કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠકઃ - રાજસૂયાનુબ્રાહ્મણં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - અનુમત્યાદ્યા ઇષ્ટયઃ

અનુ॑મત્યૈ પુરો॒ડાશ॑-મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પતિ । યે પ્ર॒ત્યઞ્ચ॒-શ્શમ્યા॑યા અવ॒શીય॑ન્તે । તન્નૈર્॑​ઋ॒ત-મેક॑કપાલમ્ । ઇ॒યં-વાઁ અનુ॑મતિઃ । ઇ॒ય-ન્નિર્-ઋ॑તિઃ । નૈ॒ર્॒ઋ॒તેન॒ પૂર્વે॑ણ॒ પ્રચ॑રતિ । પા॒પ્માન॑મે॒વ નિર્-ઋ॑તિ॒-મ્પૂર્વા᳚-ન્નિ॒રવ॑દયતે । એક॑ કપાલો ભવતિ । એ॒ક॒ધૈવ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે । યદહુ॑ત્વા॒ ગાર્​હ॑પત્ય ઈ॒યુઃ ॥ 1 ॥

રુ॒દ્રો ભૂ॒ત્વા-ઽગ્નિર॑નૂ॒ત્થાય॑ । અ॒દ્ધ્વ॒ર્યુ-ઞ્ચ॒ યજ॑માન-ઞ્ચ હન્યાત્ । વીહિ॒ સ્વાહા ઽઽહુ॑તિ-ઞ્જુષા॒ણ ઇત્યા॑હ । આહુ॑ત્યૈ॒વૈનગ્​મ્॑ શમયતિ । નાર્તિ॒માર્ચ્છ॑-ત્યદ્ધ્વ॒ર્યુર્ન યજ॑માનઃ । એ॒કો॒લ્મુ॒કેન॑ યન્તિ । તદ્ધિ નિર્-ઋ॑ત્યૈ ભાગ॒ધેય᳚મ્ । ઇ॒મા-ન્દિશં॑-યઁન્તિ । એ॒ષા વૈ નિર્-ઋ॑ત્યૈ॒ દિક્ । સ્વાયા॑મે॒વ દિ॒શિ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે ॥ 2 ॥

સ્વકૃ॑ત॒ ઇરિ॑ણે જુહોતિ પ્રદ॒રે વા᳚ । એ॒તદ્વૈ નિર્-ઋ॑ત્યા આ॒યત॑નમ્ । સ્વ એ॒વાયત॑ને॒ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે । એ॒ષ તે॑ નિર્-ઋતે ભા॒ગ ઇત્યા॑હ । નિર્દિ॑શત્યે॒વૈના᳚મ્ । ભૂતે॑ હ॒વિષ્મ॑ત્ય॒સીત્યા॑હ । ભૂતિ॑મે॒વોપાવ॑ર્તતે । મુ॒ઞ્ચેમમગ્​મ્હ॑સ॒ ઇત્યા॑હ । અગ્​મ્હ॑સ એ॒વૈન॑-મ્મુઞ્ચતિ । અ॒ઙ્ગુ॒ષ્ઠાભ્યા᳚-ઞ્જુહોતિ ॥ 3 ॥

અ॒ન્ત॒ત એ॒વ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે । કૃ॒ષ્ણં-વાઁસઃ॑ કૃ॒ષ્ણતૂ॑ષ॒-ન્દક્ષિ॑ણા । એ॒ત-દ્વૈ નિર્-ઋ॑ત્યૈ રૂ॒પમ્ । રૂ॒પેણૈ॒વ નિર્-ઋ॑તિ-ન્નિ॒રવ॑દયતે । અપ્ર॑તીક્ષ॒માય॑ન્તિ । નિર્-ઋ॑ત્યા અ॒ન્તર્​હિ॑ત્યૈ । સ્વાહા॒ નમો॒ ય ઇ॒દ-ઞ્ચ॒કારેતિ॒ પુન॒રેત્ય॒ ગાર્​હ॑પત્યે જુહોતિ । આહુ॑ત્યૈ॒વ ન॑મ॒સ્યન્તો॒ ગાર્​હ॑પત્ય-મુ॒પાવ॑ર્તન્તે । આ॒નુ॒મ॒તેન॒ પ્રચ॑રતિ । ઇ॒યં-વાઁ અનુ॑મતિઃ ॥ 4 ॥

ઇ॒યમે॒વાસ્મૈ॑ રા॒જ્યમનુ॑મન્યતે । ધે॒નુ-ર્દક્ષિ॑ણા । ઇ॒મામે॒વ ધે॒નુ-ઙ્કુ॑રુતે । આ॒દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પતિ । ઉ॒ભયી᳚ષ્વે॒વ પ્ર॒જાસ્વ॒ભિષિ॑ચ્યતે । દૈવી॑ષુ ચ॒ માનુ॑ષીષુ ચ । વરો॒ દક્ષિ॑ણા । વરો॒ હિ રા॒જ્યગ્​મ્ સમૃ॑દ્ધ્યૈ । આ॒ગ્ના॒વૈ॒ષ્ણ॒વ-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પતિ । અ॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ ॥ 5 ॥

વિષ્ણુ॑ર્ય॒જ્ઞઃ । દે॒વતા᳚શ્ચૈ॒વ ય॒જ્ઞ-ઞ્ચાવ॑ રુન્ધે । વા॒મ॒નો વ॒હી દક્ષિ॑ણા । ય-દ્વ॒હી । તેના᳚ગ્ને॒યઃ । ય-દ્વા॑મ॒નઃ । તેન॑ વૈષ્ણ॒વ-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । અ॒ગ્ની॒ષો॒મીય॒-મેકા॑દશકપાલ॒-ન્નિર્વ॑પતિ । અ॒ગ્નીષોમા᳚ભ્યાં॒-વાઁ ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રમ॑હ॒ન્નિતિ॑ । યદ॑ગ્નીષો॒મીય॒-મેકા॑દશકપાલ-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ ॥ 6 ॥

વાર્ત્ર॑ઘ્નમે॒વ વિજિ॑ત્યૈ । હિર॑ણ્ય॒-ન્દક્ષિ॑ણા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ । ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રગ્​મ્ હ॒ત્વા । દે॒વતા॑ભિશ્ચેન્દ્રિ॒યેણ॑ ચ॒ વ્યા᳚ર્ધ્યત । સ એ॒તમૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ-મપશ્યત્ । તન્નિર॑વપત્ । તેન॒ વૈ સ દે॒વતા᳚શ્ચેન્દ્રિ॒ય-ઞ્ચાવા॑રુન્ધ । યદૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્ન-મેકા॑દશકપાલ-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ । દે॒વતા᳚શ્ચૈ॒વ તેને᳚ન્દ્રિ॒ય-ઞ્ચ॒ યજ॑મા॒નો-ઽવ॑ રુન્ધે । ઋ॒ષ॒ભો વ॒હી દક્ષિ॑ણા ॥ 7 ॥

ય-દ્વ॒હી । તેના᳚ગ્ને॒યઃ । યદૃ॑ષ॒ભઃ । તેનૈ॒ન્દ્ર-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । આ॒ગ્ને॒યમ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પતિ । ઐ॒ન્દ્ર-ન્દધિ॑ । યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑તિ । અ॒ગ્નિર્વૈ ય॑જ્ઞમુ॒ખમ્ । ય॒જ્ઞ॒મુ॒ખમે॒વર્ધિ॑-મ્પુ॒રાસ્તા᳚દ્ધત્તે । યદૈ॒ન્દ્ર-ન્દધિ॑ ॥ 8 ॥

ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વાવ॑ રુન્ધે । ઋ॒ષ॒ભો વ॒હી દક્ષિ॑ણા । યદ્વ॒હી । તેના᳚ગ્ને॒યઃ । યદૃ॑ષ॒ભઃ । તેનૈ॒ન્દ્ર-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । યાવ॑તી॒ર્વૈ પ્ર॒જા ઓષ॑ધીના॒-મહુ॑તાના॒-માશ્ઞન્ન્॑ । તાઃ પરા॑-ઽભવન્ન્ । આ॒ગ્ર॒ય॒ણ-મ્ભ॑વતિ હુ॒તાદ્યા॑ય । યજ॑માન॒સ્યાપ॑રાભાવાય ॥ 9 ॥

દે॒વા વા ઓષ॑ધીષ્વા॒જિમ॑યુઃ । તા ઇ॑ન્દ્રા॒ગ્ની ઉદ॑જયતામ્ । તાવે॒તમૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્ન-ન્દ્વાદ॑શકપાલ॒-ન્નિર॑વૃણાતામ્ । યદૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્નો ભવ॒ત્યુજ્જિ॑ત્યૈ । દ્વાદ॑શકપાલો ભવતિ । દ્વાદ॑શ॒ માસા᳚-સ્સં​વઁથ્સ॒રઃ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રેણૈ॒વાસ્મા॒ અન્ન॒મવ॑રુન્ધે । વૈ॒શ્વ॒દે॒વશ્ચ॒રુ-ર્ભ॑વતિ । વૈ॒શ્વ॒દે॒વં-વાઁ અન્ન᳚મ્ । અન્ન॑મે॒વાસ્મૈ᳚ સ્વદયતિ ॥ 10 ॥

પ્ર॒થ॒મ॒જો વ॒થ્સો દક્ષિ॑ણા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ । સૌ॒મ્યગ્ગ્​ શ્યા॑મા॒ક-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પતિ । સોમો॒ વા અ॑કૃષ્ટપ॒ચ્યસ્ય॒ રાજા᳚ । અ॒કૃ॒ષ્ટ॒પ॒ચ્યમે॒વાસ્મૈ᳚ સ્વદયતિ । વાસો॒ દક્ષિ॑ણા । સૌ॒મ્યગ્​મ્હિ દે॒વત॑યા॒ વાસ॒-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । સર॑સ્વત્યૈ ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પતિ । સર॑સ્વતે ચ॒રુમ્ । મિ॒થુ॒નમે॒વાવ॑ રુન્ધે । મિ॒થુ॒નૌ ગાવૌ॒ દક્ષિ॑ણા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ । એતિ॒ વા એ॒ષ ય॑જ્ઞમુ॒ખાદૃદ્ધ્યાઃ᳚ । યો᳚-ઽગ્નેર્દે॒વતા॑યા॒ એતિ॑ । અ॒ષ્ટાવે॒તાનિ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ ભવન્તિ । અ॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી । ગા॒ય॒ત્રો᳚-ઽગ્નિઃ । તેનૈ॒વ ય॑જ્ઞમુ॒ખાદૃદ્ધ્યા॑ અ॒ગ્નેર્દે॒વતા॑યૈ॒ નૈતિ॑ ॥ 11 ॥
(ઈ॒યુ--ર્ નિ॒રવ॑દયતે - ઽઙ્ગુ॒ષ્ઠાભ્યા᳚-ઞ્જુહો॒ - ત્યનુ॑મતિ--ર્ દે॒વતા॑ - નિ॒ર્વપ॑તિ - વ॒હી દક્ષિ॑ણા॒ - યદૈ॒ન્દ્ર-ન્દ - ધ્યપ॑રાભાવાય - સ્વદયતિ॒ - ગાવૌ॒ દક્ષિ॑ણા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ॒ ષટ્ચ॑) (અ. 1)

અનુવાકં 2 - ચાતુર્માસ્યે વૈશ્વદેવહવીંષિ
વૈ॒શ્વ॒દે॒વેન॒ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । તા-સ્સૃ॒ષ્ટા ન પ્રાજા॑યન્ત । સો᳚-ઽગ્નિર॑કામયત । અ॒હમિ॒માઃ પ્રજ॑નયેય॒મિતિ॑ । સ પ્ર॒જાપ॑તયે॒ શુચ॑મદધાત્ । સો॑-ઽશોચત્-પ્ર॒જામિ॒ચ્છમા॑નઃ । તસ્મા॒દ્ય-ઞ્ચ॑ પ્ર॒જા ભુ॒નક્તિ॒ ય-ઞ્ચ॒ ન । તાવુ॒ભૌ શો॑ચતઃ પ્ર॒જામિ॒ચ્છમા॑નૌ । તાસ્વ॒ગ્નિમપ્ય॑ સૃજત્ । તા અ॒ગ્નિરદ્ધ્યૈ᳚ત્ ॥ 12 ॥

સોમો॒ રેતો॑-ઽદધાત્ । સ॒વિ॒તા પ્રાજ॑નયત્ । સર॑સ્વતી॒ વાચ॑મદધાત્ । પૂ॒ષા ઽપો॑ષયત્ । તે વા એ॒તે ત્રિ-સ્સં॑​વઁથ્સ॒રસ્ય॒ પ્રયુ॑જ્યન્તે । યે દે॒વાઃ પુષ્ટિ॑પતયઃ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રો વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રેણૈ॒વાસ્મૈ᳚ પ્ર॒જાઃ પ્રાજ॑નયત્ । તાઃ પ્ર॒જા જા॒તા મ॒રુતો᳚ ઘ્નન્ન્ । અ॒સ્માનપિ॒ ન પ્રાયુ॑ક્ષ॒તેતિ॑ ॥ 13 ॥

સ એ॒ત-મ્પ્ર॒જાપ॑તિર્મારુ॒તગ્​મ્ સ॒પ્તક॑પાલ-મપશ્યત્ । ત-ન્નિર॑વપત્ । તતો॒ વૈ પ્ર॒જાભ્યો॑કલ્પત । યન્મા॑રુ॒તો નિ॑રુ॒પ્યતે᳚ । ય॒જ્ઞસ્ય॒ ક્લૃપ્ત્યૈ᳚ । પ્ર॒જાના॒-મઘા॑તાય । સ॒પ્તક॑પાલો ભવતિ । સ॒પ્તગ॑ણા॒ વૈ મ॒રુતઃ॑ । ગ॒ણ॒શ એ॒વાસ્મૈ॒ વિશ॑-ઙ્કલ્પયતિ । સ પ્ર॒જાપ॑તિ-રશોચત્ ॥ 14 ॥

યાઃ પૂર્વાઃ᳚ પ્ર॒જા અસૃ॑ક્ષિ । મ॒રુત॒સ્તા અ॑વધિષુઃ । ક॒થમપ॑રા-સ્સૃજે॒યેતિ॑ । તસ્ય॒ શુષ્મ॑ આ॒ણ્ડ-મ્ભૂ॒ત-ન્નિર॑વર્તત । તદ્વ્યુદ॑હરત્ । તદ॑પોષયત્ । ત-ત્પ્રાજા॑યત । આ॒ણ્ડસ્ય॒ વા એ॒ત-દ્રૂ॒પમ્ । યદા॒મિક્ષા᳚ । યદ્વ્યુ॒દ્ધર॑તિ ॥ 15 ॥

પ્ર॒જા એ॒વ ત-દ્યજ॑માનઃ પોષયતિ । વૈ॒શ્વ॒દે॒વ્યા॑મિક્ષા॑ ભવતિ । વૈ॒શ્વ॒દે॒વ્યો॑ વૈ પ્ર॒જાઃ । પ્ર॒જા એ॒વાસ્મૈ॒ પ્રજ॑નયતિ । વાજિ॑ન॒માન॑યતિ । પ્ર॒જાસ્વે॒વ પ્રજા॑તાસુ॒ રેતો॑ દધાતિ । દ્યા॒વા॒પૃ॒થિ॒વ્ય॑ એક॑કપાલો ભવતિ । પ્ર॒જા એ॒વ પ્રજા॑તા॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા॑-મુભ॒યતઃ॒ પરિ॑ ગૃહ્ણાતિ । દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સં​યઁ॑ત્તા આસન્ન્ । સા᳚-ઽગ્નિર॑બ્રવીત્ ॥ 16 ॥

મામગ્રે॑ યજત । મયા॒ મુખે॒નાસુ॑રા-ઞ્જેષ્ય॒થેતિ॑ । મા-ન્દ્વિ॒તીય॒મિતિ॒ સોમો᳚-ઽબ્રવીત્ । મયા॒ રાજ્ઞા॑ જેષ્ય॒થેતિ॑ । મા-ન્તૃ॒તીય॒મિતિ॑ સવિ॒તા । મયા॒ પ્રસૂ॑તા જેષ્ય॒થેતિ॑ । મા-ઞ્ચ॑તુ॒ર્થીમિતિ॒ સર॑સ્વતી । ઇ॒ન્દ્રિ॒યં-વોઁ॒-ઽહ-ન્ધા᳚સ્યા॒મીતિ॑ । મા-મ્પ॑ઞ્ચ॒મમિતિ॑ પૂ॒ષા । મયા᳚ પ્રતિ॒ષ્ઠયા॑ જેષ્ય॒થેતિ॑ ॥ 17 ॥

તે᳚-ઽગ્નિના॒ મુખે॒નાસુ॑રાનજયન્ન્ । સોમે॑ન॒ રાજ્ઞા᳚ । સ॒વિ॒ત્રા પ્રસૂ॑તાઃ । સર॑સ્વતીન્દ્રિ॒ય-મ॑દધાત્ । પૂ॒ષા પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા ઽઽસી᳚ત્ । તતો॒ વૈ દે॒વા વ્ય॑જયન્ત । યદે॒તાનિ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ નિરુ॒પ્યન્તે॒ વિજિ॑ત્યૈ । નોત્ત॑રવે॒દિમુપ॑- વપતિ । પ॒શવો॒ વા ઉ॑ત્તરવે॒દિઃ । અજા॑તા ઇવ॒ હ્યે॑તર્​હિ॑ પ॒શવઃ॑ ॥ 18 ॥
(ઐ॒-દ્- ઇત્ય॑ - શોચ-દ્- વ્યુ॒દ્ધર॑ - ત્યબ્રવીત્ - પ્રતિ॒ષ્ઠયા॑ જેષ્ય॒થે ॒ ત્યે॒તરઃઇ॑ પ॒શવઃ॑) (અ. 2)

અનુવાકં 3 - વૈશ્વદેવપર્ગતાનિ વિશ્વેષાઙ્ગાનિ
ત્રિ॒વૃ-દ્બ॒ર્॒હિ-ર્ભ॑વતિ । મા॒તા પિ॒તા પુ॒ત્રઃ । તદે॒વ ત-ન્મિ॑થુ॒નમ્ । ઉલ્બ॒-ઙ્ગર્ભો॑ જ॒રાયુ॑ । તદે॒વ ત-ન્મિ॑થુ॒નમ્ । ત્રે॒ધા બ॒ર્॒હિ-સ્સન્ન॑દ્ધ-મ્ભવતિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ । એ॒ષ્વે॑વ લો॒કેષુ॒ પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ । એ॒ક॒ધા પુન॒-સ્સન્ન॑દ્ધ-મ્ભવતિ । એક॑ ઇવ॒ હ્ય॑યં-લોઁ॒કઃ ॥ 19 ॥

અ॒સ્મિન્ને॒વ તેન॑ લો॒કે પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ । પ્ર॒સુવો॑ ભવન્તિ । પ્ર॒થ॒મ॒જામે॒વ પુષ્ટિ॒મવ॑ રુન્ધે । પ્ર॒થ॒મ॒જો વ॒થ્સો દક્ષિ॑ણા॒ સમૃ॑દ્ધ્યૈ । પૃ॒ષ॒દા॒જ્ય-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ । પ॒શવો॒ વૈ પૃ॑ષદા॒જ્યમ્ । પ॒શૂને॒વાવ॑ રુન્ધે । પ॒ઞ્ચ॒ગૃ॒હી॒ત-મ્ભ॑વતિ । પાઙ્ક્તા॒ હિ પ॒શવઃ॑ । બ॒હુ॒રૂ॒પ-મ્ભ॑વતિ ॥ 20 ॥

બ॒હુ॒રૂ॒પા હિ પ॒શવ॒-સ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । અ॒ગ્નિ-મ્મ॑ન્થન્તિ । અ॒ગ્નિમુ॑ખા॒ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । યદ॒ગ્નિ-મ્મન્થ॑ન્તિ । અ॒ગ્નિમુ॑ખા એ॒વ ત-ત્પ્ર॒જા યજ॑માન-સ્સૃજતે । નવ॑ પ્રયા॒જા ઇ॑જ્યન્તે । નવા॑નૂયા॒જાઃ । અ॒ષ્ટૌ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ । દ્વાવા॑ઘા॒રૌ । દ્વાવાજ્ય॑ભાગૌ ॥ 21 ॥

ત્રિ॒ગ્​મ્॒શ-થ્સમ્પ॑દ્યન્તે । ત્રિ॒ગ્​મ્॒શદ॑ક્ષરા વિ॒રાટ્ । અન્નં॑-વિઁ॒રાટ્ । વિ॒રાજૈ॒વાન્નાદ્ય॒મવ॑ રુન્ધે । યજ॑માનો॒ વા એક॑કપાલઃ । તેજ॒ આજ્ય᳚મ્ । યદેક॑કપાલ॒ આજ્ય॑મા॒નય॑તિ । યજ॑માનમે॒વ તેજ॑સા॒ સમ॑ર્ધયતિ । યજ॑માનો॒ વા એક॑કપાલઃ । પ॒શવ॒ આજ્ય᳚મ્ ॥ 22 ॥

યદેક॑કપાલ॒ આજ્ય॑મા॒નય॑તિ । યજ॑માનમે॒વ પ॒શુભિ॒-સ્સમ॑ર્ધયતિ । યદલ્પ॑મા॒નયે᳚ત્ । અલ્પા॑ એન-મ્પ॒શવો॑ ભુ॒ઞ્જન્ત॒ ઉપ॑તિષ્ઠેરન્ન્ । ય-દ્બ॒હ્વા॑નયે᳚ત્ । બ॒હવ॑ એન-મ્પ॒શવો ભુ॑ઞ્જન્ત॒ ઉપ॑તિષ્ઠેરન્ન્ । બ॒હ્વા॑નીયા॒વિઃ પૃ॑ષ્ઠ-ઙ્કુર્યાત્ । બ॒હવ॑ એ॒વૈન॑-મ્પ॒શવો॑ ભુ॒ઞ્જન્ત॒ ઉપ॑તિષ્ઠન્તે । યજ॑માનો॒ વા એક॑કપાલઃ । યદેક॑કપાલસ્યાવ॒દ્યેત્ ॥ 23 ॥

યજ॑માન॒સ્યાવ॑દ્યેત્ । ઉદ્વા॒ માદ્યે॒-દ્યજ॑માનઃ । પ્ર વા॑ મીયેત । સ॒કૃદે॒વ હો॑ત॒વ્યઃ॑ । સ॒કૃદિ॑વ॒ હિ સુ॑વ॒ર્ગો લો॒કઃ । હુ॒ત્વા-ઽભિ જુ॑હોતિ । યજ॑માનમે॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયિ॒ત્વા । તેજ॑સા॒ સમ॑ર્ધયતિ । યજ॑માનો॒ વા એક॑કપાલઃ । સુ॒વ॒ર્ગો લો॒ક આ॑હવ॒નીયઃ॑ ॥ 24 ॥

યદેક॑કપાલ-માહવ॒નીયે॑ જુ॒હોતિ॑ । યજ॑માનમે॒વ સુ॑વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ । યદ્ધસ્તે॑ન જુહુ॒યાત્ । સુ॒વ॒ર્ગા-લ્લો॒કા-દ્યજ॑માન॒-મવ॑વિદ્ધ્યેત્ । સ્રુ॒ચા જુ॑હોતિ । સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્ય॒ સમ॑ષ્ટ્યૈ । ય-ત્પ્રામ્પદ્યે॑ત । દે॒વ॒લો॒કમ॒ભિ જ॑યેત્ । ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા પિ॑તૃલો॒કમ્ । ય-ત્પ્ર॒ત્યક્ ॥ 25 ॥

રક્ષાગ્​મ્॑સિ ય॒જ્ઞગ્​મ્ હ॑ન્યુઃ । યદુદઙ્ઙ્॑ । મ॒નુ॒ષ્ય॒લો॒ક-મ॒ભિજ॑યેત્ । પ્રતિ॑ષ્ઠિતો હોત॒વ્યઃ॑ । એક॑કપાલં॒-વૈઁ પ્ર॑તિ॒તિષ્ઠ॑ન્ત॒-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અનુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠતઃ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ઋ॒તવઃ॑ । ઋ॒તૂન્. ય॒જ્ઞઃ । ય॒જ્ઞં-યઁજ॑માનઃ । યજ॑માન-મ્પ્ર॒જાઃ । તસ્મા॒ત્-પ્રતિ॑ષ્ઠિતો હોત॒વ્યઃ॑ ॥ 26 ॥

વા॒જિનો॑ યજતિ । અ॒ગ્નિર્વા॒યુ-સ્સૂર્યઃ॑ । તે વૈ વા॒જિનઃ॑ । તાને॒વ ત-દ્ય॑જતિ । અથો॒ ખલ્વા॑હુઃ । છન્દાગ્​મ્॑સિ॒ વૈ વા॒જિન॒ ઇતિ॑ । તાન્યે॒વ ત-દ્ય॑જતિ । ઋ॒ખ્સા॒મે વા ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ હરી॑ સોમ॒પાનૌ᳚ । તયોઃ᳚ પરિ॒ધય॑ આ॒ધાન᳚મ્ । વાજિ॑ન-મ્ભાગ॒ધેય᳚મ્ ॥ 27 ॥

યદપ્ર॑હૃત્ય પરિ॒ધીઞ્જુ॑હુ॒યાત્ । અ॒ન્તરા॑ધાનાભ્યા-ઙ્ઘા॒સ-મ્પ્રય॑ચ્છેત્ । પ્ર॒હૃત્ય॑ પરિ॒ધીઞ્જુ॑હોતિ । નિરા॑ધાનાભ્યામે॒વ ઘા॒સ-મ્પ્રય॑ચ્છતિ । બ॒ર્॒હિષિ॑ વિષિ॒ઞ્ચન્વાજિ॑ન॒-માન॑યતિ । પ્ર॒જા વૈ બ॒ર॒ઃઇઃ । રેતો॒ વાજિ॑નમ્ । પ્ર॒જાસ્વે॒વ રેતો॑ દધાતિ । સ॒મુ॒પ॒હૂય॑ ભક્ષયન્તિ । એ॒ત-થ્સો॑મપીથા॒ હ્યે॑તે । અથો॑ આ॒ત્મન્ને॒વ રેતો॑ દધતે । યજ॑માન ઉત્ત॒મો ભ॑ક્ષયતિ । પ॒શવો॒ વૈ વાજિ॑નમ્ । યજ॑માન એ॒વ પ॒શૂ-ન્પ્રતિ॑ષ્ઠાપયન્તિ ॥ 28 ॥
(લો॒કો - બ॑હુરૂ॒પ-મ્ભ॑વ॒ - ત્યાજ્ય॑ભાગૌ - પ॒શવ॒ આજ્ય॑ - મવ॒દ્યે - દા॑હવ॒નીયઃ॑ - પ્ર॒ત્યક્ - તસ્મા॒-ત્પ્રતિ॑ષ્ઠિતો હોત॒વ્યો॑ - ભાગ॒ધેય॑ - મે॒તે ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - વરુણપ્રઘાસાઃ
પ્ર॒જાપ॑તિ-સ્સવિ॒તા ભૂ॒ત્વા પ્ર॒જા અ॑સૃજત । તા એ॑ન॒મત્ય॑મન્યન્ત । તા અ॑સ્મા॒દપા᳚ક્રામન્ન્ । તા વરુ॑ણો ભૂ॒ત્વા પ્ર॒જા વરુ॑ણેનાગ્રાહયત્ । તાઃ પ્ર॒જા વરુ॑ણગૃહીતાઃ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒-મ્પુન॒રુપા॑ધાવન્ના॒થ-મિ॒ચ્છમા॑નાઃ । સ એ॒તાન્-પ્ર॒જાપ॑તિ-ર્વરુણ પ્રઘા॒સાન॑પશ્યત્ । તાન્નિર॑વપત્ । તૈર્વૈ સ પ્ર॒જા વ॑રુણ-પા॒શાદ॑મુઞ્ચત્ । ય-દ્વ॑રુણ-પ્રઘા॒સા નિ॑રુ॒પ્યન્તે᳚ ॥ 29 ॥

પ્ર॒જાના॒મવ॑રુણગ્રાહાય । તાસા॒-ન્દક્ષિ॑ણો બા॒હુ-ર્ન્ય॑ક્ન॒ આસી᳚ત્ । સ॒વ્યઃ પ્રસૃ॑તઃ । સ એ॒તા-ન્દ્વિ॒તીયા᳚-ન્દક્ષિણ॒તો વેદિ॒મુદ॑હન્ન્ । તતો॒ વૈ સ પ્ર॒જાના॒-ન્દક્ષિ॑ણ-મ્બા॒હુ-મ્પ્રાસા॑રયત્ । ય-દ્દ્વિ॒તીયા᳚-ન્દક્ષિણ॒તો વેદિ॑મુ॒દ્ધન્તિ॑ । પ્ર॒જાના॑મે॒વ ત-દ્યજ॑માનો॒ દક્ષિ॑ણ-મ્બા॒હુ-મ્પ્રસા॑રયતિ । તસ્મા᳚ચ્ચાતુર્માસ્યયા॒જ્ય॑મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒ક ઉ॑ભ॒યાબા॑હુઃ । ય॒જ્ઞાભિ॑જિત॒ગ્ગ્॒ હ્ય॑સ્ય । પૃ॒થ॒મા॒ત્રા-દ્વેદી॒ અસ॑ભિન્ન્ને ભવતઃ ॥ 30 ॥

તસ્મા᳚ત્-પૃથમા॒ત્રં-વ્યઁગ્​મ્સૌ᳚ । ઉત્ત॑રસ્યાં॒-વેઁદ્યા॑મુત્તરવે॒દિમુપ॑ વપતિ । પ॒શવો॒ વા ઉ॑ત્તરવે॒દિઃ । પ॒શૂને॒વાવ॑ રુન્ધે । અથો॑ યજ્ઞપ॒રુષો-ઽન॑ન્તરિત્યૈ । એ॒ત-દ્બ્રા᳚હ્મણાન્યે॒વ પઞ્ચ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ । અથૈ॒ષ ઐ᳚ન્દ્રા॒ગ્નો ભ॑વતિ । પ્રા॒ણા॒પા॒નૌ વા એ॒તૌ દે॒વાના᳚મ્ । યદિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની । યદૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્નો ભવ॑તિ ॥ 31 ॥

પ્રા॒ણા॒પા॒નાવે॒વાવ॑ રુન્ધે । ઓજો॒ બલં॒-વાઁ એ॒તૌ દે॒વાના᳚મ્ । યદિ॑ન્દ્રા॒ગ્ની । યદૈ᳚ન્દ્રા॒ગ્નો ભવ॑તિ । ઓજો॒ બલ॑મે॒વાવ॑ રુન્ધે । મા॒રુ॒ત્યા॑મિક્ષા॑ ભવતિ । વા॒રુ॒ણ્યા॑મિક્ષા᳚ । મે॒ષી ચ॑ મે॒ષશ્ચ॑ ભવતઃ । મિ॒થુ॒ના એ॒વ પ્ર॒જા વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ । લો॒મ॒શૌ ભ॑વતો મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ ॥ 32 ॥

શ॒મી॒પ॒ર્ણાન્યુપ॑ વપતિ । ઘા॒સમે॒વાભ્યા॒મપિ॑ યચ્છતિ । પ્ર॒જાપ॑તિમ॒ન્નાદ્ય॒-ન્નોપા॑નમત્ । સ એ॒તેન॑ શ॒તેદ્ધ્મે॑ન હ॒વિષા॒ ઽન્નાદ્ય॒મ-વા॑રુન્ધ । ય-ત્પ॑ર-શ્શ॒તાનિ॑ શમીપ॒ર્ણાનિ॒ ભવ॑ન્તિ । અ॒ન્નાદ્ય॒સ્યાવ॑-રુદ્ધ્યૈ । સૌ॒મ્યાનિ॒ વૈ ક॒રીરા॑ણિ । સૌ॒મ્યા ખલુ॒ વા આહુ॑તિ-ર્દિ॒વો વૃષ્ટિ॑-ઞ્ચ્યાવયતિ । યત્-ક॒રીરા॑ણિ॒ ભવ॑ન્તિ । સૌ॒મ્યયૈ॒વાહુ॑ત્યા દિ॒વો વૃષ્ટિ॒મવ॑ રુન્ધે । કા॒ય એક॑કપાલો ભવતિ । પ્ર॒જાના᳚-ઙ્ક॒ત્વાં​યઁ॑ । પ્ર॒તિ॒પૂ॒રુ॒ષ-ઙ્ક॑રમ્ભ પા॒ત્રાણિ॑ ભવન્તિ । જા॒તા એ॒વ પ્ર॒જા વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ । એક॒-મતિ॑રિક્તમ્ । જ॒નિ॒ષ્યમા॑ણા એ॒વ પ્ર॒જા વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ ॥ 33 ॥
(નિ॒રુ॒પ્યન્તે॑- ભવતો॒ - ભવ॑તિ - મેદ્ધ્ય॒ત્વાય॑ - રુન્ધે॒ ષટ્ચ॑) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - તચ્છેષઃ
ઉત્ત॑રસ્યાં॒-વેઁદ્યા॑મ॒ન્યાનિ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ સાદયતિ । દક્ષિ॑ણાયા-મ્મારુ॒તીમ્ । અ॒પ॒ધુ॒રમે॒વૈના॑ યુનક્તિ । અથો॒ ઓજ॑ એ॒વાસા॒મવ॑હરતિ । તસ્મા॒-દ્બ્રહ્મ॑ણશ્ચ ક્ષ॒ત્રાચ્ચ॒ વિશો᳚-ઽન્યતો-ઽપક્ર॒મિણીઃ᳚ । મા॒રુ॒ત્યા પૂર્વ॑યા॒ પ્રચ॑રતિ । અનૃ॑તમે॒વાવ॑ યજતે । વા॒રુ॒ણ્યોત્ત॑રયા । અ॒ન્ત॒ત એ॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑-યજતે । યદે॒વાદ્ધ્વ॒ર્યુઃ ક॒રોતિ॑ ॥ 34 ॥

ત-ત્પ્ર॑તિપ્રસ્થા॒તા ક॑રોતિ । તસ્મા॒-દ્યચ્છ્રેયા᳚ન્-ક॒રોતિ॑ । ત-ત્પાપી॑યાન્-કરોતિ । પત્નીં᳚ ઁવાચયતિ । મેદ્ધ્યા॑મે॒વૈના᳚-ઙ્કરોતિ । અથો॒ તપ॑ એ॒વૈના॒મુપ॑ નયતિ । યજ્જા॒રગ્​મ્ સન્ત॒-ન્ન પ્ર॑બ્રૂ॒યાત્ । પ્રિ॒ય-ઞ્જ્ઞા॒તિગ્​મ્ રુ॑ન્ધ્યાત્ । અ॒સૌ મે॑ જા॒ર ઇતિ॒ નિર્દિ॑શેત્ । નિ॒ર્દિશ્યૈ॒વૈનં॑-વઁરુણપા॒શેન॑ ગ્રાહયતિ ॥ 35 ॥

પ્ર॒ઘા॒સ્યાન્॑. હવામહ॒ ઇતિ॒ પત્ની॑-મુ॒દાન॑યતિ । અહ્વ॑તૈ॒વૈના᳚મ્ । યત્-પત્ની॑ પુરોનુવા॒ક્યા॑મનુ બ્રૂ॒યાત્ । નિર્વી᳚ર્યો॒ યજ॑માન-સ્સ્યાત્ । યજ॑મા॒નો ઽન્વા॑હ । આ॒ત્મન્ને॒વ વી॒ર્ય॑-ન્ધત્તે । ઉ॒ભૌ યા॒જ્યાગ્​મ્॑ સવીર્ય॒ત્વાય॑ । યદ્ગ્રામે॒ યદર॑ણ્ય॒ ઇત્યા॑હ । ય॒થો॒દિ॒તમે॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑ યજતે । ય॒જ॒મા॒ન॒દે॒વ॒ત્યો॑ વા આ॑હવ॒નીયઃ॑ ॥ 36 ॥

ભ્રા॒તૃ॒વ્ય॒ દે॒વ॒ત્યો॑ દક્ષિ॑ણઃ । યદા॑હવ॒નીયે॑ જુહુ॒યાત્ । યજ॑માનં-વઁરુણપા॒શેન॑ ગ્રાહયેત્ । દક્ષિ॑ણે॒ ઽગ્નૌ જુ॑હોતિ । ભ્રાતૃ॑વ્યમે॒વ વ॑રુણપા॒શેન॑ ગ્રાહયતિ । શૂર્પે॑ણ જુહોતિ । અન્ય॑મે॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑યજતે । શી॒ર્॒ષન્ન॑ધિ નિ॒ધાય॑ જુહોતિ । શી॒ર્॒ષ॒ત એ॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑ યજતે । પ્ર॒ત્યન્તિષ્ઠ॑ઞ્જુહોતિ ॥ 37 ॥

પ્ર॒ત્યઙ્ઙે॒વ વરુ॑ણપા॒શા-ન્નિર્મુ॑ચ્યતે । અક્ર॒ન્કર્મ॑ કર્મ॒કૃત॒ ઇત્યા॑હ । દે॒વાનૃ॒ણ-ન્નિ॑રવ॒દાય॑ । અ॒નૃ॒ણા ગૃ॒હાનુપ॒-પ્રેતેતિ॒ વાવૈતદા॑હ । વરુ॑ણ ગૃહીતં॒-વાઁ એ॒ત-દ્ય॒જ્ઞસ્ય॑ । ય-દ્યજુ॑ષા ગૃહી॒તસ્યા॑તિ॒રિચ્ય॑તે । તુષા᳚શ્ચ નિષ્કા॒સશ્ચ॑ । તુષૈ᳚શ્ચ નિષ્કા॒સેન॑ ચાવભૃ॒થમવૈ॑તિ । વરુ॑ણ-ગૃહીતેનૈ॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑યજતે । અ॒પો॑-ઽવભૃ॒થમવૈ॑તિ ॥ 38 ॥

અ॒ફ્સુ વૈ વરુ॑ણઃ । સા॒ક્ષાદે॒વ વરુ॑ણ॒મવ॑ યજતે । પ્રતિ॑યુતો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશ॒ ઇત્યા॑હ । વ॒રુ॒ણ॒પા॒શાદે॒વ નિર્મુ॑ચ્યતે । અપ્ર॑તીક્ષ॒-માય॑ન્તિ । વરુ॑ણસ્યા॒ન્તર્​હિ॑ત્યૈ । એધો᳚-ઽસ્યેધિષી॒મહીત્યા॑હ । સ॒મિધૈ॒વાગ્નિ-ન્ન॑મ॒સ્યન્ત॑ ઉ॒પાય॑ન્તિ । તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો॒ મયિ॑ ધે॒હીત્યા॑હ । તેજ॑ એ॒વાત્મન્ધ॑ત્તે ॥ 39 ॥
(ક॒રોતિ॑ - ગ્રાહય - ત્યાહવ॒નીય॒ - સ્તિષ્ઠ॑ઞ્જુહો - ત્ય॒પો॑-ઽવભૃ॒થમવૈ॑તિ - ધત્તે) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - સાકમેધાઃ
દે॒વા॒સુ॒રા-સ્સં​યઁ॑ત્તા આસન્ન્ । સો᳚-ઽગ્નિર॑બ્રવીત્ । મમે॒ય-મની॑કવતી ત॒નૂઃ । તા-મ્પ્રી॑ણીત । અથાસુ॑રાન॒ભિ ભ॑વિષ્ય॒થેતિ॑ । તે દે॒વા અ॒ગ્નયે-ઽની॑કવતે પુરો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર॑વપન્ન્ । સો᳚-ઽગ્નિરની॑કવા॒ન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॑ન પ્રી॒તઃ । ચ॒તુ॒ર્ધા ઽની॑કા-ન્યજનયત । તતો॑ દે॒વા અભ॑વન્ન્ । પરા ઽસુ॑રાઃ ॥ 40 ॥

યદ॒ગ્નયે-ઽની॑કવતે પુરો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ । અ॒ગ્નિમે॒વાની॑કવન્ત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॑ન પ્રીણાતિ । સો᳚-ઽગ્નિરની॑કવા॒ન્-થ્સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॑ન પ્રી॒તઃ । ચ॒તુ॒ર્ધા ઽની॑કાનિ જનયતે । અ॒સૌ વા આ॑દિ॒ત્યો᳚-ઽગ્નિ-રની॑કવાન્ । તસ્ય॑ ર॒શ્મયો-ઽની॑કાનિ । સા॒કગ્​મ્ સૂર્યે॑ણોદ્ય॒તા નિર્વ॑પતિ । સા॒ક્ષાદે॒વાસ્મા॒ અની॑કાનિ જનયતિ । તે-ઽસુ॑રાઃ॒ પરા॑જિતા॒ યન્તઃ॑ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ઉપા᳚શ્રયન્ન્ ॥ 41 ॥

તે દે॒વા મ॒રુદ્ભ્ય॑-સ્સાન્તપ॒નેભ્ય॑શ્ચ॒રુ-ન્નિર॑વપન્ન્ । તા-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા॑-મે॒વોભ॒યત॒-સ્સમ॑તપન્ન્ । યન્મ॒રુદ્ભ્ય॑-સ્સાન્તપ॒નેભ્ય॑શ્ચ॒રુ-ન્નિ॒ર્વપ॑તિ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વીભ્યા॑મે॒વ તદુ॑ભ॒યતો॒ યજ॑માનો॒ ભ્રાતૃ॑વ્યા॒ન્-થ્સન્ત॑પતિ । મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને॒ નિર્વ॑પતિ । તર્​હિ॒ હિ તે-ઽક્ષ્ણિ॑ષ્ઠ॒-ન્તપ॑તિ । ચ॒રુર્ભ॑વતિ । સ॒ર્વત॑ એ॒વૈના॒ન્-થ્સન્ત॑પતિ । તે દે॒વા-શ્શ્વો॑ વિજ॒યિન॒-સ્સન્તઃ॑ । સર્વા॑સા-ન્દુ॒ગ્ધે ગૃ॑હમે॒ધીય॑-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર॑વપન્ન્ ॥ 42 ॥

આશિ॑તા એ॒વાદ્યોપ॑વસામ । કસ્ય॒ વા-ઽહે॒દમ્ । કસ્ય॑ વા॒ શ્વો ભ॑વિ॒તેતિ॑ । સ શૃ॒તો॑-ઽભવત્ । તસ્યાહુ॑તસ્ય॒ નાશ્ઞન્ન્॑ । ન હિ દે॒વા અહુ॑તસ્યા॒શ્ઞન્તિ॑ । તે᳚-ઽબ્રુવન્ન્ । કસ્મા॑ ઇ॒મગ્​મ્ હો᳚ષ્યામ॒ ઇતિ॑ । મ॒રુદ્ભ્યો॑ ગૃહમે॒ધિભ્ય॒ ઇત્ય॑બ્રુવન્ન્ । ત-મ્મ॒રુદ્ભ્યો॑ ગૃહમે॒ધિભ્યો॑-ઽજુહવુઃ ॥ 43 ॥

તતો॑ દે॒વા અભ॑વન્ન્ । પરા-ઽસુ॑રાઃ । યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષો॑ મ॒રુદ્ભ્યો॑ ગૃહમે॒ધિભ્યો॑ ગૃ॒હે જુહ્વ॑તિ । ભવ॑ત્યા॒ત્મના᳚ । પરા᳚-ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવતિ । યદ્વૈ ય॒જ્ઞસ્ય॑ પાક॒ત્રા ક્રિ॒યતે᳚ । પ॒શ॒વ્ય॑-ન્તત્ । પા॒ક॒ત્રા વા એ॒તત્ક્રિ॑યતે । યન્નેદ્ધ્માબ॒ર્॒હિ-ર્ભવ॑તિ । ન સા॑મિધે॒ની-ર॒ન્વાહ॑ ॥ 44 ॥

ન પ્ર॑યા॒જા ઇ॒જ્યન્તે᳚ । નાનૂ॑યા॒જાઃ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ । પ॒શુ॒મા-ન્ભ॑વતિ । આજ્ય॑ભાગૌ યજતિ । ય॒જ્ઞસ્યૈ॒વ ચક્ષુ॑ષી॒ નાન્તરે॑તિ । મ॒રુતો॑ ગૃહમે॒ધિનો॑ યજતિ । ભા॒ગ॒ધેયે॑-નૈ॒વૈના॒ન્-થ્સમ॑ર્ધયતિ । અ॒ગ્નિગ્ગ્​ સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃતં॑-યઁજતિ॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિત્યૈ । ઇડા᳚ન્તો ભવતિ । પ॒શવો॒ વા ઇડા᳚ । પ॒શુષ્વે॒વોપરિ॑ષ્ટા॒-ત્પ્રતિ॑ તિષ્ઠતિ ॥ 45 ॥
(અસુ॑રા - અશ્રયન્ - ગૃહમે॒ધીયં॑ ચ॒રુ-ન્નિર॑વપન્ - નજુહવુ - ર॒ન્વા - હેડા᳚ન્તો ભવતિ॒ દ્વે ચ॑) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - તચ્છેષઃ
યત્પત્ની॑ ગૃહમે॒ધીય॑-સ્યાશ્ઞી॒યાત્ । ગૃ॒હ॒મે॒દ્ધ્યે॑વ સ્યા᳚ત્ । વિ ત્વ॑સ્ય ય॒જ્ઞ ઋ॑ધ્યેત । યન્નાશ્ઞી॒યાત્ । અગૃ॑હમેધી સ્યાત્ । નાસ્ય॑ ય॒જ્ઞો વ્યૃ॑દ્ધ્યેત । પ્રતિ॑વેશ-મ્પચેયુઃ । તસ્યા᳚શ્ઞીયાત્ । ગૃ॒હ॒મે॒દ્ધ્યે॑વ ભ॑વતિ । નાસ્ય॑ ય॒જ્ઞો વ્યૃ॑દ્ધ્યતે ॥ 46 ॥

તે દે॒વા ગૃ॑હમે॒ધીયે॑ને॒ષ્ટ્વા । આશિ॑તા અભવન્ન્ । આઞ્જ॑તા॒ભ્ય॑ઞ્જત । અનુ॑ વ॒થ્સા-ન॑વાસયન્ન્ । તેભ્યો-ઽસુ॑રાઃ॒, ક્ષુધ॒-મ્પ્રાહિ॑ણ્વન્ન્ । સા દે॒વેષુ॑ લો॒કમવિ॑ત્ત્વા । અસુ॑રા॒ન્-પુન॑રગચ્છત્ । ગૃ॒હ॒મે॒ધીયે॑ને॒ષ્ટ્વા । આશિ॑તા ભવન્તિ । આઞ્જ॑તે॒-ઽભ્ય॑ઞ્જતે ॥ 47 ॥

અનુ॑ વ॒થ્સાન્. વા॑સયન્તિ । ભ્રાતૃ॑વ્યાયૈ॒વ ત-દ્યજ॑માનઃ॒, ક્ષુધ॒-મ્પ્રહિ॑ણોતિ । તે દે॒વા ગૃ॑હમે॒ધીયે॑ને॒ષ્ટ્વા । ઇન્દ્રા॑ય નિષ્કા॒સ-ન્ન્ય॑દધુઃ । અ॒સ્માને॒વ શ્વ ઇન્દ્રો॒ નિહિ॑તભાગ ઉપાવર્તિ॒તેતિ॑ । તાનિન્દ્રો॒ નિહિ॑તભાગ ઉ॒પાવ॑ર્તત । ગૃ॒હ॒મે॒ધીયે॑ને॒ષ્ટ્વા । ઇન્દ્રા॑ય નિષ્કા॒સ-ન્નિદ॑દ્ધ્યાત્ । ઇન્દ્ર॑ એ॒વૈન॒-ન્નિહિ॑તભાગ ઉ॒પાવ॑ર્તતે । ગાર્​હ॑પત્યે જુહોતિ ॥ 48 ॥

ભા॒ગ॒ધેયે॑ને॒વૈન॒ગ્​મ્॒ સમ॑ર્ધયતિ । ઋ॒ષ॒ભમાહ્વ॑યતિ । વ॒ષ॒ટ્કા॒ર એ॒વાસ્ય॒ સઃ । અથો॑ ઇન્દ્રિ॒યમે॒વ ત-દ્વી॒ર્યં॑-યઁજ॑માનો॒ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય વૃઙ્ક્તે । ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રગ્​મ્ હ॒ત્વા । પરા᳚-મ્પરા॒વત॑-મગચ્છત્ । અપા॑રાધ॒મિતિ॒ મન્ય॑માનઃ । સો᳚-ઽબ્રવીત્ । ક ઇ॒દં-વેઁ॑દિષ્ય॒તીતિ॑ । તે᳚-ઽબ્રુવ-ન્મ॒રુતો॒ વરં॑-વૃઁણામહૈ ॥ 49 ॥

અથ॑ વ॒યં-વેઁ॑દામ । અ॒સ્મભ્ય॑મે॒વ પ્ર॑થ॒મગ્​મ્ હ॒વિર્નિરુ॑પ્યાતા॒ ઇતિ॑ । ત એ॑ન॒મદ્ધ્ય॑-ક્રીડન્ન્ । તત્ક્રી॒ડિના᳚-ઙ્ક્રીડિ॒ત્વમ્ । ય-ન્મ॒રુદ્ભ્યઃ॑ ક્રી॒ડિભ્યઃ॑ પ્રથ॒મગ્​મ્ હ॒વિર્નિ॑રુ॒પ્યતે॒ વિજિ॑ત્યૈ । સા॒કગ્​મ્ સૂર્યે॑ણોદ્ય॒તા નિર્વ॑પતિ । એ॒તસ્મિ॒ન્ વૈ લો॒ક ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રમ॑હ॒ન્-થ્સમૃ॑દ્ધ્યૈ । એ॒ત-દ્બ્રા᳚હ્મણાન્યે॒વ પઞ્ચ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ । એ॒ત-દ્બ્રા᳚હ્મણ ઐન્દ્રા॒ગ્નઃ । અથૈ॒ષ ઐ॒ન્દ્રશ્ચ॒રુ-ર્ભ॑વતિ ॥ 50 ॥

ઉ॒દ્ધા॒રં-વાઁ એ॒તમિન્દ્ર॒ ઉદ॑હરત । વૃ॒ત્રગ્​મ્ હ॒ત્વા । અ॒ન્યાસુ॑ દે॒વતા॒સ્વધિ॑ । યદે॒ષ ઐ॒ન્દ્ર-શ્ચ॒રુ-ર્ભવ॑તિ । ઉ॒દ્ધા॒રમે॒વ તં-યઁજ॑માન॒ ઉદ્ધ॑રતે । અ॒ન્યાસુ॑ પ્ર॒જાસ્વધિ॑ । વૈ॒શ્વ॒ક॒ર્મ॒ણ એક॑કપાલો ભવતિ । વિશ્વા᳚ન્યે॒વ તેન॒ કર્મા॑ણિ॒ યજ॑મા॒નો ઽવ॑રુન્ધે ॥ 51 ॥
(ઋ॒દ્ધ્ય॒તે॒-ઽ-ભ્ય॑ઞ્જતે-જુહોતિ-વૃણામહૈ-ભવત્ય॒- +ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - પિતૃયજ્ઞઃ
વૈ॒શ્વ॒દે॒વેન॒ વૈ પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । તા વ॑રુણ-પ્રઘા॒સૈ-ર્વ॑રુણપા॒શાદ॑મુઞ્ચત્ । સા॒ક॒મે॒ધૈઃ પ્રત્ય॑સ્થાપયત્ । ત્ર્ય॑મ્બકૈ રુ॒દ્ર-ન્નિ॒રવા॑દયત । પિ॒તૃ॒ય॒જ્ઞેન॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમ॑ગમયત્ । ય-દ્વૈ᳚શ્વદે॒વેન॒ યજ॑તે । પ્ર॒જા એ॒વ ત-દ્યજ॑માન-સ્સૃજતે । તા વ॑રુણ-પ્રઘા॒સૈ-ર્વ॑રુણપા॒શા-ન્મુ॑ઞ્ચતિ । સા॒ક॒મે॒ધૈઃ પ્રતિ॑ષ્ઠાપયતિ । ત્ર્ય॑મ્બકૈરુ॒દ્ર-ન્નિ॒રવ॑દયતે ॥ 52 ॥

પિ॒તૃ॒ય॒જ્ઞેન॑ સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઙ્ગ॑મયતિ । દ॒ક્ષિ॒ણ॒તઃ પ્રા॑ચીનાવી॒તી નિર્વ॑પતિ । દ॒ક્ષિ॒ણાવૃ॒દ્ધિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । અના॑દૃત્ય॒ તત્ । ઉ॒ત્ત॒ર॒ત એ॒વોપ॒વીય॒ નિર્વ॑પેત્ । ઉ॒ભયે॒ હિ દે॒વાશ્ચ॑ પિ॒તર॑શ્ચે॒જ્યન્તે᳚ । અથો॒ યદે॒વ દ॑ક્ષિણા॒ર્ધે॑-ઽધિ॒ શ્રય॑તિ । તેન॑ દક્ષિ॒ણાવૃ॑ત્ । સોમા॑ય પિતૃ॒મતે॑ પુરો॒ડાશ॒ગ્​મ્॒ ષટ્ક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પતિ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રો વૈ સોમઃ॑ પિતૃ॒માન્ ॥ 53 ॥

સં॒​વઁ॒થ્સ॒રમે॒વ પ્રી॑ણાતિ । પિ॒તૃભ્યો॑ બર્​હિ॒ષદ્ભ્યો॑ ધા॒નાઃ । માસા॒ વૈ પિ॒તરો॑ બર્​હિ॒ષદઃ॑ । માસા॑ને॒વ પ્રી॑ણાતિ । યસ્મિ॒ન્ વા ઋ॒તૌ પુરુ॑ષઃ પ્ર॒મીય॑તે । સો᳚-ઽસ્યા॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે ભ॑વતિ । બ॒હુ॒રૂ॒પા ધા॒ના ભ॑વન્તિ । અ॒હો॒રા॒ત્રાણા॑-મ॒ભિજિ॑ત્યૈ । પિ॒તૃભ્યો᳚ ઽગ્નિષ્વા॒ત્તેભ્યો॑ મ॒ન્થમ્ । અ॒ર્ધ॒મા॒સા વૈ પિ॒તરો᳚-ઽગ્નિષ્વા॒ત્તાઃ ॥ 54 ॥

અ॒ર્ધ॒મા॒સાને॒વ પ્રી॑ણાતિ । અ॒ભિ॒વા॒ન્યા॑યૈ દુ॒ગ્ધે ભ॑વતિ । સા હિ પિ॑તૃદેવ॒ત્ય॑-ન્દુ॒હે । ય-ત્પૂ॒ર્ણમ્ । ત-ન્મ॑નુ॒ષ્યા॑ણામ્ । ઉ॒પ॒ર્ય॒ર્ધો દે॒વાના᳚મ્ । અ॒ર્ધઃ પિ॑તૃ॒ણામ્ । અ॒ર્ધ ઉપ॑મન્થતિ । અ॒ર્ધો હિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । એક॒યોપ॑મન્થતિ ॥ 55 ॥

એકા॒ હિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । દ॒ક્ષિ॒ણોપ॑મન્થતિ । દ॒ક્ષિ॒ણા વૃ॒દ્ધિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । અના॑ર॒ભ્યોપ॑મન્થતિ । તદ્ધિ પિ॒તૄન્-ગચ્છ॑તિ । ઇ॒મા-ન્દિશં॒-વેઁદિ॒મુદ્ધ॑ન્તિ । ઉ॒ભયે॒ હિ દે॒વાશ્ચ॑ પિ॒તર॑શ્ચે॒જ્યન્તે᳚ । ચતુ॑-સ્સ્રક્તિર્ભવતિ । સર્વા॒ હ્યનુ॒ દિશઃ॑ પિ॒તરઃ॑ । અખા॑તા ભવતિ ॥ 56 ॥

ખા॒તા હિ દે॒વાના᳚મ્ । મ॒દ્ધ્ય॒તો᳚ ઽગ્નિરાધી॑યતે । અ॒ન્ત॒તો હિ દે॒વાના॑-માધી॒યતે᳚ । વર્​ષી॑યાનિ॒દ્ધ્મ ઇ॒દ્ધ્મા-દ્ભ॑વતિ॒ વ્યાવૃ॑ત્ત્યૈ । પરિ॑ શ્રયતિ । અ॒ન્તર્​હિ॑તો॒ હિ પિ॑તૃલો॒કો મ॑નુષ્યલો॒કાત્ । યત્-પરુ॑ષિ દિ॒નમ્ । ત-દ્દે॒વાના᳚મ્ । યદ॑ન્ત॒રા । ત-ન્મ॑નુ॒ષ્યા॑ણામ્ ॥ 57 ॥

ય-થ્સમૂ॑લમ્ । ત-ત્પિ॑તૃ॒ણામ્ । સમૂ॑લ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્ભ॑વતિ॒ વ્યાવૃ॑ત્ત્યૈ । દ॒ક્ષિ॒ણા સ્તૃ॑ણાતિ । દ॒ક્ષિ॒ણા વૃ॒દ્ધિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । ત્રિઃ પર્યે॑તિ । તૃ॒તીયે॒ વા ઇ॒તો લો॒કે પિ॒તરઃ॑ । તાને॒વ પ્રી॑ણાતિ । ત્રિઃ પુનઃ॒ પર્યે॑તિ । ષટ્થ્સમ્પ॑દ્યન્તે ॥ 58 ॥

ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑ । ઋ॒તૂને॒વ પ્રી॑ણાતિ । ય-ત્પ્ર॑સ્ત॒રં-યઁજુ॑ષા ગૃહ્ણી॒યાત્ । પ્ર॒માયુ॑કો॒ યજ॑માન-સ્સ્યાત્ । યન્ન ગૃ॑હ્ણી॒યાત્ । અ॒ના॒ય॒ત॒ન-સ્સ્યા᳚ત્ । તૂ॒ષ્ણીમે॒વ ન્ય॑સ્યેત્ । ન પ્ર॒માયુ॑કો॒ ભવ॑તિ । નાના॑યત॒નઃ । યત્-ત્રીન્-પ॑રિ॒ધી-ન્પ॑રિદ॒દ્ધ્યાત્ ॥ 59 ॥

મૃ॒ત્યુના॒ યજ॑માન॒-મ્પરિ॑ ગૃહ્ણીયાત્ । યન્ન પ॑રિ-દ॒દ્ધ્યાત્ । રક્ષાગ્​મ્॑સિ ય॒જ્ઞગ્​મ્ હ॑ન્યુઃ । દ્વૌ પ॑રિ॒ધી પરિ॑દધાતિ । રક્ષ॑સા॒-મપ॑હત્યૈ । અથો॑ મૃ॒ત્યોરે॒વ યજ॑માન॒-મુથ્સૃ॑જતિ । ય-ત્ત્રીણિ॑ ત્રીણિ હ॒વીગ્​ષ્યુ॑દા॒હરે॑યુઃ । ત્રય॑સ્ત્રય એષાગ્​મ્ સા॒ક-મ્પ્રમી॑યેરન્ન્ । એકૈ॑ક-મનૂ॒ચીના᳚-ન્યુ॒દાહ॑રન્તિ । એકૈ॑ક એ॒વૈષા॑મ॒ન્વઞ્ચઃ॒ પ્રમી॑યતે । ક॒શિપુ॑ કશિપ॒વ્યા॑ય । ઉ॒પ॒બર્​હ॑ણ-મુપબર્​હ॒ણ્યા॑ય । આઞ્જ॑ન-માઞ્જ॒ન્યા॑ય । અ॒ભ્યઞ્જ॑ન-મભ્યઞ્જ॒ન્યા॑ય । ય॒થા॒ભા॒ગમે॒વૈના᳚-ન્પ્રીણાતિ ॥ 60 ॥

(નિ॒રવ॑દયતે - પિતૃ॒મા - ન॑ગ્નિષ્વા॒ત્તા - એક॒યોપ॑ મન્થ॒ - ત્યખા॑તા ભવતિ-મનુ॒ષ્યા॑ણાં - પદ્યન્તે - પરિદ॒દ્ધ્યાન્ - મી॑યતે॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - તચ્છેષઃ
અ॒ગ્નયે॑ દે॒વેભ્યઃ॑ પિ॒તૃભ્ય॑-સ્સમિ॒દ્ધ્યમા॑ના॒યાનુ॑બ્રૂ॒હીત્યા॑હ ।
ઉ॒ભયે॒ હિ દે॒વાશ્ચ॑ પિ॒તર॑શ્ચે॒જ્યન્તે᳚ । એકા॒મન્વા॑હ । એકા॒ હિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । ત્રિરન્વા॑હ । ત્રિર્​હિ દે॒વાના᳚મ્ । આ॒ઘા॒રાવાઘા॑રયતિ । ય॒જ્ઞ॒ પ॒રુષો॒રન॑ન્તરિત્યૈ । નાર્​ષે॒યં-વૃઁ॑ણીતે । ન હોતા॑રમ્ ॥ 61 ॥

યદા॑ર્​ષે॒યં-વૃઁ॑ણી॒ત । યદ્ધોતા॑રમ્ । પ્ર॒માયુ॑કો॒ યજ॑માન-સ્સ્યાત્ । પ્ર॒માયુ॑કો॒ હોતા᳚ । તસ્મા॒ન્ન વૃ॑ણીતે । યજ॑માનસ્ય॒ હોતુ॑-ર્ગોપી॒થાય॑ । અપ॑બર્​હિષઃ પ્રયા॒જાન્.-ય॑જતિ । પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ । પ્ર॒જા એ॒વ મૃ॒ત્યોરુથ્સૃ॑જતિ । આજ્ય॑ભાગૌ યજતિ ॥ 62 ॥

ય॒જ્ઞસ્યૈ॒વ ચક્ષુ॑ષી॒ નાન્તરે॑તિ । પ્રા॒ચી॒ના॒વી॒તી સોમં॑-યઁજતિ । પિ॒તૃ॒દે॒વ॒ત્યા॑ હિ । એ॒ષા ઽઽહુ॑તિઃ । પઞ્ચ॒ કૃત્વો-ઽવ॑દ્યતિ । પઞ્ચ॒ હ્યે॑તા દે॒વતાઃ᳚ । દ્વે પુ॑રો-ઽનુવા॒ક્યે᳚ । યા॒જ્યા॑ દે॒વતા॑ વષટ્કા॒રઃ । તા એ॒વ પ્રી॑ણાતિ । સન્ત॑ત॒મવ॑ દ્યતિ ॥ 63 ॥

ઋ॒તૂ॒નાગ્​મ્ સન્ત॑ત્યૈ । પ્રૈવૈભ્યઃ॒ પૂર્વ॑યા પુરો-ઽનુવા॒ક્ય॑યા ઽઽહ । પ્રણ॑યતિ દ્વિ॒તીય॑યા । ગ॒મય॑તિ યા॒જ્ય॑યા । તૃ॒તીયે॒ વા ઇ॒તો લો॒કે પિ॒તરઃ॑ । અહ્ન॑ એ॒વૈના॒-ન્પૂર્વ॑યા પુરો-ઽનુવા॒ક્ય॑યા॒ ઽત્યાન॑યતિ । રાત્રિ॑યૈ દ્વિ॒તીય॑યા । ઐવૈનાન્॑. યા॒જ્ય॑યા ગમયતિ । દ॒ક્ષિ॒ણ॒તો॑-ઽવ॒દાય॑ । ઉદ॒ઙ્ઙતિ॑ ક્રામતિ॒ વ્યાવૃ॑ત્ત્યૈ ॥ 64 ॥

આ સ્વ॒ધેત્યા-શ્રા॑વયતિ । અસ્તુ॑ સ્વ॒ધેતિ॑ પ્ર॒ત્યાશ્રા॑વયતિ । સ્વ॒ધા નમ॒ ઇતિ॒ વષ॑ટ્કરોતિ । સ્વ॒ધા॒કા॒રો હિ પિ॑તૃ॒ણામ્ । સોમ॒મગ્રે॑ યજતિ । સોમ॑ પ્રયાજા॒ હિ પિ॒તરઃ॑ । સોમ॑-મ્પિતૃ॒મન્તં॑-યઁજતિ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રો વૈ સોમઃ॑ પિતૃ॒માન્ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રમે॒વ ત-દ્ય॑જતિ । પિ॒તૄન્-બ॑ર્​હિ॒ષદો॑ યજતિ ॥ 65 ॥

યે વૈ યજ્વા॑નઃ । તે પિ॒તરો॑ બર્​હિ॒ષદઃ॑ । તાને॒વ ત-દ્ય॑જતિ । પિ॒તૄન॑ગ્નિષ્વા॒ત્તાન્. ય॑જતિ । યે વા અય॑જ્વાનો ગૃહમે॒ધિનઃ॑ । તે પિ॒તરો᳚-ઽગ્નિષ્વા॒ત્તાઃ । તાને॒વ ત-દ્ય॑જતિ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ક॑વ્ય॒વાહ॑નં-યઁજતિ । ય એ॒વ પિ॑તૃ॒ણામ॒ગ્નિઃ । તમે॒વ ત-દ્ય॑જતિ ॥ 66 ॥

અથો॒ યથા॒-ઽગ્નિગ્ગ્​ સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃતં॒-યઁજ॑તિ । તા॒દૃગે॒વ તત્ । એ॒તત્તે॑ તત॒ યે ચ॒ ત્વામન્વિતિ॑ તિ॒સૃષુ॑ સ્ર॒ક્તીષુ॒ નિદ॑ધાતિ । તસ્મા॒દા તૃ॒તીયા॒-ત્પુરુ॑ષા॒ન્નામ॒ ન ગૃ॑હ્ણન્તિ । એ॒તાવ॑ન્તો॒ હીજ્યન્તે᳚ । અત્ર॑ પિતરો યથાભા॒ગ-મ્મ॑ન્દદ્ધ્વ॒મિત્યા॑હ । હ્લીકા॒ હિ પિ॒તરઃ॑ । ઉદ॑ઞ્ચો॒ નિષ્ક્રા॑મન્તિ । એ॒ષા વૈ મ॑નુ॒ષ્યા॑ણા॒-ન્દિક્ । સ્વામે॒વ ત-દ્દિશ॒મનુ॒ નિષ્ક્રા॑મન્તિ ॥ 67 ॥

આ॒હ॒વ॒નીય॒-મુપ॑તિષ્ઠન્તે । ન્યે॑વાસ્મૈ॒ તદ્ધ્નુ॑વતે । યથ્સ॒ત્યા॑હવ॒નીયે᳚ । અથા॒ન્યત્ર॒ ચર॑ન્તિ । આતમિ॑તો॒રુપ॑તિષ્ઠન્તે । અ॒ગ્નિમે॒વોપ॑દ્ર॒ષ્ટાર॑-ઙ્કૃ॒ત્વા । પિ॒તૄ-ન્નિ॒રવ॑દયન્તે । અન્તં॒-વાઁ એ॒તે પ્રા॒ણાના᳚-ઙ્ગચ્છન્તિ । ય આતમિ॑તોરુપ॒તિષ્ઠ॑ન્તે । સુ॒સ॒ન્દૃશ॑-ન્ત્વા વ॒યમિત્યા॑હ ॥ 68 ॥

પ્રા॒ણો વૈ સુ॑સ॒ન્દૃક્ । પ્રા॒ણમે॒વાત્મન્-દ॑ધતે । યોજા॒ ન્વિ॑ન્દ્ર તે॒ હરી॒ ઇત્યા॑હ । પ્રા॒ણમે॒વ પુન॑રયુક્ત । અક્ષ॒ન્નમી॑મદન્ત॒ હીતિ॒ ગાર્​હ॑પત્ય॒-મુપ॑તિષ્ઠન્તે । અક્ષ॒ન્નમી॑મદ॒ન્તાથ॒ ત્વોપ॑તિષ્ઠામહ॒ ઇતિ॒ વાવૈતદા॑હ । અમી॑મદન્ત પિ॒તર॑-સ્સો॒મ્યા ઇત્ય॒ભિ પ્રપ॑દ્યન્તે । અમી॑મદન્ત પિ॒તરો-ઽથ॑ ત્વા॒-ઽભિ પ્રપ॑દ્યામહ॒ ઇતિ॒ વાવૈતદા॑હ । અ॒પઃ પરિ॑ષિઞ્ચતિ । મા॒ર્જય॑ત્યે॒વૈનાન્॑ ॥ 69 ॥

અથો॑ ત॒ર્પય॑ત્યે॒વ । તૃપ્ય॑તિ પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ । અપ॑ બર્​હિષાવનૂયા॒જૌ ય॑જતિ । પ્ર॒જા વૈ બ॒ર્॒હિઃ । પ્ર॒જા એ॒વ મૃ॒ત્યોરુથ્સૃ॑જતિ । ચ॒તુરઃ॑ પ્રયા॒જાન્. ય॑જતિ । દ્વાવ॑નૂયા॒જૌ । ષટ્થ્સમ્પ॑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑ ॥ 70 ॥

ઋ॒તૂને॒વ પ્રી॑ણાતિ । ન પત્ન્યન્વા᳚સ્તે । ન સં​યાઁ॑જયન્તિ । યત્પત્ન્ય॒ન્વાસી॑ત । યથ્સં॑​યાઁ॒જયે॑યુઃ । પ્ર॒માયુ॑કા સ્યાત્ । તસ્મા॒ન્નાન્વા᳚સ્તે । ન સં​યાઁ॑જયન્તિ । પત્નિ॑યૈ ગોપી॒થાય॑ ॥ 71 ॥
(હોતા॑ર॒ - માજ્ય॑ભાગૌ યજતિ॒ - સન્ત॑ત॒મવ॑દ્યતિ॒ - વ્યાવૃ॑ત્ત્યૈ - બર્​હિ॒ષદો॑ યજતિ॒ - તમે॒વ ત-દ્ય॑જ॒- ત્યનુ॒ નિષ્ક્રા॑મન્ત્યા - હૈ - નાન્ - ઋ॒તવો॒ - +નવ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - ત્ર્યમ્બકહવીંષિ
પ્ર॒તિ॒પૂ॒રુ॒ષમેક॑કપાલા॒-ન્નિર્વ॑પતિ । જા॒તા એ॒વ પ્ર॒જા રુ॒દ્રાન્નિ॒રવ॑દયતે । એક॒મતિ॑રિક્તમ્ । જ॒નિ॒ષ્યમા॑ણા એ॒વ પ્ર॒જા રુ॒દ્રાન્નિ॒રવ॑દયતે । એક॑કપાલા ભવન્તિ । એ॒ક॒ધૈવ રુ॒દ્ર-ન્નિ॒રવ॑દયતે । નાભિઘા॑રયતિ । યદ॑ભિઘા॒રયે᳚ત્ । અ॒ન્ત॒ર॒વ॒ચા॒રિણગ્​મ્॑ રુ॒દ્ર-ઙ્કુ॑ર્યાત્ । એ॒કો॒લ્મુ॒કેન॑ યન્તિ ॥ 72 ॥

તદ્ધિ રુ॒દ્રસ્ય॑ ભાગ॒ધેય᳚મ્ । ઇ॒મા-ન્દિશં॑-યઁન્તિ । એ॒ષા વૈ રુ॒દ્રસ્ય॒ દિક્ । સ્વાયા॑મે॒વ દિ॒શિ રુ॒દ્ર-ન્નિ॒રવ॑દયતે । રુ॒દ્રો વા અ॑પ॒શુકા॑યા॒ આહુ॑ત્યૈ॒ નાતિ॑ષ્ઠત । અ॒સૌ તે॑ પ॒શુરિતિ॒ નિર્દિ॑શે॒દ્ય-ન્દ્વિ॒ષ્યાત્ । યમે॒વ દ્વેષ્ટિ॑ । તમ॑સ્મૈ પ॒શુ-ન્નિર્દિ॑શતિ । યદિ॒ ન દ્વિ॒ષ્યાત્ । આ॒ખુસ્તે॑ પ॒શુરિતિ॑ બ્રૂયાત્ ॥ 73 ॥

ન ગ્રા॒મ્યા-ન્પ॒શૂન્. હિ॒નસ્તિ॑ । નાર॒ણ્યાન્ । ચ॒તુ॒ષ્પ॒થે જુ॑હોતિ । એ॒ષ વા અ॑ગ્ની॒ના-મ્પડ્બી॑શો॒ નામ॑ । અ॒ગ્નિ॒વત્યે॒વ જુ॑હોતિ । મ॒દ્ધ્ય॒મેન॑ પ॒ર્ણેન॑ જુહોતિ । સ્રુગ્ઘ્યે॑ષા । અથો॒ ખલુ॑ । અ॒ન્ત॒મેનૈ॒વ હો॑ત॒વ્ય᳚મ્ । અ॒ન્ત॒ત એ॒વ રુ॒દ્ર-ન્નિ॒રવ॑દયતે ॥ 74 ॥

એ॒ષ તે॑ રુદ્ર ભા॒ગ-સ્સ॒હ સ્વસ્રા-ઽમ્બિ॑ક॒યેત્યા॑હ । શ॒રદ્વા અ॒સ્યામ્બિ॑કા॒ સ્વસા᳚ । તયા॒ વા એ॒ષ હિ॑નસ્તિ । યગ્​મ્ હિ॒નસ્તિ॑ । તયૈ॒વૈનગ્​મ્॑ સ॒હ શ॑મયતિ । ભે॒ષ॒જ-ઙ્ગવ॒ ઇત્યા॑હ । યાવ॑ન્ત એ॒વ ગ્રા॒મ્યાઃ પ॒શવઃ॑ । તેભ્યો॑ ભેષ॒જ-ઙ્ક॑રોતિ । અવા᳚મ્બ રુ॒દ્રમ॑દિમ॒હીત્યા॑હ । આ॒શિષ॑મે॒વૈતામાશા᳚સ્તે ॥ 75 ॥

ત્ર્ય॑મ્બકં-યઁજામહ॒ ઇત્યા॑હ । મૃ॒ત્યો-ર્મુ॑ક્ષીય॒ મા ઽમૃતા॒દિતિ॒ વાવૈતદા॑હ । ઉત્કિ॑રન્તિ । ભગ॑સ્ય લીફ્સન્તે । મૂતે॑ કૃ॒ત્વા-ઽઽસ॑જન્તિ । યથા॒ જનં॑-યઁ॒તે॑-ઽવ॒સ-ઙ્ક॒રોતિ॑ । તા॒દૃગે॒વતત્ । એ॒ષ તે॑ રુદ્ર ભા॒ગ ઇત્યા॑હ નિ॒રવ॑ત્ત્યૈ । અપ્ર॑તીક્ષ॒માય॑ન્તિ । અ॒પઃ પરિ॑ષિઞ્ચતિ । રુ॒દ્રસ્યા॒ન્તર્​હિ॑ત્યૈ । પ્ર વા એ॒તે᳚-ઽસ્મા-લ્લો॒કાચ્ચ્ય॑વન્તે । યે ત્ર્ય॑મ્બકૈ॒શ્ચર॑ન્તિ । આ॒દિ॒ત્ય-ઞ્ચ॒રુ-મ્પુન॒રેત્ય॒ નિર્વ॑પતિ । ઇ॒યં-વાઁ અદિ॑તિઃ । અ॒સ્યામે॒વ પ્રતિ॑ તિષ્ઠન્તિ ॥ 76 ॥
(ય॒ન્તિ॒ - બ્રૂ॒યા॒ન્ - નિ॒રવ॑દયતે - શાસ્તે - સિઞ્ચતિ॒ ષટ્ચ॑) (અ. 10)

(અનુ॑મત્યૈ - વૈશ્વદે॒વેન॒ તા-સ્સૃ॒ષ્ટા - સ્ત્રિ॒વૃત્ - પ્ર॒જાપ॑તિ-સ્સવિ॒ - તોત્ત॑રસ્યાં - દેવાસુ॒રા-સ્સો᳚-ઽગ્નિ--ર્ ય-ત્પત્ની॑ -વૈશ્વદે॒વેન॒ તા વ॑રુણપ્રઘા॒સૈ - ર॒ગ્નયે॑ દે॒વેભ્યઃ॑ - પ્રતિપૂરુ॒ષ-ન્દશ॑)

(અનુ॑મત્યૈ - પ્રથમ॒જો વ॒થ્સો - બ॑હુરૂ॒પા હિ પ॒શવ॒ - સ્તસ્મા᳚-ત્પૃથમા॒ત્રં - ઁયદ॒ગ્નયે-ઽની॑કવત - ઉદ્ધા॒રં-વાઁ - અ॒ગ્નયે॑ દે॒વેભ્ય॑ - ઋ॒તૂને॒વ ષટ્થ્સ॑પ્તતિઃ)

(અનુ॑મત્યૈ॒ - પ્રતિ॑ તિષ્ઠન્તિ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥