View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

1.1 - ଅଗ୍ନ୍ୟାଧେୟବ୍ରାହ୍ମଣଂ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ବ୍ରହ୍ମ ସନ୍ଧତ୍ତଂ

କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଅଗ୍ନ୍ୟାଧେୟବ୍ରାହ୍ମଣଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଇଷ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଊର୍ଜ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ର॒ୟିଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପୁଷ୍ଟି॒ଗ୍​ମ୍॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ॒ଶୂ-ନ୍ଥ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତାନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ ସ୍ତୁ॒ତୋ॑-ଽସି॒ ଜନ॑ଧାଃ । ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵା॑ ଶୁକ୍ର॒ପାଃ ପ୍ରଣ॑ୟନ୍ତୁ ॥ 1 ॥

ସୁ॒ଵୀରାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନୟ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି । ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷା ॥ ସ୍ତୁ॒ତୋ॑-ଽସି॒ ଜନ॑ଧାଃ । ଦେ॒ଵାସ୍ତ୍ଵା॑ ମନ୍ଥି॒ପାଃ ପ୍ରଣ॑ୟନ୍ତୁ ॥ ସୁ॒ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॑ଜ॒ନୟ॒-ନ୍ପରୀ॑ହି । ମ॒ନ୍ଥୀ ମ॒ନ୍ଥିଶୋ॑ଚିଷା ॥ସ॒ଜ॒ଙ୍ଗ୍ମା॒ନୌ ଦି॒ଵ ଆ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟା-ଽଽୟୁଃ॑ । ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଅ॒ପା॒ନଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ 2 ॥

ଵ୍ୟା॒ନଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍​ମ୍॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ମନ॒-ସ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତନ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ । ଵାଚ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତମ୍ ॥ ଆୟୁ॑-ସ୍ସ୍ଥ॒ ଆୟୁ॑ର୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଆୟୁ॑-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଆୟୁ॑-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତୟେ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ-ସ୍ସ୍ଥଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମେ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଧତ୍ତମ୍ ॥ 3 ॥

ପ୍ରା॒ଣଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତୟେ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ସ୍ସ୍ଥ॒ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତୟେ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑-ୟଁ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରଂ॑-ୟଁ॒ଜ୍ଞପ॑ତୟେ ଧତ୍ତମ୍ । ତୌ ଦେ॑ଵୌ ଶୁକ୍ରାମନ୍ଥିନୌ ।କ॒ଲ୍ପୟ॑ତ॒-ନ୍ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॑ । କ॒ଲ୍ପୟ॑ତ॒-ମ୍ମାନୁ॑ଷୀଃ ॥ 4 ॥

ଇଷ॒-ମୂର୍ଜ॑ମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତମ୍ । ପ୍ରା॒ଣା-ନ୍ପ॒ଶୁଷୁ॑ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମୟି॑ ଚ॒ ୟଜ॑ମାନେ ଚ ॥ ନିର॑ସ୍ତ॒-ଶ୍ଶଣ୍ଡଃ॑ । ନିର॑ସ୍ତୋ॒ ମର୍କଃ॑ ॥ ଅପ॑ନୁତ୍ତୌ॒ ଶଣ୍ଡା॒ମର୍କୌ॑ ସ॒ହାମୁନା᳚ ॥ ଶୁ॒କ୍ରସ୍ୟ॑ ସ॒ମିଦ॑ସି । ମ॒ନ୍ଥିନ॑-ସ୍ସ॒ମିଦ॑ସି ॥ ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ସ୍ସଙ୍କୃ॑ତି-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା । ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ମି॒ତ୍ରୋ ଵରୁ॑ଣୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ସ ପ୍ର॑ଥ॒ମୋ ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ଶ୍ଚିକି॒ତ୍ଵାନ୍ । ତସ୍ମା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ସୁ॒ତମାଜୁ॑ହୋମି ॥ 5 ॥
(ନ॒ୟ॒ - ନ୍ତ୍ଵ॒ପା॒ନଗ୍​ମ୍ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତଂ॒ ତ-ମ୍ମେ॑ ଜିନ୍ଵତଂ - ପ୍ରା॒ଣଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞାୟ॑ ଧତ୍ତଂ॒ - ମାନୁ॑ଷୀ--ର୍ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 1)

ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ତତ୍ । ଇଷ॒ମୂର୍ଜଗ୍​ମ୍॑ ର॒ୟି-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତାମ୍ । ପ॒ଶୁ-ନ୍ତାନ୍ । ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତତ୍ । ପ୍ରା॒ଣମ॑ପା॒ନଂ-ଵ୍ୟାଁ॒ନ-ନ୍ତମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ମ୍ମନ॒ସ୍ତତ୍ । ଵାଚ॒-ନ୍ତାମ୍ । ଇ॒ଷାଦି॒ପଞ୍ଚ॑କେ॒ ଵାଚ॒-ନ୍ତା-ମ୍ମେ᳚ । ପ॒ଶୂ-ନ୍ଥ୍ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ॒-ନ୍ତାନ୍ମେ᳚ । ପ୍ରା॒ଣାଦି॒ତ୍ରିତ॑ୟେ॒ ତ-ମ୍ମେ᳚ । ଅ॒ନ୍ୟତ୍ର॒ ତନ୍ମେ᳚ । )

କୃତ୍ତି॑କା-ସ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ୟ-ତ୍କୃତ୍ତି॑କାଃ । ସ୍ଵାୟା॑ମେ॒ଵୈନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ୟାମା॒ଧାୟ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି ॥ ମୁଖଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମ୍ । ୟ-ତ୍କୃତ୍ତି॑କାଃ । ୟଃ କୃତ୍ତି॑କା-ସ୍ଵ॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ମୁଖ୍ୟ॑ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ ॥ 6 ॥

ଅ॒ଗ୍ନି॒-ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରମିତ୍ୟ-ପ॑ଚାୟନ୍ତି । ଗୃ॒ହାନଃଅ॒ ଦାହୁ॑କୋ ଭଵତି ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୀ ରୋହି॒ଣ୍ୟା-ମ॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ତ-ନ୍ଦେ॒ଵା ରୋ॑ହି॒ଣ୍ୟା-ମାଦ॑ଧତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତେ ସର୍ଵା॒-ନ୍ରୋହା॑ନରୋହନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ରୋ॑ହି॒ଣ୍ୟୈ ରୋ॑ହିଣି॒ତ୍ଵମ୍ । ୟୋ ରୋ॑ହି॒ଣ୍ୟା-ମ॒ଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଋ॒ଧ୍ନୋତ୍ୟେ॒ଵ । ସର୍ଵା॒-ନ୍ରୋହା᳚ନ୍-ରୋହତି ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ଭ॒ଦ୍ରା-ସ୍ସନ୍ତୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମାଧି॑ଥ୍ସନ୍ତ ॥ 7 ॥

ତେଷା॒ମନା॑ହିତୋ॒ ଽଗ୍ନିରାସୀ᳚ତ୍ । ଅଥୈ᳚ଭ୍ୟୋ ଵା॒ମଂ-ଵଁସ୍ଵପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତେ ପୁନ॑ର୍ଵସ୍ଵୋ॒ରାଦ॑ଧତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତାନ୍ ଵା॒ମଂ-ଵଁସୂ॒ପାଵ॑ର୍ତତ । ୟଃ ପୁ॒ରା ଭ॒ଦ୍ର-ସ୍ସମ୍ପାପୀ॑ୟା॒-ନ୍ଥ୍ସ୍ୟାତ୍ । ସ ପୁନ॑ର୍ଵସ୍ଵୋ-ର॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ପୁନ॑ରେ॒ଵୈନଂ॑-ଵାଁ॒ମଂ-ଵଁସୂ॒ପାଵ॑ର୍ତତେ । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭ॑ଵତି ॥ ୟଃ କା॒ମୟେ॑ତ॒ ଦାନ॑କାମା ମେ ପ୍ର॒ଜା-ସ୍ସ୍ୟୁ॒ରିତି॑ । ସ ପୂର୍ଵ॑ୟୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ୟୋ-ର॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ ॥ 8 ॥

ଅ॒ର୍ୟ॒ମ୍ଣୋ ଵା ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ୟତ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମେତି॒ ତମା॑ହୁ॒ର୍ୟୋ ଦଦା॑ତି । ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି ॥ ୟଃ କା॒ମୟେ॑ତ ଭ॒ଗୀ ସ୍ୟା॒ମିତି॑ । ସ ଉତ୍ତ॑ରୟୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ୟୋ-ର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଭଗ॑ସ୍ୟ॒ ଵା ଏ॒ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ୟଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଭ॒ଗ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥ କା॒ଲ॒କ॒ଞ୍ଜା ଵୈ ନାମାସୁ॑ରା ଆସନ୍ନ୍ ॥ 9 ॥

ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗାୟ॑ ଲୋ॒କାୟା॒ଗ୍ନି-ମ॑ଚିନ୍ଵତ । ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒-ମୁପା॑ଦଧା॒ତ୍-ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇଷ୍ଟ॑କାମ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ରୋ᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ ବ୍ରୁଵା॑ଣ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒ମୁପା॑ଧତ୍ତ । ଏ॒ଷା ମେ॑ ଚି॒ତ୍ରା ନାମେତି॑ । ତେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମାପ୍ରାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ସ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଷ୍ଟ॑କା॒ମାଵୃ॑ହତ୍ । ତେ-ଽଵା॑କୀର୍ୟନ୍ତ । ୟେ॑-ଽଵାକୀ᳚ର୍ୟନ୍ତ । ତ ଊର୍ଣା॒ଵଭ॑ୟୋ-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଦ୍ଵାଵୁଦ॑ପତତାମ୍ ॥ 10 ॥

ତୌ ଦି॒ଵ୍ୟୌ ଶ୍ଵାନା॑ଵଭଵତାମ୍ । ୟୋ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟଵା॒-ନ୍ଥ୍ସ୍ୟାତ୍ । ସ ଚି॒ତ୍ରାୟା॑-ମ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ଅ॒ଵ॒କୀର୍ୟୈ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟାନ୍ । ଓଜୋ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ-ଵୀଁ॒ର୍ୟ॑ମା॒ତ୍ମନ୍-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଵ॒ସନ୍ତା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ᳚ ଽଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଵ॒ସ॒ନ୍ତୋ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣସ୍ୟ॒ର୍ତୁଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑-ମୃ॒ତାଵା॒ଧାୟ॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି । ମୁଖଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଦୃ॑ତୂ॒ନାମ୍ ॥ 11 ॥

ୟ-ଦ୍ଵ॑ସ॒ନ୍ତଃ । ୟୋ ଵ॒ସନ୍ତା॒-ଽଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ମୁଖ୍ୟ॑ ଏ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥୋ॒ ୟୋନି॑ମନ୍ତମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରଜା॑ତ॒ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟ॑ ଆଦ॑ଧୀତ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ର୍ତୁଃ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତାଵା॒ଧାୟ॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟା॒ଵୀ ଭ॑ଵତି । ଶ॒ରଦି॒ ଵୈଶ୍ୟ॒ ଆଦ॑ଧୀତ । ଶ॒ରଦ୍ଵୈ ଵୈଶ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ର୍ତୁଃ ॥ 12 ॥

ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନ॑ମୃ॒ତାଵା॒ଧାୟ॑ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି ॥ ନ ପୂର୍ଵ॑ୟୋଃ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ୟୋ-ର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ଷା ଵୈ ଜ॑ଘ॒ନ୍ୟା॑ ରାତ୍ରି॑-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॑ । ୟତ୍ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ପୃ॒ଷ୍ଟି॒ତ ଏ॒ଵ ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟା॒-ଗ୍ନିମା॒ଧାୟ॑ । ପାପୀ॑ୟାନ୍-ଭଵତି । ଉତ୍ତ॑ରୟୋ॒ରାଦ॑ଧୀତ । ଏ॒ଷା ଵୈ ପ୍ର॑ଥ॒ମା ରାତ୍ରି॑-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॑ । ୟଦୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ମୁ॒ଖ॒ତ ଏ॒ଵ ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟା॒-ଗ୍ନିମା॒ଧାୟ॑ । ଵସୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି ॥ ଅଥୋ॒ ଖଲୁ॑ । ୟ॒ଦୈଵୈନଂ॑-ୟଁ॒ଜ୍ଞ ଉ॑ପ॒ନମେ᳚ତ୍ । ଅଥାଦ॑ଧୀତ । ସୈଵାସ୍ୟର୍ଧିଃ॑ ॥ 13 ॥
(ଖଲ୍ଵା॑ - ଧିଥ୍ସନ୍ତ॒ - ଫଲ୍ଗୁ॑ନ୍ୟୋର॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତା - ସନ୍ - ନପତତା - ମତୂ॒ନାଂ - ଁଵୈଶ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ର୍ତୁ - ରୁତ୍ତ॑ରେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒ ଷଟ୍ ଚ॑) (ଅ. 2)

ଉଦ୍ଧ॑ନ୍ତି । ୟଦେ॒ଵାସ୍ୟା॑ ଅମେ॒ଦ୍ଧ୍ୟମ୍ । ତଦପ॑ ହନ୍ତି ॥ ଅ॒ପୋ-ଽଵୋ᳚କ୍ଷତି॒ ଶାନ୍ତ୍ୟୈ᳚ ॥ ସିକ॑ତା॒ ନିଵ॑ପତି । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରସ୍ୟ॑ ରୂ॒ପମ୍ । ରୂ॒ପେଣୈ॒ଵ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରମଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ ଊଷା॒-ନ୍ନିଵ॑ପତି । ପୁଷ୍ଟି॒ର୍ଵା ଏ॒ଷା ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ୍ । ୟଦୂଷାଃ᳚ ॥ 14 ॥

ପୁଷ୍ଟ୍ୟା॑ମେ॒ଵ ପ୍ର॒ଜନ॑ନେ॒ ଽଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତେ । ଅଥୋ॑ ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନ॑ ଏ॒ଵ । ସ॒-ଞ୍ଜ୍ଞାନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ୟେ॑ତ-ତ୍ପ॑ଶୂ॒ନାମ୍ । ୟଦୂଷାଃ᳚ ॥ ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ସ॒ହାସ୍ତା᳚ମ୍ । ତେ ଵି॑ୟ॒ତୀ ଅ॑ବ୍ରୂତାମ୍ । ଅସ୍ତ୍ଵେ॒ଵ ନୌ॑ ସ॒ହ ୟ॒ଜ୍ଞିୟ॒ମିତି॑ । ୟଦ॒ମୁଷ୍ୟା॑ ୟ॒ଜ୍ଞିୟ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦ॒ସ୍ୟା-ମ॑ଦଧାତ୍ । ତ ଊଷା॑ ଅଭଵନ୍ନ୍ ॥ 15 ॥

ୟଦ॒ସ୍ୟା ୟ॒ଜ୍ଞିୟ॒ମାସୀ᳚ତ୍ । ତଦ॒ମୁଷ୍ୟା॑-ମଦଧାତ୍ । ତଦ॒ଦଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି କୃ॒ଷ୍ଣମ୍ । ଊଷା᳚ନ୍ନି॒ଵପ॑ନ୍ନ॒ଦୋ ଦ୍ଧ୍ୟା॑ୟେତ୍ । ଦ୍ୟାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ୟୋରେ॒ଵ ୟ॒ଜ୍ଞିୟେ॒-ଽଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॒ ନିଲା॑ୟତ । ଆ॒ଖୂ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀ-ମ୍ପ୍ରାଵି॑ଶତ୍ । ସ ଊ॒ତୀଃ କୁ॑ର୍ଵା॒ଣଃ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମନୁ॒ ସମ॑ଚରତ୍ । ତଦା॑ଖୁକରୀ॒ଷ-ମ॑ଭଵତ୍ ॥ 16 ॥

ୟଦା॑ଖୁକରୀ॒ଷଗ୍​ମ୍ ସ॑ଭାଂ॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ୟଦେ॒ଵାସ୍ୟ॒ ତତ୍ର॒ ନ୍ୟ॑କ୍ତମ୍ । ତଦେ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଊର୍ଜଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍​ମ୍ ରସ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଉ॑ପ॒ଦୀକା॒ ଉଦ୍ଦି॑ହନ୍ତି । ୟ-ଦ୍ଵ॒ଲ୍ମୀକ᳚ମ୍ । ୟ-ଦ୍ଵ॑ଲ୍ମୀକଵ॒ପା ସ॑ଭାଂ॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵ ରସ॑-ମ୍ପୃଥି॒ଵ୍ୟା ଅଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅଥୋ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମେ॒ଵ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ହ୍ୟେ॑ତ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାଃ । ୟ-ଦ୍ଵ॒ଲ୍ମୀକଃ॑ ॥ 17 ॥

ଅବ॑ଧିରୋ ଭଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତାସା॒ମନ୍ନ॒-ମୁପା᳚କ୍ଷୀୟତ । ତାଭ୍ୟ॒-ସ୍ସୂଦ॒ମୁପ॒ ପ୍ରାଭି॑ନତ୍ । ତତୋ॒ ଵୈ ତାସା॒ମନ୍ନ॒-ନ୍ନାକ୍ଷୀ॑ୟତ । ୟସ୍ୟ॒ ସୂଦ॑-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ନାସ୍ୟ॑ ଗୃ॒ହେ-ଽନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ଷୀୟତେ ॥ ଆପୋ॒ ଵା ଇ॒ଦମଗ୍ରେ॑ ସଲି॒ଲମା॑ସୀତ୍ । ତେନ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରଶ୍ରାମ୍ୟତ୍ ॥ 18 ॥

କ॒ଥମି॒ଦଗ୍ଗ୍​ ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ । ସୋ॑-ଽପଶ୍ୟ-ତ୍ପୁଷ୍କରପ॒ର୍ଣ-ନ୍ତିଷ୍ଠ॑ତ୍ । ସୋ॑-ଽମନ୍ୟତ । ଅସ୍ତି॒ ଵୈ ତତ୍ । ୟସ୍ମି॑-ନ୍ନି॒ଦମଧି॒ ତିଷ୍ଠ॒ତୀତି॑ । ସ ଵ॑ରା॒ହୋ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵୋପ॒ନ୍ୟ॑ମଜ୍ଜତ୍ । ସ ପୃ॑ଥି॒ଵୀମ॒ଧ ଆ᳚ର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତସ୍ୟା॑ ଉପ॒ହତ୍ୟୋଦ॑ମଜ୍ଜତ୍ । ତ-ତ୍ପୁ॑ଷ୍କରପ॒ର୍ଣେ᳚ ଽପ୍ରଥୟତ୍ । ୟଦପ୍ର॑ଥୟତ୍ ॥ 19 ॥

ତ-ତ୍ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟୈ ପୃ॑ଥିଵି॒ତ୍ଵମ୍ । ଅଭୂ॒ଦ୍ଵା ଇ॒ଦମିତି॑ । ତଦ୍ଭୂମ୍ୟୈ॑ ଭୂମି॒ତ୍ଵମ୍ । ତା-ନ୍ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵାତ॒-ସ୍ସମ॑ଵହତ୍ । ତାଗ୍​ମ୍ ଶର୍କ॑ରାଭିରଦୃଗ୍​ମ୍ ହତ୍ । ଶଂ-ଵୈଁ ନୋ॑-ଽଭୂ॒ଦିତି॑ । ତଚ୍ଛର୍କ॑ରାଣାଗ୍​ମ୍ ଶର୍କର॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ-ଦ୍ଵ॑ରା॒ହଵି॑ହତଗ୍​ମ୍ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵା-ଛ॑ମ୍ବଟ୍କାରମ॒ଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଶର୍କ॑ରା ଭଵନ୍ତି॒ ଧୃତ୍ୟୈ᳚ ॥ 20 ॥

ଅଥୋ॑ ଶ॒ତ୍ଵାଂ​ୟଁ॑ ॥ ସରେ॑ତା ଅ॒ଗ୍ନିରା॒ଧେୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହୁଃ । ଆପୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ॒ ପତ୍ନ॑ୟ ଆସନ୍ନ୍ । ତା ଅ॒ଗ୍ନିର॒ଭ୍ୟ॑ଦ୍ଧ୍ୟାୟତ୍ । ତା-ସ୍ସମ॑ଭଵତ୍ । ତସ୍ୟ॒ ରେତଃ॒ ପରା॑-ଽପତତ୍ । ତଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟ-ମଭଵତ୍ । ୟଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟ-ମୁ॒ପାସ୍ୟ॑ତି । ସରେ॑ତସମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପୁରୁ॑ଷ॒ ଇନ୍ଵୈ ସ୍ଵା-ଦ୍ରେତ॑ସୋ ବୀଭଥ୍ସତ॒ ଇତ୍ୟା॑ହୁଃ ॥ 21 ॥

ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଉପା᳚ସ୍ୟ॒ତ୍ୟ-ବୀ॑ଭଥ୍ସାୟୈ ॥ ଅତି॒ ପ୍ରୟ॑ଚ୍ଛତି । ଆର୍ତି॑ମେ॒ଵାତି॒ ପ୍ରୟ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॒ ନିଲା॑ୟତ । ଅଶ୍ଵୋ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା । ସୋ᳚-ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଥେ ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ର-ମ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ତଦ॑ଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ୟା᳚-ଶ୍ଵତ୍ଥ॒ତ୍ଵମ୍ । ୟଦାଶ୍ଵ॑ତ୍ଥ-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ୟଦେ॒ଵାସ୍ୟ॒ ତତ୍ର॒ ନ୍ୟ॑କ୍ତମ୍ । ତଦେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ 22 ॥

ଦେ॒ଵା ଵା ଊର୍ଜଂ॒-ଵ୍ୟଁ॑ଭଜନ୍ତ । ତତ॑ ଉଦୁ॒ମ୍ବର॒ ଉଦ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଊର୍ଗ୍ଵା ଉ॑ଦୁ॒ମ୍ବରଃ॑ । ୟଦୌଦୁ॑ମ୍ବର-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଊର୍ଜ॑ମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ ॥ ତୃ॒ତୀୟ॑ସ୍ୟାମି॒ତୋ ଦି॒ଵି ସୋମ॑ ଆସୀତ୍ । ତ-ଙ୍ଗା॑ୟ॒ତ୍ର୍ୟାହ॑ରତ୍ । ତସ୍ୟ॑ ପ॒ର୍ଣମ॑ଚ୍ଛିଦ୍ୟତ । ତତ୍ପ॒ର୍ଣୋ॑ ଽଭଵତ୍ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣସ୍ୟ॑ ପର୍ଣ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 23 ॥

ୟସ୍ୟ॑ ପର୍ଣ॒ମୟ॑-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ସୋ॒ମ॒ପୀ॒ଥମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ଦେ॒ଵା ଵୈ ବ୍ରହ୍ମ॑ନ୍ନଵଦନ୍ତ । ତ-ତ୍ପ॒ର୍ଣ ଉପା॑ଶୃଣୋତ୍ । ସୁ॒ଶ୍ରଵା॒ ଵୈ ନାମ॑ । ୟ-ତ୍ପ॑ର୍ଣ॒ମୟ॑-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ॑-ଽବିଭେ॒ତ୍ପ୍ର ମା॑ ଧକ୍ଷ୍ୟ॒ତୀତି॑ । ତଗ୍​ମ୍ ଶ॒ମ୍ୟା॑-ଽଶମୟତ୍ ॥ 24 ॥

ତଚ୍ଛ॒ମ୍ୟୈ॑ ଶମି॒ତ୍ଵମ୍ । ୟଚ୍ଛ॑ମୀ॒ମୟ॑-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଶାନ୍ତ୍ୟା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାୟ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସୃ॒ଷ୍ଟସ୍ୟ॑ ୟ॒ତଃ । ଵିକ॑ଙ୍କତ॒-ମ୍ଭା ଆ᳚ର୍ଚ୍ଛତ୍ । ୟ-ଦ୍ଵୈକ॑ଙ୍କତ-ସ୍ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି । ଭା ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ସହୃ॑ଦୟୋ॒ ଽଗ୍ନିରା॒ଧେୟ॒ ଇତ୍ୟା॑ହୁଃ । ମ॒ରୁତୋ॒-ଽଦ୍ଭିର॒ଗ୍ନି-ମ॑ତମୟନ୍ନ୍ । ତସ୍ୟ॑ ତା॒ନ୍ତସ୍ୟ॒ ହୃଦ॑ୟ॒ମାଚ୍ଛି॑ନ୍ଦନ୍ନ୍ । ସା-ଽଶନି॑ରଭଵତ୍ । ୟଦ॒ଶନି॑ହତସ୍ୟ ଵୃ॒କ୍ଷସ୍ୟ॑ ସମ୍ଭା॒ରୋ ଭଵ॑ତି ।ସହୃ॑ଦୟ-ମେ॒ଵାଗ୍ନି-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 25 ॥
(ଊଷା॑ - ଅଭଵନ୍ - ନଭଵ-ଦ୍- ଵ॒ଲ୍ମୀକ୍ରୋ᳚ - ଽଶ୍ରାମ୍ୟ॒ - ଦପ୍ର॑ଥୟ॒ - ଦ୍ଧୃତ୍ୟୈ॑ - ବୀଭଥ୍ସତ॒ ଇତ୍ୟା॑ହୁ - ରୁନ୍ଧେ - ପର୍ଣ॒ତ୍ଵ - ମ॑ଶମୟଦ - ଚ୍ଛିନ୍ଦ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 3)

ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶସୁ॑ ଵିକ୍ରା॒ମେଷ୍ଵ॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧୀତ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରା-ଦେ॒ଵୈନ॑-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ୟା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ୟ-ଦ୍ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶସୁ॑ ଵିକ୍ରା॒ମେ-ଷ୍ଵା॒ଦଧୀ॑ତ । ପରି॑ମିତ॒ମଵ॑ରୁନ୍ଧୀତ । ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ନିମିତ॒ ଆଦ॑ଧୀତ । ଇୟ॒-ଦ୍ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ଵିକ୍ରା॒ମା(3) ଇତି॑ । ପରି॑ମିତ-ଞ୍ଚୈ॒ଵାପ॑ରିମିତ॒-ଞ୍ଚାଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅନୃ॑ତଂ॒-ଵୈଁ ଵା॒ଚା ଵ॑ଦତି । ଅନୃ॑ତ॒-ମ୍ମନ॑ସା ଦ୍ଧ୍ୟାୟତି ॥ 26 ॥

ଚକ୍ଷୁ॒-ର୍ଵୈ ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ଅଦ୍ରା(3)ଗିତ୍ୟା॑ହ । ଅଦ॑ର୍​ଶ॒ମିତି॑ । ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ୟଶ୍ଚକ୍ଷୁ॑-ର୍ନିମିତେ॒-ଽଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ସ॒ତ୍ୟ ଏ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॒ଦାହି॑ତାଗ୍ନି॒ର୍ନାନୃ॑ତଂ-ଵଁଦେତ୍ । ନାସ୍ୟ॑ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣୋ-ଽନା᳚ଶ୍ଵା-ନ୍ଗୃ॒ହେ ଵ॑ସେତ୍ । ସ॒ତ୍ୟେ ହ୍ୟ॑ସ୍ୟା॒ଗ୍ନିରାହି॑ତଃ ॥ ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟୀ ଵୈ ରାତ୍ରିଃ॑ ॥ 27 ॥

ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟାଃ ପ॒ଶଵଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ନକ୍ତ॒-ଙ୍ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ପ॒ଶୂନେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଦିଵା॑-ଽଽହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟମେ॒ଵା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ ଅ॒ର୍ଧୋଦି॑ତେ॒ ସୂର୍ୟ॑ ଆହଵ॒ନୀୟ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ଏ॒ତସ୍ମି॒ନ୍ ଵୈ ଲୋ॒କେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ଅଥୋ॑ ଭୂ॒ତ-ଞ୍ଚୈ॒ଵ ଭ॑ଵି॒ଷ୍ୟଚ୍ଚା-ଵ॑ରୁନ୍ଧେ ॥ 28 ॥

ଇଡା॒ ଵୈ ମା॑ନ॒ଵୀ ୟ॑ଜ୍ଞାନୂକା॒ଶିନ୍ୟା॑ସୀତ୍ । ସା-ଽଶୃ॑ଣୋତ୍ । ଅସୁ॑ରା ଅ॒ଗ୍ନିମାଦ॑ଧତ॒ ଇତି॑ । ତଦ॑ଗଚ୍ଛତ୍ । ତ ଆ॑ହଵ॒ନୀୟ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧତ । ଅଥ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟମ୍ । ଅଥା᳚-ନ୍ଵାହାର୍ୟ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ସା ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ୟେ॑ଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର॑ଗାତ୍ । ଭ॒ଦ୍ରା ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ଭଵିଷ୍ୟ॒ନ୍ତୀତି॑ ॥ 29 ॥

ୟସ୍ୟୈ॒ଵ-ମ॒ଗ୍ନିରା॑ଧୀ॒ୟତେ᳚ । ପ୍ର॒ତୀଚ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଶ୍ରୀରେ॑ତି । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରା॑ଭଵତି ॥ ସା-ଽଶୃ॑ଣୋତ୍ । ଦେ॒ଵା ଅ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧତ॒ ଇତି॑ । ତଦ॑ଗଚ୍ଛତ୍ । ତେ᳚-ଽନ୍ଵାହାର୍ୟ॒-ପଚ॑ନ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧତ । ଅଥ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟମ୍ । ଅଥା॑ହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ସା-ଽବ୍ର॑ଵୀତ୍ ॥ 30 ॥

ପ୍ରାଚ୍ୟେ॑ଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର॑ଗାତ୍ । ଭ॒ଦ୍ରା ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ᳚ଷ୍ୟନ୍ତି । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତୁ ନ ଵେ᳚ଥ୍ସ୍ୟନ୍ତ॒ ଇତି॑ । ୟସ୍ୟୈ॒ଵମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ୟତେ᳚ । ପ୍ରାଚ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ଶ୍ରୀରେ॑ତି । ଭ॒ଦ୍ରୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତୁ ନ ଵି॑ନ୍ଦତେ ॥ ସା-ଽବ୍ର॑ଵୀ॒ଦିଡା॒ ମନୁ᳚ମ୍ । ତଥା॒ ଵା ଅ॒ହ-ନ୍ତଵା॒ଗ୍ନି-ମାଧା᳚ସ୍ୟାମି । ୟଥା॒ ପ୍ର ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜ॑ନି॒ଷ୍ୟସେ᳚ ॥ 31 ॥

ପ୍ରତ୍ୟ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ସ୍ଥା॒ସ୍ୟସି॑ । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜେ॒ଷ୍ୟସୀତି॑ । ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒ମଗ୍ର॒ ଆଦ॑ଧାତ୍ । ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟଂ॒-ଵାଁ ଅନୁ॑ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରଜା॑ୟନ୍ତେ । ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟେନୈ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରାଜ॑ନୟତ୍ । ଅଥା᳚-ନ୍ଵାହାର୍ୟ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ତି॒ର୍ୟଙ୍ଙ୍॑ଵ॒ ଵା ଅ॒ୟଂ-ଲୋଁ॒କଃ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ତେନ॑ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତ୍ୟ॑ତିଷ୍ଠତ୍ । ଅଥା॑ହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ତେନୈ॒ଵ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॒ଭ୍ୟ॑ଜୟତ୍ ॥ 32 ॥

ୟସ୍ୟୈ॒ଵମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ୟତେ᳚ । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ୟତେ । ପ୍ରତ୍ୟ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ତି॑ଷ୍ଠତି । ଅ॒ଭି ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି ॥ ୟସ୍ୟ॒ ଵା ଅୟ॑ଥାଦେଵତମ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ୟତେ᳚ । ଆ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟୋ ଵୃଶ୍ଚ୍ୟତେ । ପାପୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି । ୟସ୍ୟ॑ ୟଥା ଦେଵ॒ତମ୍ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ୟତେ । ଵସୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି ॥ 33 ॥

ଭୃଗୂ॑ଣା॒-ନ୍ତ୍ଵା-ଽଙ୍ଗି॑ରସାଂ-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନା-ଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ଭୃଗ୍ଵଙ୍ଗି॒ରସା॒ମାଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତ୍ୟ॒ନ୍ୟାସା॒-ମ୍ବ୍ରାହ୍ମ॑ଣୀନା-ମ୍ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ ତ୍ଵା॒ ରାଜ୍ଞୋ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॒ ରାଜ୍ଞଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରି॒ୟେଣ॑ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ରାଜ॒ନ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ମନୋ᳚ସ୍ତ୍ଵା ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ୟୋ᳚ ଵ୍ରତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॒ ଵୈଶ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ଋ॒ଭୂ॒ଣା-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵ୍ରଁତପତେ ଵ୍ର॒ତେନାଦ॑ଧା॒ମୀତି॑ ରଥକା॒ରସ୍ୟ॑ । ୟ॒ଥା॒ ଦେ॒ଵ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ରାଧୀ॑ୟତେ । ନ ଦେ॒ଵତା᳚ଭ୍ୟ॒ ଆ ଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ୟତେ । ଵସୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି ॥ 34 ॥
(ଧ୍ୟା॒ୟ॒ତି॒ - ଵୈ ରାତ୍ରି॒ - ଶ୍ଚାଵ॑ରୁନ୍ଧେ - ଭଵିଷ୍ୟ॒ନ୍ତୀତ୍ୟ॑ - ବ୍ରଵୀ - ଜ୍ଜନି॒ଷ୍ୟସେ॑ - ଽଜୟ॒-ଦ୍- ଵସୀ॑ୟା-ନ୍ଭଵତି॒ - ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 4)

ଅନୁଵାକଂ 5 - ତତ୍ର ପଵମାନହବୀଂଷି
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ୟ-ମ॑ପଶ୍ୟତ୍ । ତେନା॒ଗ୍ନିମାଧ॑ତ୍ତ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଆ᳚ର୍ଧ୍ନୋତ୍ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ୟମ୍ । ୟ ଏ॒ତେନା॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ୟେ॒ଵ । ଅଥୋ॑ ସ॒ତ୍ୟପ୍ରା॑ଶୂରେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥୋ॒ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॑ଭି॒ଚର॑ତି । ସ୍ତୃ॒ଣୁ॒ତ ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ 35 ॥

ଭୂରିତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସୃଜତେ । ଭୁଵ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । ସୁଵ॒ରିତ୍ୟା॑ହ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ ଏ॒ଵ ଲୋ॒କେ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ତ୍ରି॒ଭିର॒କ୍ଷରୈ॒-ର୍ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ସର୍ଵୈଃ᳚ ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ରାହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ ॥ 36 ॥

ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗାୟ॒ ଵା ଏ॒ଷ ଲୋ॒କାୟାଧୀ॑ୟତେ । ୟଦା॑ହଵ॒ନୀୟଃ॑ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗ ଏ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କେ ଵା॒ଚ-ସ୍ସ॒ତ୍ୟଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ॑ମାପ୍ନୋତି ॥ ତ୍ରି॒ଭି-ର୍ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ପ॒ଞ୍ଚଭି॑-ରାହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟୌ ସମ୍ପ॑ଦ୍ୟନ୍ତେ । ଅ॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ରା ଗାୟ॒ତ୍ରୀ । ଗା॒ୟ॒ତ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନିଃ । ୟାଵା॑ନେ॒ଵାଗ୍ନିଃ । ତମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 37 ॥

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ତା ଅ॑ସ୍ମା-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟାଃ ପରା॑ଚୀରାୟନ୍ନ୍ । ତାଭ୍ୟୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॒-ରୁଦ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତ-ଞ୍ଜ୍ୟୋତିଃ॒ ପଶ୍ୟ॑ନ୍ତୀଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॒ଭିସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ଉ॒ପରୀ॑ଵା॒ଗ୍ନି-ମୁଦ୍ଗୃ॑ହ୍ଣୀୟା-ଦୁ॒ଦ୍ଧରନ୍ନ୍॑ । ଜ୍ୟୋତି॑ରେ॒ଵ ପଶ୍ୟ॑ନ୍ତୀଃ ପ୍ର॒ଜା ୟଜ॑ମାନ-ମ॒ଭି-ସ॒ମାଵ॑ର୍ତନ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରକ୍ଷ୍ୟ॑ଶ୍ଵୟତ୍ । ତ-ତ୍ପରା॑-ଽପତତ୍ । ତଦଶ୍ଵୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତଦଶ୍ଵ॑ସ୍ୟା-ଶ୍ଵ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 38 ॥

ଏ॒ଷ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ୟଦ॒ଗ୍ନିଃ । ପ୍ରା॒ଜା॒ପ॒ତ୍ୟୋ-ଽଶ୍ଵଃ॑ । ୟଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନୟ॑ତି । ସ୍ଵମେ॒ଵ ଚକ୍ଷୁଃ॒ ପଶ୍ୟ॑-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ରନୂଦେ॑ତି ॥ ଵ॒ଜ୍ରୀ ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟଦଶ୍ଵଃ॑ । ୟଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନୟ॑ତି । ଜା॒ତାନେ॒ଵ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ୟା॒-ନ୍ପ୍ରଣୁ॑ଦତେ ॥ ପୁନ॒ରାଵ॑ର୍ତୟତି ॥ 39 ॥

ଜ॒ନି॒ଷ୍ୟମା॑ଣାନେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ନୁଦତେ ॥ ନ୍ୟା॑ହଵ॒ନୀୟୋ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ-ମକାମୟତ । ନି ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ ଆହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ତୌ ଵି॒ଭାଜ॒-ନ୍ନାଶ॑କ୍ନୋତ୍ । ସୋଶ୍ଵଃ॑ ପୂର୍ଵ॒ଵାଡ୍-ଭୂ॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଞ୍ଚ॒-ମ୍ପୂର୍ଵ॒ମୁଦ॑ଵହତ୍ । ତ-ତ୍ପୂ᳚ର୍ଵ॒ଵାହଃ॑ ପୂର୍ଵଵା॒ଟ୍-ତ୍ଵମ୍ । ୟଦଶ୍ଵ॑-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନୟ॑ତି । ଵିଭ॑କ୍ତିରେ॒ଵୈନ॑ୟୋ॒ସ୍ସା । ଅଥୋ॒ ନାନା॑ଵୀର୍ୟାଵେ॒ଵୈନୌ॑ କୁରୁତେ ॥ 40 ॥

ୟଦୁ॒ପର୍ୟୁ॑ପରି॒ ଶିରୋ॒ ହରେ᳚ତ୍ । ପ୍ରା॒ଣାନ୍ ଵିଚ୍ଛି॑ନ୍ଦ୍ୟାତ୍ । ଅ॒ଧୋ॑-ଽଧ॒-ଶ୍ଶିରୋ॑ ହରତି । ପ୍ରା॒ଣାନା᳚-ଙ୍ଗୋପୀ॒ଥାୟ॑ ॥ ଇୟ॒ତ୍ୟଗ୍ରେ॑ ହରତି । ଅଥେୟ॒ତ୍ୟଥେୟ॑ତି । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒ମା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ । ସୋ॑-ଽବିଭେ॒ତ୍ପ୍ର ମା॑ ଧକ୍ଷ୍ୟ॒ତୀତି॑ ॥ 41 ॥

ତସ୍ୟ॑ ତ୍ରେ॒ଧା ମ॑ହି॒ମାନଂ॒-ଵ୍ୟୌଁ॑ହତ୍ । ଶାନ୍ତ୍ୟା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାୟ । ୟତ୍-ତ୍ରେ॒ଧା-ଽଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ୟତେ᳚ । ମ॒ହି॒ମାନ॑ମେ॒ଵାସ୍ୟ॒ ତ-ଦ୍ଵ୍ୟୂ॑ହତି । ଶାନ୍ତ୍ୟା॒ ଅପ୍ର॑ଦାହାୟ ॥ ପୁନ॒ରାଵ॑ର୍ତୟତି । ମ॒ହି॒ମାନ॑ମେ॒ଵାସ୍ୟ॒ ସନ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ପ॒ଶୁର୍ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟଦଶ୍ଵଃ॑ । ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ॥ 42 ॥

ୟଦ॒ଗ୍ନିଃ । ୟଦଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ପ॒ଦେ᳚-ଽଗ୍ନି-ମା॑ଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ପ॒ଶୂ-ନପି॑ଦଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଅ॒ପ॒ଶୁ-ର୍ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ୟ-ନ୍ନାକ୍ର॒ମୟେ᳚ତ୍ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ୟ ପ॒ଶଵ॑-ସ୍ସ୍ୟୁଃ । ପା॒ର୍​ଶ୍ଵ॒ତ ଆକ୍ର॑ମୟେତ୍ । ୟଥା ଽଽହି॑ତସ୍ୟା॒ଗ୍ନେ-ରଙ୍ଗା॑ରା ଅଭ୍ୟଵ॒ଵର୍ତେ॑ରନ୍ନ୍ । ଅଵ॑ରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ୟ ପ॒ଶଵୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତି । ନ ରୁ॒ଦ୍ରାୟାପି॑ଦଧାତି ॥ 43 ॥

ତ୍ରୀଣି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॒ ନିର୍ଵ॑ପତି । ଵି॒ରାଜ॑ ଏ॒ଵ ଵିକ୍ରା᳚ନ୍ତଂ॒-ୟଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽନୁ॒ ଵିକ୍ର॑ମତେ ॥ ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ପଵ॑ମାନାୟ । ଅ॒ଗ୍ନୟେ॑ ପାଵ॒କାୟ॑ । ଅ॒ଗ୍ନୟେ॒ ଶୁଚ॑ୟେ । ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ॒ ପଵ॑ମାନାୟ ନି॒ର୍ଵପ॑ତି । ପୁ॒ନାତ୍ୟେ॒ଵୈନ᳚ମ୍ । ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ॑ ପାଵ॒କାୟ॑ । ପୂ॒ତ ଏ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନ॒ନ୍ନାଦ୍ୟ॑-ନ୍ଦଧାତି । ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ॒ ଶୁଚ॑ୟେ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵ॒ର୍ଚ॒ସ-ମେ॒ଵାସ୍ମି॑-ନ୍ନୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦ୍ଦଧାତି ॥ 44 ॥
(ଏ॒ନ॒ - ମା॒ହ॒ଵ॒ନୀୟଂ॑ - ଧତ୍ତେ - ଽଶ୍ଵ॒ତ୍ଵଂ - ଁଵ॑ର୍ତୟତି - କୁରୁତ॒ - ଇତି॑ -ରୁ॒ଦ୍ରୋ - ଦ॑ଧାତି॒ - ୟଦ॒ଗ୍ନୟେ॒ ଶୁଚ॑ୟ॒ ଏକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 5)

ଅନୁଵାକଂ 6 - ପଵମାନହଵିର୍ଵିସ୍ତାରଃ, ହଵିରନ୍ତରାଣି, ଦକ୍ଷିଣାଶ୍ଚ
ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂ​ୟଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେ॒ଵା ଵି॑ଜ॒ୟ-ମୁ॑ପ॒ୟନ୍ତଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନୌ ଵା॒ମଂ-ଵଁସୁ॒ ସ-ନ୍ନ୍ୟ॑ଦଧତ । ଇ॒ଦମୁ॑ ନୋ ଭଵିଷ୍ୟତି । ୟଦି॑ ନୋ ଜେ॒ଷ୍ୟନ୍ତୀତି॑ । ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ-ଥ୍ସହ॑ମଶକ୍ନୋତ୍ । ତତ୍-ତ୍ରେ॒ଧା ଵିନ୍ୟ॑ଦଧାତ୍ । ପ॒ଶୁଷୁ॒ ତୃତୀ॑ୟମ୍ । ଅ॒ଫ୍ସୁ ତୃତୀ॑ୟମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେ ତୃତୀ॑ୟମ୍ ॥ 45 ॥

ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଵି॒ଜିତ୍ୟ॑ । ପୁନ॒ରଵା॑ରୁରୁଥ୍ସନ୍ତ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନୟେ॒ ପଵ॑ମାନାୟ ପୁରୋ॒ଡାଶ॑-ମ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଵ॑ମାନଃ । ୟଦେ॒ଵ ପ॒ଶୁଷ୍ଵାସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ । ତେ᳚-ଽଗ୍ନୟେ॑ ପାଵ॒କାୟ॑ । ଆପୋ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପା॑ଵ॒କଃ । ୟଦେ॒ଵାଫ୍ସ୍ଵାସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ ॥ 46 ॥

ତେ᳚-ଽଗ୍ନୟେ॒ ଶୁଚ॑ୟେ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ । ୟଦେ॒ଵାଦି॒ତ୍ୟ ଆସୀ᳚ତ୍ । ତତ୍-ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ତ॒ନୁଵୋ॒ ଵାଵୈତା ଅ॑ଗ୍ନ୍ୟା॒ଧେୟ॑ସ୍ୟ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ୟୋ ଵା ଅ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲୋ ଽଗ୍ନ୍ୟା॒ଧେୟ॒ମିତି॑ । ୟତ୍ତ-ନ୍ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ନୈତାନି॑ । ୟଥା॒-ଽଽତ୍ମା ସ୍ୟାତ୍ ॥ 47 ॥

ନାଙ୍ଗା॑ନି । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ୟଦେ॒ତାନି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ନ ତମ୍ । ୟଥା-ଽଙ୍ଗା॑ନି॒ ସ୍ୟୁଃ । ନାତ୍ମା । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ । ଉ॒ଭୟା॑ନି ସ॒ହନି॒ରୁପ୍ୟା॑ଣି । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ସାତ୍ମ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ଉ॒ଭୟଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ତସ୍ୟେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ-ଵୀଁ॒ର୍ୟ॑ମାପ୍ୟତେ ॥ 48 ॥

ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିମା॑ଧ॒ତ୍ତେ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ॒- ମନୁ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟ-ଞ୍ଚ॒ରୁମ୍ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒-ମୟା॑ତୟାମାନୌ । ୟେ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତେ॒ ଅୟା॑ତୟାମ୍ନୀ । ତାଭ୍ୟା॑ମେ॒ଵାସ୍ମା॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ୟଂ-ଵୀଁ॒ର୍ୟ॑ମଵ॑- ରୁନ୍ଧେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ଭ॑ଵତି । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଅଦି॑ତିଃ । ଅ॒ସ୍ୟାମେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠତି ॥ ଧେ॒ନ୍ଵୈ ଵା ଏ॒ତ-ଦ୍ରେତଃ॑ ॥ 49 ॥

ୟଦାଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ଅ॒ନ॒ଡୁହ॑ସ୍ତଣ୍ଡୁ॒ଲାଃ । ମି॒ଥୁ॒ନମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଘୃ॒ତେ ଭ॑ଵତି । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟାଲୂ᳚କ୍ଷାନ୍ତତ୍ଵାୟ ॥ ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଆର୍​ଷେ॒ୟାଃ ପ୍ରାଶ୍ଞ॑ନ୍ତି । ଦି॒ଶାମେ॒ଵ ଜ୍ୟୋତି॑ଷି ଜୁହୋତି ॥ ପ॒ଶଵୋ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ । ଏ॒ଷ ରୁ॒ଦ୍ରଃ । ୟଦ॒ଗ୍ନିଃ ॥ 50 ॥

ୟଥ୍ସ॒ଦ୍ୟ ଏ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॑ ପ॒ଶୂନପି॑ ଦଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଅ॒ପ॒ଶୁ-ର୍ୟଜ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ୟନ୍ନାନୁ॑ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ । ଅନ॑ଵରୁଦ୍ଧା ଅସ୍ୟ ପ॒ଶଵ॑-ସ୍ସ୍ୟୁଃ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶସୁ॒ ରାତ୍ରୀ॒ଷ୍ଵନୁ॒ ନିର୍ଵ॑ପେତ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ପ୍ର॑ତିମା॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ର॑ୟଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଗ୍​ମ୍ ଶ॑ମୟି॒ତ୍ଵା । ପ॒ଶୂନଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ୟଦେକ॑-ମେକମେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵୀଗ୍​ମ୍ଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ ॥ 51 ॥

ୟଥା॒ ତ୍ରୀଣ୍ୟା॒ଵପ॑ନାନି ପୂ॒ରୟେ᳚ତ୍ । ତା॒ଦୃକ୍ତତ୍ । ନ ପ୍ର॒ଜନ॑ନ॒ମୁଚ୍ଛିଗ୍​ମ୍॑ଷେତ୍ । ଏକ॑-ନ୍ନି॒ରୁପ୍ୟ॑ । ଉତ୍ତ॑ରେ॒ ସମ॑ସ୍ୟେତ୍ । ତୃ॒ତୀୟ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଲୋ॒କମୁଚ୍ଛିଗ୍​ମ୍॑ଷତି ପ୍ର॒ଜନ॑ନାୟ । ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜୟା॑ ପ॒ଶୁଭି॒ରନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ୟତେ । ଅଥୋ॑ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟୈ॒ଵୈଷା-ଽଭିକ୍ରା᳚ନ୍ତିଃ ॥ ର॒ଥ॒ଚ॒କ୍ର-ମ୍ପ୍ରଵ॑ର୍ତୟତି । ମ॒ନୁ॒ଷ୍ୟ॒ର॒ଥେନୈ॒ଵ ଦେ॑ଵର॒ଥ-ମ୍ପ୍ର॒ତ୍ୟଵ॑ରୋହତି ॥ 52 ॥

ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ହୋ॒ତ॒ଵ୍ୟ॑-ମଗ୍ନିହୋ॒ତ୍ରାଂ(3) ନହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟା(3)ମିତି॑ । ୟ-ଦ୍ୟଜୁ॑ଷା ଜୁହୁ॒ୟାତ୍ । ଅୟ॑ଥାପୂର୍ଵ॒ମାହୁ॑ତୀ ଜୁହୁୟାତ୍ । ୟନ୍ନ ଜୁ॑ହୁ॒ୟାତ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପରା॑ଭଵେତ୍ । ତୂ॒ଷ୍ଣୀମେ॒ଵ ହୋ॑ତ॒ଵ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟ॒ଥା॒ପୂ॒ର୍ଵ-ମାହୁ॑ତୀ ଜୁ॒ହୋତି॑ । ନାଗ୍ନିଃ ପରା॑ଭଵତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନୀଧେ॑ ଦଦାତି ॥ 53 ॥

ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॑ଖା-ନେ॒ଵର୍ତୂ-ନ୍ପ୍ରୀ॑ଣାତି । ଉ॒ପ॒ବର୍​ହ॑ଣ-ନ୍ଦଦାତି । ରୂ॒ପାଣା॒ମଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଅଶ୍ଵ॑-ମ୍ବ୍ର॒ହ୍ମଣେ᳚ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ୟମେ॒ଵାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ଧେ॒ନୁଗ୍​ମ୍ ହୋତ୍ରେ᳚ । ଆ॒ଶିଷ॑ ଏ॒ଵାଵ॑ରୁନ୍ଧେ । ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାହ॑-ମଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟଵେ᳚ । ଵହ୍ନି॒ର୍ଵା ଅ॑ନ॒ଡ୍ଵାନ୍ । ଵହ୍ନି॑ରଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ ॥ 54 ॥

ଵହ୍ନି॑ନୈ॒ଵ ଵହ୍ନି॑ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟାଵ॑-ରୁନ୍ଧେ । ମି॒ଥୁ॒ନୌ ଗାଵୌ॑ ଦଦାତି । ମି॒ଥୁ॒ନସ୍ୟାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ । ଵାସୋ॑ ଦଦାତି । ସ॒ର୍ଵ॒ ଦେ॒ଵ॒ତ୍ୟଂ॑-ଵୈଁ ଵାସଃ॑ । ସର୍ଵା॑ ଏ॒ଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପ୍ରୀଣାତି । ଆ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଭ୍ୟୋ॑ ଦଦାତି । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ମାସା᳚-ସ୍ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ଏ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି । କାମ॑ମୂ॒ର୍ଧ୍ଵ-ନ୍ଦେୟ᳚ମ୍ । ଅପ॑ରିମିତ॒ସ୍ୟାଵ॑-ରୁଦ୍ଧ୍ୟୈ ॥ 55 ॥
(ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେ ତୃତୀ॑ୟ - ମ॒ଫ୍ସ୍ଵାସୀ॒-ତ୍ତ-ତ୍ତେନାଵା॑ରୁନ୍ଧତ॒ - ସ୍ୟା - ଦା᳚ପ୍ୟତେ॒ - ରେତୋ॒ - ଽଗ୍ନି - ରେକ॑ମେକ ମେ॒ତାନି॑ ହ॒ଵିଗ୍​ମ୍ଷି॑ ନି॒ର୍ଵପେ᳚ତ୍ - ପ୍ର॒ତ୍ୟଵ॑ରୋହତି - ଦଦାତ୍ୟ - ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁ--ର୍ ଦେୟ॒ ମେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 6)

ଅନୁଵାକଂ 7 - ଆଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ
ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ସ୍ତଦ॒ୟମ॒ଗ୍ନିଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ୟଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ଛ॒ର୍ଦିସ୍ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ୟଚ୍ଛ ॥ ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣସ୍ତଦ॒ୟମ॒ଗ୍ନିଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ୟଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ନ୍ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ପି॒ତୁ-ମ୍ପ॑ଚ ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଅ॒ଗ୍ନେର॑ଗ୍ନେ ପୁ॒ରୋ ଅ॑ଗ୍ନି-ର୍ଭଵେ॒ହ । ଵିଶ୍ଵା॒ ଆଶା॒ ଦୀଦ୍ୟା॑ନୋ॒ ଵିଭା॑ହି । ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ 56 ॥

ଅ॒ର୍କଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ତଦ॒ସୌ ସୂର୍ୟ॒ସ୍ତଦ॒ୟମ॒ଗ୍ନିଃ । ସମ୍ପ୍ରି॑ୟଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵତ୍ । ୟ-ତ୍ତେ॑ ଶୁକ୍ର ଶୁ॒କ୍ରଂ-ଵଁର୍ଚ॑-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରା ତ॒ନୂଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒ରଜ॑ସ୍ରମ୍ । ତେନ॑ ମେ ଦୀଦିହି॒ ତେନ॒ ତ୍ଵା-ଽଽଦ॑ଧେ । ଅ॒ଗ୍ନିନା᳚-ଽଗ୍ନେ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ॥ ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ୟା॑ନଶେ॒ ସର୍ଵ॒ମାୟୁ॒-ର୍ଵ୍ୟା॑ନଶେ ॥ ୟେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ଵି॒ରାଟ୍ ଚ॑ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ ॥ 57 ॥

ୟେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ସ॒ମ୍ରାଟ୍ ଚା॑ଭି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ୟେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ଵି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ ପରି॒ଭୂଶ୍ଚ॑ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ୟେ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵେ ତ॒ନୁଵୌ᳚ । ପ୍ର॒ଭ୍ଵୀ ଚ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତିଶ୍ଚ । ତେ ମା ଵି॑ଶତା॒-ନ୍ତେ ମା॑ ଜିନ୍ଵତାମ୍ । ୟାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦ॑ଧେ ॥ ୟାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ର॒ମୁ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛ ॥ 58 ॥
(ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ - ଜିନ୍ଵତାଂ - ତ॒ନୁଵ॒ ସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ ) (ଅ. 7)

ଅନୁଵାକଂ 8 - ଏତଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଂ
ଇ॒ମେ ଵା ଏ॒ତେ ଲୋ॒କା ଅ॒ଗ୍ନୟଃ॑ । ତେ ୟଦଵ୍ୟା॑ଵୃତ୍ତା ଆଧୀ॒ୟେରନ୍ନ୍॑ । ଶୋ॒ଚୟେ॑ୟୁ॒-ର୍ୟଜ॑ମାନମ୍ । ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ ଇତି॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଇତ୍ୟ॑ନ୍ଵାହାର୍ୟ॒-ପଚ॑ନମ୍ । ଅ॒ର୍କ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒ରିତ୍ୟା॑-ହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ତେନୈ॒ଵୈନା॒ନ୍ ଵ୍ୟାଵ॑ର୍ତୟତି । ତଥା॒ ନ ଶୋ॑ଚୟନ୍ତି॒ ୟଜ॑ମାନମ୍ ॥ ର॒ଥ॒ନ୍ତ॒ର-ମ॒ଭିଗା॑ୟତେ॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ ଆଧୀ॒ୟମା॑ନେ । ରାଥ॑ନ୍ତରୋ॒ ଵା ଅ॒ୟଂ-ଲୋଁ॒କଃ ॥ 59 ॥

ଅ॒ସ୍ମିନ୍ନେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଵା॒ମ॒ଦେ॒ଵ୍ୟ-ମ॒ଭିଗା॑ୟତ ଉଦ୍ଧ୍ରି॒ୟମା॑ଣେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ॒-ଵୈଁ ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ ଏ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଅଥୋ॒ ଶାନ୍ତି॒-ର୍ଵୈ ଵା॑ମଦେ॒ଵ୍ୟମ୍ । ଶା॒ନ୍ତମେ॒ଵୈନ॑-ମ୍ପଶ॒ଵ୍ୟ॑ମୁଦ୍ଧ॑ରତେ । ବୃ॒ହଦ॒ଭିଗା॑ୟତ ଆହଵ॒ନୀୟ॑ ଆଧୀ॒ୟମା॑ନେ । ବାର୍​ହ॑ତୋ॒ ଵା ଅ॒ସୌ ଲୋ॒କଃ । ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ନେ॒ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର॒ଗ୍ନି-ମ॑ସୃଜତ ॥ 60 ॥

ସୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ଵାରୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପରାଂ॑ଐତ୍ । ତଂ-ଵାଁ॑ରଵ॒ନ୍ତୀୟେ॑ନାଵାରୟତ ।ତ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀୟ॑ସ୍ୟ ଵାରଵନ୍ତୀୟ॒ତ୍ଵମ୍ । ଶ୍ୟୈ॒ତେନ॑ ଶ୍ୟେ॒ତୀ ଅ॑କୁରୁତ ।ତଚ୍ଛ୍ୟୈ॒ତସ୍ୟ॑ ଶ୍ୟୈତ॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀୟ॑-ମଭି॒ଗାୟ॑ତେ । ଵା॒ର॒ୟି॒ତ୍ଵୈଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଶ୍ୟୈ॒ତେନ॑ ଶ୍ୟେ॒ତୀ କୁ॑ରୁତେ ॥ ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॒ ଇତି॒ ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒-ମାଦ॑ଧାତି । ସଶୀ॑ର୍​ଷାଣ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ 61 ॥

ଉପୈ॑ନ॒ମୁତ୍ତ॑ରୋ ୟ॒ଜ୍ଞୋ ନ॑ମତି ॥ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଵା ଏ॒ଷଃ । ୟଦ॒ଗ୍ନିଃ । ସ ଆ॑ଧୀ॒ୟମା॑ନ ଈଶ୍ଵ॒ରୋ ୟଜ॑ମାନସ୍ୟ ପ॒ଶୂନ୍ ହିଗ୍​ମ୍ସି॑ତୋଃ । ସ-ମ୍ପ୍ରି॑ୟଃ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ଭୁଵ॒ଦିତ୍ୟା॑ହ । ପ॒ଶୁଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସମ୍ପ୍ରି॑ୟ-ଙ୍କରୋତି । ପ॒ଶୂ॒ନା-ମହିଗ୍​ମ୍॑ସାୟୈ ॥ ଛ॒ର୍ଦିସ୍ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ୟ॒ଚ୍ଛେତ୍ୟା॑ହ ।ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତା-ମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ଵାତଃ॑ ପ୍ରା॒ଣ ଇତ୍ୟ॑ନ୍ଵାହାର୍ୟ॒-ପଚ॑ନମ୍ ॥ 62 ॥

ସପ୍ରା॑ଣ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ସ୍ଵ॒ଦି॒ତ-ନ୍ତୋ॒କାୟ॒ ତନ॑ୟାୟ ପି॒ତୁ-ମ୍ପ॒ଚେତ୍ୟା॑ହ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାସ୍ମୈ᳚ ସ୍ଵଦୟତି ॥ ପ୍ରାଚୀ॒ମନୁ॑ ପ୍ର॒ଦିଶ॒-ମ୍ପ୍ରେହି॑ ଵି॒ଦ୍ଵାନିତ୍ୟା॑ହ । ଵିଭ॑କ୍ତିରେ॒ଵୈନ॑ୟୋ॒ସ୍ସା । ଅଥୋ॒ ନାନା॑ ଵୀର୍ୟାଵେ॒ଵୈନୌ॑ କୁରୁତେ ॥ ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଆ॒ଶିଷ॑ମେ॒ଵୈତାମାଶା᳚ସ୍ତେ ॥ ଅ॒ର୍କ-ଶ୍ଚକ୍ଷୁ॒ରିତ୍ୟା॑-ହଵ॒ନୀୟ᳚ମ୍ । ଅ॒ର୍କୋ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॒ମନ୍ନ᳚ମ୍ ॥ 63 ॥

ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵାଵ॑ ରୁନ୍ଧେ ॥ ତେନ॑ ମେ ଦୀଦି॒ହୀତ୍ୟା॑ହ । ସମି॑ନ୍ଧ ଏ॒ଵୈନ᳚ମ୍ ॥ ଆ॒ନ॒ଶେ ଵ୍ୟା॑ନଶ॒ ଇତି॒ ତ୍ରିରୁଦି॑ଙ୍ଗୟତି । ତ୍ରୟ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ । ଏ॒ଷ୍ଵେ॑ଵୈନଂ॑-ଲୋଁ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ତତ୍-ତଥା॒ ନ କା॒ର୍ୟ᳚ମ୍ । ଵୀଙ୍ଗି॑ତ॒ମ ପ୍ର॑ତିଷ୍ଠିତ॒-ମାଦ॑ଧୀତ । ଉ॒ଦ୍ଧୃତ୍ୟୈ॒-ଵାଧାୟା॑-ଭି॒ମନ୍ତ୍ରିୟଃ॑ । ଅଵୀ᳚ଙ୍ଗିତ-ମେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ ॥ ଵି॒ରାଟ୍ ଚ॑ ସ୍ଵ॒ରାଟ୍ ଚ॒ ୟାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵ॒-ସ୍ତାଭି॒ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦ॑ଧ॒ ଇତ୍ୟା॑ହ । ଏ॒ତା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ଶ୍ଶି॒ଵାସ୍ତ॒ନୁଵଃ॑ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି ॥ ୟାସ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଘୋ॒ରାସ୍ତ॒ନୁଵ॒ ସ୍ତାଭି॑ର॒ମୁ-ଙ୍ଗ॒ଚ୍ଛେତି॑ ବ୍ରୂୟା॒ଦ୍ୟ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ୟାତ୍ । ତାଭି॑ରେ॒ଵୈନ॒-ମ୍ପରା॑ଭାଵୟତି ॥ 64 ॥
(ଲୋ॒କୋ॑ - ଽସୃଜତୈନ॒ - ମାଧ॑ତ୍ତେ - ଽନ୍ଵାହାର୍ୟ॒ପଚ॑ନଂ - ଦେ॒ଵାନା॒ମନ୍ନ॑ - ମେନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒ମାଧ॑ତ୍ତେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 8)

ଅନୁଵାକଂ 9 - ବ୍ରହ୍ମୌଦନମ୍
ଶ॒ମୀ॒ଗ॒ର୍ଭାଦ॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ନ୍ଥତି । ଏ॒ଷା ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞିୟା॑ ତ॒ନୂଃ । ତାମେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ ଜନୟତି ॥ ଅଦି॑ତିଃ ପୁ॒ତ୍ରକା॑ମା । ସା॒ଦ୍ଧ୍ୟେଭ୍ୟୋ॑ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ᳚ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ॑ପଚତ୍ । ତସ୍ୟା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ୟୈ॑ ଧା॒ତା ଚା᳚ର୍ୟ॒ମା ଚା॑ଜାୟେତାମ୍ । ସା ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑-ମପଚତ୍ ॥ 65 ॥

ତସ୍ୟା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ୟୈ॑ ମି॒ତ୍ରଶ୍ଚ॒ ଵରୁ॑ଣଶ୍ଚାଜାୟେତାମ୍ । ସା ତୃ॒ତୀୟ॑-ମପଚତ୍ । ତସ୍ୟା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ୟା॒ ଅଗ୍​ମ୍ଶ॑ଶ୍ଚ॒ ଭଗ॑ଶ୍ଚାଜାୟେତାମ୍ । ସା ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ମ॑ପଚତ୍ ॥ 66 ॥

ତସ୍ୟା॑ ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣ-ମଦଦୁଃ । ତ-ତ୍ପ୍ରାଶ୍ଞା᳚ତ୍ । ସା ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ । ତସ୍ୟା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚ॒ ଵିଵ॑ସ୍ଵାଗ୍​ଶ୍ଚା-ଜାୟେତାମ୍ । ବ୍ର॒ହ୍ମୌ॒ଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦ॑ଧାତି ॥ ପ୍ରାଶ୍ଞ॑ନ୍ତି ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣା ଓ॑ଦ॒ନମ୍ ॥ ୟଦାଜ୍ୟ॑-ମୁ॒ଚ୍ଛିଷ୍ୟ॑ତେ । ତେନ॑ ସ॒ମିଧୋ॒-ଽଭ୍ୟଜ୍ୟାଦ॑ଧାତି । ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣା॒ଦ୍ଵା ଅଦି॑ତୀ॒ ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ ॥ 67 ॥

ଉ॒ଚ୍ଛେଷ॑ଣାଦେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତୋ॑ ଧତ୍ତେ ॥ ଅସ୍ଥି॒ ଵା ଏ॒ତତ୍ । ୟ-ଥ୍ସ॒ମିଧଃ॑ । ଏ॒ତ-ଦ୍ରେତଃ॑ । ୟଦାଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ୟଦାଜ୍ୟେ॑ନ ସ॒ମିଧୋ॒-ଽଭ୍ୟଜ୍ୟା॒ଦଧା॑ତି । ଅସ୍ଥ୍ୟେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତ॑ସି ଦଧାତି ॥ ତି॒ସ୍ର ଆଦ॑ଧାତି ମିଥୁନ॒ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ଇୟ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା ୟଜ୍ଞମୁ॒ଖେନ॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ ॥ 68 ॥

ଇୟ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ୟ॒ଜ୍ଞ॒ପ॒ରୁଷା॒ ସମ୍ମି॑ତାଃ । ଇୟ॑ତୀ-ର୍ଭଵନ୍ତି । ଏ॒ତାଵ॒ଦ୍ଵୈ ପୁରୁ॑ଷେ ଵୀ॒ର୍ୟ᳚ମ୍ । ଵୀ॒ର୍ୟ॑ ସମ୍ମିତାଃ ॥ ଆ॒ର୍ଦ୍ରା ଭ॑ଵନ୍ତି । ଆ॒ର୍ଦ୍ରମି॑ଵ॒ ହି ରେତ॑-ସ୍ସି॒ଚ୍ୟତେ᳚ ॥ ଚିତ୍ରି॑ୟସ୍ୟାଶ୍ଵ॒ତ୍ଥସ୍ୟାଦ॑ଧାତି । ଚି॒ତ୍ରମେ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଘୃ॒ତଵ॑ତୀଭି॒-ରାଦ॑ଧାତି ॥ 69 ॥

ଏ॒ତଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ରି॒ୟ-ନ୍ଧାମ॑ । ୟ-ଦ୍ଘୃ॒ତମ୍ । ପ୍ରି॒ୟେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ଅଥୋ॒ ତେଜ॑ସା ॥ ଗା॒ୟ॒ତ୍ରୀଭି॑-ର୍ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣସ୍ୟାଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଗା॒ୟ॒ତ୍ରଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵୈ ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣଃ । ସ୍ଵସ୍ୟ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ୟୟନ॒ସ୍ତ୍ଵାୟ॑ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗ୍ଭୀ॑-ରାଜ॒ନ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛ॑ନ୍ଦା॒ ଵୈ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟଃ॑ । ସ୍ଵସ୍ୟ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ୟୟନ॒ସ୍ତ୍ଵାୟ॑ ॥ 70 ॥

ଜଗ॑ତୀଭି॒-ର୍ଵୈଶ୍ୟ॑ସ୍ୟ । ଜଗ॑ତୀ ଛନ୍ଦା॒ ଵୈ ଵୈଶ୍ୟଃ॑ । ସ୍ଵସ୍ୟ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ୟୟନ॒ସ୍ତ୍ଵାୟ॑ ॥ ତଗ୍​ମ୍ ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ର-ଙ୍ଗୋ॑ପାୟେତ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରଗ୍​ମ୍ ହି ରେତୋ॑ ହି॒ତଂ-ଵଁର୍ଧ॑ତେ ॥ ୟ-ଦ୍ୟେ॑ନଗ୍​ମ୍ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ନୋପ॒ନମେ᳚ତ୍ । ସ॒ମିଧଃ॒ ପୁନ॒ରାଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ରେତ॑ ଏ॒ଵ ତଦ୍ଧି॒ତଂ-ଵଁର୍ଧ॑ମାନମେତି ॥ ନ ମା॒ଗ୍​ମ୍॒ସ-ମ॑ଶ୍ଞୀୟାତ୍ । ନ ସ୍ତ୍ରିୟ॒ମୁପେ॑ୟାତ୍ ॥ 71 ॥

ୟ-ନ୍ମା॒ଗ୍​ମ୍॒ସ-ମ॑ଶ୍ଞୀ॒ୟାତ୍ । ୟଥ୍ସ୍ତ୍ରିୟ॑-ମୁପେ॒ୟାତ୍ । ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ୟ-ସ୍ସ୍ୟାତ୍ । ନୈନ॑ମ॒ଗ୍ନି-ରୁପ॑ନମେତ୍ ॥ ଶ୍ଵ ଆ॑ଧା॒ସ୍ୟମା॑ନୋ ବ୍ରହ୍ମୌଦ॒ନ-ମ୍ପ॑ଚତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟା ଵା ଇ॒ତ ଉ॑ତ୍ତ॒ମା-ସ୍ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ୟନ୍ନ୍ । ତେ ଵା ଇ॒ତୋ ୟନ୍ତ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ନୁଦନ୍ତେ । ଏ॒ତେ ଖଲୁ॒ ଵାଵାଦି॒ତ୍ୟାଃ । ୟ-ଦ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣାଃ । ତୈରେ॒ଵ ସ॒ତ୍ଵ-ଙ୍ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ 72 ॥

ନୈନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ନୁଦନ୍ତେ ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କ୍ଵା॑ ସଃ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ କା॒ର୍ୟଃ॑ । ୟୋ᳚-ଽସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ର॑ଜ॒ନୟ॒ତୀତି॑ । ଶଲ୍କୈ॒ସ୍ତାଗ୍​ମ୍ ରାତ୍ରି॑ମ॒ଗ୍ନି-ମି॑ନ୍ଧୀତ । ତସ୍ମି॑-ନ୍ନୁପଵ୍ୟୁ॒ଷମ॒ରଣୀ॒ ନିଷ୍ଟ॑ପେତ୍ । ୟଥ॑ର୍​ଷ॒ଭାୟ॑ ଵାଶି॒ତା ନ୍ୟା॑ଵିଚ୍ଛା॒ୟତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଅ॒ପୋ॒ଦୂହ୍ୟ॒ ଭସ୍ମା॒ଗ୍ନି-ମ୍ମ॑ନ୍ଥତି ॥ 73 ॥

ସୈଵ ସା-ଽଗ୍ନେ-ସ୍ସନ୍ତ॑ତିଃ ॥ ତ-ମ୍ମ॑ଥି॒ତ୍ଵା ପ୍ରାଞ୍ଚ॒ମୁଦ୍ଧ॑ରତି । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ରେତୋ॑ ହି॒ତ-ମ୍ପ୍ରଜ॑ନୟତି ॥ ଅନା॑ହିତ॒-ସ୍ତସ୍ୟା॒ଗ୍ନି-ରିତ୍ୟା॑ହୁଃ । ୟ-ସ୍ସ॒ମିଧୋ-ଽନା॑ଧାୟା॒ଗ୍ନି-ମା॑ଧ॒ତ୍ତ ଇତି॑ । ତା-ସ୍ସଂ॑​ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରାଦେ॒ଵୈନ॑-ମଵ॒ରୁଦ୍ଧ୍ୟା-ଧ॑ତ୍ତେ ॥ ୟଦି॑ ସଂ​ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଽନାଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶ୍ୟା᳚-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର ପ୍ର॑ତିମା॒ ଵୈ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ରାତ୍ର॑ୟଃ । ସଂ॒​ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରମେ॒ଵାସ୍ୟାହି॑ତା ଭଵନ୍ତି ॥ ୟଦି॑ ଦ୍ଵାଦ॒ଶ୍ୟା᳚-ନ୍ନାଦ॒ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ତ୍ର୍ୟ॒ହେ ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦାଦ॑ଦ୍ଧ୍ୟାତ୍ । ଆହି॑ତା ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଭଵନ୍ତି ॥ 74 ॥
(ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑ମପଚଚ୍ - ଚତୁ॒ର୍ଥମ॑ପଚ॒ - ଦଦି॑ତୀ॒ ରେତୋ॑-ଽଧତ୍ତ॒ - ସମ୍ମି॑ତା -
ଘୃ॒ତଵ॑ତୀଭି॒ରାଦ॑ଧାତି - ରାଜ॒ନ୍ୟ॑-ସ୍ସ୍ଵସ୍ୟ॒ ଛନ୍ଦ॑ସଃ ପ୍ରତ୍ୟୟନ॒ସ୍ତ୍ଵା - ୟେ॑ୟା-ଦ୍- ଗଚ୍ଛତି - ମନ୍ଥତି॒ - ରାତ୍ର॑ୟ ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 9)

ଅନୁଵାକଂ 10 - ପଞ୍ଚାଗ୍ନ୍ୟାଧାନମ୍
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜା ଅ॑ସୃଜତ । ସ ରି॑ରିଚା॒ନୋ॑-ଽମନ୍ୟତ । ସ ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ । ସ ଆ॒ତ୍ମନ୍ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ମପଶ୍ୟତ୍ । ତଦ॑ଵର୍ଧତ । ତଦ॑ସ୍ମା॒-ଥ୍ସହ॑ସୋ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ॑ସୃଜ୍ୟତ । ସା ଵି॒ରାଡ॑ଭଵତ୍ । ତା-ନ୍ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା ଵ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣତ । ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ମମ॒ ଵା ଏ॒ଷା ॥ 75 ॥

ଦୋହା॑ ଏ॒ଵ ୟୁ॒ଷ୍ମାକ॒ମିତି॑ ॥ ସା ତତଃ॒ ପ୍ରାଚ୍ୟୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତି॑ । ସା ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॒-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ନର୍ୟ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତି॑ । ସା ତୃ॒ତୀୟ॒-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଶଗ୍ଗ୍​ସ୍ୟ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତି॑ ॥ 76 ॥

ସା ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥ-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତି॑ । ସା ପ॑ଞ୍ଚ॒ମ-ମୁଦ॑କ୍ରାମତ୍ । ତ-ତ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅହେ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ନିୟ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପା॒ୟେତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନୀନ୍ ଵାଵ ସା ତାନ୍ ଵ୍ୟ॑କ୍ରମତ । ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପର୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ଅଥୋ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିମେ॒ଵ ॥ ପ॒ଙ୍କ୍ତିର୍ଵା ଏ॒ଷା ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣେ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା ॥ 77 ॥

ତାମା॒ତ୍ମନୋ-ଽଧି॒ ନିର୍ମି॑ମୀତେ । ୟଦ॒ଗ୍ନି-ରା॑ଧୀ॒ୟତେ᳚ । ତସ୍ମା॑-ଦେ॒ତାଵ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଗ୍ନୟ॒ ଆଧୀ॑ୟନ୍ତେ । ପାଙ୍କ୍ତଂ॒-ଵାଁ ଇ॒ଦଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ପାଙ୍କ୍ତେ॑ନୈ॒ଵ ପାଙ୍କ୍ତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ॥ ଅଥ॑ର୍ଵ ପି॒ତୁ-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତ୍ୟା॑ହ । ଅନ୍ନ॑ମେ॒ଵୈ ତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ନର୍ୟ॑ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତ୍ୟା॑ହ । ପ୍ର॒ଜାମେ॒ଵୈତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ଶଗ୍ଗ୍​ସ୍ୟ॑ ପ॒ଶୂ-ନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତ୍ୟା॑ହ ॥ 78 ॥

ପ॒ଶୂନେ॒ଵୈତେନ॑ ସ୍ପୃଣୋତି । ସପ୍ର॑ଥ ସ॒ଭା-ମ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତ୍ୟା॑ହ । ସ॒ଭାମେ॒ଵୈତେନେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ୟଗ୍ଗ୍​ ସ୍ପୃ॑ଣୋତି । ଅହେ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ନିୟ॒ ମନ୍ତ୍ର॑-ମ୍ମେ ଗୋପା॒ୟେତ୍ୟା॑ହ । ମନ୍ତ୍ର॑ମେ॒ଵୈ ତେନ॒ ଶ୍ରିୟଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ପୃଣୋତି ॥ ୟଦ॑ନ୍ଵାହାର୍ୟ॒-ପଚ॑ନେ-ଽନ୍ଵାହା॒ର୍ୟ॑-ମ୍ପଚ॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ୟା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ୟ-ଦ୍ଗାର୍​ହ॑ପତ୍ୟ॒ ଆଜ୍ୟ॑ମଧି॒ଶ୍ରୟ॑ନ୍ତି॒ ସମ୍ପତ୍ନୀ᳚ର୍ୟା॒ଜୟ॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ୟା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ୟଦା॑ହଵ॒ନୀୟେ॒ ଜୁହ୍ଵ॑ତି ॥ 79 ॥

ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ୟା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ୟଥ୍ସ॒ଭାୟାଂ᳚-ଵିଁ॒ଜୟ॑ନ୍ତେ । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ୟା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ୟଦା॑ଵସ॒ଥେ-ଽନ୍ନ॒ଗ୍​ମ୍॒ ହର॑ନ୍ତି । ତେନ॒ ସୋ᳚-ଽସ୍ୟା॒ଭୀଷ୍ଟଃ॑ ପ୍ରୀ॒ତଃ । ତଥା᳚-ଽସ୍ୟ॒ ସର୍ଵେ᳚ ପ୍ରୀ॒ତା ଅ॒ଭୀଷ୍ଟା॒ ଆଧୀ॑ୟନ୍ତେ ॥ ପ୍ର॒ଵ॒ସ॒ଥ-ମେ॒ଷ୍ୟନ୍ନେ॒ଵ-ମୁପ॑ତିଷ୍ଠେ॒-ତୈକ॑ମେକମ୍ । ୟଥା᳚ ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣାୟ॑ ଗୃହେଵା॒ସିନେ॑ ପରି॒ଦାୟ॑ ଗୃ॒ହାନେତି॑ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ପୁନ॑ରା॒ଗ-ତ୍ୟୋପ॑ତିଷ୍ଠତେ । ସା ଭା॑ଗେୟମେ॒ଵୈଷା॒-ନ୍ତତ୍ । ସା ତତ॑ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା-ଽଽରୋ॑ହତ୍ । ସା ରୋ॑ହି॒ଣ୍ୟ॑ଭଵତ୍ । ତ-ଦ୍ରୋ॑ହି॒ଣ୍ୟୈ ରୋ॑ହିଣି॒ତ୍ଵମ୍ । ରୋ॒ହି॒ଣ୍ୟା-ମ॒ଗ୍ନି-ମାଦ॑ଧୀତ । ସ୍ଵ ଏ॒ଵୈନଂ॒-ୟୋଁନୌ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒-ମାଧ॑ତ୍ତେ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ୟେ॑ନେନ ॥ 80 ॥
(ଏ॒ଷା - ପ॒ଶୂନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତି॒ - ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟା -
ପ॒ଶୂନ୍ମେ॑ ଗୋପା॒ୟେତ୍ୟା॑ହ॒ - ଜୁହ୍ଵ॑ତି - ତିଷ୍ଠତେ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 10)

(ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତଂ॒ - କୃତ୍ତି॑କା॒ - ସୂଦ୍ଧ॑ନ୍ତି - ଦ୍ଵାଦ॒ଶସୁ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଵା॒ଚୋ - ଦେ॑ଵାସୁ॒ରାସ୍ତଦ॒ଗ୍ନିର୍ନୋ-ଦ୍- ଘ॒ର୍ମ-ଶ୍ଶିର॑ - ଇ॒ମେ ଵୈ - ଶ॑ମୀଗ॒ର୍ଭାତ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସ ରି॑ରିଚା॒ନ-ସ୍ସତପ॒-ସ୍ସ ଆ॒ତ୍ମନ୍ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ଦଶ॑ )

(ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତଂ॒ - ତୌ ଦି॒ଵ୍ୟା - ଵଥୋ॑ ଶ॒ତ୍ଵାଂ​ୟଁ॒ - ପ୍ରାଚ୍ୟେ॑ଷାଂ॒ - ଁୟଦୁ॒ପର୍ୟୁ॑ପରି॒ - ୟ-ଥ୍ସ॒ଦ୍ୟଃ - ସୋ-ଽଶ୍ଵୋ॒ ଵାରୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା - ଜଗ॑ତୀଭି॒ ରଶୀ॑ତିଃ)

(ବ୍ରହ୍ମ॒ ସନ୍ଧ॑ତ୍ତ - ମୃ॒ଦ୍ଧ୍ନୋତ୍ୟେ॑ନେନ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥




Browse Related Categories: