । ଵୀହି॒ ସ୍ଵାହା ଽଽହୁ॑ତି-ଞ୍ଜୁଷା॒ଣ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଆହୁ॑ତ୍ୟୈ॒ଵୈନଗ୍​ମ୍॑ ଶମୟତି । ନାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑-ତ୍ୟଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁର୍ନ ୟଜ॑ମାନଃ । ଏ॒କୋ॒ଲ୍ମୁ॒କେନ॑ ୟନ୍ତି । ତଦ୍ଧି ନିର୍-ଋ॑ତ୍ୟୈ ଭାଗ॒ଧେୟ᳚ମ୍ । ଇ॒ମା-ନ୍ଦିଶଂ॑-ୟଁନ୍ତି । ଏ॒ଷା ଵୈ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ୟୈ॒ ଦିକ୍ । ସ୍ଵାୟା॑ମେ॒ଵ ଦି॒ଶି ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ ॥ 2 ॥

ସ୍ଵକୃ॑ତ॒ ଇରି॑ଣେ ଜୁହୋତି ପ୍ରଦ॒ରେ ଵା᳚ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ୟା ଆ॒ୟତ॑ନମ୍ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵାୟତ॑ନେ॒ ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ଏ॒ଷ ତେ॑ ନିର୍-ଋତେ ଭା॒ଗ ଇତ୍ୟା॑ହ । ନିର୍ଦି॑ଶତ୍ୟେ॒ଵୈନା᳚ମ୍ । ଭୂତେ॑ ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତ୍ୟ॒ସୀତ୍ୟା॑ହ । ଭୂତି॑ମେ॒ଵୋପାଵ॑ର୍ତତେ । ମୁ॒ଞ୍ଚେମମଗ୍​ମ୍ହ॑ସ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଅଗ୍​ମ୍ହ॑ସ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ମୁଞ୍ଚତି । ଅ॒ଙ୍ଗୁ॒ଷ୍ଠାଭ୍ୟା᳚-ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ 3 ॥

ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । କୃ॒ଷ୍ଣଂ-ଵାଁସଃ॑ କୃ॒ଷ୍ଣତୂ॑ଷ॒-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା । ଏ॒ତ-ଦ୍ଵୈ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ୟୈ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ନିର୍-ଋ॑ତି-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ଅପ୍ର॑ତୀକ୍ଷ॒ମାୟ॑ନ୍ତି । ନିର୍-ଋ॑ତ୍ୟା ଅ॒ନ୍ତର୍​ହି॑ତ୍ୟୈ । ସ୍ଵାହା॒ ନମୋ॒ ୟ ଇ॒ଦ-ଞ୍ଚ॒କାରେତି॒ ପୁନ॒ରେତ୍ୟ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟେ ଜୁହୋତି । ଆହୁ॑ତ୍ୟୈ॒ଵ ନ॑ମ॒ସ୍ୟନ୍ତୋ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ-ମୁ॒ପାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ । ଆ॒ନୁ॒ମ॒ତେନ॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅନୁ॑ମତିଃ ॥ 4 ॥

ଇ॒ୟମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରା॒ଜ୍ୟମନୁ॑ମନ୍ୟତେ । ଧେ॒ନୁ-ର୍ଦକ୍ଷି॑ଣା । ଇ॒ମାମେ॒ଵ ଧେ॒ନୁ-ଙ୍କୁ॑ରୁତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଉ॒ଭୟୀ᳚ଷ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵ॒ଭିଷି॑ଚ୍ୟତେ । ଦୈଵୀ॑ଷୁ ଚ॒ ମାନୁ॑ଷୀଷୁ ଚ । ଵରୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ଵରୋ॒ ହି ରା॒ଜ୍ୟଗ୍​ମ୍ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଆ॒ଗ୍ନା॒ଵୈ॒ଷ୍ଣ॒ଵ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସର୍ଵା॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ॥ 5 ॥

ଵିଷ୍ଣୁ॑ର୍ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ଦେ॒ଵତା᳚ଶ୍ଚୈ॒ଵ ୟ॒ଜ୍ଞ-ଞ୍ଚାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ଵା॒ମ॒ନୋ ଵ॒ହୀ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ୟ-ଦ୍ଵ॒ହୀ । ତେନା᳚ଗ୍ନେ॒ୟଃ । ୟ-ଦ୍ଵା॑ମ॒ନଃ । ତେନ॑ ଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଅ॒ଗ୍ନୀ॒ଷୋ॒ମୀୟ॒-ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଅ॒ଗ୍ନୀଷୋମା᳚ଭ୍ୟାଂ॒-ଵାଁ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍ନିତି॑ । ୟଦ॑ଗ୍ନୀଷୋ॒ମୀୟ॒-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପ॑ତି ॥ 6 ॥

ଵାର୍ତ୍ର॑ଘ୍ନମେ॒ଵ ଵିଜି॑ତ୍ୟୈ । ହିର॑ଣ୍ୟ॒-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହ॒ତ୍ଵା । ଦେ॒ଵତା॑ଭିଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରି॒ୟେଣ॑ ଚ॒ ଵ୍ୟା᳚ର୍ଧ୍ୟତ । ସ ଏ॒ତମୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ମପଶ୍ୟତ୍ । ତନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଦେ॒ଵତା᳚ଶ୍ଚେନ୍ଦ୍ରି॒ୟ-ଞ୍ଚାଵା॑ରୁନ୍ଧ । ୟଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପ॑ତି । ଦେ॒ଵତା᳚ଶ୍ଚୈ॒ଵ ତେନେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ୟ-ଞ୍ଚ॒ ୟଜ॑ମା॒ନୋ-ଽଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ଋ॒ଷ॒ଭୋ ଵ॒ହୀ ଦକ୍ଷି॑ଣା ॥ 7 ॥

ୟ-ଦ୍ଵ॒ହୀ । ତେନା᳚ଗ୍ନେ॒ୟଃ । ୟଦୃ॑ଷ॒ଭଃ । ତେନୈ॒ନ୍ଦ୍ର-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଐ॒ନ୍ଦ୍ର-ନ୍ଦଧି॑ । ୟଦା᳚ଗ୍ନେ॒ୟୋ ଭଵ॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ୟ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖମ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ମୁ॒ଖମେ॒ଵର୍ଧି॑-ମ୍ପୁ॒ରାସ୍ତା᳚ଦ୍ଧତ୍ତେ । ୟଦୈ॒ନ୍ଦ୍ର-ନ୍ଦଧି॑ ॥ 8 ॥

ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ଋ॒ଷ॒ଭୋ ଵ॒ହୀ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ୟଦ୍ଵ॒ହୀ । ତେନା᳚ଗ୍ନେ॒ୟଃ । ୟଦୃ॑ଷ॒ଭଃ । ତେନୈ॒ନ୍ଦ୍ର-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ୟାଵ॑ତୀ॒ର୍ଵୈ ପ୍ର॒ଜା ଓଷ॑ଧୀନା॒-ମହୁ॑ତାନା॒-ମାଶ୍ଞନ୍ନ୍॑ । ତାଃ ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଆ॒ଗ୍ର॒ୟ॒ଣ-ମ୍ଭ॑ଵତି ହୁ॒ତାଦ୍ୟା॑ୟ । ୟଜ॑ମାନ॒ସ୍ୟାପ॑ରାଭାଵାୟ ॥ 9 ॥

ଦେ॒ଵା ଵା ଓଷ॑ଧୀଷ୍ଵା॒ଜିମ॑ୟୁଃ । ତା ଇ॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଉଦ॑ଜୟତାମ୍ । ତାଵେ॒ତମୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ନ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵୃଣାତାମ୍ । ୟଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭଵ॒ତ୍ୟୁଜ୍ଜି॑ତ୍ୟୈ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲୋ ଭଵତି । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନ୍ନ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵଶ୍ଚ॒ରୁ-ର୍ଭ॑ଵତି । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵଂ-ଵାଁ ଅନ୍ନ᳚ମ୍ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ସ୍ଵଦୟତି ॥ 10 ॥

ପ୍ର॒ଥ॒ମ॒ଜୋ ଵ॒ଥ୍ସୋ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ସୌ॒ମ୍ୟଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ୟା॑ମା॒କ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ସୋମୋ॒ ଵା ଅ॑କୃଷ୍ଟପ॒ଚ୍ୟସ୍ୟ॒ ରାଜା᳚ । ଅ॒କୃ॒ଷ୍ଟ॒ପ॒ଚ୍ୟମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ସ୍ଵଦୟତି । ଵାସୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ସୌ॒ମ୍ୟଗ୍​ମ୍ହି ଦେ॒ଵତ॑ୟା॒ ଵାସ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ୟୈ ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ସର॑ସ୍ଵତେ ଚ॒ରୁମ୍ । ମି॒ଥୁ॒ନମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ମି॒ଥୁ॒ନୌ ଗାଵୌ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଏତି॒ ଵା ଏ॒ଷ ୟ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖାଦୃଦ୍ଧ୍ୟାଃ᳚ । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନେର୍ଦେ॒ଵତା॑ୟା॒ ଏତି॑ । ଅ॒ଷ୍ଟାଵେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ ଭଵନ୍ତି । ଅ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାୟ॒ତ୍ରୀ । ଗା॒ୟ॒ତ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିଃ । ତେନୈ॒ଵ ୟ॑ଜ୍ଞମୁ॒ଖାଦୃଦ୍ଧ୍ୟା॑ ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଦେ॒ଵତା॑ୟୈ॒ ନୈତି॑ ॥ 11 ॥
(ଈ॒ୟୁ--ର୍ ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ - ଽଙ୍ଗୁ॒ଷ୍ଠାଭ୍ୟା᳚-ଞ୍ଜୁହୋ॒ - ତ୍ୟନୁ॑ମତି--ର୍ ଦେ॒ଵତା॑ - ନି॒ର୍ଵପ॑ତି - ଵ॒ହୀ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ - ୟଦୈ॒ନ୍ଦ୍ର-ନ୍ଦ - ଧ୍ୟପ॑ରାଭାଵାୟ - ସ୍ଵଦୟତି॒ - ଗାଵୌ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 1)

ଅନୁଵାକଂ 2 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟେ ଵୈଶ୍ଵଦେଵହଵୀଂଷି
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵେନ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତା-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟା ନ ପ୍ରାଜା॑ୟନ୍ତ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିର॑କାମୟତ । ଅ॒ହମି॒ମାଃ ପ୍ରଜ॑ନୟେୟ॒ମିତି॑ । ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ॒ ଶୁଚ॑ମଦଧାତ୍ । ସୋ॑-ଽଶୋଚତ୍-ପ୍ର॒ଜାମି॒ଚ୍ଛମା॑ନଃ । ତସ୍ମା॒ଦ୍ୟ-ଞ୍ଚ॑ ପ୍ର॒ଜା ଭୁ॒ନକ୍ତି॒ ୟ-ଞ୍ଚ॒ ନ । ତାଵୁ॒ଭୌ ଶୋ॑ଚତଃ ପ୍ର॒ଜାମି॒ଚ୍ଛମା॑ନୌ । ତାସ୍ଵ॒ଗ୍ନିମପ୍ୟ॑ ସୃଜତ୍ । ତା ଅ॒ଗ୍ନିରଦ୍ଧ୍ୟୈ᳚ତ୍ ॥ 12 ॥

ସୋମୋ॒ ରେତୋ॑-ଽଦଧାତ୍ । ସ॒ଵି॒ତା ପ୍ରାଜ॑ନୟତ୍ । ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ଵାଚ॑ମଦଧାତ୍ । ପୂ॒ଷା ଽପୋ॑ଷୟତ୍ । ତେ ଵା ଏ॒ତେ ତ୍ରି-ସ୍ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॒ ପ୍ରୟୁ॑ଜ୍ୟନ୍ତେ । ୟେ ଦେ॒ଵାଃ ପୁଷ୍ଟି॑ପତୟଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରାଜ॑ନୟତ୍ । ତାଃ ପ୍ର॒ଜା ଜା॒ତା ମ॒ରୁତୋ᳚ ଘ୍ନନ୍ନ୍ । ଅ॒ସ୍ମାନପି॒ ନ ପ୍ରାୟୁ॑କ୍ଷ॒ତେତି॑ ॥ 13 ॥

ସ ଏ॒ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ମାରୁ॒ତଗ୍​ମ୍ ସ॒ପ୍ତକ॑ପାଲ-ମପଶ୍ୟତ୍ । ତ-ନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟୋ॑କଲ୍ପତ । ୟନ୍ମା॑ରୁ॒ତୋ ନି॑ରୁ॒ପ୍ୟତେ᳚ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॒ କ୍ଲୃପ୍ତ୍ୟୈ᳚ । ପ୍ର॒ଜାନା॒-ମଘା॑ତାୟ । ସ॒ପ୍ତକ॑ପାଲୋ ଭଵତି । ସ॒ପ୍ତଗ॑ଣା॒ ଵୈ ମ॒ରୁତଃ॑ । ଗ॒ଣ॒ଶ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ଵିଶ॑-ଙ୍କଲ୍ପୟତି । ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରଶୋଚତ୍ ॥ 14 ॥

ୟାଃ ପୂର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜା ଅସୃ॑କ୍ଷି । ମ॒ରୁତ॒ସ୍ତା ଅ॑ଵଧିଷୁଃ । କ॒ଥମପ॑ରା-ସ୍ସୃଜେ॒ୟେତି॑ । ତସ୍ୟ॒ ଶୁଷ୍ମ॑ ଆ॒ଣ୍ଡ-ମ୍ଭୂ॒ତ-ନ୍ନିର॑ଵର୍ତତ । ତଦ୍ଵ୍ୟୁଦ॑ହରତ୍ । ତଦ॑ପୋଷୟତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଜା॑ୟତ । ଆ॒ଣ୍ଡସ୍ୟ॒ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରୂ॒ପମ୍ । ୟଦା॒ମିକ୍ଷା᳚ । ୟଦ୍ଵ୍ୟୁ॒ଦ୍ଧର॑ତି ॥ 15 ॥

ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟଜ॑ମାନଃ ପୋଷୟତି । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵ୍ୟା॑ମିକ୍ଷା॑ ଭଵତି । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵ୍ୟୋ॑ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାଃ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ପ୍ରଜ॑ନୟତି । ଵାଜି॑ନ॒ମାନ॑ୟତି । ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵେ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତାସୁ॒ ରେତୋ॑ ଦଧାତି । ଦ୍ୟା॒ଵା॒ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟ॑ ଏକ॑କପାଲୋ ଭଵତି । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ପ୍ରଜା॑ତା॒ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ୟା॑-ମୁଭ॒ୟତଃ॒ ପରି॑ ଗୃହ୍ଣାତି । ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂ​ୟଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ସା᳚-ଽଗ୍ନିର॑ବ୍ରଵୀତ୍ ॥ 16 ॥

ମାମଗ୍ରେ॑ ୟଜତ । ମୟା॒ ମୁଖେ॒ନାସୁ॑ରା-ଞ୍ଜେଷ୍ୟ॒ଥେତି॑ । ମା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॒ମିତି॒ ସୋମୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ମୟା॒ ରାଜ୍ଞା॑ ଜେଷ୍ୟ॒ଥେତି॑ । ମା-ନ୍ତୃ॒ତୀୟ॒ମିତି॑ ସଵି॒ତା । ମୟା॒ ପ୍ରସୂ॑ତା ଜେଷ୍ୟ॒ଥେତି॑ । ମା-ଞ୍ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥୀମିତି॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ-ଵୋଁ॒-ଽହ-ନ୍ଧା᳚ସ୍ୟା॒ମୀତି॑ । ମା-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମମିତି॑ ପୂ॒ଷା । ମୟା᳚ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠୟା॑ ଜେଷ୍ୟ॒ଥେତି॑ ॥ 17 ॥

ତେ᳚-ଽଗ୍ନିନା॒ ମୁଖେ॒ନାସୁ॑ରାନଜୟନ୍ନ୍ । ସୋମେ॑ନ॒ ରାଜ୍ଞା᳚ । ସ॒ଵି॒ତ୍ରା ପ୍ରସୂ॑ତାଃ । ସର॑ସ୍ଵତୀନ୍ଦ୍ରି॒ୟ-ମ॑ଦଧାତ୍ । ପୂ॒ଷା ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ଽଽସୀ᳚ତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଵ୍ୟ॑ଜୟନ୍ତ । ୟଦେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ ନିରୁ॒ପ୍ୟନ୍ତେ॒ ଵିଜି॑ତ୍ୟୈ । ନୋତ୍ତ॑ରଵେ॒ଦିମୁପ॑- ଵପତି । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଉ॑ତ୍ତରଵେ॒ଦିଃ । ଅଜା॑ତା ଇଵ॒ ହ୍ୟେ॑ତର୍​ହି॑ ପ॒ଶଵଃ॑ ॥ 18 ॥
(ଐ॒-ଦ୍- ଇତ୍ୟ॑ - ଶୋଚ-ଦ୍- ଵ୍ୟୁ॒ଦ୍ଧର॑ - ତ୍ୟବ୍ରଵୀତ୍ - ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠୟା॑ ଜେଷ୍ୟ॒ଥେ ॒ ତ୍ୟେ॒ତରଃଇ॑ ପ॒ଶଵଃ॑) (ଅ. 2)

ଅନୁଵାକଂ 3 - ଵୈଶ୍ଵଦେଵପର୍ଗତାନି ଵିଶ୍ଵେଷାଙ୍ଗାନି
ତ୍ରି॒ଵୃ-ଦ୍ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଭ॑ଵତି । ମା॒ତା ପି॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଃ । ତଦେ॒ଵ ତ-ନ୍ମି॑ଥୁ॒ନମ୍ । ଉଲ୍ବ॒-ଙ୍ଗର୍ଭୋ॑ ଜ॒ରାୟୁ॑ । ତଦେ॒ଵ ତ-ନ୍ମି॑ଥୁ॒ନମ୍ । ତ୍ରେ॒ଧା ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସନ୍ନ॑ଦ୍ଧ-ମ୍ଭଵତି । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵ ଲୋ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । ଏ॒କ॒ଧା ପୁନ॒-ସ୍ସନ୍ନ॑ଦ୍ଧ-ମ୍ଭଵତି । ଏକ॑ ଇଵ॒ ହ୍ୟ॑ୟଂ-ଲୋଁ॒କଃ ॥ 19 ॥

ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । ପ୍ର॒ସୁଵୋ॑ ଭଵନ୍ତି । ପ୍ର॒ଥ॒ମ॒ଜାମେ॒ଵ ପୁଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ପ୍ର॒ଥ॒ମ॒ଜୋ ଵ॒ଥ୍ସୋ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ପୃ॒ଷ॒ଦା॒ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗୃ॑ହ୍ଣାତି । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ପୃ॑ଷଦା॒ଜ୍ୟମ୍ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଗୃ॒ହୀ॒ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି । ପାଙ୍କ୍ତା॒ ହି ପ॒ଶଵଃ॑ । ବ॒ହୁ॒ରୂ॒ପ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ 20 ॥

ବ॒ହୁ॒ରୂ॒ପା ହି ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ନ୍ଥନ୍ତି । ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॑ଖା॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ୟଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମନ୍ଥ॑ନ୍ତି । ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॑ଖା ଏ॒ଵ ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜା ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ନଵ॑ ପ୍ରୟା॒ଜା ଇ॑ଜ୍ୟନ୍ତେ । ନଵା॑ନୂୟା॒ଜାଃ । ଅ॒ଷ୍ଟୌ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ । ଦ୍ଵାଵା॑ଘା॒ରୌ । ଦ୍ଵାଵାଜ୍ୟ॑ଭାଗୌ ॥ 21 ॥

ତ୍ରି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶ-ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ତ୍ରି॒ଗ୍​ମ୍॒ଶଦ॑କ୍ଷରା ଵି॒ରାଟ୍ । ଅନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ରାଟ୍ । ଵି॒ରାଜୈ॒ଵାନ୍ନାଦ୍ୟ॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ୟଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଏକ॑କପାଲଃ । ତେଜ॒ ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଦେକ॑କପାଲ॒ ଆଜ୍ୟ॑ମା॒ନୟ॑ତି । ୟଜ॑ମାନମେ॒ଵ ତେଜ॑ସା॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ୟଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଏକ॑କପାଲଃ । ପ॒ଶଵ॒ ଆଜ୍ୟ᳚ମ୍ ॥ 22 ॥

ୟଦେକ॑କପାଲ॒ ଆଜ୍ୟ॑ମା॒ନୟ॑ତି । ୟଜ॑ମାନମେ॒ଵ ପ॒ଶୁଭି॒-ସ୍ସମ॑ର୍ଧୟତି । ୟଦଲ୍ପ॑ମା॒ନୟେ᳚ତ୍ । ଅଲ୍ପା॑ ଏନ-ମ୍ପ॒ଶଵୋ॑ ଭୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତ॒ ଉପ॑ତିଷ୍ଠେରନ୍ନ୍ । ୟ-ଦ୍ବ॒ହ୍ଵା॑ନୟେ᳚ତ୍ । ବ॒ହଵ॑ ଏନ-ମ୍ପ॒ଶଵୋ ଭୁ॑ଞ୍ଜନ୍ତ॒ ଉପ॑ତିଷ୍ଠେରନ୍ନ୍ । ବ॒ହ୍ଵା॑ନୀୟା॒ଵିଃ ପୃ॑ଷ୍ଠ-ଙ୍କୁର୍ୟାତ୍ । ବ॒ହଵ॑ ଏ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପ॒ଶଵୋ॑ ଭୁ॒ଞ୍ଜନ୍ତ॒ ଉପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ୟଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଏକ॑କପାଲଃ । ୟଦେକ॑କପାଲସ୍ୟାଵ॒ଦ୍ୟେତ୍ ॥ 23 ॥

ୟଜ॑ମାନ॒ସ୍ୟାଵ॑ଦ୍ୟେତ୍ । ଉଦ୍ଵା॒ ମାଦ୍ୟେ॒-ଦ୍ୟଜ॑ମାନଃ । ପ୍ର ଵା॑ ମୀୟେତ । ସ॒କୃଦେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟଃ॑ । ସ॒କୃଦି॑ଵ॒ ହି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ହୁ॒ତ୍ଵା-ଽଭି ଜୁ॑ହୋତି । ୟଜ॑ମାନମେ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମୟି॒ତ୍ଵା । ତେଜ॑ସା॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ୟଜ॑ମାନୋ॒ ଵା ଏକ॑କପାଲଃ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କ ଆ॑ହଵ॒ନୀୟଃ॑ ॥ 24 ॥

ୟଦେକ॑କପାଲ-ମାହଵ॒ନୀୟେ॑ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ୟଜ॑ମାନମେ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମୟତି । ୟଦ୍ଧସ୍ତେ॑ନ ଜୁହୁ॒ୟାତ୍ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗା-ଲ୍ଲୋ॒କା-ଦ୍ୟଜ॑ମାନ॒-ମଵ॑ଵିଦ୍ଧ୍ୟେତ୍ । ସ୍ରୁ॒ଚା ଜୁ॑ହୋତି । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗସ୍ୟ॑ ଲୋ॒କସ୍ୟ॒ ସମ॑ଷ୍ଟ୍ୟୈ । ୟ-ତ୍ପ୍ରାମ୍ପଦ୍ୟେ॑ତ । ଦେ॒ଵ॒ଲୋ॒କମ॒ଭି ଜ॑ୟେତ୍ । ୟ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ପି॑ତୃଲୋ॒କମ୍ । ୟ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ ॥ 25 ॥

ରକ୍ଷାଗ୍​ମ୍॑ସି ୟ॒ଜ୍ଞଗ୍​ମ୍ ହ॑ନ୍ୟୁଃ । ୟଦୁଦଙ୍ଙ୍॑ । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୟ॒ଲୋ॒କ-ମ॒ଭିଜ॑ୟେତ୍ । ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ ହୋତ॒ଵ୍ୟଃ॑ । ଏକ॑କପାଲଂ॒-ଵୈଁ ପ୍ର॑ତି॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତ॒-ନ୍ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଅନୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତଃ । ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଋ॒ତଵଃ॑ । ଋ॒ତୂନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ୟ॒ଜ୍ଞଂ-ୟଁଜ॑ମାନଃ । ୟଜ॑ମାନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଃ । ତସ୍ମା॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ ହୋତ॒ଵ୍ୟଃ॑ ॥ 26 ॥

ଵା॒ଜିନୋ॑ ୟଜତି । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵା॒ୟୁ-ସ୍ସୂର୍ୟଃ॑ । ତେ ଵୈ ଵା॒ଜିନଃ॑ । ତାନେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜତି । ଅଥୋ॒ ଖଲ୍ଵା॑ହୁଃ । ଛନ୍ଦାଗ୍​ମ୍॑ସି॒ ଵୈ ଵା॒ଜିନ॒ ଇତି॑ । ତାନ୍ୟେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜତି । ଋ॒ଖ୍ସା॒ମେ ଵା ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ହରୀ॑ ସୋମ॒ପାନୌ᳚ । ତୟୋଃ᳚ ପରି॒ଧୟ॑ ଆ॒ଧାନ᳚ମ୍ । ଵାଜି॑ନ-ମ୍ଭାଗ॒ଧେୟ᳚ମ୍ ॥ 27 ॥

ୟଦପ୍ର॑ହୃତ୍ୟ ପରି॒ଧୀଞ୍ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଅ॒ନ୍ତରା॑ଧାନାଭ୍ୟା-ଙ୍ଘା॒ସ-ମ୍ପ୍ରୟ॑ଚ୍ଛେତ୍ । ପ୍ର॒ହୃତ୍ୟ॑ ପରି॒ଧୀଞ୍ଜୁ॑ହୋତି । ନିରା॑ଧାନାଭ୍ୟାମେ॒ଵ ଘା॒ସ-ମ୍ପ୍ରୟ॑ଚ୍ଛତି । ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ଵିଷି॒ଞ୍ଚନ୍ଵାଜି॑ନ॒-ମାନ॑ୟତି । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର॒ଃଇଃ । ରେତୋ॒ ଵାଜି॑ନମ୍ । ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵେ॒ଵ ରେତୋ॑ ଦଧାତି । ସ॒ମୁ॒ପ॒ହୂୟ॑ ଭକ୍ଷୟନ୍ତି । ଏ॒ତ-ଥ୍ସୋ॑ମପୀଥା॒ ହ୍ୟେ॑ତେ । ଅଥୋ॑ ଆ॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ରେତୋ॑ ଦଧତେ । ୟଜ॑ମାନ ଉତ୍ତ॒ମୋ ଭ॑କ୍ଷୟତି । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵୈ ଵାଜି॑ନମ୍ । ୟଜ॑ମାନ ଏ॒ଵ ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟନ୍ତି ॥ 28 ॥
(ଲୋ॒କୋ - ବ॑ହୁରୂ॒ପ-ମ୍ଭ॑ଵ॒ - ତ୍ୟାଜ୍ୟ॑ଭାଗୌ - ପ॒ଶଵ॒ ଆଜ୍ୟ॑ - ମଵ॒ଦ୍ୟେ - ଦା॑ହଵ॒ନୀୟଃ॑ - ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ - ତସ୍ମା॒-ତ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତୋ ହୋତ॒ଵ୍ୟୋ॑ - ଭାଗ॒ଧେୟ॑ - ମେ॒ତେ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 3)

ଅନୁଵାକଂ 4 - ଵରୁଣପ୍ରଘାସାଃ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ସଵି॒ତା ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତା ଏ॑ନ॒ମତ୍ୟ॑ମନ୍ୟନ୍ତ । ତା ଅ॑ସ୍ମା॒ଦପା᳚କ୍ରାମନ୍ନ୍ । ତା ଵରୁ॑ଣୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜା ଵରୁ॑ଣେନାଗ୍ରାହୟତ୍ । ତାଃ ପ୍ର॒ଜା ଵରୁ॑ଣଗୃହୀତାଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ମ୍ପୁନ॒ରୁପା॑ଧାଵନ୍ନା॒ଥ-ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ସ ଏ॒ତାନ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵରୁଣ ପ୍ରଘା॒ସାନ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ତାନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ପ୍ର॒ଜା ଵ॑ରୁଣ-ପା॒ଶାଦ॑ମୁଞ୍ଚତ୍ । ୟ-ଦ୍ଵ॑ରୁଣ-ପ୍ରଘା॒ସା ନି॑ରୁ॒ପ୍ୟନ୍ତେ᳚ ॥ 29 ॥

ପ୍ର॒ଜାନା॒ମଵ॑ରୁଣଗ୍ରାହାୟ । ତାସା॒-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣୋ ବା॒ହୁ-ର୍ନ୍ୟ॑କ୍ନ॒ ଆସୀ᳚ତ୍ । ସ॒ଵ୍ୟଃ ପ୍ରସୃ॑ତଃ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟା᳚-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵେଦି॒ମୁଦ॑ହନ୍ନ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ର॒ଜାନା॒-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମ୍ବା॒ହୁ-ମ୍ପ୍ରାସା॑ରୟତ୍ । ୟ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟା᳚-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵେଦି॑ମୁ॒ଦ୍ଧନ୍ତି॑ । ପ୍ର॒ଜାନା॑ମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟଜ॑ମାନୋ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣ-ମ୍ବା॒ହୁ-ମ୍ପ୍ରସା॑ରୟତି । ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟୟା॒ଜ୍ୟ॑ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କ ଉ॑ଭ॒ୟାବା॑ହୁଃ । ୟ॒ଜ୍ଞାଭି॑ଜିତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ପୃ॒ଥ॒ମା॒ତ୍ରା-ଦ୍ଵେଦୀ॒ ଅସ॑ଭିନ୍ନ୍ନେ ଭଵତଃ ॥ 30 ॥

ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପୃଥମା॒ତ୍ରଂ-ଵ୍ୟଁଗ୍​ମ୍ସୌ᳚ । ଉତ୍ତ॑ରସ୍ୟାଂ॒-ଵେଁଦ୍ୟା॑ମୁତ୍ତରଵେ॒ଦିମୁପ॑ ଵପତି । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଉ॑ତ୍ତରଵେ॒ଦିଃ । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॑ ୟଜ୍ଞପ॒ରୁଷୋ-ଽନ॑ନ୍ତରିତ୍ୟୈ । ଏ॒ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମଣାନ୍ୟେ॒ଵ ପଞ୍ଚ॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ । ଅଥୈ॒ଷ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭ॑ଵତି । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନୌ ଵା ଏ॒ତୌ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ୟଦି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ । ୟଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭଵ॑ତି ॥ 31 ॥

ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଵେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ଓଜୋ॒ ବଲଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତୌ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ୟଦି॑ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ । ୟଦୈ᳚ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୋ ଭଵ॑ତି । ଓଜୋ॒ ବଲ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । ମା॒ରୁ॒ତ୍ୟା॑ମିକ୍ଷା॑ ଭଵତି । ଵା॒ରୁ॒ଣ୍ୟା॑ମିକ୍ଷା᳚ । ମେ॒ଷୀ ଚ॑ ମେ॒ଷଶ୍ଚ॑ ଭଵତଃ । ମି॒ଥୁ॒ନା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ଵ॑ରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଲୋ॒ମ॒ଶୌ ଭ॑ଵତୋ ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ 32 ॥

ଶ॒ମୀ॒ପ॒ର୍ଣାନ୍ୟୁପ॑ ଵପତି । ଘା॒ସମେ॒ଵାଭ୍ୟା॒ମପି॑ ୟଚ୍ଛତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିମ॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॒-ନ୍ନୋପା॑ନମତ୍ । ସ ଏ॒ତେନ॑ ଶ॒ତେଦ୍ଧ୍ମେ॑ନ ହ॒ଵିଷା॒ ଽନ୍ନାଦ୍ୟ॒ମ-ଵା॑ରୁନ୍ଧ । ୟ-ତ୍ପ॑ର-ଶ୍ଶ॒ତାନି॑ ଶମୀପ॒ର୍ଣାନି॒ ଭଵ॑ନ୍ତି । ଅ॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॒ସ୍ୟାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ । ସୌ॒ମ୍ୟାନି॒ ଵୈ କ॒ରୀରା॑ଣି । ସୌ॒ମ୍ୟା ଖଲୁ॒ ଵା ଆହୁ॑ତି-ର୍ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॑-ଞ୍ଚ୍ୟାଵୟତି । ୟତ୍-କ॒ରୀରା॑ଣି॒ ଭଵ॑ନ୍ତି । ସୌ॒ମ୍ୟୟୈ॒ଵାହୁ॑ତ୍ୟା ଦି॒ଵୋ ଵୃଷ୍ଟି॒ମଵ॑ ରୁନ୍ଧେ । କା॒ୟ ଏକ॑କପାଲୋ ଭଵତି । ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ଙ୍କ॒ତ୍ଵାଂ​ୟଁ॑ । ପ୍ର॒ତି॒ପୂ॒ରୁ॒ଷ-ଙ୍କ॑ରମ୍ଭ ପା॒ତ୍ରାଣି॑ ଭଵନ୍ତି । ଜା॒ତା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ଵ॑ରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଏକ॒-ମତି॑ରିକ୍ତମ୍ । ଜ॒ନି॒ଷ୍ୟମା॑ଣା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ଵ॑ରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି ॥ 33 ॥
(ନି॒ରୁ॒ପ୍ୟନ୍ତେ॑- ଭଵତୋ॒ - ଭଵ॑ତି - ମେଦ୍ଧ୍ୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ - ରୁନ୍ଧେ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 4)

ଅନୁଵାକଂ 5 - ତଚ୍ଛେଷଃ
ଉତ୍ତ॑ରସ୍ୟାଂ॒-ଵେଁଦ୍ୟା॑ମ॒ନ୍ୟାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ ସାଦୟତି । ଦକ୍ଷି॑ଣାୟା-ମ୍ମାରୁ॒ତୀମ୍ । ଅ॒ପ॒ଧୁ॒ରମେ॒ଵୈନା॑ ୟୁନକ୍ତି । ଅଥୋ॒ ଓଜ॑ ଏ॒ଵାସା॒ମଵ॑ହରତି । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣଶ୍ଚ କ୍ଷ॒ତ୍ରାଚ୍ଚ॒ ଵିଶୋ᳚-ଽନ୍ୟତୋ-ଽପକ୍ର॒ମିଣୀଃ᳚ । ମା॒ରୁ॒ତ୍ୟା ପୂର୍ଵ॑ୟା॒ ପ୍ରଚ॑ରତି । ଅନୃ॑ତମେ॒ଵାଵ॑ ୟଜତେ । ଵା॒ରୁ॒ଣ୍ୟୋତ୍ତ॑ରୟା । ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑-ୟଜତେ । ୟଦେ॒ଵାଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ କ॒ରୋତି॑ ॥ 34 ॥

ତ-ତ୍ପ୍ର॑ତିପ୍ରସ୍ଥା॒ତା କ॑ରୋତି । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟଚ୍ଛ୍ରେୟା᳚ନ୍-କ॒ରୋତି॑ । ତ-ତ୍ପାପୀ॑ୟାନ୍-କରୋତି । ପତ୍ନୀଂ᳚ ଁଵାଚୟତି । ମେଦ୍ଧ୍ୟା॑ମେ॒ଵୈନା᳚-ଙ୍କରୋତି । ଅଥୋ॒ ତପ॑ ଏ॒ଵୈନା॒ମୁପ॑ ନୟତି । ୟଜ୍ଜା॒ରଗ୍​ମ୍ ସନ୍ତ॒-ନ୍ନ ପ୍ର॑ବ୍ରୂ॒ୟାତ୍ । ପ୍ରି॒ୟ-ଞ୍ଜ୍ଞା॒ତିଗ୍​ମ୍ ରୁ॑ନ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଅ॒ସୌ ମେ॑ ଜା॒ର ଇତି॒ ନିର୍ଦି॑ଶେତ୍ । ନି॒ର୍ଦିଶ୍ୟୈ॒ଵୈନଂ॑-ଵଁରୁଣପା॒ଶେନ॑ ଗ୍ରାହୟତି ॥ 35 ॥

ପ୍ର॒ଘା॒ସ୍ୟାନ୍॑. ହଵାମହ॒ ଇତି॒ ପତ୍ନୀ॑-ମୁ॒ଦାନ॑ୟତି । ଅହ୍ଵ॑ତୈ॒ଵୈନା᳚ମ୍ । ୟତ୍-ପତ୍ନୀ॑ ପୁରୋନୁଵା॒କ୍ୟା॑ମନୁ ବ୍ରୂ॒ୟାତ୍ । ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ୟୋ॒ ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ୟଜ॑ମା॒ନୋ ଽନ୍ଵା॑ହ । ଆ॒ତ୍ମନ୍ନେ॒ଵ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ଧତ୍ତେ । ଉ॒ଭୌ ୟା॒ଜ୍ୟାଗ୍​ମ୍॑ ସଵୀର୍ୟ॒ତ୍ଵାୟ॑ । ୟଦ୍ଗ୍ରାମେ॒ ୟଦର॑ଣ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ୟ॒ଥୋ॒ଦି॒ତମେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ ୟଜତେ । ୟ॒ଜ॒ମା॒ନ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟୋ॑ ଵା ଆ॑ହଵ॒ନୀୟଃ॑ ॥ 36 ॥

ଭ୍ରା॒ତୃ॒ଵ୍ୟ॒ ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟୋ॑ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ । ୟଦା॑ହଵ॒ନୀୟେ॑ ଜୁହୁ॒ୟାତ୍ । ୟଜ॑ମାନଂ-ଵଁରୁଣପା॒ଶେନ॑ ଗ୍ରାହୟେତ୍ । ଦକ୍ଷି॑ଣେ॒ ଽଗ୍ନୌ ଜୁ॑ହୋତି । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟମେ॒ଵ ଵ॑ରୁଣପା॒ଶେନ॑ ଗ୍ରାହୟତି । ଶୂର୍ପେ॑ଣ ଜୁହୋତି । ଅନ୍ୟ॑ମେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ୟଜତେ । ଶୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନ॑ଧି ନି॒ଧାୟ॑ ଜୁହୋତି । ଶୀ॒ର୍॒ଷ॒ତ ଏ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ ୟଜତେ । ପ୍ର॒ତ୍ୟନ୍ତିଷ୍ଠ॑ଞ୍ଜୁହୋତି ॥ 37 ॥

ପ୍ର॒ତ୍ୟଙ୍ଙେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣପା॒ଶା-ନ୍ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ୟତେ । ଅକ୍ର॒ନ୍କର୍ମ॑ କର୍ମ॒କୃତ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଦେ॒ଵାନୃ॒ଣ-ନ୍ନି॑ରଵ॒ଦାୟ॑ । ଅ॒ନୃ॒ଣା ଗୃ॒ହାନୁପ॒-ପ୍ରେତେତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ । ଵରୁ॑ଣ ଗୃହୀତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ । ୟ-ଦ୍ୟଜୁ॑ଷା ଗୃହୀ॒ତସ୍ୟା॑ତି॒ରିଚ୍ୟ॑ତେ । ତୁଷା᳚ଶ୍ଚ ନିଷ୍କା॒ସଶ୍ଚ॑ । ତୁଷୈ᳚ଶ୍ଚ ନିଷ୍କା॒ସେନ॑ ଚାଵଭୃ॒ଥମଵୈ॑ତି । ଵରୁ॑ଣ-ଗୃହୀତେନୈ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ୟଜତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଵଭୃ॒ଥମଵୈ॑ତି ॥ 38 ॥

ଅ॒ଫ୍ସୁ ଵୈ ଵରୁ॑ଣଃ । ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵ ଵରୁ॑ଣ॒ମଵ॑ ୟଜତେ । ପ୍ରତି॑ୟୁତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପାଶ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଵ॒ରୁ॒ଣ॒ପା॒ଶାଦେ॒ଵ ନିର୍ମୁ॑ଚ୍ୟତେ । ଅପ୍ର॑ତୀକ୍ଷ॒-ମାୟ॑ନ୍ତି । ଵରୁ॑ଣସ୍ୟା॒ନ୍ତର୍​ହି॑ତ୍ୟୈ । ଏଧୋ᳚-ଽସ୍ୟେଧିଷୀ॒ମହୀତ୍ୟା॑ହ । ସ॒ମିଧୈ॒ଵାଗ୍ନି-ନ୍ନ॑ମ॒ସ୍ୟନ୍ତ॑ ଉ॒ପାୟ॑ନ୍ତି । ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ॒ ମୟି॑ ଧେ॒ହୀତ୍ୟା॑ହ । ତେଜ॑ ଏ॒ଵାତ୍ମନ୍ଧ॑ତ୍ତେ ॥ 39 ॥
(କ॒ରୋତି॑ - ଗ୍ରାହୟ - ତ୍ୟାହଵ॒ନୀୟ॒ - ସ୍ତିଷ୍ଠ॑ଞ୍ଜୁହୋ - ତ୍ୟ॒ପୋ॑-ଽଵଭୃ॒ଥମଵୈ॑ତି - ଧତ୍ତେ) (ଅ. 5)

ଅନୁଵାକଂ 6 - ସାକମେଧାଃ
ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂ​ୟଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିର॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ମମେ॒ୟ-ମନୀ॑କଵତୀ ତ॒ନୂଃ । ତା-ମ୍ପ୍ରୀ॑ଣୀତ । ଅଥାସୁ॑ରାନ॒ଭି ଭ॑ଵିଷ୍ୟ॒ଥେତି॑ । ତେ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନୟେ-ଽନୀ॑କଵତେ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିରନୀ॑କଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେୟେ॑ନ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଧା ଽନୀ॑କା-ନ୍ୟଜନୟତ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା ଽସୁ॑ରାଃ ॥ 40 ॥

ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ-ଽନୀ॑କଵତେ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପ॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵାନୀ॑କଵନ୍ତ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେୟେ॑ନ ପ୍ରୀଣାତି । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନିରନୀ॑କଵା॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ଵେନ॑ ଭାଗ॒ଧେୟେ॑ନ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଧା ଽନୀ॑କାନି ଜନୟତେ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ରନୀ॑କଵାନ୍ । ତସ୍ୟ॑ ର॒ଶ୍ମୟୋ-ଽନୀ॑କାନି । ସା॒କଗ୍​ମ୍ ସୂର୍ୟେ॑ଣୋଦ୍ୟ॒ତା ନିର୍ଵ॑ପତି । ସା॒କ୍ଷାଦେ॒ଵାସ୍ମା॒ ଅନୀ॑କାନି ଜନୟତି । ତେ-ଽସୁ॑ରାଃ॒ ପରା॑ଜିତା॒ ୟନ୍ତଃ॑ । ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଉପା᳚ଶ୍ରୟନ୍ନ୍ ॥ 41 ॥

ତେ ଦେ॒ଵା ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟ॑-ସ୍ସାନ୍ତପ॒ନେଭ୍ୟ॑ଶ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ତା-ନ୍ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ୟା॑-ମେ॒ଵୋଭ॒ୟତ॒-ସ୍ସମ॑ତପନ୍ନ୍ । ୟନ୍ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟ॑-ସ୍ସାନ୍ତପ॒ନେଭ୍ୟ॑ଶ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପ॑ତି । ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀଭ୍ୟା॑ମେ॒ଵ ତଦୁ॑ଭ॒ୟତୋ॒ ୟଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟା॒ନ୍-ଥ୍ସନ୍ତ॑ପତି । ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟନ୍ଦି॑ନେ॒ ନିର୍ଵ॑ପତି । ତର୍​ହି॒ ହି ତେ-ଽକ୍ଷ୍ଣି॑ଷ୍ଠ॒-ନ୍ତପ॑ତି । ଚ॒ରୁର୍ଭ॑ଵତି । ସ॒ର୍ଵତ॑ ଏ॒ଵୈନା॒ନ୍-ଥ୍ସନ୍ତ॑ପତି । ତେ ଦେ॒ଵା-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॑ ଵିଜ॒ୟିନ॒-ସ୍ସନ୍ତଃ॑ । ସର୍ଵା॑ସା-ନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧେ ଗୃ॑ହମେ॒ଧୀୟ॑-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ ॥ 42 ॥

ଆଶି॑ତା ଏ॒ଵାଦ୍ୟୋପ॑ଵସାମ । କସ୍ୟ॒ ଵା-ଽହେ॒ଦମ୍ । କସ୍ୟ॑ ଵା॒ ଶ୍ଵୋ ଭ॑ଵି॒ତେତି॑ । ସ ଶୃ॒ତୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତସ୍ୟାହୁ॑ତସ୍ୟ॒ ନାଶ୍ଞନ୍ନ୍॑ । ନ ହି ଦେ॒ଵା ଅହୁ॑ତସ୍ୟା॒ଶ୍ଞନ୍ତି॑ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । କସ୍ମା॑ ଇ॒ମଗ୍​ମ୍ ହୋ᳚ଷ୍ୟାମ॒ ଇତି॑ । ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟୋ॑ ଗୃହମେ॒ଧିଭ୍ୟ॒ ଇତ୍ୟ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ । ତ-ମ୍ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟୋ॑ ଗୃହମେ॒ଧିଭ୍ୟୋ॑-ଽଜୁହଵୁଃ ॥ 43 ॥

ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟୋ॑ ଗୃହମେ॒ଧିଭ୍ୟୋ॑ ଗୃ॒ହେ ଜୁହ୍ଵ॑ତି । ଭଵ॑ତ୍ୟା॒ତ୍ମନା᳚ । ପରା᳚-ଽସ୍ୟ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟୋ ଭଵତି । ୟଦ୍ଵୈ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ପାକ॒ତ୍ରା କ୍ରି॒ୟତେ᳚ । ପ॒ଶ॒ଵ୍ୟ॑-ନ୍ତତ୍ । ପା॒କ॒ତ୍ରା ଵା ଏ॒ତତ୍କ୍ରି॑ୟତେ । ୟନ୍ନେଦ୍ଧ୍ମାବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଭଵ॑ତି । ନ ସା॑ମିଧେ॒ନୀ-ର॒ନ୍ଵାହ॑ ॥ 44 ॥

ନ ପ୍ର॑ୟା॒ଜା ଇ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ନାନୂ॑ୟା॒ଜାଃ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି । ଆଜ୍ୟ॑ଭାଗୌ ୟଜତି । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟୈ॒ଵ ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ନାନ୍ତରେ॑ତି । ମ॒ରୁତୋ॑ ଗୃହମେ॒ଧିନୋ॑ ୟଜତି । ଭା॒ଗ॒ଧେୟେ॑-ନୈ॒ଵୈନା॒ନ୍-ଥ୍ସମ॑ର୍ଧୟତି । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତଂ॑-ୟଁଜତି॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ୟୈ । ଇଡା᳚ନ୍ତୋ ଭଵତି । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଇଡା᳚ । ପ॒ଶୁଷ୍ଵେ॒ଵୋପରି॑ଷ୍ଟା॒-ତ୍ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ 45 ॥
(ଅସୁ॑ରା - ଅଶ୍ରୟନ୍ - ଗୃହମେ॒ଧୀୟଂ॑ ଚ॒ରୁ-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ - ନଜୁହଵୁ - ର॒ନ୍ଵା - ହେଡା᳚ନ୍ତୋ ଭଵତି॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 6)

ଅନୁଵାକଂ 7 - ତଚ୍ଛେଷଃ
ୟତ୍ପତ୍ନୀ॑ ଗୃହମେ॒ଧୀୟ॑-ସ୍ୟାଶ୍ଞୀ॒ୟାତ୍ । ଗୃ॒ହ॒ମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟେ॑ଵ ସ୍ୟା᳚ତ୍ । ଵି ତ୍ଵ॑ସ୍ୟ ୟ॒ଜ୍ଞ ଋ॑ଧ୍ୟେତ । ୟନ୍ନାଶ୍ଞୀ॒ୟାତ୍ । ଅଗୃ॑ହମେଧୀ ସ୍ୟାତ୍ । ନାସ୍ୟ॑ ୟ॒ଜ୍ଞୋ ଵ୍ୟୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟେତ । ପ୍ରତି॑ଵେଶ-ମ୍ପଚେୟୁଃ । ତସ୍ୟା᳚ଶ୍ଞୀୟାତ୍ । ଗୃ॒ହ॒ମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ନାସ୍ୟ॑ ୟ॒ଜ୍ଞୋ ଵ୍ୟୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟତେ ॥ 46 ॥

ତେ ଦେ॒ଵା ଗୃ॑ହମେ॒ଧୀୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା । ଆଶି॑ତା ଅଭଵନ୍ନ୍ । ଆଞ୍ଜ॑ତା॒ଭ୍ୟ॑ଞ୍ଜତ । ଅନୁ॑ ଵ॒ଥ୍ସା-ନ॑ଵାସୟନ୍ନ୍ । ତେଭ୍ୟୋ-ଽସୁ॑ରାଃ॒, କ୍ଷୁଧ॒-ମ୍ପ୍ରାହି॑ଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ସା ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଲୋ॒କମଵି॑ତ୍ତ୍ଵା । ଅସୁ॑ରା॒ନ୍-ପୁନ॑ରଗଚ୍ଛତ୍ । ଗୃ॒ହ॒ମେ॒ଧୀୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା । ଆଶି॑ତା ଭଵନ୍ତି । ଆଞ୍ଜ॑ତେ॒-ଽଭ୍ୟ॑ଞ୍ଜତେ ॥ 47 ॥

ଅନୁ॑ ଵ॒ଥ୍ସାନ୍. ଵା॑ସୟନ୍ତି । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟାୟୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟଜ॑ମାନଃ॒, କ୍ଷୁଧ॒-ମ୍ପ୍ରହି॑ଣୋତି । ତେ ଦେ॒ଵା ଗୃ॑ହମେ॒ଧୀୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ନିଷ୍କା॒ସ-ନ୍ନ୍ୟ॑ଦଧୁଃ । ଅ॒ସ୍ମାନେ॒ଵ ଶ୍ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନିହି॑ତଭାଗ ଉପାଵର୍ତି॒ତେତି॑ । ତାନିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନିହି॑ତଭାଗ ଉ॒ପାଵ॑ର୍ତତ । ଗୃ॒ହ॒ମେ॒ଧୀୟେ॑ନେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ନିଷ୍କା॒ସ-ନ୍ନିଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ନିହି॑ତଭାଗ ଉ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ । ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟେ ଜୁହୋତି ॥ 48 ॥

ଭା॒ଗ॒ଧେୟେ॑ନେ॒ଵୈନ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ଋ॒ଷ॒ଭମାହ୍ଵ॑ୟତି । ଵ॒ଷ॒ଟ୍କା॒ର ଏ॒ଵାସ୍ୟ॒ ସଃ । ଅଥୋ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ୟମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ୟଂ॑-ୟଁଜ॑ମାନୋ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟସ୍ୟ ଵୃଙ୍କ୍ତେ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହ॒ତ୍ଵା । ପରା᳚-ମ୍ପରା॒ଵତ॑-ମଗଚ୍ଛତ୍ । ଅପା॑ରାଧ॒ମିତି॒ ମନ୍ୟ॑ମାନଃ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । କ ଇ॒ଦଂ-ଵେଁ॑ଦିଷ୍ୟ॒ତୀତି॑ । ତେ᳚-ଽବ୍ରୁଵ-ନ୍ମ॒ରୁତୋ॒ ଵରଂ॑-ଵୃଁଣାମହୈ ॥ 49 ॥

ଅଥ॑ ଵ॒ୟଂ-ଵେଁ॑ଦାମ । ଅ॒ସ୍ମଭ୍ୟ॑ମେ॒ଵ ପ୍ର॑ଥ॒ମଗ୍​ମ୍ ହ॒ଵିର୍ନିରୁ॑ପ୍ୟାତା॒ ଇତି॑ । ତ ଏ॑ନ॒ମଦ୍ଧ୍ୟ॑-କ୍ରୀଡନ୍ନ୍ । ତତ୍କ୍ରୀ॒ଡିନା᳚-ଙ୍କ୍ରୀଡି॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ-ନ୍ମ॒ରୁଦ୍ଭ୍ୟଃ॑ କ୍ରୀ॒ଡିଭ୍ୟଃ॑ ପ୍ରଥ॒ମଗ୍​ମ୍ ହ॒ଵିର୍ନି॑ରୁ॒ପ୍ୟତେ॒ ଵିଜି॑ତ୍ୟୈ । ସା॒କଗ୍​ମ୍ ସୂର୍ୟେ॑ଣୋଦ୍ୟ॒ତା ନିର୍ଵ॑ପତି । ଏ॒ତସ୍ମି॒ନ୍ ଵୈ ଲୋ॒କ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ରମ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଏ॒ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମଣାନ୍ୟେ॒ଵ ପଞ୍ଚ॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ । ଏ॒ତ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମଣ ଐନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନଃ । ଅଥୈ॒ଷ ଐ॒ନ୍ଦ୍ରଶ୍ଚ॒ରୁ-ର୍ଭ॑ଵତି ॥ 50 ॥

ଉ॒ଦ୍ଧା॒ରଂ-ଵାଁ ଏ॒ତମିନ୍ଦ୍ର॒ ଉଦ॑ହରତ । ଵୃ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ହ॒ତ୍ଵା । ଅ॒ନ୍ୟାସୁ॑ ଦେ॒ଵତା॒ସ୍ଵଧି॑ । ୟଦେ॒ଷ ଐ॒ନ୍ଦ୍ର-ଶ୍ଚ॒ରୁ-ର୍ଭଵ॑ତି । ଉ॒ଦ୍ଧା॒ରମେ॒ଵ ତଂ-ୟଁଜ॑ମାନ॒ ଉଦ୍ଧ॑ରତେ । ଅ॒ନ୍ୟାସୁ॑ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵଧି॑ । ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒କ॒ର୍ମ॒ଣ ଏକ॑କପାଲୋ ଭଵତି । ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ୟେ॒ଵ ତେନ॒ କର୍ମା॑ଣି॒ ୟଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 51 ॥
(ଋ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ତେ॒-ଽ-ଭ୍ୟ॑ଞ୍ଜତେ-ଜୁହୋତି-ଵୃଣାମହୈ-ଭଵତ୍ୟ॒- +ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 7)

ଅନୁଵାକଂ 8 - ପିତୃୟଜ୍ଞଃ
ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵେନ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତା ଵ॑ରୁଣ-ପ୍ରଘା॒ସୈ-ର୍ଵ॑ରୁଣପା॒ଶାଦ॑ମୁଞ୍ଚତ୍ । ସା॒କ॒ମେ॒ଧୈଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ସ୍ଥାପୟତ୍ । ତ୍ର୍ୟ॑ମ୍ବକୈ ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵା॑ଦୟତ । ପି॒ତୃ॒ୟ॒ଜ୍ଞେନ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମ॑ଗମୟତ୍ । ୟ-ଦ୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵେନ॒ ୟଜ॑ତେ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ତା ଵ॑ରୁଣ-ପ୍ରଘା॒ସୈ-ର୍ଵ॑ରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି । ସା॒କ॒ମେ॒ଧୈଃ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠାପୟତି । ତ୍ର୍ୟ॑ମ୍ବକୈରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ ॥ 52 ॥

ପି॒ତୃ॒ୟ॒ଜ୍ଞେନ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଙ୍ଗ॑ମୟତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତଃ ପ୍ରା॑ଚୀନାଵୀ॒ତୀ ନିର୍ଵ॑ପତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣାଵୃ॒ଦ୍ଧି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ଅନା॑ଦୃତ୍ୟ॒ ତତ୍ । ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଏ॒ଵୋପ॒ଵୀୟ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଉ॒ଭୟେ॒ ହି ଦେ॒ଵାଶ୍ଚ॑ ପି॒ତର॑ଶ୍ଚେ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ଅଥୋ॒ ୟଦେ॒ଵ ଦ॑କ୍ଷିଣା॒ର୍ଧେ॑-ଽଧି॒ ଶ୍ରୟ॑ତି । ତେନ॑ ଦକ୍ଷି॒ଣାଵୃ॑ତ୍ । ସୋମା॑ୟ ପିତୃ॒ମତେ॑ ପୁରୋ॒ଡାଶ॒ଗ୍​ମ୍॒ ଷଟ୍କ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ସୋମଃ॑ ପିତୃ॒ମାନ୍ ॥ 53 ॥

ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ॑ ବର୍​ହି॒ଷଦ୍ଭ୍ୟୋ॑ ଧା॒ନାଃ । ମାସା॒ ଵୈ ପି॒ତରୋ॑ ବର୍​ହି॒ଷଦଃ॑ । ମାସା॑ନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ୟସ୍ମି॒ନ୍ ଵା ଋ॒ତୌ ପୁରୁ॑ଷଃ ପ୍ର॒ମୀୟ॑ତେ । ସୋ᳚-ଽସ୍ୟା॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଭ॑ଵତି । ବ॒ହୁ॒ରୂ॒ପା ଧା॒ନା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣା॑-ମ॒ଭିଜି॑ତ୍ୟୈ । ପି॒ତୃଭ୍ୟୋ᳚ ଽଗ୍ନିଷ୍ଵା॒ତ୍ତେଭ୍ୟୋ॑ ମ॒ନ୍ଥମ୍ । ଅ॒ର୍ଧ॒ମା॒ସା ଵୈ ପି॒ତରୋ᳚-ଽଗ୍ନିଷ୍ଵା॒ତ୍ତାଃ ॥ 54 ॥

ଅ॒ର୍ଧ॒ମା॒ସାନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଅ॒ଭି॒ଵା॒ନ୍ୟା॑ୟୈ ଦୁ॒ଗ୍ଧେ ଭ॑ଵତି । ସା ହି ପି॑ତୃଦେଵ॒ତ୍ୟ॑-ନ୍ଦୁ॒ହେ । ୟ-ତ୍ପୂ॒ର୍ଣମ୍ । ତ-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣାମ୍ । ଉ॒ପ॒ର୍ୟ॒ର୍ଧୋ ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ଅ॒ର୍ଧଃ ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ଅ॒ର୍ଧ ଉପ॑ମନ୍ଥତି । ଅ॒ର୍ଧୋ ହି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ଏକ॒ୟୋପ॑ମନ୍ଥତି ॥ 55 ॥

ଏକା॒ ହି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣୋପ॑ମନ୍ଥତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ଵୃ॒ଦ୍ଧି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ଅନା॑ର॒ଭ୍ୟୋପ॑ମନ୍ଥତି । ତଦ୍ଧି ପି॒ତୄନ୍-ଗଚ୍ଛ॑ତି । ଇ॒ମା-ନ୍ଦିଶଂ॒-ଵେଁଦି॒ମୁଦ୍ଧ॑ନ୍ତି । ଉ॒ଭୟେ॒ ହି ଦେ॒ଵାଶ୍ଚ॑ ପି॒ତର॑ଶ୍ଚେ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ଚତୁ॑-ସ୍ସ୍ରକ୍ତିର୍ଭଵତି । ସର୍ଵା॒ ହ୍ୟନୁ॒ ଦିଶଃ॑ ପି॒ତରଃ॑ । ଅଖା॑ତା ଭଵତି ॥ 56 ॥

ଖା॒ତା ହି ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ତୋ᳚ ଽଗ୍ନିରାଧୀ॑ୟତେ । ଅ॒ନ୍ତ॒ତୋ ହି ଦେ॒ଵାନା॑-ମାଧୀ॒ୟତେ᳚ । ଵର୍​ଷୀ॑ୟାନି॒ଦ୍ଧ୍ମ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମା-ଦ୍ଭ॑ଵତି॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ । ପରି॑ ଶ୍ରୟତି । ଅ॒ନ୍ତର୍​ହି॑ତୋ॒ ହି ପି॑ତୃଲୋ॒କୋ ମ॑ନୁଷ୍ୟଲୋ॒କାତ୍ । ୟତ୍-ପରୁ॑ଷି ଦି॒ନମ୍ । ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ୟଦ॑ନ୍ତ॒ରା । ତ-ନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣାମ୍ ॥ 57 ॥

ୟ-ଥ୍ସମୂ॑ଲମ୍ । ତ-ତ୍ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ସମୂ॑ଲ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଭ॑ଵତି॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ସ୍ତୃ॑ଣାତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ଵୃ॒ଦ୍ଧି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ତ୍ରିଃ ପର୍ୟେ॑ତି । ତୃ॒ତୀୟେ॒ ଵା ଇ॒ତୋ ଲୋ॒କେ ପି॒ତରଃ॑ । ତାନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ତ୍ରିଃ ପୁନଃ॒ ପର୍ୟେ॑ତି । ଷଟ୍ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ ॥ 58 ॥

ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ । ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ୟ-ତ୍ପ୍ର॑ସ୍ତ॒ରଂ-ୟଁଜୁ॑ଷା ଗୃହ୍ଣୀ॒ୟାତ୍ । ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କୋ॒ ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ୟନ୍ନ ଗୃ॑ହ୍ଣୀ॒ୟାତ୍ । ଅ॒ନା॒ୟ॒ତ॒ନ-ସ୍ସ୍ୟା᳚ତ୍ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମେ॒ଵ ନ୍ୟ॑ସ୍ୟେତ୍ । ନ ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କୋ॒ ଭଵ॑ତି । ନାନା॑ୟତ॒ନଃ । ୟତ୍-ତ୍ରୀନ୍-ପ॑ରି॒ଧୀ-ନ୍ପ॑ରିଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ ॥ 59 ॥

ମୃ॒ତ୍ୟୁନା॒ ୟଜ॑ମାନ॒-ମ୍ପରି॑ ଗୃହ୍ଣୀୟାତ୍ । ୟନ୍ନ ପ॑ରି-ଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ରକ୍ଷାଗ୍​ମ୍॑ସି ୟ॒ଜ୍ଞଗ୍​ମ୍ ହ॑ନ୍ୟୁଃ । ଦ୍ଵୌ ପ॑ରି॒ଧୀ ପରି॑ଦଧାତି । ରକ୍ଷ॑ସା॒-ମପ॑ହତ୍ୟୈ । ଅଥୋ॑ ମୃ॒ତ୍ୟୋରେ॒ଵ ୟଜ॑ମାନ॒-ମୁଥ୍ସୃ॑ଜତି । ୟ-ତ୍ତ୍ରୀଣି॑ ତ୍ରୀଣି ହ॒ଵୀଗ୍​ଷ୍ୟୁ॑ଦା॒ହରେ॑ୟୁଃ । ତ୍ରୟ॑ସ୍ତ୍ରୟ ଏଷାଗ୍​ମ୍ ସା॒କ-ମ୍ପ୍ରମୀ॑ୟେରନ୍ନ୍ । ଏକୈ॑କ-ମନୂ॒ଚୀନା᳚-ନ୍ୟୁ॒ଦାହ॑ରନ୍ତି । ଏକୈ॑କ ଏ॒ଵୈଷା॑ମ॒ନ୍ଵଞ୍ଚଃ॒ ପ୍ରମୀ॑ୟତେ । କ॒ଶିପୁ॑ କଶିପ॒ଵ୍ୟା॑ୟ । ଉ॒ପ॒ବର୍​ହ॑ଣ-ମୁପବର୍​ହ॒ଣ୍ୟା॑ୟ । ଆଞ୍ଜ॑ନ-ମାଞ୍ଜ॒ନ୍ୟା॑ୟ । ଅ॒ଭ୍ୟଞ୍ଜ॑ନ-ମଭ୍ୟଞ୍ଜ॒ନ୍ୟା॑ୟ । ୟ॒ଥା॒ଭା॒ଗମେ॒ଵୈନା᳚-ନ୍ପ୍ରୀଣାତି ॥ 60 ॥

(ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ - ପିତୃ॒ମା - ନ॑ଗ୍ନିଷ୍ଵା॒ତ୍ତା - ଏକ॒ୟୋପ॑ ମନ୍ଥ॒ - ତ୍ୟଖା॑ତା ଭଵତି-ମନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣାଂ - ପଦ୍ୟନ୍ତେ - ପରିଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାନ୍ - ମୀ॑ୟତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 8)

ଅନୁଵାକଂ 9 - ତଚ୍ଛେଷଃ
ଅ॒ଗ୍ନୟେ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ ପି॒ତୃଭ୍ୟ॑-ସ୍ସମି॒ଦ୍ଧ୍ୟମା॑ନା॒ୟାନୁ॑ବ୍ରୂ॒ହୀତ୍ୟା॑ହ ।
ଉ॒ଭୟେ॒ ହି ଦେ॒ଵାଶ୍ଚ॑ ପି॒ତର॑ଶ୍ଚେ॒ଜ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ଏକା॒ମନ୍ଵା॑ହ । ଏକା॒ ହି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ତ୍ରିରନ୍ଵା॑ହ । ତ୍ରିର୍​ହି ଦେ॒ଵାନା᳚ମ୍ । ଆ॒ଘା॒ରାଵାଘା॑ରୟତି । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ ପ॒ରୁଷୋ॒ରନ॑ନ୍ତରିତ୍ୟୈ । ନାର୍​ଷେ॒ୟଂ-ଵୃଁ॑ଣୀତେ । ନ ହୋତା॑ରମ୍ ॥ 61 ॥

ୟଦା॑ର୍​ଷେ॒ୟଂ-ଵୃଁ॑ଣୀ॒ତ । ୟଦ୍ଧୋତା॑ରମ୍ । ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କୋ॒ ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କୋ॒ ହୋତା᳚ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନ ଵୃ॑ଣୀତେ । ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ॒ ହୋତୁ॑-ର୍ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ । ଅପ॑ବର୍​ହିଷଃ ପ୍ରୟା॒ଜାନ୍.-ୟ॑ଜତି । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ୟୋରୁଥ୍ସୃ॑ଜତି । ଆଜ୍ୟ॑ଭାଗୌ ୟଜତି ॥ 62 ॥

ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟୈ॒ଵ ଚକ୍ଷୁ॑ଷୀ॒ ନାନ୍ତରେ॑ତି । ପ୍ରା॒ଚୀ॒ନା॒ଵୀ॒ତୀ ସୋମଂ॑-ୟଁଜତି । ପି॒ତୃ॒ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟା॑ ହି । ଏ॒ଷା ଽଽହୁ॑ତିଃ । ପଞ୍ଚ॒ କୃତ୍ଵୋ-ଽଵ॑ଦ୍ୟତି । ପଞ୍ଚ॒ ହ୍ୟେ॑ତା ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଦ୍ଵେ ପୁ॑ରୋ-ଽନୁଵା॒କ୍ୟେ᳚ । ୟା॒ଜ୍ୟା॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରଃ । ତା ଏ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ସନ୍ତ॑ତ॒ମଵ॑ ଦ୍ୟତି ॥ 63 ॥

ଋ॒ତୂ॒ନାଗ୍​ମ୍ ସନ୍ତ॑ତ୍ୟୈ । ପ୍ରୈଵୈଭ୍ୟଃ॒ ପୂର୍ଵ॑ୟା ପୁରୋ-ଽନୁଵା॒କ୍ୟ॑ୟା ଽଽହ । ପ୍ରଣ॑ୟତି ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑ୟା । ଗ॒ମୟ॑ତି ୟା॒ଜ୍ୟ॑ୟା । ତୃ॒ତୀୟେ॒ ଵା ଇ॒ତୋ ଲୋ॒କେ ପି॒ତରଃ॑ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵୈନା॒-ନ୍ପୂର୍ଵ॑ୟା ପୁରୋ-ଽନୁଵା॒କ୍ୟ॑ୟା॒ ଽତ୍ୟାନ॑ୟତି । ରାତ୍ରି॑ୟୈ ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑ୟା । ଐଵୈନାନ୍॑. ୟା॒ଜ୍ୟ॑ୟା ଗମୟତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତୋ॑-ଽଵ॒ଦାୟ॑ । ଉଦ॒ଙ୍ଙତି॑ କ୍ରାମତି॒ ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ ॥ 64 ॥

ଆ ସ୍ଵ॒ଧେତ୍ୟା-ଶ୍ରା॑ଵୟତି । ଅସ୍ତୁ॑ ସ୍ଵ॒ଧେତି॑ ପ୍ର॒ତ୍ୟାଶ୍ରା॑ଵୟତି । ସ୍ଵ॒ଧା ନମ॒ ଇତି॒ ଵଷ॑ଟ୍କରୋତି । ସ୍ଵ॒ଧା॒କା॒ରୋ ହି ପି॑ତୃ॒ଣାମ୍ । ସୋମ॒ମଗ୍ରେ॑ ୟଜତି । ସୋମ॑ ପ୍ରୟାଜା॒ ହି ପି॒ତରଃ॑ । ସୋମ॑-ମ୍ପିତୃ॒ମନ୍ତଂ॑-ୟଁଜତି । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ଵୈ ସୋମଃ॑ ପିତୃ॒ମାନ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜତି । ପି॒ତୄନ୍-ବ॑ର୍​ହି॒ଷଦୋ॑ ୟଜତି ॥ 65 ॥

ୟେ ଵୈ ୟଜ୍ଵା॑ନଃ । ତେ ପି॒ତରୋ॑ ବର୍​ହି॒ଷଦଃ॑ । ତାନେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜତି । ପି॒ତୄନ॑ଗ୍ନିଷ୍ଵା॒ତ୍ତାନ୍. ୟ॑ଜତି । ୟେ ଵା ଅୟ॑ଜ୍ଵାନୋ ଗୃହମେ॒ଧିନଃ॑ । ତେ ପି॒ତରୋ᳚-ଽଗ୍ନିଷ୍ଵା॒ତ୍ତାଃ । ତାନେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜତି । ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍କ॑ଵ୍ୟ॒ଵାହ॑ନଂ-ୟଁଜତି । ୟ ଏ॒ଵ ପି॑ତୃ॒ଣାମ॒ଗ୍ନିଃ । ତମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜତି ॥ 66 ॥

ଅଥୋ॒ ୟଥା॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ଗ୍​ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତଂ॒-ୟଁଜ॑ତି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଏ॒ତତ୍ତେ॑ ତତ॒ ୟେ ଚ॒ ତ୍ଵାମନ୍ଵିତି॑ ତି॒ସୃଷୁ॑ ସ୍ର॒କ୍ତୀଷୁ॒ ନିଦ॑ଧାତି । ତସ୍ମା॒ଦା ତୃ॒ତୀୟା॒-ତ୍ପୁରୁ॑ଷା॒ନ୍ନାମ॒ ନ ଗୃ॑ହ୍ଣନ୍ତି । ଏ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒ ହୀଜ୍ୟନ୍ତେ᳚ । ଅତ୍ର॑ ପିତରୋ ୟଥାଭା॒ଗ-ମ୍ମ॑ନ୍ଦଦ୍ଧ୍ଵ॒ମିତ୍ୟା॑ହ । ହ୍ଲୀକା॒ ହି ପି॒ତରଃ॑ । ଉଦ॑ଞ୍ଚୋ॒ ନିଷ୍କ୍ରା॑ମନ୍ତି । ଏ॒ଷା ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣା॒-ନ୍ଦିକ୍ । ସ୍ଵାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦିଶ॒ମନୁ॒ ନିଷ୍କ୍ରା॑ମନ୍ତି ॥ 67 ॥

ଆ॒ହ॒ଵ॒ନୀୟ॒-ମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ନ୍ୟେ॑ଵାସ୍ମୈ॒ ତଦ୍ଧ୍ନୁ॑ଵତେ । ୟଥ୍ସ॒ତ୍ୟା॑ହଵ॒ନୀୟେ᳚ । ଅଥା॒ନ୍ୟତ୍ର॒ ଚର॑ନ୍ତି । ଆତମି॑ତୋ॒ରୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମେ॒ଵୋପ॑ଦ୍ର॒ଷ୍ଟାର॑-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ପି॒ତୄ-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟନ୍ତେ । ଅନ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତେ ପ୍ରା॒ଣାନା᳚-ଙ୍ଗଚ୍ଛନ୍ତି । ୟ ଆତମି॑ତୋରୁପ॒ତିଷ୍ଠ॑ନ୍ତେ । ସୁ॒ସ॒ନ୍ଦୃଶ॑-ନ୍ତ୍ଵା ଵ॒ୟମିତ୍ୟା॑ହ ॥ 68 ॥

ପ୍ରା॒ଣୋ ଵୈ ସୁ॑ସ॒ନ୍ଦୃକ୍ । ପ୍ରା॒ଣମେ॒ଵାତ୍ମନ୍-ଦ॑ଧତେ । ୟୋଜା॒ ନ୍ଵି॑ନ୍ଦ୍ର ତେ॒ ହରୀ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ରା॒ଣମେ॒ଵ ପୁନ॑ରୟୁକ୍ତ । ଅକ୍ଷ॒ନ୍ନମୀ॑ମଦନ୍ତ॒ ହୀତି॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମୁପ॑ତିଷ୍ଠନ୍ତେ । ଅକ୍ଷ॒ନ୍ନମୀ॑ମଦ॒ନ୍ତାଥ॒ ତ୍ଵୋପ॑ତିଷ୍ଠାମହ॒ ଇତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ । ଅମୀ॑ମଦନ୍ତ ପି॒ତର॑-ସ୍ସୋ॒ମ୍ୟା ଇତ୍ୟ॒ଭି ପ୍ରପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ଅମୀ॑ମଦନ୍ତ ପି॒ତରୋ-ଽଥ॑ ତ୍ଵା॒-ଽଭି ପ୍ରପ॑ଦ୍ୟାମହ॒ ଇତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ । ଅ॒ପଃ ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ମା॒ର୍ଜୟ॑ତ୍ୟେ॒ଵୈନାନ୍॑ ॥ 69 ॥

ଅଥୋ॑ ତ॒ର୍ପୟ॑ତ୍ୟେ॒ଵ । ତୃପ୍ୟ॑ତି ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅପ॑ ବର୍​ହିଷାଵନୂୟା॒ଜୌ ୟ॑ଜତି । ପ୍ର॒ଜା ଵୈ ବ॒ର୍॒ହିଃ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ୟୋରୁଥ୍ସୃ॑ଜତି । ଚ॒ତୁରଃ॑ ପ୍ରୟା॒ଜାନ୍. ୟ॑ଜତି । ଦ୍ଵାଵ॑ନୂୟା॒ଜୌ । ଷଟ୍ଥ୍ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ଷଡ୍ଵା ଋ॒ତଵଃ॑ ॥ 70 ॥

ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ନ ପତ୍ନ୍ୟନ୍ଵା᳚ସ୍ତେ । ନ ସଂ​ୟାଁ॑ଜୟନ୍ତି । ୟତ୍ପତ୍ନ୍ୟ॒ନ୍ଵାସୀ॑ତ । ୟଥ୍ସଂ॑​ୟାଁ॒ଜୟେ॑ୟୁଃ । ପ୍ର॒ମାୟୁ॑କା ସ୍ୟାତ୍ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନାନ୍ଵା᳚ସ୍ତେ । ନ ସଂ​ୟାଁ॑ଜୟନ୍ତି । ପତ୍ନି॑ୟୈ ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ ॥ 71 ॥
(ହୋତା॑ର॒ - ମାଜ୍ୟ॑ଭାଗୌ ୟଜତି॒ - ସନ୍ତ॑ତ॒ମଵ॑ଦ୍ୟତି॒ - ଵ୍ୟାଵୃ॑ତ୍ତ୍ୟୈ - ବର୍​ହି॒ଷଦୋ॑ ୟଜତି॒ - ତମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜ॒- ତ୍ୟନୁ॒ ନିଷ୍କ୍ରା॑ମନ୍ତ୍ୟା - ହୈ - ନାନ୍ - ଋ॒ତଵୋ॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 9)

ଅନୁଵାକଂ 10 - ତ୍ର୍ୟମ୍ବକହଵୀଂଷି
ପ୍ର॒ତି॒ପୂ॒ରୁ॒ଷମେକ॑କପାଲା॒-ନ୍ନିର୍ଵ॑ପତି । ଜା॒ତା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ରୁ॒ଦ୍ରାନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ଏକ॒ମତି॑ରିକ୍ତମ୍ । ଜ॒ନି॒ଷ୍ୟମା॑ଣା ଏ॒ଵ ପ୍ର॒ଜା ରୁ॒ଦ୍ରାନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ଏକ॑କପାଲା ଭଵନ୍ତି । ଏ॒କ॒ଧୈଵ ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ନାଭିଘା॑ରୟତି । ୟଦ॑ଭିଘା॒ରୟେ᳚ତ୍ । ଅ॒ନ୍ତ॒ର॒ଵ॒ଚା॒ରିଣଗ୍​ମ୍॑ ରୁ॒ଦ୍ର-ଙ୍କୁ॑ର୍ୟାତ୍ । ଏ॒କୋ॒ଲ୍ମୁ॒କେନ॑ ୟନ୍ତି ॥ 72 ॥

ତଦ୍ଧି ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ଭାଗ॒ଧେୟ᳚ମ୍ । ଇ॒ମା-ନ୍ଦିଶଂ॑-ୟଁନ୍ତି । ଏ॒ଷା ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॒ ଦିକ୍ । ସ୍ଵାୟା॑ମେ॒ଵ ଦି॒ଶି ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଅ॑ପ॒ଶୁକା॑ୟା॒ ଆହୁ॑ତ୍ୟୈ॒ ନାତି॑ଷ୍ଠତ । ଅ॒ସୌ ତେ॑ ପ॒ଶୁରିତି॒ ନିର୍ଦି॑ଶେ॒ଦ୍ୟ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ୟାତ୍ । ୟମେ॒ଵ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ତମ॑ସ୍ମୈ ପ॒ଶୁ-ନ୍ନିର୍ଦି॑ଶତି । ୟଦି॒ ନ ଦ୍ଵି॒ଷ୍ୟାତ୍ । ଆ॒ଖୁସ୍ତେ॑ ପ॒ଶୁରିତି॑ ବ୍ରୂୟାତ୍ ॥ 73 ॥

ନ ଗ୍ରା॒ମ୍ୟା-ନ୍ପ॒ଶୂନ୍. ହି॒ନସ୍ତି॑ । ନାର॒ଣ୍ୟାନ୍ । ଚ॒ତୁ॒ଷ୍ପ॒ଥେ ଜୁ॑ହୋତି । ଏ॒ଷ ଵା ଅ॑ଗ୍ନୀ॒ନା-ମ୍ପଡ୍ବୀ॑ଶୋ॒ ନାମ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଵତ୍ୟେ॒ଵ ଜୁ॑ହୋତି । ମ॒ଦ୍ଧ୍ୟ॒ମେନ॑ ପ॒ର୍ଣେନ॑ ଜୁହୋତି । ସ୍ରୁଗ୍ଘ୍ୟେ॑ଷା । ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ଅ॒ନ୍ତ॒ମେନୈ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ଅ॒ନ୍ତ॒ତ ଏ॒ଵ ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ ॥ 74 ॥

ଏ॒ଷ ତେ॑ ରୁଦ୍ର ଭା॒ଗ-ସ୍ସ॒ହ ସ୍ଵସ୍ରା-ଽମ୍ବି॑କ॒ୟେତ୍ୟା॑ହ । ଶ॒ରଦ୍ଵା ଅ॒ସ୍ୟାମ୍ବି॑କା॒ ସ୍ଵସା᳚ । ତୟା॒ ଵା ଏ॒ଷ ହି॑ନସ୍ତି । ୟଗ୍​ମ୍ ହି॒ନସ୍ତି॑ । ତୟୈ॒ଵୈନଗ୍​ମ୍॑ ସ॒ହ ଶ॑ମୟତି । ଭେ॒ଷ॒ଜ-ଙ୍ଗଵ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ୟାଵ॑ନ୍ତ ଏ॒ଵ ଗ୍ରା॒ମ୍ୟାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ତେଭ୍ୟୋ॑ ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରୋତି । ଅଵା᳚ମ୍ବ ରୁ॒ଦ୍ରମ॑ଦିମ॒ହୀତ୍ୟା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ 75 ॥

ତ୍ର୍ୟ॑ମ୍ବକଂ-ୟଁଜାମହ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ମୃ॒ତ୍ୟୋ-ର୍ମୁ॑କ୍ଷୀୟ॒ ମା ଽମୃତା॒ଦିତି॒ ଵାଵୈତଦା॑ହ । ଉତ୍କି॑ରନ୍ତି । ଭଗ॑ସ୍ୟ ଲୀଫ୍ସନ୍ତେ । ମୂତେ॑ କୃ॒ତ୍ଵା-ଽଽସ॑ଜନ୍ତି । ୟଥା॒ ଜନଂ॑-ୟଁ॒ତେ॑-ଽଵ॒ସ-ଙ୍କ॒ରୋତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵତତ୍ । ଏ॒ଷ ତେ॑ ରୁଦ୍ର ଭା॒ଗ ଇତ୍ୟା॑ହ ନି॒ରଵ॑ତ୍ତ୍ୟୈ । ଅପ୍ର॑ତୀକ୍ଷ॒ମାୟ॑ନ୍ତି । ଅ॒ପଃ ପରି॑ଷିଞ୍ଚତି । ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟା॒ନ୍ତର୍​ହି॑ତ୍ୟୈ । ପ୍ର ଵା ଏ॒ତେ᳚-ଽସ୍ମା-ଲ୍ଲୋ॒କାଚ୍ଚ୍ୟ॑ଵନ୍ତେ । ୟେ ତ୍ର୍ୟ॑ମ୍ବକୈ॒ଶ୍ଚର॑ନ୍ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟ-ଞ୍ଚ॒ରୁ-ମ୍ପୁନ॒ରେତ୍ୟ॒ ନିର୍ଵ॑ପତି । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ॥ 76 ॥
(ୟ॒ନ୍ତି॒ - ବ୍ରୂ॒ୟା॒ନ୍ - ନି॒ରଵ॑ଦୟତେ - ଶାସ୍ତେ - ସିଞ୍ଚତି॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 10)

(ଅନୁ॑ମତ୍ୟୈ - ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵେନ॒ ତା-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟା - ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃତ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ସଵି॒ - ତୋତ୍ତ॑ରସ୍ୟାଂ - ଦେଵାସୁ॒ରା-ସ୍ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି--ର୍ ୟ-ତ୍ପତ୍ନୀ॑ -ଵୈଶ୍ଵଦେ॒ଵେନ॒ ତା ଵ॑ରୁଣପ୍ରଘା॒ସୈ - ର॒ଗ୍ନୟେ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟଃ॑ - ପ୍ରତିପୂରୁ॒ଷ-ନ୍ଦଶ॑)

(ଅନୁ॑ମତ୍ୟୈ - ପ୍ରଥମ॒ଜୋ ଵ॒ଥ୍ସୋ - ବ॑ହୁରୂ॒ପା ହି ପ॒ଶଵ॒ - ସ୍ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପୃଥମା॒ତ୍ରଂ - ଁୟଦ॒ଗ୍ନୟେ-ଽନୀ॑କଵତ - ଉଦ୍ଧା॒ରଂ-ଵାଁ - ଅ॒ଗ୍ନୟେ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॑ - ଋ॒ତୂନେ॒ଵ ଷଟ୍ଥ୍ସ॑ପ୍ତତିଃ)

(ଅନୁ॑ମତ୍ୟୈ॒ - ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠନ୍ତି)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥