କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ସାଵିତ୍ରଚୟନମ୍
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନଂ॑-ଵିଁ॒ଜ୍ଞାନ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜ୍ଞାନ॑-ଞ୍ଜା॒ନଦ॑ଭିଜା॒ନତ୍ । ସ॒କଂଲ୍ପଁ॑ମାନ-ମ୍ପ୍ର॒କଲ୍ପ॑ମାନ-ମୁପ॒କଲ୍ପ॑ମାନ॒-ମୁପ॑କ୍ଲୃପ୍ତ-ଙ୍କ୍ଲୃ॒ପ୍ତମ୍ ।
ଶ୍ରେୟୋ॒ ଵସୀ॑ୟ ଆ॒ୟଥ୍ସମ୍ଭୂ॑ତ-ମ୍ଭୂ॒ତମ୍ ॥
ଚି॒ତ୍ରଃ କେ॒ତୁଃ ପ୍ର॒ଭାନା॒ଭାନ୍-ଥ୍ସ॒ଭାନ୍ନ୍ ।
ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍ମା॒ଗ୍॒-ସ୍ତେଜ॑ସ୍ଵାନା॒ତପ॒ଗ୍ଗ୍॒-ସ୍ତପ॑ନ୍ନଭି॒ତପନ୍ନ୍॑ ।
ରୋ॒ଚ॒ନୋ ରୋଚ॑ମାନଃ-ଶୋଭ॒ନଃ-ଶୋଭ॑ମାନଃ କ॒ଲ୍ୟାଣଃ॑ ॥ ଦର୍ଶା॑ ଦୃ॒ଷ୍ଟା ଦ॑ର୍ଶ॒ତା ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପା ସୁଦର୍ଶ॒ନା । ଆ॒ପ୍ୟାୟ॑ମାନା॒ ପ୍ୟାୟ॑ମାନା॒-ପ୍ୟାୟା॑ ସୂ॒ନୃତେରା᳚ ।
ଆ॒ପୂର୍ୟ॑ମାଣା॒ ପୂର୍ୟ॑ମାଣା ପୂ॒ରୟ॑ନ୍ତୀ ପୂ॒ର୍ଣା ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ॥ ଦା॒ତା ପ୍ର॑ଦା॒ତା-ଽଽନ॒ନ୍ଦୋ ମୋଦଃ॑ ପ୍ରମୋ॒ଦଃ ॥ 1 ॥
ଆ॒ଵେ॒ଶୟ॑-ନ୍ନିଵେ॒ଶୟନ୍᳚ଥ୍ସଂ॒ଵେଁଶ॑ନ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ଶା᳚ନ୍ତ-ଶ୍ଶା॒ନ୍ତଃ । ଆ॒ଭଵ॑-ନ୍ପ୍ର॒ଭଵନ୍᳚-ଥ୍ସ॒ଭଂଵଁ॒ନ୍-ଥ୍ସମ୍ଭୂ॑ତୋ ଭୂ॒ତଃ ॥
ପ୍ରସ୍ତୁ॑ତଂ॒-ଵିଁଷ୍ଟୁ॑ତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସଗ୍ଗ୍ସ୍ତୁ॑ତ-ଙ୍କ॒ଲ୍ୟାଣଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପମ୍ । ଶୁ॒କ୍ରମ॒ମୃତ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵି ତେଜ॒-ସ୍ସମି॑ଦ୍ଧମ୍ । ଅ॒ରୁ॒ଣ-ମ୍ଭା॑ନୁ॒ମ-ନ୍ମରୀ॑ଚିମଦଭି॒ତପ॒-ତ୍ତପ॑ସ୍ଵତ୍ ॥ ସ॒ଵି॒ତା ପ୍ର॑ସଵି॒ତା ଦୀ॒ପ୍ତୋ ଦୀ॒ପୟ॒-ନ୍ଦୀପ୍ୟ॑ମାନଃ । ଜ୍ଵଲ॑-ଞ୍ଜ୍ଵଲି॒ତା ତପ॑ନ୍ ଵି॒ତପନ୍᳚-ଥ୍ସ॒ନ୍ତପନ୍ନ୍॑ । ରୋ॒ଚ॒ନୋ ରୋଚ॑ମାନ-ଶ୍ଶୁ॒ଭୂଂ-ଶ୍ଶୁମ୍ଭ॑ମାନୋ ଵା॒ମଃ ॥
ସୁ॒ତା ସୁ॑ନ୍ଵ॒ତୀ ପ୍ରସୁ॑ତା ସୂ॒ୟମା॑ନା ଽଭିଷୂ॒ୟମା॑ଣା । ପୀତୀ᳚ ପ୍ର॒ପା ସ॒ପା-ନ୍ତୃପ୍ତି॑-ସ୍ତ॒ର୍ପୟ॑ନ୍ତୀ ॥ 2 ॥
କା॒ନ୍ତା କା॒ମ୍ୟା କା॒ମଜା॒ତା ଽଽୟୁ॑ଷ୍ମତୀ କାମ॒ଦୁଘା᳚ ॥ ଅ॒ଭି॒ଶା॒ସ୍ତା ଽନୁ॑ମ॒ନ୍ତା-ଽଽନ॒ନ୍ଦୋ ମୋଦଃ॑ ପ୍ରମୋ॒ଦଃ । ଆ॒ସା॒ଦୟ॑-ନ୍ନିଷା॒ଦୟନ୍᳚-ଥ୍ସ॒ଗ୍ମ୍॒ସାଦ॑ନ॒-ସ୍ସଗ୍ମ୍ସ॑ନ୍ନ-ସ୍ସ॒ନ୍ନଃ ।
ଆ॒ଭୂ ର୍ଵି॒ଭୂଃ ପ୍ର॒ଭୂ-ଶ୍ଶ॒ଭୂଂ ର୍ଭୁଵଃ॑ ॥
ପ॒ଵିତ୍ର॑-ମ୍ପଵୟି॒ଷ୍ୟ-ନ୍ପୂ॒ତୋ ମେଦ୍ଧ୍ୟଃ॑ ।
ୟଶୋ॒ ୟଶ॑ସ୍ଵା-ନା॒ୟୁର॒ମୃତଃ॑ । ଜୀ॒ଵୋ ଜୀ॑ଵି॒ଷ୍ୟ-ନ୍ଥ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ ॥ ସହ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ଥ୍ସହୀ॑ୟା॒-ନୋଜ॑ସ୍ଵା॒-ନ୍ଥ୍ସହ॑ମାନଃ । ଜୟ॑ନ୍ନ-ଭି॒ଜୟନ୍᳚-ଥ୍ସୁ॒ଦ୍ରଵି॑ଣୋ ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦାଃ । ଆ॒ର୍ଦ୍ରପ॑ଵିତ୍ରୋ॒ ହରି॑କେଶୋ॒ ମୋଦଃ॑ ପ୍ରମୋ॒ଦଃ ॥ 3 ॥
ଅ॒ରୁ॒ଣୋ॑ ଽରୁ॒ଣର॑ଜାଃ ପୁ॒ଣ୍ଡରୀ॑କୋ ଵିଶ୍ଵ॒ଜିଦ॑-ଭି॒ଜିତ୍ । ଆ॒ର୍ଦ୍ରଃ ପିନ୍ଵ॑ମା॒ନୋ ଽନ୍ନ॑ଵା॒ନ୍-ରସ॑ଵା॒-ନିରା॑ଵାନ୍ ।
ସ॒ର୍ଵୌ॒ଷ॒ଧ-ସ୍ସ॑ଭଂ॒ରୋ ମହ॑ସ୍ଵାନ୍ ॥ ଏ॒ଜ॒ତ୍କା ଜୋ॑ଵ॒ତ୍କାଃ । କ୍ଷୁ॒ଲ୍ଲ॒କା-ଶ୍ଶି॑ପିଵିଷ୍ଟ॒କାଃ ।
ସ॒ରି॒ସ୍ତ୍ର॒ରା-ସ୍ସୁ॒ଶେର॑ଵଃ । ଅ॒ଜି॒ରାସୋ॑ ଗମି॒ଷ୍ଣଵଃ॑ ॥ ଇ॒ଦାନୀ᳚-ନ୍ତ॒ଦାନୀ॑-ମେ॒ତର୍ହି॑ କ୍ଷି॒ପ୍ରମ॑ଜି॒ରମ୍ । ଆ॒ଶୁ ର୍ନି॑ମେ॒ଷଃ ଫ॒ଣୋ ଦ୍ରଵ॑ନ୍ନତି॒-ଦ୍ରଵନ୍ନ୍॑ । ତ୍ଵର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତ୍ଵର॑ମାଣ ଆ॒ଶୁରାଶୀ॑ୟାଞ୍ଜ॒ଵଃ {ଆ॒ଶୁରାଶୀ॑ୟାନ୍ ଜ॒ଵଃ} ॥
ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଟୋ॒ମ ଉ॒କ୍ଥ୍ୟୋ॑ ଽତିରା॒ତ୍ରୋ ଦ୍ଵି॑ରା॒ତ୍ର-ସ୍ତ୍ରି॑ରା॒ତ୍ର-ଶ୍ଚ॑ତୂରା॒ତ୍ରଃ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॒ତୁ-ସ୍ସୂର୍ୟ॑ ଋ॒ତୁଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଋ॒ତୁଃ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରୋ ମ॒ହାନ୍କଃ ॥ 4 ॥
(ପ୍ର॒ମୋ॒ଦ - ସ୍ତ॒ର୍ପୟ॑ନ୍ତୀ - ପ୍ରମୋ॒ଦୋ - ଜ॒ଵସ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ
ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ଭୂର॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଚ॒ ମା-ଞ୍ଚ॑ ।
ତ୍ରୀଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଲୋ॒କା-ନ୍ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ଞ୍ଚ॑ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥
ଭୁଵୋ॑ ଵା॒ୟୁ-ଞ୍ଚା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଞ୍ଚ॒ ମା-ଞ୍ଚ॑ । ତ୍ରୀଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଲୋ॒କା-ନ୍ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ଞ୍ଚ॑ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା-ଽ ଙ୍ଗିଂର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ । ସ୍ଵ॑ରାଦି॒ତ୍ୟ-ଞ୍ଚ॒ ଦିଵ॑-ଞ୍ଚ॒ ମା-ଞ୍ଚ॑ । ତ୍ରୀଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଲୋ॒କା-ନ୍ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର-ଞ୍ଚ॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା ଽଙ୍ଗିଂର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ । ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵ॑-ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ-ଞ୍ଚ॒ ଦିଶ॑ଶ୍ଚ॒ ମା-ଞ୍ଚ॑ ।
ତ୍ରୀଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଲୋ॒କା-ନ୍ଥ୍ସ॑ଵନ୍ଥ୍ସ॒ର-ଞ୍ଚ॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦୟତୁ । ତୟା॑ ଦେ॒ଵତ॑ୟା ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 5 ॥
(ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ର॒-ଞ୍ଚ॒ ଷଟ୍ ଚ॑)(ଆ2)
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ତ୍ଵମେ॒ଵ ତ୍ଵାଂ-ଵେଁ᳚ତ୍ଥ॒ ୟୋ॑-ଽସି॒ ସୋ-ଽସି॑ । ତ୍ଵମେ॒ଵ ତ୍ଵାମ॑ଚୈଷୀଃ । ଚି॒ତଶ୍ଚାସି॒ ସଞ୍ଚି॑ତ-ଶ୍ଚାସ୍ୟଗ୍ନେ । ଏ॒ତାଵା॒ଗ୍॒ଶ୍ଚାସି॒ ଭୂୟାଗ୍॑ଶ୍ଚାସ୍ୟଗ୍ନେ ।
ୟତ୍ତେ॑ ଅଗ୍ନେ॒ ନ୍ୟୂ॑ନଂ॒-ୟଁଦୁ॒ ତେ-ଽତି॑ରିକ୍ତମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟା-ସ୍ତଦଂଙ୍ଗି॑ରସ-ଶ୍ଚିନ୍ଵନ୍ତୁ ।
ଵିଶ୍ଵେ॑ ତେ ଦେ॒ଵାଶ୍ଚିତି॒-ମାପୂ॑ରୟନ୍ତୁ । ଚି॒ତଶ୍ଚାସି॒ ସଞ୍ଚି॑ତ-ଶ୍ଚାସ୍ୟଗ୍ନେ । ଏ॒ତାଵା॒ଗ୍॒ଶ୍ଚାସି॒ ଭୂୟାଗ୍॑ଶ୍ଚାସ୍ୟଗ୍ନେ । ମା ତେ॑ ଅଗ୍ନେ ଽଚ॒ୟେନ॒ ମା-ଽତି॑ ଚ॒ ୟେନାୟୁ॒ରାଵୃ॑କ୍ଷି । ସଵ॑ର୍ଷା॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॑ଷା॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒ ର୍ୟଦ॒ଦାଵୁ॒ଦେତି॑ । ତପ॑ସୋ ଜା॒ତମନି॑-ଭୃଷ୍ଟ॒ମୋଜଃ॑ । ତତ୍ତେ॒ ଜ୍ୟୋତି॑ରିଷ୍ଟକେ । ତେନ॑ ମେ ତପ । ତେନ॑ ମେ ଜ୍ଵଲ । ତେନ॑ ମେ ଦୀଦିହି ।
ୟାଵ॑ଦ୍ଦେ॒ଵାଃ । ୟାଵ॒ଦସା॑ତି॒ ସୂର୍ୟଃ॑ । ୟାଵ॑ଦୁ॒ତାପି॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ ॥ 6 ॥
(ଆଵୃ॑କ୍ଷି॒ ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି ପରିଵଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି । ଇ॒ଦା॒ଵ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସୀ-ଦୁଵଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି ।
ଇ॒ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି ଵଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି । ତସ୍ୟ॑ ତେ ଵସ॒ନ୍ତ-ଶ୍ଶିରଃ॑ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମୋ ଦକ୍ଷି॑ଣଃ ପ॒କ୍ଷଃ । ଵ॒ର॒.ଷାଃ ପୁଚ୍ଛ᳚ମ୍ । ଶ॒ରଦୁତ୍ତ॑ରଃ ପ॒କ୍ଷଃ ।
ହେ॒ମ॒ନ୍ତୋ ମଦ୍ଧ୍ୟ᳚ମ୍ । ପୂ॒ର୍ଵ॒ପ॒କ୍ଷାଶ୍ଚିତ॑ୟଃ । ଅ॒ପ॒ର॒ପ॒କ୍ଷାଃ ପୁରୀ॑ଷମ୍ ॥ 7 ॥
ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରା-ଣୀଷ୍ଟ॑କାଃ । ଋ॒ଷ॒ଭୋ॑-ଽସି ସ୍ଵ॒ର୍ଗୋ ଲୋ॒କଃ । ୟସ୍ୟା᳚-ନ୍ଦି॒ଶି ମ॒ହୀୟ॑ସେ । ତତୋ॑ ନୋ॒ ମହ॒ ଆଵ॑ହ । ଵା॒ୟୁ ର୍ଭୂ॒ତ୍ଵା ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆଵା॑ହି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵିଵା॑ହି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ସଂଵାଁ॑ହି । ଚିତ୍ତ୍ୟା॒ ଚିତି॒-ମାପୃ॑ଣ । ଅଚି॑ତ୍ତ୍ୟା॒ ଚିତି॒-ମାପୃ॑ଣ । ଚିଦ॑ସି ସମୁ॒ଦ୍ରୟୋ॑ନିଃ ॥ 8 ॥
ଇନ୍ଦୁ॒ ର୍ଦକ୍ଷ॑-ଶ୍ଶ୍ୟେ॒ନ ଋ॒ତାଵା᳚ । ହିର॑ଣ୍ୟପକ୍ଷ-ଶ୍ଶକୁ॒ନୋ ଭୁ॑ର॒ଣ୍ୟୁଃ । ମ॒ହା-ନ୍ଥ୍ସ॒ଧସ୍ଥେ᳚ ଧ୍ରୁ॒ଵ ଆନିଷ॑ତ୍ତଃ । ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ॒ ମା ମା॑ ହିଗ୍ମ୍ସୀଃ । ଏତି॒ ପ୍ରେତି॒ ଵୀତି॒ ସମିତ୍ୟୁଦିତି॑ । ଦିଵ॑-ମ୍ମେ ୟଚ୍ଛ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ମେ ୟଚ୍ଛ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀ-ମ୍ମେ॑ ୟଚ୍ଛ ।
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ-ମ୍ମେ॑ ୟଚ୍ଛ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ମେ ୟଚ୍ଛ । ଦିଵ॑-ମ୍ମେ ୟଚ୍ଛ । ଅହ୍ନା॒ ପ୍ରସା॑ରୟ । ରାତ୍ର୍ୟା॒ ସମ॑ଚ । ରାତ୍ର୍ୟା॒ ପ୍ରସା॑ରୟ । ଅହ୍ନା॒ ସମ॑ଚ ।
କାମ॒-ମ୍ପ୍ରସା॑ରୟ । କାମ॒ଗ୍ମ୍॒ ସମ॑ଚ ॥ 9 ॥
(ପୁରୀ॑ଷଗ୍ମ୍ - ସମୁ॒ଦ୍ରୟୋ॑ନିଃ - ପୃଥି॒ଵୀ-ମ୍ମେ॑ ୟଚ୍ଛା॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ମେ ୟଚ୍ଛ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ
ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ଭୂର୍ଭୁଵ॒-ସ୍ସ୍ଵଃ॑ । ଓଜୋ॒ ବଲ᳚ମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରମ୍ । ୟଶୋ॑ ମ॒ହତ୍ । ସ॒ତ୍ୟ-ନ୍ତପୋ॒ ନାମ॑ । ରୂ॒ପ-ମ॒ମୃତ᳚ମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର᳚ମ୍ । ମନ॒ ଆୟୁଃ॑ ।
ଵିଶ୍ଵଂ॒-ୟଁଶୋ॑ ମ॒ହଃ । ସ॒ମ-ନ୍ତପୋ॒ ହରୋ॒ ଭାଃ । ଜା॒ତଵେ॑ଦା॒ ୟଦି॑ ଵା ପାଵ॒କୋ-ଽସି॑ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ୟଦି॑ ଵା ଵୈଦ୍ୟୁ॒ତୋ-ଽସି॑ । ଶ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାଭ୍ୟୋ॒ ୟଜ॑ମାନାୟ ଲୋ॒କମ୍ । ଊର୍ଜ॒-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॒-ନ୍ଦଦ॑-ଦ॒ଭ୍ୟାଵ॑ଵୃଥ୍ସ୍ଵ ॥ 10 ॥
(ଭାଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ
ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ରାଜ୍ଞୀ॑ ଵିରାଜ୍ଞୀ᳚ । ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞୀ᳚ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞୀ᳚ । ଅ॒ର୍ଚି-ଶ୍ଶୋ॒ଚିଃ । ତପୋ॒ ହରୋ॒ ଭାଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ରିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପାଃ ।
ତେ ମା॒ ସର୍ଵେ॒ ୟଶ॑ସା॒ ସଗ୍ମ୍ସୃ॑ଜନ୍ତୁ ॥ 11 ॥
(ରାଜ୍ଞୀନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମା ସ॒ପ୍ତ (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ଅସ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵସ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଵିଭୁ॑ଵେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଵିଵ॑ସ୍ଵତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଅ॒ଭି॒ଭୁଵେ॒ ସ୍ଵାହା-ଽଧି॑ପତୟେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଦି॒ଵାମ୍ପତ॑ୟେ॒ ସ୍ଵାହା ଽଗ୍ମ୍॑ହସ୍ପ॒ତ୍ୟାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଚା॒କ୍ଷୁ॒ଷ୍ମ॒ତ୍ୟାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ଜ୍ୟୋତିଷ୍ମ॒ତ୍ୟାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ରାଜ୍ଞେ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵି॒ରାଜ୍ଞେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ସ॒ମ୍ରାଜ୍ଞେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ସ୍ଵ॒ରାଜ୍ଞେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଶୂଷା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସେ॒ ସ୍ଵାହା॒ ଜ୍ୟୋତି॑ଷେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ସ॒ଗ୍ମ୍॒ସର୍ପା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ କ॒ଲ୍ୟାଣା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ।
ଅର୍ଜୁ॑ନାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 12 ॥
(କ॒ଲ୍ୟାଣା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହୈକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 7)
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ଵି॒ପ॒ଶ୍ଚିତେ॒ ପଵ॑ମାନାୟ ଗାୟତ । ମ॒ହୀ ନ ଧାରା ଽତ୍ୟନ୍ଧୋ॑ ଅର୍ଷତି । ଅହି॑ର୍ହ ଜୀ॒ର୍ଣାମତି॑ସର୍ପତି॒ ତ୍ଵଚ᳚ମ୍ । ଅତ୍ୟୋ॒ ନ କ୍ରୀଡ॑ନ୍ନ ସର॒ଦ୍ଵୃଷା॒ ହରିଃ॑ ।
ଉ॒ପ॒ୟା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି ମୃ॒ତ୍ୟଵେ᳚ ତ୍ଵା॒ ଜୁଷ୍ଟ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମି । ଏ॒ଷ ତେ॒ ୟୋନି॑ର୍ମୃ॒ତ୍ୟଵେ᳚ ତ୍ଵା ॥ ଅପ॑ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ମପ॒କ୍ଷୁଧ᳚ମ୍ । ଅପେ॒ତ-ଶ୍ଶ॒ପଥ॑-ଞ୍ଜହି ।
ଅଧା॑ ନୋ ଅଗ୍ନ॒ ଆଵ॑ହ । ରା॒ୟସ୍ପୋଷଗ୍ମ୍॑ ସହ॒ସ୍ରିଣ᳚ମ୍ ॥ 13 ॥
ୟେ ତେ॑ ସ॒ହସ୍ର॑ମ॒ୟୁତ॒-ମ୍ପାଶାଃ᳚ । ମୃତ୍ୟୋ॒ ମର୍ତ୍ୟା॑ୟ॒ ହନ୍ତ॑ଵେ । ତାନ୍. ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ମା॒ୟୟା᳚ । ସର୍ଵା॒ନଵ॑ ୟଜାମହେ ॥ ଭ॒କ୍ଷୋ᳚ ଽସ୍ୟମୃତ ଭ॒କ୍ଷଃ । ତସ୍ୟ॑ ତେ ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ପୀ॑ତସ୍ୟା॒-ମୃତ॑ଵତଃ ।
ସ୍ଵ॒ଗା-କୃ॑ତସ୍ୟ॒ ମଧୁ॑ମତଃ ।
ଉପ॑ହୂତ॒ସ୍ୟୋ-ପ॑ହୂତୋ ଭକ୍ଷୟାମି ॥
ମ॒ନ୍ଦ୍ରା ଽଭିଭୂ॑ତିଃ କେ॒ତୁ ର୍ୟ॒ଜ୍ଞାନାଂ॒-ଵାଁକ୍ । ଅସା॒ଵେହି॑ ॥ 14 ॥
ଅ॒ନ୍ଧୋ ଜାଗୃ॑ଵିଃ ପ୍ରାଣ । ଅସା॒ଵେହି॑ । ବ॒ଧି॒ର ଆ᳚କ୍ରନ୍ଦୟିତ-ରପାନ । ଅସା॒ଵେହି॑ । ଅ॒ହ॒ସ୍ତୋସ୍ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁଃ॑ । ଅସା॒ଵେହି॑ । ଅ॒ପା॒ଦାଶୋ॒ ମନଃ॑ ।
ଅସା॒ଵେହି॑ । କଵେ॒ ଵିପ୍ର॑ଚିତ୍ତେ॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ । ଅସା॒ଵେହି॑ ॥ 15 ॥
ସୁ॒ହ॒ସ୍ତ-ସ୍ସୁ॑ଵା॒ସାଃ । ଶୂ॒ଷୋ ନାମା᳚ସ୍ୟ॒-ମୃତୋ॒ ମର୍ତ୍ୟେ॑ଷୁ । ତନ୍ତ୍ଵା॒-ଽହ-ନ୍ତଥା॒ ଵେଦ॑ । ଅସା॒ଵେହି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମେ॑ ଵା॒ଚି ଶ୍ରି॒ତଃ । ଵାଘୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ଵା॒ୟୁର୍ମେ᳚ ପ୍ରା॒ଣେ ଶ୍ରି॒ତଃ ॥ 16 ॥
ପ୍ରା॒ଣୋ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ସୂର୍ୟୋ॑ ମେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷି ଶ୍ରି॒ତଃ ।
ଚକ୍ଷୁ॒ର୍॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ମେ॒ ମନ॑ସି ଶ୍ରି॒ତଃ ॥ 17 ॥
ମନୋ॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ଦିଶୋ॑ ମେ॒ ଶ୍ରୋତ୍ରେ᳚ ଶ୍ରି॒ତାଃ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ମ୍॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ ।
ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ଆପୋ॑ ମେ॒ ରେତ॑ସି ଶ୍ରି॒ତାଃ ॥ 18 ॥
ରେତୋ॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ ।
ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ମେ॒ ଶରୀ॑ରେ ଶ୍ରି॒ତା ।
ଶରୀ॑ର॒ଗ୍ମ୍॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ଓ॒ଷ॒ଧି॒ଵ॒ନ॒ସ୍ପ॒ତୟୋ॑ ମେ॒ ଲୋମ॑ସୁ ଶ୍ରି॒ତାଃ ॥ 19 ॥
ଲୋମା॑ନି॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମେ॒ ବଲେ᳚ ଶ୍ରି॒ତଃ । ବଲ॒ଗ୍ମ୍॒ ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ ।
ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି । ପ॒ର୍ଜନ୍ୟୋ॑ ମେ ମୂ॒ର୍ଧ୍ନି ଶ୍ରି॒ତଃ ॥ 20 ॥
ମୂ॒ଦ୍ର୍ଧା ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ଈଶା॑ନୋ ମେ ମ॒ନ୍ୟୌ ଶ୍ରି॒ତଃ । ମ॒ନ୍ୟୁର୍-ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ ।
ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ଆ॒ତ୍ମା ମ॑ ଆ॒ତ୍ମନି॑ ଶ୍ରି॒ତଃ( ) ॥ 21 ॥
ଆ॒ତ୍ମା ହୃଦ॑ୟେ । ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ମୟି॑ । ଅ॒ହମ॒ମୃତେ᳚ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣି ।
ପୁନ॑ର୍ମ ଆ॒ତ୍ମା ପୁନ॒ରାୟୁ॒ରାଗା᳚ତ୍ । ପୁନଃ॑ ପ୍ରା॒ଣଃ ପୁନ॒ରାକୂ॑ତ॒-ମାଗା᳚ତ୍ ।
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ର॒ଶ୍ମିଭି॑ ର୍ଵାଵୃଧା॒ନଃ । ଅ॒ନ୍ତସ୍ତି॑ଷ୍ଠତ୍ଵ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ଗୋ॒ପାଃ ॥ 22 ॥
(ସ॒ହ॒ସ୍ରିଣ॑ - ମିହି॒ - ଶ୍ରୋତ୍ରାସା॒ଵେହି॑ - ପ୍ରା॒ଣେ ଶ୍ରି॒ତୋ - ମନ॑ସି ଶ୍ରି॒ତୋ - ରେତ॑ସି ଶ୍ରି॒ତା - ଲୋମ॑ସୁ ଶ୍ରି॒ତା - ମୂ॒ର୍ଧ୍ନି ଶ୍ରି॒ତ - ଆ॒ତ୍ମନି॑ ଶ୍ରି॒ତୋ᳚ - +-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 8)
(ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଵା॒ୟୁ-ସ୍ସୂର୍ୟ॑ ଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ଦିଶ॒ ଆପଃ॑ ପୃଥି॒ ଵ୍ୟୋ॑ଷଧିଵନସ୍ପ॒ତୟ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॒ ଈଶା॑ନ ଆ॒ତ୍ମା ପୁନ॑ର୍ମେ॒ ତ୍ରୟୋ॑ଦଶ)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି ର୍ଦେ॒ଵାନ॑ସୃଜତ । ତେ ପା॒ପ୍ମନା॒ ସନ୍ଦି॑ତା ଅଜାୟନ୍ତ । ତାନ୍ ଵ୍ୟ॑ଦ୍ୟତ୍ । ୟ-ଦ୍ଵ୍ୟ॒ଦ୍ୟତ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵି॒ଦ୍ୟୁତ୍ । ତମ॑ଵୃଶ୍ଚତ୍ । ୟଦଵୃ॑ଶ୍ଚତ୍ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଵୃଷ୍ଟିଃ॑ । ତସ୍ମା॒-ଦ୍ୟତ୍ରୈ॒ତେ ଦେ॒ଵତେ॑ ଅଭି॒ପ୍ରାପ୍ନୁ॑ତଃ ।
ଵିଚ॑ ହୈ॒ଵାସ୍ୟ॒ ତତ୍ର॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒ନ୍ଦ୍ୟତଃ॑ ॥ 23 ॥
ଵୃ॒ଶ୍ଚତ॑ଶ୍ଚ ॥ ସୈଷା ମୀ॑ମା॒ଗ୍ମ୍॒ସା-ଽଗ୍ନି॑ହୋ॒ତ୍ର ଏ॒ଵ ସ॑ପନ୍ନ୍ନା । ଅଥୋ॑ ଆହୁଃ ।
ସର୍ଵେ॑ଷୁ ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଷ୍ଵିତି॑ ॥
ହୋଷ୍ୟ॑ନ୍ନ॒ପ ଉପ॑ସ୍ପୃଶେତ୍ ।
ଵିଦ୍ୟୁ॑ଦସି॒ ଵିଦ୍ୟ॑ମେ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମିତି॑ ।
ଅଥ॑ ହୁ॒ତ୍ଵୋପ॑ସ୍ପୃଶେତ୍ ।
ଵୃଷ୍ଟି॑ରସି॒ ଵୃଶ୍ଚ॑ ମେ ପା॒ପ୍ମାନ॒ମିତି॑ ।
ୟ॒କ୍ଷ୍ୟମା॑ଣୋ ଵେ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଵା᳚ । ଵି ଚ॑ ହୈ॒ଵାସ୍ୟୈ॒ତେ ଦେ॒ଵତେ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ନ୍ଦ୍ୟତଃ॑ ॥ 24 ॥
ଵୃ॒ଶ୍ଚତ॑ଶ୍ଚ ॥ ଅ॒ତ୍ୟ॒ଗ୍ମ୍॒ହୋ ହାରୁ॑ଣିଃ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଚା॒ରିଣେ᳚ ପ୍ର॒ଶ୍ନା-ନ୍ପ୍ରୋଚ୍ୟ॒ ପ୍ରଜି॑ଘାୟ ।
ପରେ॑ହି । ପ୍ଲ॒କ୍ଷ-ନ୍ଦୈୟାଂ᳚ (ଦୈୟ୍ୟାଂ᳚) ପାତି-ମ୍ପୃଚ୍ଛ । ଵେତ୍ଥ॑ ସାଵି॒ତ୍ରାଂ(3) ନ ଵେ॒ତ୍ଥା(3) ଇତି॑ ।
ତମା॒ଗତ୍ୟ॑ ପପ୍ରଚ୍ଛ । ଆ॒ଚାର୍ୟୋ॑ ମା॒ ପ୍ରାହୈ॑ଷୀତ୍ ।
ଵେତ୍ଥ॑ ସାଵି॒ତ୍ରାଂ(3) ନ ଵେ॒ତ୍ଥା(3) ଇତି॑ । ସହୋ॑ଵାଚ॒ ଵେଦେତି॑ ॥ 25 ॥
ସ କସ୍ମି॒-ନ୍ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ॒ ଇତି॑ । ପ॒ରୋର॑ଜ॒ସୀତି॑ ।
କସ୍ତଦ୍ୟ-ତ୍ପ॒ରୋର॑ଜା॒ ଇତି॑ । ଏ॒ଷ ଵାଵ ସ ପ॒ରୋର॑ଜା॒ ଇତି॑ ହୋଵାଚ । ୟ ଏ॒ଷ ତପ॑ତି ।
ଏ॒ଷୋ᳚ ଽର୍ଵାଗ୍ର॑ଜା॒ ଇତି॑ । ସ କସ୍ମି॑-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷ ଇତି॑ । ସ॒ତ୍ୟ ଇତି॑ । କି-ନ୍ତଥ୍ସ॒ତ୍ୟମିତି॑ । ତପ॒ ଇତି॑ ॥ 26 ॥
କସ୍ମି॒ନ୍ନୁ ତପ॒ ଇତି॑ । ବଲ॒ ଇତି॑ ।
କି-ନ୍ତ-ଦ୍ବ॒ଲମିତି॑ । ପ୍ରା॒ଣ ଇତି॑ ।
ମାସ୍ମ॑ ପ୍ରା॒ଣମତି॑ ପୃଚ୍ଛ॒ ଇତି॑ ମା-ଽଽଚା॒ର୍ୟୋ᳚ ଽବ୍ରଵୀ॒ଦିତି॑ ହୋଵାଚ ବ୍ରହ୍ମଚା॒ରୀ ॥
ସହୋ॑ଵାଚ ପ୍ଲ॒କ୍ଷୋ ଦୈୟାଂ᳚ (ଦୈୟ୍ୟାଂ᳚) ପାତିଃ ।
ୟଦ୍ଵୈ ବ୍ର॑ହ୍ମଚାରି-ନ୍ପ୍ରା॒ଣମତ୍ୟ॑ପ୍ରକ୍ଷ୍ୟଃ । ମୂ॒ଦ୍ର୍ଧା ତେ॒ ଵ୍ୟପ॑ତିଷ୍ୟତ୍ ।
ଅ॒ହମୁ॑ତ ଆଚା॒ର୍ୟା-ଚ୍ଛ୍ରେୟା᳚-ନ୍ଭଵିଷ୍ୟାମି ।
ୟୋ ମା॑ ସାଵି॒ତ୍ରେ ସ॒ମଵା॑ଦି॒ଷ୍ଟେତି॑ ॥ 27 ॥
ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସାଵି॒ତ୍ରେ ନ ସଂଵଁ॑ଦେତ ॥
ସ ୟୋ ହ॒ଵୈ ସା॑ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷା॑ ସାଵି॒ତ୍ରେ ସଂ॒ଵଁଦ॑ତେ । ସହା᳚ସ୍ମି॒-ଞ୍ଛ୍ରିୟ॑-ନ୍ଦଧାତି ।
ଅନୁ॑ ହ॒ଵା ଅ॑ସ୍ମା ଅ॒ସୌ ତପ॒ଞ୍ଛ୍ରିୟ॑-ମ୍ମନ୍ୟତେ ।
ଅନ୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ଶ୍ରୀସ୍ତପୋ॑ ମନ୍ୟତେ । ଅନ୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ତପୋ॒ ବଲ॑-ମ୍ମନ୍ୟତେ । ଅନ୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ବଲ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମ॑ନ୍ୟତେ ॥ ସ ୟଦାହ॑ ।
ସ॒ଜ୍ଞାନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ଜ୍ଞାନ॒-ନ୍ଦର୍ଶା॑ ଦୃ॒ଷ୍ଟେତି॑ । ଏ॒ଷ ଏ॒ଵ ତତ୍ ॥ 28 ॥
ଅଥ॒ ୟଦାହ॑ । ପ୍ରସ୍ତୁ॑ତଂ॒-ଵିଁଷ୍ଟୁ॑ତଗ୍ମ୍ ସୁ॒ତା ସୁ॑ନ୍ଵ॒ତୀତି॑ । ଏ॒ଷ ଏ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଏ॒ଷ ହ୍ୟେ॑ଵ ତାନ୍ୟହା॑ନି । ଏ॒ଷ ରାତ୍ର॑ୟଃ ॥ ଅଥ॒ ୟଦାହ॑ ।
ଚି॒ତ୍ରଃ କେ॒ତୁ ର୍ଦା॒ତା ପ୍ର॑ଦା॒ତା ସ॑ଵି॒ତା ପ୍ର॑ସଵି॒ତା ଽଭି॑ଶା॒ସ୍ତା ଽନୁ॑ମ॒ନ୍ତେତି॑ । ଏ॒ଷ ଏ॒ଵ ତତ୍ । ଏ॒ଷ ହ୍ୟେ॑ଵ ତେ-ଽହ୍ନୋ॑ ମୁହୂ॒ର୍ତାଃ । ଏ॒ଷ ରାତ୍ରେଃ᳚ ॥ 29 ॥
ଅଥ॒ ୟଦାହ॑ । ପ॒ଵିତ୍ର॑-ମ୍ପଵୟି॒ଷ୍ୟନ୍-ଥ୍ସହ॑ସ୍ଵା॒ନ୍-ଥ୍ସହୀ॑ୟାନରୁ॒ଣୋ॑
-ଽରୁ॒ଣର॑ଜା॒ ଇତି॑ । ଏ॒ଷ ଏ॒ଵ ତତ୍ । ଏ॒ଷ ହ୍ୟେ॑ଵ ତେ᳚ ଽଦ୍ର୍ଧମା॒ସାଃ । ଏ॒ଷ ମାସାଃ᳚ ॥ ଅଥ॒ ୟଦାହ॑ ।
ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଟୋ॒ମ ଉ॒କ୍ଥ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍-ଋ॒ତୁଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଇତି॑ । ଏ॒ଷ ଏ॒ଵ ତତ୍ । ଏ॒ଷ ହ୍ୟେ॑ଵ ତେ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତଵଃ॑ । ଏ॒ଷ ଋ॒ତଵଃ॑ ॥ 30 ॥
ଏ॒ଷ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଃ ॥ ଅଥ॒ ୟଦାହ॑ । ଇ॒ଦାନୀ᳚-ନ୍ତ॒ଦାନୀ॒ମିତି॑ । ଏ॒ଷ ଏ॒ଵ ତତ୍ । ଏ॒ଷ ହ୍ୟେ॑ଵ ତେ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତାଃ ॥ ଜ॒ନ॒କୋ ହ॒ ଵୈ ଦେ॑ହଃ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରୈ-ସ୍ସ॒ମାଜ॑ଗାମ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଚୁଃ । ୟୋ ଵା ଅ॒ସ୍ମାନ୍. ଵେଦ॑ । ଵି॒ଜହ॑ତ୍-ପା॒ପ୍ମାନ॑ମେତି ॥ 31 ॥
ସର୍ଵ॒-ମାୟୁ॑ରେତି । ଅ॒ଭି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି ।
ନାସ୍ୟା॒-ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ-ଽନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ଷୀୟତ॒ ଇତି॑ ॥ ଵି॒ଜହ॑ଦ୍ଧ॒ ଵୈ ପା॒ପ୍ମାନ॑ମେତି ।
ସର୍ଵ॒ମାୟୁ॑ରେତି । ଅ॒ଭି ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି ।
ନାସ୍ୟା॒-ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଽନ୍ନ॑-ଙ୍କ୍ଷୀୟତେ ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅହୀ॑ନା॒ ହାଶ୍ଵ॑ତ୍ଥ୍ୟଃ । ସା॒ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ॒ଦା-ଞ୍ଚ॑କାର ॥ 32 ॥
ସ ହ॑ ହ॒ଗ୍ମ୍॒ସୋ ହି॑ର॒ଣ୍ମୟୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମି॑ୟାୟ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟମ୍ ॥ ହ॒ଗ୍ମ୍॒ସୋ ହ॒ଵୈ ହି॑ର॒ଣ୍ମୟୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା ।
ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଦେ॒ଵ॒ଭା॒ଗୋ ହ॑ ଶ୍ରୌତ॒ର୍॒ଷଃ । ସା॒ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ॒ଦା-ଞ୍ଚ॑କାର ।
ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵାଗଦୃ॑ଶ୍ୟମା॒ନା ଽଭ୍ୟୁ॑ଵାଚ ॥ 33 ॥
ସର୍ଵ॑ମ୍ବତ ଗୌତ॒ମୋ ଵେ॑ଦ । ୟ-ସ୍ସା॑ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵେଁଦେତି॑ । ସ ହୋ॑ଵାଚ । କୈଷା ଵାଗ॒ସୀତି॑ । ଅ॒ୟମ॒ହଗ୍ମ୍ ସା॑ଵି॒ତ୍ରଃ । ଦେ॒ଵାନା॑-ମୁତ୍ତ॒ମୋ ଲୋ॒କଃ । ଗୁହ୍ୟ॒-ମ୍ମହୋ॒ ବିଭ୍ର॒ଦିତି॑ । ଏ॒ତାଵ॑ତି ହ ଗୌତ॒ମଃ ।
ୟ॒ଜ୍ଞୋ॒ପ॒ଵୀ॒ତ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା-ଽଧୋ ନିପ॑ପାତ ।
ନମୋ॒ ନମ॒ ଇତି॑ ॥ 34 ॥
ସ ହୋ॑ଵାଚ । ମା ଭୈ॑ଷୀ ର୍ଗୌତମ । ଜି॒ତୋ ଵୈ ତେ॑ ଲୋ॒କ ଇତି॑ ॥ ତସ୍ମା॒ଦ୍ୟେ କେ ଚ॑ ସାଵି॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ॒ଦୁଃ । ସର୍ଵେ॒ ତେ ଜି॒ତଲୋ॑କାଃ ॥ ସ ୟୋ ହ॒ଵୈ ସା॑ଵି॒ତ୍ର-ସ୍ୟା॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ର-ମ୍ପ॒ଦଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରି॒ୟା ଽଭିଷି॑କ୍ତଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଶ୍ରି॒ୟା ହୈ॒ଵାଭିଷି॑ଚ୍ୟତେ । ଘୃଣି॒ରିତି॒ ଦ୍ଵେ ଅ॒କ୍ଷରେ᳚ । ସୂର୍ୟ॒ ଇତି॒ ତ୍ରୀଣି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟ ଇତି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ॥ 35 ॥
ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ସା॑ଵି॒ତ୍ର-ସ୍ୟା॒ଷ୍ଟାକ୍ଷ॑ର-ମ୍ପ॒ଦଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରି॒ୟାଭିଷି॑କ୍ତମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ଶ୍ରି॒ୟା ହୈ॒ଵାଭିଷି॑ଚ୍ୟତେ ॥ ତଦେ॒-ତଦୃ॒ଚା-ଽଭ୍ୟୁ॑କ୍ତମ୍ । ଋ॒ଚୋ ଅ॒କ୍ଷରେ॑ ପର॒ମେ ଵ୍ୟୋ॑ମନ୍ନ୍ ।
ୟସ୍ମି॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ନିଷେ॒ଦୁଃ ।
ୟସ୍ତନ୍ନ ଵେଦ॒ କିମୃ॒ଚା କ॑ରିଷ୍ୟତି । ୟ ଇ-ତ୍ତଦ୍ଵି॒ଦୁସ୍ତ ଇ॒ମେ ସମା॑ସତ॒ ଇତି॑ ॥ ନ ହ॒ଵା ଏ॒ତସ୍ୟ॒ର୍ଚା ନ ୟଜୁ॑ଷା॒ ନ ସାମ୍ନା-ଽର୍ଥୋ᳚-ଽସ୍ତି ।
ୟ-ସ୍ସା॑ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 36 ॥
ତଦେ॒ତ-ତ୍ପ॑ରି॒ ୟଦ୍ଦେ॑ଵଚ॒କ୍ରମ୍ ।
ଆ॒ର୍ଦ୍ର-ମ୍ପିନ୍ଵ॑ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କ ଏ॑ତି ।
ଵି॒ଜହ॒-ଦ୍ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ ସ॒ପଂଶ୍ୟ॑ତ୍ ॥
ଆ॒ର୍ଦ୍ରୋ ହ॒ ଵୈ ପିନ୍ଵ॑ମାନ-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କ ଏ॑ତି ।
ଵି॒ଜହ॒ନ୍ ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ ସ॒ପଂଶ୍ୟନ୍ନ୍॑ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଶୂ॒ଷୋ ହ॒ଵୈ ଵା᳚ର୍ଷ୍ଣେ॒ୟଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟେନ॑ ସ॒ମାଜ॑ଗାମ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ ।
ଏହି॑ ସାଵି॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ॑ଦ୍ଧି । ଅ॒ୟଂ-ଵୈଁ ସ୍ଵ॒ର୍ଗ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିଃ ପା॑ରୟି॒ଷ୍ଣୁ-ର॒ମୃତା॒-ଥ୍ସମ୍ଭୂ॑ତ॒ ଇତି॑ । ଏ॒ଷ ଵାଵ ସ ସା॑ଵି॒ତ୍ରଃ ।
ୟ ଏ॒ଷ ତପ॑ତି । ଏହି॒ ମାଂ-ଵିଁ॑ଦ୍ଧି । ଇତି॑ ହୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତଦୁ॑ଵାଚ ॥ 37 ॥
(ଦ୍ୟତୋ॒ - ଦ୍ୟତୋ॒ - ଵେଦେତି॒ - ତପ॒ ଇତି॑ - ସ॒ମଵା॑ଦି॒ଷ୍ଟେତି॒ - ତ-ଦ୍- ରାତ୍ରେର୍॑. - ଋ॒ତଵଃ॑ - ଏତି - ଚକାରୋ - ଵାଚ॒ - ନମ॒ ଇତ୍ୟା॑ - ଦି॒ତ୍ୟ ଇତି॒ ତ୍ରୀଣି॑ - ସାଵି॒ତ୍ରଂ-ଵେଁଦ॑ - ଵିଦ୍ଧି॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 9)
(ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଦେ॒ଵାନ୍ ସ॒ଜ୍ଞାନ୍ନ॒-ମ୍ପ୍ରସ୍ତୁ॑ତ॒-ନ୍ତାନ୍ୟହା᳚ନ୍ୟେ॒ଷ ରାତ୍ର॑ୟାସ୍ଚି॒ତ୍ର କେ॒ତୁସ୍ତେ-ଽହ୍ନୋ॑ ମୁହୂ॒ର୍ତୋ ରାତ୍ରେଃ᳚ ପ॒ଵିତ୍ର॒-ନ୍ତେ᳚-ଽର୍ଧ ମା॒ସା ଅ॑ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମୋ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତଵ॑ ଇ॒ଦାନୀ᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ଞ୍ଜନ॒କୋ-ଽହୀ॑ନା ଦେଵଭା॒ଗଃ କୈଷା ଵାମ୍ମ ଶୂ॒ଷୋ ହ॒ ଵୈ ଷୋଡ॑ଶ)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
ଇ॒ୟଂ-ଵାଁଵ ସ॒ରଘା᳚ । ତସ୍ୟା॑ ଅ॒ଗ୍ନିରେ॒ଵ ସା॑ର॒ଘ-ମ୍ମଧୁ॑ । ୟା ଏ॒ତାଃ ପୂ᳚ର୍ଵପକ୍ଷା-ପରପ॒କ୍ଷୟୋ॒ ରାତ୍ର॑ୟଃ । ତା ମ॑ଧୁ॒କୃତଃ॑ ।
ୟାନ୍ୟହା॑ନି । ତେ ମ॑ଧୁଵୃ॒ଷାଃ ।
ସ ୟୋ ହ॒ ଵା ଏ॒ତା ମ॑ଧୁ॒କୃତ॑ଶ୍ଚ ମଧୁଵୃ॒ଷାଗ୍ଶ୍ଚ॒ ଵେଦ॑ ।
କୁ॒ର୍ଵନ୍ତି॑ ହାସ୍ୟୈ॒ତା ଅ॒ଗ୍ନୌ ମଧୁ॑ । ନାସ୍ୟେ᳚ଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତ-ନ୍ଧ॑ୟନ୍ତି ॥
ଅଥ॒ ୟୋ ନ ଵେଦ॑ ॥ 38 ॥
ନ ହା᳚ସ୍ୟୈ॒ତା ଅ॒ଗ୍ନୌ ମଧୁ॑ କୁର୍ଵନ୍ତି । ଧୟ॑ନ୍ତ୍ୟସ୍ୟେଷ୍ଟାପୂ॒ର୍ତମ୍ ॥
ୟୋ ହ॒ ଵା ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣା᳚-ନ୍ନାମ॒ଧେୟା॑ନି॒ ଵେଦ॑ ।
ନାହୋ॑ରା॒ତ୍ରେଷ୍ଵା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ସ॒ଜ୍ଞାନ୍ନଂ॑-ଵିଁ॒ଜ୍ଞାନ॒-ନ୍ଦର୍ଶା॑ ଦୃ॒ଷ୍ଟେତି॑ ।
ଏ॒ତା-ଵ॑ନୁଵା॒କୌ ପୂ᳚ର୍ଵପ॒କ୍ଷସ୍ୟା॑-ହୋରା॒ତ୍ରାଣା᳚-ନ୍ନାମ॒ଧେୟା॑ନି । ପ୍ରସ୍ତୁ॑ତଂ॒-ଵିଁଷ୍ଟୁ॑ତଗ୍ମ୍ ସୁ॒ତା ସୁ॑ନ୍ଵ॒ତୀତି॑ । ଏ॒ତାଵ॑ନୁ-ଵା॒କାଵ॑-ପରପ॒କ୍ଷସ୍ୟା॑-ହୋରା॒ତ୍ରାଣା᳚-ନ୍ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ।
ନାହୋ॑ରା॒ତ୍ରେଷ୍ଵା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 39 ॥
ୟୋ ହ॒ ଵୈ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ନ୍ନାମ॒ଧେୟା॑ନି॒ ଵେଦ॑ । ନ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତେଷ୍ଵା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ଚି॒ତ୍ରଃ କେ॒ତୁ ର୍ଦା॒ତା ପ୍ର॑ଦା॒ତା ସ॑ଵି॒ତା ପ୍ର॑ସଵି॒ତା ଽଭି॑ଶା॒ସ୍ତା ଽନୁ॑ମ॒ନ୍ତେତି॑ । ଏ॒ତେ॑-ଽନୁଵା॒କା ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ନ୍ନାମ॒ଧେୟା॑ନି । ନ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତେଷ୍ଵା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ୟୋ ହ॒ ଵା ଅ॑ଦ୍ର୍ଧମା॒ସା-ନା᳚ଞ୍ଚ॒ ମାସା॑ନାଞ୍ଚ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି॒ ଵେଦ॑ ।
ନାଦ୍ର୍ଧ॑ମା॒ସେଷୁ॒ ନ ମାସେ॒ଷ୍ଵା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି ।
ପ॒ଵିତ୍ର॑-ମ୍ପଵୟି॒ଷ୍ୟନ୍-ଥ୍ସହ॑ସ୍ଵା॒ନ୍-ଥ୍ସହୀ॑ୟାନରୁ॒ଣୋ॑ ଽରୁ॒ଣର॑ଜା॒ ଇତି॑ ।
ଏ॒ତେ॑-ଽନୁଵା॒କା ଅ॑ଦ୍ର୍ଧମା॒ସାନା᳚ଞ୍ଚ॒ ମାସା॑ନାଞ୍ଚ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ॥ 40 ॥
ନାଦ୍ର୍ଧ॑ମ॒ସେଷୁ॒ ନ ମାସେ॒ଷ୍ଵା-ର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ୟୋ ହ॒ ଵୈ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନା-ଞ୍ଚ॑ର୍ତୂ॒ନା-ଞ୍ଚ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॑ ଚ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି॒ ଵେଦ॑ ।
ନ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଷୁ॒ ନର୍ତୁଷୁ॒ ନ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଆର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଟୋ॒ମ ଉ॒କ୍ଥ୍ୟୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍-ଋ॒ତୁଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ର ଇତି॑ ।
ଏ॒ତେ॑ ଽନୁଵା॒କା ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନା-ଞ୍ଚ॑ର୍ତୂ॒ନା-ଞ୍ଚ॑ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରସ୍ୟ॑ ଚ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ।
ନ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଷୁ॒ ନର୍ତୁଷୁ॒ ନ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଆର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ୟୋ ହ॒ ଵୈ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତାନ୍. ଵେଦ॑ ।
ନ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତେଷ୍ଵାର୍ତି॒ ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି ॥ 41 ॥
ଇ॒ଦାନୀ᳚-ନ୍ତ॒ଦାନୀ॒ମିତି॑ । ଏ॒ତେ ଵୈ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତାଃ । ନ ମୁ॑ହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତେଷ୍ଵାର୍ତି॒-ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥
ଅଥୋ॒ ୟଥା᳚ କ୍ଷେତ୍ର॒ଜ୍ଞୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଽନୁ॑ ପ୍ର॒ଵିଶ୍ୟାନ୍ନ॒-ମତ୍ତି॑ । ଏ॒ଵମେ॒ଵୈତାନ୍ କ୍ଷେ᳚ତ୍ର॒ଜ୍ଞୋ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଽନୁ॑ ପ୍ର॒ଵିଶ୍ୟା-ନ୍ନ॑ମତ୍ତି । ସ ଏ॒ତେଷା॑ମେ॒ଵ ସ॑ଲୋ॒କତା॒ଗ୍ମ୍॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ମଶ୍ନୁତେ ।
ଅପ॑ ପୁନର୍ମୃ॒ତ୍ୟୁ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 42 ॥
(ନ ଵେଦୈ॒ - ଵଂ-ଵେଁଦା॑ - ନୁଵା॒କା ଅ॑ଦ୍ର୍ଧମା॒ସାନା᳚-ଞ୍ଚ॒ ମସା॑ନା-ଞ୍ଚ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି - ମୁହୂ॒ର୍ତେଷ୍ଵାର୍ତି॒ମାର୍ଚ୍ଛ॑ତି॒ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 10)
(ଇ॒ୟମ॑ହୋରା॒ତ୍ରାଣାଗ୍ମ୍॑ ସ॒ଜ୍ଞାନ୍ନ॑-ମ୍ପୂର୍ଵପ॒କ୍ଷସ୍ୟ॒ ପ୍ରସ୍ତୁ॑ତମପରପ॒କ୍ଷସ୍ୟ॑ ମୁହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ଞ୍ଚି॒ତ୍ରଃ କେ॒ତୁର॑ଦ୍ର୍ଧମା॒ସାନା᳚-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରଂ॑-ୟଁଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନାମ॑ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମୋ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ରତୂ॒ନାମି॒ଦାନୀ᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତାନା᳚-ମ୍ମୁହୂ॒ର୍ତାନ୍. ଵେ॒ଦେଦାନୀ॒ମଥୋ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ)
ଅନୁଵାକଂ 11 - ଅନୁଵାକେଷୁ ନଵସୁ ଲେଖାସୁ ନାଭ୍ୟା-ଞ୍ଚେଷ୍ଟକୋପଧାନଂ ସ୍ଵୟମାତୃଣ୍ଣୋପଧାନ-ଞ୍ଚୋଚ୍ୟତେ
କଶ୍ଚି॑ଦ୍ଧ॒ଵା ଅ॒ସ୍ମା-ଲ୍ଲୋ॒କା-ତ୍ପ୍ରେତ୍ୟ॑ । ଆ॒ତ୍ମାନଂ॑-ଵେଁଦ । ଅ॒ୟ-ମ॒ହ-ମ॒ସ୍ମୀତି॑ । କଶ୍ଚି॒ଥ୍ସ୍ଵଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରଜା॑ନାତି ॥ ଅ॒ଗ୍ନିମୁ॑ଗ୍ଧୋ ହୈ॒ଵ ଧୁ॒ମତା᳚ନ୍ତଃ । ସ୍ଵଂ-ଲୋଁ॒କ-ନ୍ନ ପ୍ରତି॒ ପ୍ରଜା॑ନାତି ।
ଅଥ॒ ୟୋ ହୈ॒ଵୈତ-ମ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସା॑ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ସ ଏ॒ଵାସ୍ମା ଲ୍ଲୋ॒କା-ତ୍ପ୍ରେତ୍ୟ॑ । ଆ॒ତ୍ମାନଂ॑-ଵେଁଦ ।
ଅ॒ୟ-ମ॒ହ-ମ॒ସ୍ମୀତି॑ ॥ 43 ॥
ସ ସ୍ଵଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ୍ପ୍ରତି॒ ପ୍ରଜା॑ନାତି ॥ ଏ॒ଷ ଉ॑ ଵେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତଥ୍ସା॑ଵି॒ତ୍ରଃ । ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କ-ମ॒ଭିଵ॑ହତି ॥ ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରୈ ର୍ଵା ଇଦଗ୍ମ୍ ସ॒ୟୁଗ୍ଭିଃ॑ କ୍ରିୟତେ । ଇ॒ତି॒ ରା॒ତ୍ରାୟା॑ ଦୀକ୍ଷିଷତ । ଇ॒ତି॒ ରା॒ତ୍ରାୟ॑ ଵ୍ର॒ତ-ମୁପା॑ଗୁ॒ରିତି॑ । ତାନି॒ ହାନେ॑ଵଂ-ଵିଁ॒ଦୁଷଃ॑ । ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଶେ॑ଵ॒ଧି-ନ୍ଧ॑ୟନ୍ତି ।
ଧୀ॒ତଗ୍ମ୍ ହୈ॒ଵ ସ ଶେ॑ଵ॒ଧି-ମନୁ॒ପରୈ॑ତି ॥
ଅଥ॒ ୟୋ ହୈ॒ଵୈତମ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସା॑ଵି॒ତ୍ରଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 44 ॥
ତସ୍ୟ॑ ହୈ॒ଵା-ହୋ॑ରା॒ତ୍ରାଣି॑ । ଅ॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଶେ॑ଵ॒ଧି-ନ୍ନ ଧ॑ୟନ୍ତି ।
ଅଧୀ॑ତଗ୍ମ୍ ହୈ॒ଵ ସ ଶେ॑ଵ॒ଧି-ମନୁ॒ପରୈ॑ତି ॥
ଭ॒ରଦ୍ଵା॑ଜୋ ହ ତ୍ରି॒ଭିରାୟୁ॑ର୍ଭି ର୍ବ୍ରହ୍ମ॒ଚର୍ୟ॑ମୁଵାସ ।
ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ଜୀର୍ଣି॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଥଵି॑ର॒ଗ୍ମ୍॒ ଶୟା॑ନମ୍ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଉପ॒ଵ୍ରଜ୍ୟୋ॑ ଵାଚ । ଭର॑ଦ୍ଵାଜ । ୟତ୍ତେ॑ ଚତୁ॒ର୍ଥମାୟୁ॑ର୍ଦ॒ଦ୍ୟାମ୍ । କିମେ॑ନେନ କୁର୍ୟା॒ ଇତି॑ । ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଚର୍ୟ॑ମେ॒ଵୈନେ॑ନ ଚରେୟ॒ମିତି॑ ହୋଵାଚ ॥ 45 ॥
ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ତ୍ରୀ-ନ୍ଗି॒ରି-ରୂ॑ପା॒ନ ଵି॑ଜ୍ଞାତାନିଵ ଦର୍ଶ॒ୟା-ଞ୍ଚ॑କାର । ତେଷା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୈକୈ॑କସ୍ମା-ନ୍ମୁ॒ଷ୍ଟିନା-ଽଽଦ॑ଦେ । ସ ହୋ॑ଵାଚ ।
ଭର॑ଦ୍ଵା॒ଜେତ୍ୟା॒ମନ୍ତ୍ର୍ୟ॑ । ଵେଦା॒ ଵା ଏ॒ତେ । ଅ॒ନ॒ନ୍ତା ଵୈ ଵେଦାଃ᳚ । ଏ॒ତଦ୍ଵା ଏ॒ତୈ ସ୍ତ୍ରି॒ଭି-ରାୟୁ॑ର୍ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵୋଚଥାଃ । ଅଥ॑ ତ॒ ଇତ॑ର॒-ଦନ॑ନୂକ୍ତମେ॒ଵ । ଏହୀ॒ମଂ-ଵିଁ॑ଦ୍ଧି । ଅ॒ୟଂ-ଵୈଁ ସ॑ର୍ଵ ଵି॒ଦ୍ୟେତି॑ ॥ 46 ॥
ତସ୍ମୈ॑ ହୈ॒ତମ॒ଗ୍ନିଗ୍ମ୍ ସା॑ଵି॒ତ୍ରମୁ॑ଵାଚ । ତଗ୍ମ୍ ସ ଵି॑ଦି॒ତ୍ଵା । ଅ॒ମୃତୋ॑ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମି॑ୟାୟ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟମ୍ ॥
ଅ॒ମୃତୋ॑ ହୈ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ସ୍ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟମ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଏ॒ଷୋ ଏ॒ଵ ତ୍ରୟୀ॑ ଵି॒ଦ୍ୟା ॥ 47 ॥
ୟାଵ॑ନ୍ତଗ୍ମ୍ ହ॒ ଵୈ ତ୍ର॒ୟ୍ୟା ଵି॒ଦ୍ୟୟା॑ ଲୋ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ତାଵ॑ନ୍ତଂ-ଲୋଁ॒କ-ଞ୍ଜ॑ୟତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ଅ॒ଗ୍ନେ ର୍ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ।
ଅ॒ଗ୍ନେରେ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଵା॒ୟୋ ର୍ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି । ଵା॒ୟୋରେ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ॥ 48 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟୈ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ବୃହ॒ସ୍ପତେ॒ ର୍ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ।
ବୃହ॒ସ୍ପତେ॑ରେ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ ର୍ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେରେ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଏ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑-ମାପ୍ନୋତି ।
ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ ସ ଵା ଏ॒ଷୋ᳚-ଽଗ୍ନି-ର॑ପକ୍ଷପୁ॒ଚ୍ଛୋ ଵା॒ୟୁରେ॒ଵ ।
ତସ୍ୟା॒ଗ୍ନି ର୍ମୁଖ᳚ମ୍ । ଅ॒ସାଵା॑ଦି॒ତ୍ୟ-ଶ୍ଶିରଃ॑ ।
ସ ୟଦେ॒ତେ ଦେ॒ଵତେ॒ ଅନ୍ତ॑ରେଣ ।
ତଥ୍ସର୍ଵଗ୍ମ୍॑ ସୀଵ୍ୟତି । ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସାଵି॒ତ୍ରଃ ॥ 49 ॥
(ଅ॒ୟମ॒ହମ॒ସ୍ମୀତି॒ - ଵେଦ॑ - ହୋଵାଚ - ସର୍ଵଵି॒ଦ୍ୟେତି॑ - ଵି॒ଦ୍ୟେ - ନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ନାମ॒ଧେୟା॑ନି॒ - ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଏ॒ଵ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟଗ୍ମ୍ ସଲୋ॒କତା॑ମାପ୍ନୋତି ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) । (ଅ. 11)
(ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଵା॒ୟୋରିନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒-ର୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒-ସ୍ସ ଵୈ ସ॒ପ୍ତ)
(ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନଂ॒ - ଭୂ - ସ୍ତ୍ଵମେ॒ଵ - ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ॑-ଽସି॒ - ଭୂ - ରାଜ୍ଞ୍ୟ - ସ॑ଵ-ଵିପ॒ଶ୍ଚିତେ᳚ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ର୍ଦେ॒ଵା - ନି॒ୟଂ-ଵାଁଵ ସ॒ରଘା॒ - କଶ୍ଚି॒ଦ୍ଧୈକା॑ଦଶ)
(ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନ॒ଗ୍ମ୍॒ - ରାଜ୍ଞୀ॑ - ମୂ॒ଦ୍ର୍ଧା ହୃଦ॑ୟ - ଏ॒ଷ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରୋ - ନାଦ୍ର୍ଧ॑ମା॒ସେଷୁ॒ ନଵ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ମ୍ଶତ୍)
(ସ॒ଞ୍ଜ୍ଞାନଗ୍ମ୍॑ - ସାଵି॒ତ୍ରଃ)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ ଇତି ତୈତ୍ତରୀୟ ୟଜୁବ୍ରାହ୍ମଣେ କାଠକେ ପ୍ରଥମଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
