କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକେ ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ନାଚିକେତଚୟନମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଇଷ୍ଟକୋପଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ
ଲୋ॒କୋ॑-ଽସି ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ॑-ଽସି । ଅ॒ନ॒ନ୍ତୋ᳚-ଽସ୍ୟ ପା॒ରୋ॑-ଽସି ।
ଅକ୍ଷି॑ତୋ-ଽସ୍ୟ କ୍ଷ॒ୟ୍ୟୋ॑-ଽସି । ତପ॑ସଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା । ତନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 1 ॥
ତପୋ॑-ଽସି ଲୋ॒କେ ଶ୍ରି॒ତମ୍ । ତେଜ॑ସଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତୃ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତୃ ।
ତ-ତ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 2 ॥
ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତପ॑ସି ଶ୍ରି॒ତମ୍ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ।
ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତୃଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତୃ ।
ତ-ତ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 3 ॥
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ତେଜ॑ସି ଶ୍ରି॒ତଃ । ଅ॒ପା-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା ।
ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 4 ॥
ଆପ॑-ସ୍ସ୍ଥ ସମୁ॒ଦ୍ରେ ଶ୍ରି॒ତାଃ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟାଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ୟୁ॒ଷ୍ମାସୁ॑ । ଇ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତ୍ର୍ୟୋ॑ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତ୍ର୍ୟଃ॑ । ତା ଵ॒ ଉପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒ ଅକ୍ଷି॑ତାଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 5 ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟ॑-ସ୍ୟ॒ଫ୍ସୁ ଶ୍ରି॒ତା । ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତ୍ରୀ । ତା-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ମକ୍ଷି॑ତାମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 6 ॥
ଅ॒ଗ୍ନିର॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ୟାଗ୍ ଶ୍ରି॒ତଃ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ୟ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା । ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 7 ॥
ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମସ୍ୟ॒ଗ୍ନୌ ଶ୍ରି॒ତମ୍ ।
ଵା॒ୟୋଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତୃ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତୃ ।
ତ-ତ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 8 ॥
ଵା॒ୟୁର॑ସ୍ୟ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ଶ୍ରି॒ତଃ । ଦି॒ଵଃ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା ।
ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 9 ॥
ଦ୍ୟୌର॑ସି ଵା॒ୟୌ ଶ୍ରି॒ତା । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତ୍ରୀ ।
ତା-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ମକ୍ଷି॑ତାମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 10 ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ॑-ଽସି ଦି॒ଵି ଶ୍ରି॒ତଃ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା ।
ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 11 ॥
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଅସ୍ୟାଦି॒ତ୍ୟେ ଶ୍ରି॒ତଃ ।
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା । ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 12 ॥
ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି ସ୍ଥ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି ଶ୍ରି॒ତାନି॑ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ୟୁ॒ଷ୍ମାସୁ॑ ।
ଇ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତୄଣି॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତୄଣି॑ ।
ତାନି॑ ଵ॒ ଉପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ନ୍ୟକ୍ଷି॑ତାନି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 13 ॥
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେଷୁ ଶ୍ରି॒ତଃ । ଋ॒ତୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା । ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 14 ॥
ଋ॒ତଵ॑-ସ୍ସ୍ଥ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଶ୍ରି॒ତାଃ ।
ମାସା॑ନା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ୟୁ॒ଷ୍ମାସୁ॑ ।
ଇ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତାରୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତାରଃ॑ ।
ତାନ୍. ଵ॒ ଉପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ନକ୍ଷି॑ତାନ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 15 ॥
ମାସା᳚-ସ୍ସ୍ଥ॒ର୍ତୁଷୁ॑ ଶ୍ରି॒ତାଃ । ଅ॒ଦ୍ର୍ଧ॒ମା॒ସାନା᳚-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ୟୁ॒ଷ୍ମାସୁ॑ । ଇ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ । ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତାରୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତାରଃ॑ । ତାନ୍. ଵ॒ ଉପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ନକ୍ଷି॑ତାନ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 16 ॥
ଅ॒ଦ୍ର୍ଧ॒ମା॒ସା-ସ୍ସ୍ଥ॑ ମା॒ସୁ ଶ୍ରି॒ତାଃ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରୟୋଃ᳚ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା ୟୁ॒ଷ୍ମାସୁ॑ ।
ଇ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତାରୋ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତାରଃ॑ ।
ତାନ୍. ଵ॒ ଉପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ନକ୍ଷି॑ତାନ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 17 ॥
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ସ୍ଥୋ᳚-ଽଦ୍ର୍ଧମା॒ସେଷୁ॑ ଶ୍ରି॒ତେ । ଭୂ॒ତସ୍ୟ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠେ ଭଵ୍ୟ॑ସ୍ୟ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠେ ।
ୟୁ॒ଵୟୋ॑-ରି॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତ୍ର୍ୟୌ॑ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତ୍ର୍ୟୌ᳚ । ତେ ଵା॒ମୁପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘେ॒ ଅକ୍ଷି॑ତେ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 18 ॥
ପୌ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସ୍ୟଷ୍ଟ॑କା ଽମାଵା॒ସ୍ୟା᳚ । ଅ॒ନ୍ନା॒ଦା-ସ୍ସ୍ଥା᳚ନ୍ନ॒ଦୁଘୋ॑ ୟୁ॒ଷ୍ମାସୁ॑ ।
ଇ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତ୍ର୍ୟୋ॑ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତ୍ର୍ୟଃ॑ ।
ତା ଵ॒ ଉପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ଅକ୍ଷି॑ତାଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 19 ॥
ରାଡ॑ସି ବୃହ॒ତୀ ଶ୍ରୀର॒ସୀନ୍ଦ୍ର॑ପତ୍ନୀ॒ ଧର୍ମ॑ପତ୍ନୀ । ଵିଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତମନୁ॒ ପ୍ରଭୂ॑ତା ।
ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତ୍ରୀ । ତା-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘା॒-ମକ୍ଷି॑ତାମ୍ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 20 ॥
ଓଜୋ॑-ଽସି॒ ସହୋ॑-ଽସି । ବଲ॑ମସି॒ ଭ୍ରାଜୋ॑-ଽସି ।
ଦେ॒ଵାନା॒-ନ୍ଧାମା॒ମୃତ᳚ମ୍ । ଅମ॑ର୍ତ୍ୟ-ସ୍ତପୋ॒ଜାଃ । ତ୍ଵୟୀ॒ଦମ॒ନ୍ତଃ । ଵିଶ୍ଵଂ॑-ୟଁ॒କ୍ଷଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑-ମ୍ଭୂ॒ତଂ-ଵିଁଶ୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୁଭୂ॒ତମ୍ ।
ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଭ॒ର୍ତା ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ୟ ଜନୟି॒ତା ।
ତ-ନ୍ତ୍ଵୋପ॑ଦଧେ କାମ॒ଦୁଘ॒-ମକ୍ଷି॑ତମ୍ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 21 ॥
ଲୋ॒କ - ସ୍ତପ॒ - ସ୍ତେଜଃ॑ - ସମୁ॒ଦ୍ର - ଆପଃ॑ - ପୃଥି॒ଵ୍ୟ॑ - ଗ୍ନି - ର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ - ଵା॒ୟୁ--ର୍ ଦ୍ୟୌ - ରା॑ଦି॒ତ୍ୟ - ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ - ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି - ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର - ଋ॒ତଵୋ॒ - ମାସା॑ - ଅଦ୍ର୍ଧମା॒ସା - ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରେ - ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ - ରାଡ॒ - ସ୍ୟୋଜୋ॒-ଽସ୍ୟେକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତିଃ (ଅ. 1)
ଲୋ॒କୋ॑-ଽସି ଭ॒ର୍ତା ତମ୍ । ତପ॒ସ୍ତେଜୋ॑-ଽସି ଭ॒ର୍ତୃ ତତ୍ ।
ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରୋ॑-ଽସି ଭ॒ର୍ତା ତମ୍ । ଆପ॑-ସ୍ସ୍ଥ ଭ॒ର୍ତ୍ର୍ୟ॑ସ୍ତା ଵଃ॑ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ତାମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନିର॑ସି ଭ॒ର୍ତା ତମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ଭ॒ର୍ତୃ ତତ୍ । ଵା॒ୟୁର॑ସି ଭ॒ର୍ତା ତମ୍ । ଦ୍ୟୌର॑ସି ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ତାମ୍ ।
ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଭ॒ର୍ତା ତମ୍ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି ସ୍ଥ ଭ॒ର୍ତୄଣି॒ ତାନି॑ ଵଃ । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି ଭ॒ର୍ତା ତମ୍ ।
ଋ॒ତଵୋ॒ ମାସା॑ ଅଦ୍ର୍ଧମା॒ସା ଭ॒ର୍ତାର॒ସ୍ତାନ୍. ଵଃ॑ ।
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଭ॒ର୍ତ୍ର୍ୟୌ॑ ତେ ଵା᳚ମ୍ । ପୌ॒ର୍ଣ॒ମା॒ସୀ ଭ॒ର୍ତ୍ର୍ୟ॑ସ୍ତା ଵଃ॑ । ରାଡ॑ସି ଭ॒ର୍ତ୍ରୀ ତାମ୍ । ଓଜୋ॑-ଽସି ଭ॒ର୍ତା ତମେକ॑ଵିଗ୍ମ୍ଶତିଃ ।
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଚତୁର୍ଭିରନୁଵାକୈ-ଶ୍ଚତସ୍ର ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତି
ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଅସୁ॑ରୋ ମ॒ହୋ ଦି॒ଵଃ ।
ତ୍ଵଗ୍ମ୍ ଶର୍ଧୋ॒ ମାରୁ॑ତ-ମ୍ପୃ॒କ୍ଷ ଈ॑ଶିଷେ ।
ତ୍ଵଂ-ଵାଁତୈ॑ରରୁ॒ଣୈର୍ୟା॑ସି ଶଙ୍ଗ॒ୟଃ ।
ତ୍ଵ-ମ୍ପୂ॒ଷା ଵି॑ଧ॒ତଃ ପା॑ସି॒ ନୁ ତ୍ମନା᳚ ।
ଦେଵା॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପ୍ରଥ॑ମା ଦ୍ଵି॒ତୀୟେ॑ଷୁ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଦ୍ଵିତୀ॑ୟା-ସ୍ତୃ॒ତୀୟେ॑ଷୁ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ତୃତୀ॑ୟା-ଶ୍ଚତୁ॒ର୍ଥେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥାଃ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମା-ଷ୍ଷ॒ଷ୍ଠେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ 22 ॥
ଷ॒ଷ୍ଠା-ସ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ମା ଅ॑ଷ୍ଟ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମା ନ॑ଵ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ନ॒ଵ॒ମା ଦ॑ଶ॒ମେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଦ॒ଶ॒ମା ଏ॑କାଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଏ॒କ॒ଦ॒ଶା ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶା-ସ୍ତ୍ର॑ୟୋଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ତ୍ର॒ୟୋ॒ଦ॒ଶା-ଶ୍ଚ॑ତୁର୍ଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଦ॒ଶାଃ ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦ॒ଶା-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ 23 ॥
ଷୋ॒ଡ॒ଶା-ସ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶା ଅ॑ଷ୍ଟାଦ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଦ॒ଶା ଏ॑କାନ୍ନଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଏ॒କା॒ନ୍ନ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଏ॑କଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଦ୍ଵା॑ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଦ୍ଵା॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ସ୍ତ୍ର॑ୟୋଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ତ୍ର॒ୟୋ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଶ୍ଚ॑ତୁର୍ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଚ॒ତୁ॒ର୍ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶାଃ ପ॑ଞ୍ଚଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ପ॒ଞ୍ଚ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା-ଷ୍ଷ॑ଡ୍ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ 24 ॥
ଷ॒ଡ୍ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା-ସ୍ସ॑ପ୍ତଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ସ॒ପ୍ତ॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଅ॑ଷ୍ଟାଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଏ॑କାନ୍ନତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଏ॒କା॒ନ୍ନ॒ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଏ॑କତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଏ॒କ॒ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ଦ୍ଵା᳚ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଦ୍ଵା॒ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶା ସ୍ତ୍ର॑ୟସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑
ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ।
ଦେଵା᳚ସ୍ତ୍ରିରେ-କାଦଶା॒ ସ୍ତ୍ରିସ୍ତ୍ର॑ୟସ୍ତ୍ରିଗ୍ମ୍ଶାଃ ।
ଉତ୍ତ॑ରେ ଭଵତ । ଉତ୍ତ॑ର ଵର୍ତ୍ମାନ॒ ଉତ୍ତ॑ର ସତ୍ଵାନଃ ।
ୟତ୍କା॑ମ ଇ॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॒ହୋମି॑ । ତନ୍ମେ॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧ୍ୟତାମ୍ ।
ଵ॒ୟଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ଵ॑-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 25 ॥
(ଷ॒ଷ୍ଠେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧଵଗ୍ମ୍ - ଷୋଡ॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧଵଗ୍ମ୍ - ଷଡ୍ଵି॒ଗ୍ମ୍॒ଶେଷୁ॑ ଶ୍ରୟଦ୍ଧ୍ଵ॒ - ମୁତ୍ତ॑ରସତ୍ଵାନଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଚତୁର୍ଭିରନୁଵାକୈ-ଶ୍ଚତସ୍ର ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତି
ଅଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ ସ॒ଜୋଷ॑ସା । ଇ॒ମା ଵ॑ର୍ଧନ୍ତୁ ଵା॒ଙ୍ଗିରଃ॑ । ଦ୍ୟୁ॒ମ୍ନୈ ର୍ଵାଜେ॑ଭି॒-ରାଗ॑ତମ୍ । ରାଜ୍ଞୀ॑ ଵି॒ରାଜ୍ଞୀ᳚ । ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞୀ᳚ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞୀ᳚ । ଅ॒ର୍ଚି-ଶ୍ଶୋ॒ଚିଃ । ତପୋ॒ ହରୋ॒ ଭାଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସୋମୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ।
ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପାଃ । ତେ ସର୍ଵେ॑ ସ॒ଙ୍ଗତ୍ୟ॑ । ଇ॒ଦ-ମ୍ମେ॒ ପ୍ରାଵ॑ତା॒ ଵଚଃ॑ । ଵ॒ୟଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ।
ଭୂ-ର୍ଭୁଵ॒ସ୍-ସ୍ଵ॑ସ୍ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 26 ॥
(ସ॒ଙ୍ଗତ୍ୟ॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଚତୁର୍ଭିରନୁଵାକୈ-ଶ୍ଚତସ୍ର ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତି
ଅନ୍ନ॑ପ॒ତେ ଽନ୍ନ॑ସ୍ୟ ନୋ ଦେହି । ଅ॒ନ॒ମୀ॒ଵସ୍ୟ॑ ଶୁ॒ଷ୍ମିଣଃ॑ । ପ୍ରପ୍ର॑ଦା॒ତାର॑ନ୍ତାରିଷଃ । ଊର୍ଜ॑-ନ୍ନୋ ଧେହି ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ । ଅଗ୍ନେ॑ ପୃଥିଵୀପତେ । ସୋମ॑ ଵୀରୁଧା-ମ୍ପତେ । ତ୍ଵଷ୍ଟ॑-ସ୍ସମିଧା-ମ୍ପତେ ।
ଵିଷ୍ଣ॑ଵାଶାନା-ମ୍ପତେ । ମିତ୍ର॑ ସତ୍ୟାନା-ମ୍ପତେ । ଵରୁ॑ଣ ଧର୍ମଣା-ମ୍ପତେ ॥ 27 ॥
ମ॒ରୁତୋ॑ ଗଣାନା-ମ୍ପତୟଃ । ରୁଦ୍ର॑ ପଶୂନା-ମ୍ପତେ । ଇନ୍ଦ୍ରୌ॑ଜସା-ମ୍ପତେ । ବୃହ॑ସ୍ପତେ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତେ ।
ଆ ରୁ॒ଚା ରୋ॑ଚେ॒-ଽହଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ୟମ୍ ।
ରୁ॒ଚା ରୁ॑ରୁଚେ॒-ରୋଚ॑ମାନଃ । ଅ॒ତୀତ୍ୟା॒ଦ-ସ୍ସ୍ଵ॑ରାଭ॑ରେ॒ହ । ତସ୍ମି॒ନ୍॒. ୟୋନୌ᳚ ପ୍ରଜ॒ନୌ ପ୍ରଜା॑ୟେୟ । ଵ॒ୟଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ ।
ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵ॑-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 28 ॥
[ଵରୁ॑ଣ ଧର୍ମଣା-ମ୍ପତେ॒ ସ୍ଵଃ॑ - ସ୍ଵାହା᳚ ] (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଚତୁର୍ଭିରନୁଵାକୈ-ଶ୍ଚତସ୍ର ଆହୁତୀର୍ଜୁହୋତି
ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧ॑-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଜି॒ହ୍ଵାଃ ।
ସ॒ପ୍ତର୍ଷ॑ୟ-ସ୍ସ॒ପ୍ତଧାମ॑ ପ୍ରି॒ୟାଣି॑ ।
ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରା॑ ଅନୁ ଵି॒ଦ୍ଵାନ୍ ।
ସ॒ପ୍ତ ୟୋନୀ॒-ରାପୃ॑ଣସ୍ଵା ଘୃ॒ତେନ॑ । ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିକ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି ର୍ଦେ॒ଵତା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୃଚ୍ଛତୁ । ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑
ଦି॒ଶୋ॑ ଽଭି॒ଦାସ॑ତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ଦିକ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ॥ 29 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ମ୍॒ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୃଚ୍ଛତୁ ।
ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑ ଦି॒ଶୋ॑ ଽଭି॒ଦାସ॑ତି । ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିକ୍ । ସୋମୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ । ସୋମ॒ଗ୍ମ୍॒ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୃଚ୍ଛତୁ । ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑ ଦି॒ଶୋ॑ ଽଭି॒ଦାସ॑ତି । ଉଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିକ୍ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵୌ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୃଚ୍ଛତୁ । ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑ ଦି॒ଶୋ॑ ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ॥ 30 ॥
ଊ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵା ଦିକ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ର୍ଦେ॒ଵତା᳚ ।
ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ଗ୍ମ୍॒ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୃଚ୍ଛତୁ । ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑ ଦି॒ଶୋ॑ ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ।
ଇ॒ୟନ୍ଦିକ୍ । ଅଦି॑ତି ର୍ଦେ॒ଵତା᳚ । ଅଦି॑ତି॒ଗ୍ମ୍ ॒ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵୀ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୃଚ୍ଛତୁ ।
ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑ ଦି॒ଶୋ॑ ଽଭି॒ଦାସ॑ତି ।
ପୁରୁ॑ଷୋ॒ ଦିକ୍ । ପୁରୁ॑ଷୋ ମେ॒ କାମା॒-ନ୍ଥ୍ସମ॑ର୍ଧୟତୁ ॥ 31 ॥
ଅ॒ନ୍ଧୋ ଜାଗୃ॑ଵିଃ ପ୍ରାଣ । ଅସା॒ଵେହି॑ । ବ॒ଧି॒ର ଆ᳚କ୍ରନ୍ଦୟିତ-ରପାନ । ଅସା॒ଵେହି॑ । ଉ॒ଷସ॑-ମୁଷସ-ମଶୀୟ । ଅ॒ହମସୋ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ରଶୀୟ ।
ଅ॒ହମସୋ॒ ଽପୋ॑ଶୀୟ । ଵ॒ୟଗ୍ଗ୍ ସ୍ୟା॑ମ॒ ପତ॑ୟୋ ରୟୀ॒ଣାମ୍ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵ॑-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 32 ॥
(ଦ॒କ୍ଷି॒ଣା ଦିଗିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ ସ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵୌ ଦେ॒ଵତା॑ନାମୃଚ୍ଛତୁ॒
ୟୋ ମୈ॒ତସ୍ୟୈ॑ ଦି॒ଶୋ॑-ଽଭି॒ଦା - ସ॑ତ୍ୟଦ୍ର୍ଧୟତୁ॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଉପସ୍ଥାନମ୍
ୟତ୍ତେ-ଽଚି॑ତଂ॒-ୟଁଦୁ॑ ଚି॒ତନ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ । ୟତ୍ତ॑ ଊ॒ନଂ-ୟଁଦୁ॒ ତେ-ଽତି॑ରିକ୍ତମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାସ୍ତ-ଦଙ୍ଗି॑ରସ-ଶ୍ଚିନ୍ଵନ୍ତୁ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ତେ ଦେ॒ଵାଶ୍ଚିତି॒-ମାପୂ॑ରୟନ୍ତୁ ।
ଚି॒ତଶ୍ଚାସି॒ ସଞ୍ଚି॑ତଶ୍ଚା-ସ୍ୟଗ୍ନେ । ଏ॒ତାଵା॒ଗ୍॒ଶ୍ଚାସି॒ ଭୂୟାଗ୍॑ଶ୍ଚାସ୍ୟଗ୍ନେ ॥ ଲୋ॒କ-ମ୍ପୃ॑ଣ ଚ୍ଛି॒ଦ୍ର-ମ୍ପୃ॑ଣ । ଅଥୋ॑ ସୀଦ ଶି॒ଵା ତ୍ଵମ୍ ।
ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ତ୍ଵା॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଅ॒ସ୍ମିନ୍. ୟୋନା॑ଵସୀଷଦନ୍ନ୍ ॥ 33 ॥
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥
ତା ଅ॑ସ୍ୟ॒ ସୂଦ॑ଦୋହସଃ ।
ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରୀଣନ୍ତି॒ ପୃଶ୍ନ॑ୟଃ ।
ଜନ୍ମ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵିଁଶଃ॑ ।
ତ୍ରି॒ଷ୍ଵା ରୋ॑ଚ॒ନେ ଦି॒ଵଃ ।
ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥
ଅଗ୍ନେ॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ମ୍ ଇ॒ହାଵ॑ହ । ଜ॒ଜ୍ଞା॒ନୋ ଵୃ॒କ୍ତ ବ॑ର୍ହିଷେ । ଅସି॒ ହୋତା॑ ନ॒ ଈଡ୍ୟଃ॑ ॥
ଅଗ॑ନ୍ମ ମ॒ହା ମନ॑ସା॒ ୟଵି॑ଷ୍ଠମ୍ ॥ 34 ॥
ୟୋ ଦୀ॒ଦାୟ॒ ସମି॑ଦ୍ଧ॒-ସ୍ସ୍ଵେ ଦୁ॑ରୋ॒ଣେ । ଚି॒ତ୍ରଭା॑ନୂ॒ ରୋଦ॑ସୀ ଅ॒ନ୍ତରୁ॒ର୍ଵୀ ।
ସ୍ଵା॑ହୁତଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵତଃ॑ ପ୍ର॒ତ୍ୟଞ୍ଚ᳚ମ୍ ॥ ମେ॒ଧା॒କା॒ରଂ-ଵିଁ॒ଦଥ॑ସ୍ୟ ପ୍ର॒ସାଧ॑ନମ୍ ।
ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ହୋତା॑ର-ମ୍ପରି॒ଭୂତ॑ମ-ମ୍ମ॒ତିମ୍ । ତ୍ଵାମର୍ଭ॑ସ୍ୟ ହ॒ଵିଷ॑-ସ୍ସମା॒ନମିତ୍ ।
ତ୍ଵା-ମ୍ମ॒ହୋ ଵୃ॑ଣତେ॒ ନରୋ॒ ନାନ୍ୟନ୍-ତ୍ଵତ୍ ॥ ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଵତ୍ତ୍ଵା॒ ନିଧୀ॑ମହି ।
ମ॒ନୁ॒ଷ୍ଵ-ଥ୍ସମି॑ଧୀମହି ।
ଅଗ୍ନେ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଵ-ଦ॑ଙ୍ଗିରଃ ॥ 35 ॥
ଦେ॒ଵା-ନ୍ଦେ॑ଵାୟ॒ତେ ୟ॑ଜ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହି ଵା॒ଜିନଂ॑-ଵିଁ॒ଶେ । ଦଦା॑ତି ଵି॒ଶ୍ଵଚ॑ର୍ଷଣିଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନୀ ରା॒ୟେ ସ୍ଵା॒ଭୁଵ᳚ମ୍ । ସ ପ୍ରୀ॒ତୋ ୟା॑ତି॒ ଵାର୍ୟ᳚ମ୍ । ଇଷଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ୟ॒ ଆଭ॑ର ॥
ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଦି॒ଵି ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ୟାମ୍ । ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଵିଶ୍ଵା॒ ଓଷ॑ଧୀ॒-ରାଵି॑ଵେଶ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର-ସ୍ସହ॑ସା ପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିଃ ।
ସ ନୋ॒ ଦିଵା॒ ସ ରି॒ଷଃ ପା॑ତୁ॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ ॥ 36 ॥
[ଅ॒ସୀ॒ଷ॒ଦ॒ନ୍॒. - ୟଵି॑ଷ୍ଠ - ମଙ୍ଗିରୋ॒ - ନକ୍ତଂ᳚ ] (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ନାଚିକେତବ୍ରାହ୍ମଣ-ନ୍ତତ୍ର ଆଗ୍ନିଦେଵତୋପାସନମ୍
ଅ॒ୟଂ-ଵାଁଵ ୟଃ ପଵ॑ତେ । ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି ନା॑ର୍ଚିକେ॒ତଃ ।
ସ ୟ-ତ୍ପ୍ରା-ମ୍ପଵ॑ତେ । ତଦ॑ସ୍ୟ॒ ଶିରଃ॑ । ଅଥ॒ ୟ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା । ସ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷଃ ।
ଅଥ॒ ୟ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ୟକ୍ । ତ-ତ୍ପୁଚ୍ଛ᳚ମ୍ । ୟ ଦୁଦଙ୍ଙ୍॑ ।
ସ ଉତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷଃ ॥ 37 ॥
ଅଥ॒ ୟ-ଥ୍ସଂ॒ଵାଁତି॑ । ତଦ॑ସ୍ୟ ସ॒ମଞ୍ଚ॑ନ-ଞ୍ଚ ପ୍ର॒ସାର॑ଣ-ଞ୍ଚ । ଅଥୋ॑ ସ॒ପନ୍ଦେ॒ଵାସ୍ୟ॒ ସା ॥ ସଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ମୈ॒ ସ କାମଃ॑ ପଦ୍ୟତେ ।
ୟ-ତ୍କା॑ମୋ॒ ୟଜ॑ତେ । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ।
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ୟୋ ହ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ ର୍ନା॑ଚିକେ॒ତସ୍ୟା॒ୟତ॑ନ-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॑ । ଆ॒ୟତ॑ନଵା-ନ୍ଭଵତି । ଗଚ୍ଛ॑ତି ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାମ୍ ॥ 38 ॥
ହିର॑ଣ୍ୟଂ॒-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନେ ର୍ନା॑ଚିକେ॒ତସ୍ୟା॒ୟତ॑ନ-ମ୍ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠା । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ଆ॒ୟତ॑ନଵା-ନ୍ଭଵତି । ଗଚ୍ଛ॑ତି ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାମ୍ ॥
ୟୋ ହ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ ର୍ନା॑ଚିକେ॒ତସ୍ୟ॒ ଶରୀ॑ରଂ॒-ଵେଁଦ॑ ।
ସ ଶ॑ରୀର ଏ॒ଵ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ।
ହିର॑ଣ୍ୟଂ॒-ଵାଁ ଅ॒ଗ୍ନେ ର୍ନା॑ଚିକେ॒ତସ୍ୟ॒ ଶରୀ॑ରମ୍ ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଶ॑ରୀର ଏ॒ଵ ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ ଅଥୋ॒ ୟଥା॑ ରୁ॒କ୍ମ ଉତ୍-ତ॑ପ୍ତୋ
ଭା॒ୟ୍ୟାତ୍ ॥ 39 ॥
ଏ॒ଵମେ॒ଵ ସ ତେଜ॑ସା॒ ୟଶ॑ସା ।
ଅ॒ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଲୋ॒କେ॑-ଽମୁଷ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ ଭାତି ॥
ଉ॒ରଵୋ॑ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ତେ ଲୋ॒କାଃ ।
ୟେ-ଽଵ॑ରେଣାଦି॒ତ୍ୟମ୍ । ଅଥ॑ ହୈ॒ତେ ଵରୀ॑ୟାଗ୍ମ୍ସୋ ଲୋ॒କାଃ । ୟେ ପରେ॑ଣାଦି॒ତ୍ୟମ୍ । ଅନ୍ତ॑ଵନ୍ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵା ଏ॒ଷ କ୍ଷ॒ୟ୍ୟଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି ।
ୟୋ-ଽଵ॑ରେଣାଦି॒ତ୍ୟମ୍ ।
ଅଥ॑ ହୈ॒ଷୋ॑-ଽନ॒ନ୍ତ-ମ॑ପା॒ର-ମ॑କ୍ଷ॒ୟ୍ୟଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟଃ ପରେ॑ଣାଦି॒ତ୍ୟମ୍ ॥ 40 ॥
ଅ॒ନ॒ନ୍ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵା ଅ॑ପା॒ର-ମ॑କ୍ଷ॒ୟ୍ୟଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ।
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ଅଥୋ॒ ୟଥା॒ ରଥେ॒ ତିଷ୍ଠ॒-ନ୍ପକ୍ଷ॑ସୀ ପର୍ୟା॒-ଵର୍ତ॑ମାନେ ପ୍ର॒ତ୍ୟପେ᳚କ୍ଷତେ ।
ଏ॒ଵ-ମ॑ହୋରା॒ତ୍ରେ ପ୍ର॒ତ୍ୟପେ᳚କ୍ଷତେ ।
ନାସ୍ୟା॑-ହୋରା॒ତ୍ରେ ଲୋ॒କମା᳚ପ୍ନୁତଃ ।
ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚି॒କେତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ।
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 41 ॥
(ଉତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷୋ - ଗଚ୍ଛ॑ତି ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଂ - ଭା॒ୟ୍ୟା--ଦ୍ୟଃ ପରେ॑ଣାଦି॒ତ୍ୟ - +ମ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ନାଚିକେତୋପାଖ୍ୟାନମ୍
ଉ॒ଶନ୍. ହ॒ ଵୈ ଵା॑ଜଶ୍ରଵ॒ସ-ସ୍ସ॑ର୍ଵଵେଦ॒ସ-ନ୍ଦ॑ଦୌ । ତସ୍ୟ॑ ହ॒ ନଚି॑କେତା॒ ନାମ॑ ପୁ॒ତ୍ର ଆ॑ସ । ତଗ୍ମ୍ ହ॑ କୁମା॒ରଗ୍ମ୍ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଦକ୍ଷି॑ଣାସୁ ନୀ॒ୟମା॑ନାସୁ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା ଽଽଵି॑ଵେଶ । ସ ହୋ॑ଵାଚ ।
ତତ॒ କସ୍ମୈ॒ ମା-ନ୍ଦା᳚ସ୍ୟ॒ସୀତି॑ । ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॑-ନ୍ତୃ॒ତୀୟ᳚ମ୍ ॥ ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ପରୀ॑ତ ଉଵାଚ ।
ମୃ॒ତ୍ୟଵେ᳚ ତ୍ଵା ଦଦା॒ମୀତି॑ ॥ ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ସ୍ମୋତ୍ଥି॑ତଂ॒-ଵାଁଗ॒ଭିଵ॑ଦତି ॥ 42 ॥
ଗୌତ॑ମ କୁମା॒ରମିତି॑ । ସ ହୋ॑ଵାଚ । ପରେ॑ହି ମୃ॒ତ୍ୟୋ ର୍ଗୃ॒ହାନ୍ । ମୃ॒ତ୍ୟଵେ॒ ଵୈ ତ୍ଵା॑-ଽଦା॒-ମିତି॑ ॥ ତଂ-ଵୈଁ ପ୍ର॒ଵସ॑ନ୍ତ-ଙ୍ଗ॒ନ୍ତାସୀତି॑ ହୋଵାଚ । ତସ୍ୟ॑ ସ୍ମ ତି॒ସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀ॒-ରନା᳚ଶ୍ଵା-ନ୍ଗୃ॒ହେ ଵ॑ସତାତ୍ । ସ ୟଦି॑ ତ୍ଵା ପୃ॒ଚ୍ଛେତ୍ । କୁମା॑ର॒ କତି॒ ରାତ୍ରୀ॑-ରଵାଥ୍ସୀ॒-ରିତି॑ । ତି॒ସ୍ର ଇତି॒ ପ୍ରତି॑ ବ୍ରୂତାତ୍ । କି-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମାଗ୍ମ୍ ରାତ୍ରି॑-ମାଶ୍ଞା॒ ଇତି॑ ॥ 43 ॥
ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତ॒ ଇତି॑ । କି-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟା॒-ମିତି॑ । ପ॒ଶୂଗ୍ସ୍ତ॒ ଇତି॑ ।
କି-ନ୍ତୃ॒ତୀୟା॒-ମିତି॑ । ସା॒ଧୁ॒କୃ॒ତ୍ୟା-ନ୍ତ॒ ଇତି॑ ॥ ତଂ-ଵୈଁ ପ୍ର॒ଵସ॑ନ୍ତ-ଞ୍ଜଗାମ । ତସ୍ୟ॑ ହ ତି॒ସ୍ରୋ ରାତ୍ରୀ॒-ରନା᳚ଶ୍ଵା-ନ୍ଗୃ॒ହ ଉ॑ଵାସ । ତମା॒ଗତ୍ୟ॑ ପପ୍ରଚ୍ଛ ।
କୁମା॑ର॒ କତି॒ ରାତ୍ରୀ॑-ରଵାଥ୍ସୀ॒-ରିତି॑ । ତି॒ସ୍ର ଇତି॒ ପ୍ରତ୍ୟୁ॑ଵାଚ ॥ 44 ॥
କି-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମାଗ୍ମ୍ ରାତ୍ରି॑-ମାଶ୍ଞା॒ ଇତି॑ । ପ୍ର॒ଜା-ନ୍ତ॒ ଇତି॑ । କି-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟା॒-ମିତି॑ । ପ॒ଶୂଗ୍ସ୍ତ॒ ଇତି॑ । କି-ନ୍ତୃ॒ତୀୟା॒-ମିତି॑ । ସା॒ଧୁ॒କୃ॒ତ୍ୟା-ନ୍ତ॒ ଇତି॑ ॥ ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ଭଗଵ॒ ଇତି॑ ହୋଵାଚ । ଵରଂ॑-ଵୃଁଣୀ॒ଷ୍ଵେତି॑ ॥ ପି॒ତର॑ମେ॒ଵ ଜୀଵ॑ନ୍ନୟା॒ନୀତି॑ ॥
ଦ୍ଵି॒ତୀୟଂ॑-ଵୃଁଣୀ॒ଷ୍ଵେତି॑ ॥ 45 ॥
ଇ॒ଷ୍ଟା॒ପୂ॒ର୍ତୟୋ॒ ର୍ମେ ଽକ୍ଷି॑ତି-ମ୍ବ୍ରୂ॒ହୀତି॑ ହୋଵାଚ ।
ତସ୍ମୈ॑ ହୈ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ମୁ॑ଵାଚ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ତସ୍ୟେ᳚-ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତେ ନା କ୍ଷୀ॑ୟେତେ ॥
ନାସ୍ୟେ᳚ଷ୍ଟା-ପୂ॒ର୍ତେ କ୍ଷୀ॑ୟେତେ । ୟୋ-ଽ᳚ଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ତୃ॒ତୀୟଂ॑-ଵୃଁଣୀ॒ଷ୍ଵେତି॑ । ପୁ॒ନ॒ ମୃ॒ର୍ତ୍ୟୋ ର୍ମେ ଽପ॑ଜିତି-ମ୍ବ୍ରୂ॒ହୀତି॑ ହୋଵାଚ । ତସ୍ମୈ॑ ହୈ॒ତମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ମୁ॑ଵାଚ । ତତୋ॒ ଵୈ ସୋ-ଽପ॑ ପୁନ ର୍ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ମ॑ଜୟତ୍ ॥ 46 ॥
ଅପ॑ ପୁନ ର୍ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟୋ-ଽ᳚ଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ॥ ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ ର୍ଵୈ ପ୍ର॒ଜାକା॑ମ॒-ସ୍ତପୋ॑-ଽତପ୍ୟତ ।
ସ ହିର॑ଣ୍ୟ॒-ମୁଦା᳚ସ୍ୟତ୍ । ତ-ଦ॒ଗ୍ନୌ ପ୍ରାସ୍ୟ॑ତ୍ ।
ତ-ଦ॑ସ୍ମୈ॒ ନାଚ୍ଛ॑ଦୟତ୍ । ତ-ଦ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟ॒-ମ୍ପ୍ରାସ୍ୟ॑ତ୍ । ତ-ଦ॑ସ୍ମୈ॒ ନୈ ଵାଚ୍ଛ॑ଦୟତ୍ । ତ-ତ୍ତୃ॒ତୀୟ॒-ମ୍ପ୍ରାସ୍ୟ॑ତ୍ ॥ 47 ॥
ତ-ଦ॑ସ୍ମୈ॒ ନୈ ଵାଚ୍ଛ॑ଦୟତ୍ । ତ-ଦା॒ତ୍ମ-ନ୍ନେ॒ଵ ହୃ॑ଦ॒ୟ୍ୟେ᳚-ଽଗ୍ନୌ ଵୈ᳚ଶ୍ଵାନ॒ରେ ପ୍ରାସ୍ୟ॑ତ୍ ।
ତ-ଦ॑ସ୍ମା ଅଚ୍ଛଦୟତ୍ । ତସ୍ମା॒ଦ୍ଧିର॑ଣ୍ୟ॒-ଙ୍କନି॑ଷ୍ଠ॒-ନ୍ଧନା॑ନାମ୍ । ଭୁ॒ଞ୍ଜ-ତ୍ପ୍ରି॒ୟତ॑ମମ୍ । ହୃ॒ଦ॒ୟ॒ଜଗ୍ମ୍ ହି । ସ ଵୈ ତମେ॒ଵ ନାଵି॑ନ୍ଦତ୍ ।
ୟସ୍ମୈ॒ ତା-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒-ମନେ᳚ଷ୍ୟତ୍ ।
ତାଗ୍ ସ୍ଵାୟୈ॒ଵ ହସ୍ତା॑ୟ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣାୟାନୟତ୍ ।
ତା-ମ୍ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ ॥ 48 ॥
ଦକ୍ଷା॑ୟ ତ୍ଵା॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ମୀତି॑ ।
ସୋ॑ ଽଦକ୍ଷତ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଗୃହ୍ୟ॑ ।
ଦକ୍ଷ॑ତେ ହ॒ ଵୈ ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଗୃହ୍ୟ॑ ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଏ॒ତଦ୍ଧ॑ ସ୍ମ॒ ଵୈ ତ-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ଵାଗ୍ମ୍ସୋ॑ ଵାଜଶ୍ରଵ॒ସା ଗୋତ॑ମାଃ ।
ଅପ୍ୟ॑ନୂଦେ॒ଶ୍ୟା᳚-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣନ୍ତି ।
ଉ॒ଭୟେ॑ନ ଵ॒ୟ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷିଷ୍ୟାମହ ଏ॒ଵ ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଗୃହ୍ୟେତି॑ ।
ତେ॑ ଽଦକ୍ଷନ୍ତ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଗୃହ୍ୟ॑ ।
ଦକ୍ଷ॑ତେ ହ॒ ଵୈ ଦକ୍ଷି॑ଣା-ମ୍ପ୍ରତି॒ଗୃହ୍ୟ॑ ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ପ୍ର ହା॒ନ୍ୟଂ-ଵ୍ଲୀଁ॑ନାତି ॥ 49 ॥
(ଵ॒ଦ॒ - ତ୍ୟା॒ଶ୍ନା॒ ଇତ୍ - ୟୁ॑ଵାଚ - ଦ୍ଵି॒ତୀୟଂ॑-ଵୃଁଣୀ॒ଷ୍ଵେ - ତ୍ୟ॑ଜୟତ୍ - ତୃ॒ତୀୟ॒-ମ୍ପ୍ରାସ୍ୟ॑ - ଦଗୃହ୍ଣା॒--ଦ୍ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦୈକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଚୟନପ୍ରୟୋଗଃ
ତଗ୍ମ୍ ହୈ॒ତ-ମେକେ॑ ପଶୁବ॒ନ୍ଧ ଏ॒ଵୋତ୍ତ॑ରଵେ॒ଦ୍ୟା-ଞ୍ଚି॑ନ୍ଵତେ । ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ଵେ॒ଦିସ॑ମ୍ମିତ ଏ॒ଷୋ᳚-ଽଗ୍ନିରିତି॒ ଵଦ॑ନ୍ତଃ । ତନ୍ନ ତଥା॑ କୁ॒ର୍ୟାତ୍ । ଏ॒ତ-ମ॒ଗ୍ନି-ଙ୍କାମେ॑ନ॒ ଵ୍ୟ॑ର୍ଧୟେତ୍ । ସ ଏ॑ନ॒-ଙ୍କାମେ॑ନ॒ ଵ୍ୟୃ॑ଦ୍ଧଃ । କାମେ॑ନ॒ ଵ୍ୟ॑ର୍ଧୟେତ୍ ।
ସୌ॒ମ୍ୟେ ଵାଵୈ ନ॑ମଧ୍ଵ॒ରେ ଚି॑ନ୍ଵୀ॒ତ ।
ୟତ୍ର॑ ଵା॒ ଭୂୟି॑ଷ୍ଠା॒ ଆହୁ॑ତୟୋ ହୂ॒ୟେରନ୍ନ୍॑ ।
ଏ॒ତ-ମ॒ଗ୍ନି-ଙ୍କାମେ॑ନ॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି । ସ ଏ॑ନ॒-ଙ୍କାମେ॑ନ॒ ସମୃ॑ଦ୍ଧଃ ॥ 50 ॥
କାମେ॑ନ॒ ସମ॑ର୍ଧୟତି ॥ ଅଥ॑ ହୈନ-ମ୍ପୁ॒ରର୍ଷ॑ୟଃ । ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ଵେ॒ଦ୍ୟା-ମେ॒ଵ ସ॒ତ୍ରିୟ॑-ମଚିନ୍ଵତ । ତତୋ॒ ଵୈ ତେ-ଽଵି॑ନ୍ଦନ୍ତ ପ୍ର॒ଜାମ୍ ।
ଅ॒ଭି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॑ଜୟନ୍ନ୍ ।
ଵି॒ନ୍ଦତ॑ ଏ॒ଵ ପ॒ଜାମ୍ । ଅ॒ଭି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ।
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅଥ॑ ହୈନଂ-ଵାଁ॒ୟୁର୍-ଋଦ୍ଧି॑କାମଃ ॥ 51 ॥
ୟ॒ଥା॒ନ୍ୟୁ॒ପ୍ତ-ମେ॒ଵୋପ॑ଦଧେ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ସ ଏ॒ତା-ମୃଦ୍ଧି॑-ମାଦ୍ର୍ଧ୍ନୋତ୍ ।
ୟାମି॒ଦଂ-ଵାଁ॒ୟୁର୍-ଋ॒ଦ୍ଧଃ ।
ଏ॒ତା-ମୃଦ୍ଧି॑-ମୃଦ୍ଧ୍ନୋତି ।
ୟାମି॒ଦଂ-ଵାଁ॒ୟୁର୍-ଋ॒ଦ୍ଧଃ ।
ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ।
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅଥ॑ ହୈନ-ଙ୍ଗୋବ॒ଲୋ ଵାର୍ଷ୍ଣଃ॑ ପ॒ଶୁକା॑ମଃ । ପାଙ୍କ୍ତ॑ମେ॒ଵ ଚି॑କ୍ୟେ । ପଞ୍ଚ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 52 ॥
ପଞ୍ଚ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ପଞ୍ଚୋ᳚ତ୍ତର॒ତଃ । ଏକା॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ ।
ତତୋ॒ ଵୈ ସ ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପ୍ରାପ୍ନୋ᳚ତ୍ ।
ପ୍ର ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନା᳚ପ୍ନୋତି ।
ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅଥ॑ ହୈନ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ ର୍ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ॑କାମୋ॒ ୟଶ॑ସ୍କାମଃ ପ୍ର॒ଜନ॑ନକାମଃ ।
ତ୍ରି॒ଵୃତ॑ମେ॒ଵ ଚି॑କ୍ୟେ ॥ 53 ॥
ସ॒ପ୍ତ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍ । ତି॒ସ୍ରୋ ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ତି॒ସ୍ର ଉ॑ତ୍ତର॒ତଃ । ଏକା॒-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ର ୟଶୋ॒ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ॑-ମାପ୍ନୋତ୍ ।
ଏ॒ତା-ମ୍ପ୍ରଜା॑ତି॒-ମ୍ପ୍ରାଜା॑ୟତ । ୟାମି॒ଦ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ତ୍ରି॒ଵୃ-ଦ୍ଵୈ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ᳚ମ୍ । ମା॒ତା ପି॒ତା ପୁ॒ତ୍ରଃ ॥ 54 ॥
ତ୍ରି॒ଵୃ-ତ୍ପ୍ର॒ଜନ॑ନମ୍ । ଉ॒ପସ୍ଥୋ॒ ୟୋନି॑ ର୍ମଦ୍ଧ୍ୟ॒ମା । ପ୍ରୟଶୋ॒ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ॑-ମାପ୍ନୋତି । ଏ॒ତା-ମ୍ପ୍ର॑ଜାତି॒-ମ୍ପ୍ରଜା॑ୟତେ । ୟାମି॒ଦ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ର॒ଜାୟ॑ନ୍ତେ । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ୟ ଉ॑ ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅଥ॑ ହୈନ॒-ମିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ॑କାମଃ ।
ଊ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵା ଏ॒ଵୋପ॑ଦଧେ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ॑-ମଗଚ୍ଛତ୍ ॥ 55 ॥
ଜ୍ୟୈଷ୍ଠ୍ୟ॑-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅଥ॑ ହୈନ-ମ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗକା॑ମଃ ।
ପ୍ରାଚୀ॑ରେ॒ଵୋପ॑ଦଧେ । ତତୋ॒ ଵୈ ସୋ॑-ଽଭି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॑ଜୟତ୍ । ଅ॒ଭି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ।
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସ ୟଦୀ॒ଚ୍ଛେତ୍ ॥ 56 ॥
ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵୀ ୟ॑ଶ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ସ୍ୟା॒ମିତି॑ । ପ୍ରାଂଆ ହୋତୁ॒ର୍ଧିଷ୍ଣ୍ୟା॒-ଦୁଥ୍ସ॑ର୍ପେତ୍ ।
ୟେୟ-ମ୍ପ୍ରାଗା॒-ଦ୍ୟଶ॑ସ୍ଵତୀ । ସା ମା॒ ପ୍ରୋର୍ଣୋ॑ତୁ ।
ତେଜ॑ସା॒ ୟଶ॑ସା ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସେନେତି॑ ।
ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵ୍ୟେ॑ଵ ୟ॑ଶ॒ସ୍ଵୀ ବ୍ର॑ହ୍ମଵର୍ଚ॒ସୀ ଭ॑ଵତି ॥ ଅଥ॒ ୟଦୀ॒ଚ୍ଛେତ୍ । ଭୂୟି॑ଷ୍ଠ-ମ୍ମେ॒ ଶ୍ରଦ୍ଦ॑ଧୀରନ୍ନ୍ । ଭୂୟି॑ଷ୍ଠା॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ନୟେୟୁ॒ରିତି॑ ।
ଦକ୍ଷି॑ଣାସୁ ନୀ॒ୟମା॑ନାସୁ॒ ପ୍ରାଚ୍ୟେହି॒ ପ୍ରାଚ୍ୟେ॒ହୀତି॒ ପ୍ରାଚୀ॑ ଜୁଷା॒ଣା ଵେତ୍ଵାଜ୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ସ୍ଵାହେତି॑ ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑-ପ॒ହତ୍ୟା॑ ହଵ॒ନୀୟେ॑ ଜୁହୁୟାତ୍ ॥ 57 ॥
ଭୂୟି॑ଷ୍ଠ-ମେ॒ଵାସ୍ମୈ॒ ଶ୍ରଦ୍ଦ॑ଧତେ । ଭୂୟି॑ଷ୍ଠା॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା ନୟନ୍ତି ॥ ପୁରୀ॑ଷ-ମୁପ॒ଧାୟ॑ । ଚି॒ତି॒-କ୍ଲୃ॒ପ୍ତିଭି॑-ରଭି॒ମୃଶ୍ୟ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି-ମ୍ପ୍ର॒ଣୀୟୋ॑ପସମା॒ଧାୟ॑ । ଚତ॑ସ୍ର ଏ॒ତା ଆହୁ॑ତୀ ର୍ଜୁହୋତି । ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନେ ରୁ॒ଦ୍ର ଇତି॑ ଶତରୁ॒ଦ୍ରୀୟ॑ସ୍ୟ ରୂ॒ପମ୍ ।
ଅଗ୍ନା॑-ଵିଷ୍ଣୂ॒ ଇତି॑ ଵସୋ॒ଦ୍ର୍ଧାରା॑ୟାଃ । ଅନ୍ନ॑ପତ॒ ଇତ୍ୟ॑ନ୍ନ ହୋ॒ମଃ । ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ସ॒ମିଧ॑-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଜି॒ହ୍ଵା ଇତି॑ ଵିଶ୍ଵ॒ପ୍ରୀଃ ॥ 58 ॥
[ସମୃ॑ଦ୍ଧ॒ - ଋଦ୍ଧି॑କାମଃ - ପ॒ରସ୍ତା᳚ଚ୍ - ଚିକ୍ୟେ - ପୁ॒ତ୍ରୋ॑ - ଽଗଚ୍ଛ - ଦି॒ଚ୍ଛେ - ଜ୍ଜୁ॑ହୁୟା-ଦ୍- ଵିଶ୍ଵ॒ପ୍ରିଃ ] (ଅ. 9)
(ପୁରର୍ଷ॑ୟୋ ଵା॒ୟୁ-ର୍ଗୋ॑ବ॒ଲ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ସ୍ତ୍ରି॒ଵୃଦିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଽସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ସ୍ସ ୟଦୀ॒ଚ୍ଛେତ୍ )
ଅନୁଵାକଂ 10 - ତତ୍ପ୍ରଶଂସା
ୟା-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମା-ମିଷ୍ଟ॑କା-ମୁପ॒ଦଧା॑ତି । ଇ॒ମ-ନ୍ତୟା॑ ଲୋ॒କ-ମ॒ଭି ଜ॑ୟତି ।
ଅଥୋ॒ ୟା ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ।
ତାସା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି । ୟା-ନ୍ଦ୍ଵି॒ତୀୟା॑-ମୁପ॒ଦଧା॑ତି ।
ଅ॒ନ୍ତ॒ରି॒କ୍ଷ॒ଲୋ॒କ-ନ୍ତୟା॒-ଽଭି ଜୟ॑ତି । ଅଥୋ॒ ୟା ଅ॑ନ୍ତରିକ୍ଷ ଲୋ॒କେ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ।
ତାସା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ।
ୟା-ନ୍ତୃ॒ତୀୟା॑-ମୁପ॒ଦଧା॑ତି ।
ଅ॒ମୁ-ନ୍ତୟା॑ ଲୋ॒କ-ମ॒ଭିଜ॑ୟତି ॥ 59 ॥
ଅଥୋ॒ ୟା ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ।
ତାସା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ।
ଅଥୋ॒ ୟା ଅ॒ମୂରିତ॑ରା ଅ॒ଷ୍ଟାଦ॑ଶ ।
ୟ ଏ॒ଵାମୀ ଉ॒ରଵ॑ଶ୍ଚ॒ ଵରୀ॑ୟାଗ୍ମ୍ସଶ୍ଚ ଲୋ॒କାଃ ।
ତାନେ॒ଵ ତାଭି॑-ର॒ଭିଜ॑ୟତି ॥ କା॒ମ॒ଚାରୋ॑ ହ॒ ଵା ଅ॑ସ୍ୟୋ॒ରୁଷୁ॑ ଚ॒ ଵରୀ॑ୟସ୍ସୁ ଚ ଲୋ॒କେଷୁ॑ ଭଵତି ।
ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି ନା॑ର୍ଚିକେ॒ତଃ । ତସ୍ୟ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରଃ॑ ॥ 60 ॥
ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷଃ । ଵ॒ର୍॒ଷା ଉତ୍ତ॑ରଃ । ଶ॒ର-ତ୍ପୁଚ୍ଛ᳚ମ୍ । ମାସାଃ᳚ କର୍ମକା॒ରାଃ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ଶ॑ତରୁ॒ଦ୍ରୀୟ᳚ମ୍ । ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॒ ଵସୋ॒ଦ୍ର୍ଧାରା᳚ ।
ୟଥା॒ ଵୈ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॒-ସ୍ସୁଵୃ॑ଷ୍ଟଂ-ଵୃଁ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ।
ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟ॒-ସ୍ସର୍ଵା॒ନ୍ କାମା᳚ନ୍-ଥ୍ସମ୍ପୂ॒ରୟ॑ତି ।
ଏ॒ଵ-ମେ॒ଵ ସ ତସ୍ୟ॒ ସର୍ଵା॒ନ୍ କାମା॒ନ୍-ଥ୍ସମ୍ପୂ॑ରୟତି । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ ॥ 61 ॥
ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ ଵା ଅ॒ଗ୍ନି ର୍ନା॑ଚିକେ॒ତଃ । ତସ୍ୟ॑ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରଃ॑ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷଃ ।
ଵ॒ର୍॒ଷାଃ ପୁଚ୍ଛ᳚ମ୍ । ଶ॒ରଦୁତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷଃ । ହେ॒ମ॒ନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ୟ᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ର୍ଵ॒ପ॒କ୍ଷାଶ୍ଚିତ॑ୟଃ । ଅ॒ପ॒ର॒ପ॒କ୍ଷାଃ ପୁରୀ॑ଷମ୍ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଣୀଷ୍ଟ॑କାଃ ।
ଏ॒ଷ ଵାଵ ସୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର॑ଗ୍ନି॒ମୟଃ॑ ପୁନର୍ଣ॒ଵଃ ।
ଅ॒ଗ୍ନି॒ମୟୋ॑ ହ॒ ଵୈ ପୁ॑ନର୍ଣ॒ଵୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମେ॑ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟମ୍ । ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନା॑ଚିକେ॒ତ-ଞ୍ଚି॑ନୁ॒ତେ । ୟ ଉ॑ ଚୈନ-ମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 62 ॥
ଅ॒ମୁ-ନ୍ତୟା॑ ଲୋ॒କମ॒ଭିଜ॑ୟତି॒ - ଶିର॑ - ଶ୍ଚିନୁ॒ତ - ଇଷ୍ଟ॑କା॒-ଷ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 10)
(ଲୋ॒କ - ସ୍ତ୍ଵମ॒ଗ୍ନେ - ଽଗ୍ନା॑ଵିଷ୍ଣୂ॒ - ଅନ୍ନ॑ପତେ - ସ॒ପ୍ତ ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ - ୟତ୍ତେ ଽଚି॑ତମ॒ - ୟଂ-ଵାଁ - ଵୋଶନ୍. ହ॒ ଵୈ - ତଗ୍ମ୍ ହୈ॒ତଂ - ଁୟା-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମାମିଷ୍ଟ॑କା॒-ନ୍ଦଶ॑)
(ଲୋ॒କ - ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟ - ଓଜୋ᳚ - ଽସ୍ୟୂ॒ଦ୍ର୍ଧ୍ଵା ଦିଗ॑ - ନ॒ନ୍ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵୈ - କାମେ॑ନ - ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦ୍ଵିଷ॑ଷ୍ଟିଃ)
(ଲୋ॒କୋ - ଵେଦ॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ ତୈତ୍ତରୀୟ ୟଜୁବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକେ ଦ୍ଵିତୀୟଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++++++++
