| | English | | Devanagari | | Telugu | | Tamil | | Kannada | | Malayalam | | Gujarati | | Odia | | Bengali | | |
| | Marathi | | Assamese | | Punjabi | | Hindi | | Samskritam | | Konkani | | Nepali | | Sinhala | | Grantha | | |
|
2.3 - ହୋତୃବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ - କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠଃ - ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନୋ ଵଦନ୍ତି କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀୟାଷ୍ଟକେ ତୃତୀୟଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ହୋତୃବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ, ଅନୁଵାକଂ 1 - ସର୍ଵେଷାଂ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃଶବ୍ଦେନ ଵ୍ୟଵହାର ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କି-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃ॒ତ୍ଵମିତି॑ । ୟଦେ॒ଵୈଷୁ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଧା ହୋତା॑ରଃ । ତେନ॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରଃ । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର ଉଚ୍ୟନ୍ତେ । ତଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା-ଞ୍ଚତୁର୍ହୋତୃ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ସୋମୋ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତା । ଧା॒ତା ଷଡ୍ଢୋ॑ତା । ଇନ୍ଦ୍ର॑-ସ୍ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା ॥ 1 ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଦଶ॑ହୋତା । ୟ ଏ॒ଵ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒-ମୃଦ୍ଧିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଋ॒ଧ୍ନୋତ୍ୟେ॒ଵ ॥ ୟ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ନ୍ଧୁତାଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ବନ୍ଧୁ॑ମାନ୍ଭଵତି । ୟ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ଙ୍କ୍ଲୃପ୍ତିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । କଲ୍ପ॑ତେ-ଽସ୍ମୈ । ୟ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମା॒ୟତ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଆ॒ୟତ॑ନଵାନ୍-ଭଵତି । ୟ ଏ॑ଷାମେ॒ଵ-ମ୍ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠାଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 2 ॥ ପ୍ରତ୍ୟେ॒ଵ ତି॑ଷ୍ଠତି ॥ ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । ଦଶ॑ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ପଞ୍ଚ॑ହୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ଅଥ॒ କସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର ଉଚ୍ୟନ୍ତ॒ ଇତି॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ଇନ୍ଦ୍ରଃ॒ ଖଲୁ॒ ଵୈ ଶ୍ରେଷ୍ଠୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୁପ॒ଦେଶ॑ନାତ୍ । ୟ ଏ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ରେଷ୍ଠ॑-ନ୍ଦେ॒ଵତା॑ନା-ମୁପ॒ଦେଶ॑ନା॒-ଦ୍ଵେଦ॑ । ଵସି॑ଷ୍ଠ-ସ୍ସମା॒ନାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଛ୍ରେଷ୍ଠ॑ମା॒ୟନ୍ତ॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମେନୈ॒ଵାନୁ॑ବୁଦ୍ଧ୍ୟନ୍ତେ । ଅ॒ୟମାଗନ୍ନ୍॑ । ଅ॒ୟମଵା॑ସା॒ଦିତି॑ । କୀ॒ର୍ତିର॑ସ୍ୟ॒ ପୂର୍ଵା-ଽଽଗ॑ଚ୍ଛତି ଜ॒ନତା॑ମାୟ॒ତଃ । ଅଥୋ॑ ଏନ-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମେନୈ॒ଵାନୁ॑ ବୁଦ୍ଧ୍ୟନ୍ତେ । ଅ॒ୟମାଗନ୍ନ୍॑ । ଅ॒ୟମଵା॑ସା॒ଦିତି॑ ॥ 3 ॥ ଅନୁଵାକଂ 2 - ନୈମିତ୍ତିକୋ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରହୋମଃ ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ୟୋପ॑ଦାସୟତି ॥ ୟଦ୍ୟେ॑ନ॒-ମ୍ପୁନ॑ରୁପ॒ ଶିକ୍ଷେ॑ୟୁଃ । ଆଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ର ଏ॒ଵ ଜୁ॑ହୁୟା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରମ୍ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଗୃ॒ହୀ॒ତେନାଜ୍ୟେ॑ନ । ପ॒ଶ୍ଚା-ତ୍ପ୍ରାଂଆସୀ॑ନଃ । ଅ॒ନୁ॒ଲୋ॒ମ-ମଵି॑ଗ୍ରାହମ୍ । ପ୍ରା॒ଣାନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପୟତି ॥ ପ୍ରାୟ॑ଶ୍ଚିତ୍ତୀ॒-ଵାଘୋତେ-ତ୍ୟୃ॑ତୁମୁ॒ଖ ଋ॑ତୁମୁଖେ ଜୁହୋତି । ଋ॒ତୂନେ॒ଵାସ୍ମୈ॑ କଲ୍ପୟତି । କଲ୍ପ॑ନ୍ତେ-ଽସ୍ମା ଋ॒ତଵଃ॑ ॥ 5 ॥ କ୍ଲୃ॒ତା ଅ॑ସ୍ମା ଋ॒ତଵ॒ ଆୟ॑ନ୍ତି ॥ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା॒ ଵୈ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରି॒ଦଗ୍ମ୍ ସର୍ଵ॑ମସୃଜତ । ସ ମନୋ॑-ଽସୃଜତ । ମନ॒ସୋ-ଽଧି॑ ଗାୟ॒ତ୍ରୀମ॑ସୃଜତ । ତଦ୍ଗା॑ୟ॒ତ୍ରୀଂ-ୟଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତାମା-ଽଲ॑ଭତ । ଗା॒ୟ॒ତ୍ରି॒ୟା ଅଧି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑ସ୍ୟ ସୃଜତ । ଛନ୍ଦୋ॒ଭ୍ୟୋ-ଽଧି॒ ସାମ॑ । ତ-ଥ୍ସାମ॒ ୟଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତଦା-ଽଲ॑ଭତ ॥ 6 ॥ ସାମ୍ନୋ-ଽଧି॒ ୟଜୂଗ୍॑ଷ୍ୟସୃଜତ । ୟଜୁ॒ର୍ଭ୍ୟୋ-ଽଧି॒ ଵିଷ୍ଣୁ᳚ମ୍ । ତ-ଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଂ॒-ୟଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତମା-ଽଲ॑ଭତ । ଵି॒ଷ୍ଣୋରଦ୍ଧ୍ୟୋଷ॑ଧୀରସୃଜତ । ଓଷ॑ଧୀ॒ଭ୍ୟୋ-ଽଧି॒ ସୋମ᳚ମ୍ । ତ-ଥ୍ସୋମଂ॒-ୟଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତମା-ଽଲ॑ଭତ । ସୋମା॒ଦଧି॑ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ । ପ॒ଶୁଭ୍ୟୋ-ଽଧୀନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ ॥ 7 ॥ ତଦିନ୍ଦ୍ରଂ॒-ୟଁଶ॑ ଆର୍ଚ୍ଛତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ନ୍ନାତି॒ ପ୍ରାଚ୍ୟ॑ଵତ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇଵ ୟଶ॒ସ୍ଵୀ ଭ॑ଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ନୈନଂ॒-ୟଁଶୋ-ଽତି॒ ପ୍ରଚ୍ୟ॑ଵତେ ॥ ୟଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମୁତ୍ତା॒ନ ଏ॒ଵାଙ୍ଗୀ॑ର॒ସଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହୀତ॒-ନ୍ନାହି॑ନତ୍ । ୟ-ତ୍କିଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ୟାତ୍ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମୁତ୍ତା॒ନସ୍ତ୍ଵା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ୟେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣୀୟାତ୍ । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଉ॑ତ୍ତା॒ନ ଆ᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ । ଅ॒ନୟୈ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣାତି । ନୈନଗ୍ମ୍॑ ହିନସ୍ତି ॥ ବ॒ର॒ଃଇଷା॒ ପ୍ରତୀ॑ୟା॒ଦ୍ଗାଂ-ଵାଁ-ଽଶ୍ଵଂ॑-ଵାଁ । ଏ॒ତଦ୍ଵୈ ପ॑ଶୂ॒ନା-ମ୍ପ୍ରି॒ୟ-ନ୍ଧାମ॑ । ପ୍ରି॒ୟେଣୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ଧାମ୍ନା॒ ପ୍ରତ୍ୟେ॑ତି ॥ 8 ॥ ଅନୁଵାକଂ 3 - କେଶଵପନାଙ୍ଗ-ମ୍ପୁଷ୍ଟିଵେଦନଂ ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ନ୍ୟ॑ଵର୍ତୟତ । ସୌଷ॑ଧୀଭି॒-ର୍ଵନ॒ସ୍ପତି॑ଭି-ରପୁଷ୍ୟତ୍ । ଵା॒ୟୁର୍ନ୍ୟ॑ଵର୍ତୟତ । ସ ମରୀ॑ଚୀଭି-ରପୁଷ୍ୟତ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ନ୍ନ୍ୟ॑ଵର୍ତୟତ । ତଦ୍ଵୟୋ॑ଭି-ରପୁଷ୍ୟତ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ନ୍ୟ॑ଵର୍ତୟତ । ସ ର॒ଶ୍ମିଭି॑-ରପୁଷ୍ୟତ୍ । ଦ୍ୟୌର୍ନ୍ୟ॑ଵର୍ତୟତ । ସା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରୈ-ରପୁଷ୍ୟତ୍ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ନ୍ୟ॑ଵର୍ତୟତ । ସୋ॑-ଽହୋରା॒ତ୍ରୈ-ର॑ର୍ଧମା॒ସୈ-ର୍ମାସୈର୍॑ ଋ॒ତୁଭି॑-ସ୍ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେଣା॑-ପୁଷ୍ୟତ୍ । ତାନ୍ପୋଷା᳚ନ୍-ପୁଷ୍ୟତି । ୟାଗ୍ସ୍ତେ-ଽପୁ॑ଷ୍ୟନ୍ନ୍ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦାନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତୟ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ ॥ 10 ॥ ଅନୁଵାକଂ 4 - ପ୍ରତିଗ୍ରହମନ୍ତ୍ରମହିମଜ୍ଞାନମ୍ ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ତୃତୀ॑ୟମିନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ତୃତୀ॑ୟମିନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵାସଃ॑ ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ୟୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ତୃତୀ॑ୟମସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ୟ॒ ଵୈ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॒ ଗା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତାମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଚ॑ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ ॥ 12 ॥ ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ଗା-ମ୍ପ୍ର॑ତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ୟୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଚ॒ତୁ॒ର୍ଥମ॑ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ୟ॒ ଵୈ ଵରୁ॑ଣ॒ସ୍ୟାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ପ॑ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ ॥ 13 ॥ ଅଥ॒ ୟୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ମମ॑ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ୟ॒ ଵୈ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ଷ॒ଷ୍ଠମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ୟୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଷ॒ଷ୍ଠମ॑ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟାପ॑-କ୍ରାମତି ॥ 14 ॥ ତସ୍ୟ॒ ଵୈ ମନୋ॒ସ୍ତଲ୍ପ॑-ମ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ । ତମେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସ ସ॑ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟ-ସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍ସ୍ତଲ୍ପ॑-ମ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ୟୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ସ॒ପ୍ତ॒ମମ॑ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟାପ॑-କ୍ରାମତି ॥ ତସ୍ୟ॒ ଵା ଉ॑ତ୍ତା॒ନସ୍ୟା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସସ୍ୟା ପ୍ରା॑ଣ-ତ୍ପ୍ରତିଜଗ୍ର॒ହୁଷଃ॑ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା-ପା᳚କ୍ରାମତ୍ ॥ 15 ॥ ତଦେ॒ତେନୈ॒ଵ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତେନ॒ ଵୈ ସୋ᳚-ଽଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟା॒ତ୍ମ-ନ୍ନୁ॒ପାଧ॑ତ୍ତେ । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ ପ୍ରା॑ଣ-ତ୍ପ୍ରତି ଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅଥ॒ ୟୋ-ଽଵି॑ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ରତିଗୃ॒ହ୍ଣାତି॑ । ଅ॒ଷ୍ଟ॒ମମ॑ସ୍ୟେନ୍ଦ୍ରି॒ୟସ୍ୟାପ॑ କ୍ରାମତି ॥ ୟଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑-ମୁତ୍ତା॒ନ ଏ॒ଵାଙ୍ଗୀ॑ର॒ସଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ ଗୃହ୍ଣାତ୍ । ତଦେ॑ନ॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହୀତ॒-ନ୍ନାହି॑ନତ୍ । ୟ-ତ୍କି-ଞ୍ଚ॑ ପ୍ରତି ଗୃହ୍ଣୀ॒ୟାତ୍ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑-ମୁତ୍ତା॒ନ-ସ୍ତ୍ଵା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣା॒ତ୍ଵିତ୍ୟେ॒ଵ ପ୍ରତି॑ ଗୃହ୍ଣୀୟାତ୍ । ଇ॒ୟଂ-ଵାଁ ଉ॑ତ୍ତା॒ନ ଆ᳚ଙ୍ଗୀର॒ସଃ । ଅ॒ନୟୈ॒ଵୈନ॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାତି । ନୈନଗ୍ମ୍॑ ହିନସ୍ତି ॥ 16 ॥ (ତସ୍ୟ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍-ହିର॑ଣ୍ୟ॒ଗ୍ମ୍॒ ସୋମ॑ସ୍ୟ॒ ଵାସ॒ସ୍ତଦେ॒ତେନ॑ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ୟ॒ ଗା-ନ୍ତାମେ॒ତେନ॒ ଵରୁ॑ଣ॒ସ୍ୟାଶ୍ଵ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ॒ ପୁରୁ॑ଷ॒-ମ୍ମନୋ॒ସ୍ତଲ୍ପ॒-ନ୍ତମେ॒ତେନୋ᳚ତ୍ତା॒ନସ୍ୟ॒ ତଦେ॒ତେନାପ୍ରା॑ଣ॒ଦ୍ୟ-ଦ୍ଵୈ ) ଅନୁଵାକଂ 5 - ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତରରୂପୋ ବ୍ରହ୍ମଵିଷୟସ୍ସଂଵାଁଦଃ ତେନୌଷ॑ଧୀ-ରସୃଜନ୍ତ ॥ ୟ-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ହୋତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନୈ॒ଭ୍ୟୋ ଲୋ॒କେଭ୍ୟୋ-ଽସୁ॑ରା॒-ନ୍ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ । କେନୈ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜ॒ତେତି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିନା॒ ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନୈ॒ଭ୍ୟୋ ଲୋ॒କେଭ୍ୟୋ-ଽସୁ॑ରା॒ନ୍-ପ୍ରାଣୁ॑ଦନ୍ତ । ତେନୈ॑ଷା-ମ୍ପ॒ଶୂନ॑ଵୃଞ୍ଜତ ॥ ୟ-ଥ୍ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ ॥ 18 ॥ କେନ॒ର୍ତୂନ॑-କଲ୍ପୟ॒ନ୍ତେତି॑ । ଧା॒ତ୍ରା ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॒ର୍ତୂନ॑କଲ୍ପୟନ୍ତ ॥ ୟ-ଥ୍ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାର-ସ୍ସ॒ତ୍ରମାସ॑ତ । କେନ॒ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । କେନ॒ ସୁଵ॑ରାୟନ୍ନ୍ । କେନେ॒ମାଲ୍ ଁଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସମ॑ତନ୍ଵ॒ନ୍ନିତି॑ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମ୍ଣା ଵୈ ତେ ଗୃ॒ହପ॑ତିନା ଽଽର୍ଧ୍ନୁଵନ୍ନ୍ । ତେନ॒ ସୁଵ॑ରାୟନ୍ନ୍ । ତେନେ॒ମାଲ୍ ଁଲୋ॒କାନ୍-ଥ୍ସମ॑ତନ୍ଵ॒ନ୍ନିତି॑ ॥ 19 ॥ ଏ॒ତେ ଵୈ ଦେ॒ଵା ଗୃ॒ହପ॑ତୟଃ । ତାନ୍. ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଅପ୍ୟ॒ନ୍ୟସ୍ୟ॑ ଗାର୍ହପ॒ତେ ଦୀକ୍ଷ॑ତେ । ଅ॒ଵା॒ନ୍ତ॒ରମେ॒ଵ ସ॒ତ୍ରିଣା॑-ମୃଦ୍ଧ୍ନୋତି ॥ ୟୋ ଵା ଅ॑ର୍ୟ॒ମଣଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି । ୟ॒ଜ୍ଞୋ ଵା ଅ॑ର୍ୟ॒ମା । ଆର୍ୟା॑ଵସ॒ତିରିତି॒ ଵୈ ତମା॑ହୁ॒ର୍ୟ-ମ୍ପ୍ର॒ଶଗ୍ମ୍ସ॑ନ୍ତି ॥ ଆର୍ୟା॑ ଵସ॒ତିର୍ଭ॑ଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 20 ॥ ୟଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କି-ଞ୍ଚ॑ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॒-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରଃ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃ॒ଭ୍ୟୋ-ଽଧି॑ ୟ॒ଜ୍ଞୋ ନିମି॑ର୍ତଃ । ସ ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍. ଵି॒ଵଦେ॑ତ । ଅ॒ହମେ॒ଵ ଭୂୟୋ॑ ଵେଦ । ୟଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄ॒ନ୍॒. ଵେଦେତି॑ । ସ ହ୍ୟେ॑ଵ ଭୂୟୋ॒ ଵେଦ॑ । ୟଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୄ॒ନ୍.॒ ଵେଦ॑ ॥ ୟୋ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତୄ॒ନ୍॒. ଵେଦ॑ । ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି ॥ 21 ॥ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭିଜ॑ୟତି । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ଦଶ॑ହୋତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା᳚ । ସୋମ॒ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା᳚ । ଧା॒ତା ଷଡ୍ଢୋ॑ତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା᳚ । ଅ॒ର୍ୟ॒ମା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା᳚ । ଏ॒ତେ ଵୈ ଚତୁ॑ର୍ହୋତୃଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୋତା॑ରଃ । ତାନ୍. ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସର୍ଵା॑ସୁ ପ୍ର॒ଜାସ୍ଵନ୍ନ॑ମତ୍ତି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ॒-ଽଭି ଜ॑ୟତି ॥ 22 ॥ 2.3.6 ଅନୁଵାକଂ - ହୋତୃପ୍ରଶଂସାପ୍ରସଙ୍ଗେନ କ୍ରତୂନାମୃତ୍ଵିଗ୍ ଵିଶେଷଵ୍ୟଵସ୍ଥାପନମ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ୟ ପ୍ରାଶସ୍ତ୍ୟ-ଞ୍ଚ ତେ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ଦ॑ର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସାଭ୍ୟା॑ମେ॒ଵ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହଗ୍ଗ୍-ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାର୍ୟଙ୍ଗା॑ନି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୟୋ᳚-ର୍ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଚ॒ତ୍ଵାର॑ ଋ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ପ॒ଞ୍ଚ॒ କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ୟତ୍ । ପ॒ଶଵଃ॒ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ୟୈରେ॒ଵ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହ॒ଲ୍ ଁଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀ-ମ୍ମା॒ଗ୍ମ୍॒ସମସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ᳚ମ୍ । ତସ୍ମା᳚ଚ୍ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ୟାନାଂ᳚-ୟଁଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ ॥ 24 ॥ ପଞ୍ଚ॒ର୍ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ଷ॒ଟ୍କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ୟତ୍ । ଋ॒ତଵଃ॒ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତେ ପ॑ଶୁବ॒ନ୍ଧେନୈ॒ଵ ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତନ୍ତ । ତ ଉପୌ॑ହ॒ନ୍-ଥ୍ସ୍ତନା॑ଵା॒ଣ୍ଡୌ ଶି॒ଶ୍ନମଵା᳚ଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପଶୁବ॒ନ୍ଧସ୍ୟ॑ ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ଷଡୃ॒ତ୍ଵିଜଃ॑ ॥ ସ॒ପ୍ତ॒କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ୟତ୍ । ହୋତ୍ରାଃ॒ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । ତା-ସ୍ସୌ॒ମ୍ୟେନୈ॒ଵାଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେଣ॑ ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁନୋପ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତନ୍ତ ॥ 25 ॥ ତା ଉପୌ॑ହନ୍-ଥ୍ସ॒ପ୍ତଶୀ॑ର୍ଷ॒ଣ୍ୟା᳚ନ୍-ପ୍ରା॒ଣାନ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଥ୍ସୌ॒ମ୍ୟସ୍ୟା᳚ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରସ୍ୟ॑ ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତୋଃ । ସ॒ପ୍ତ ହୋତ୍ରାଃ॒ ପ୍ରାଚୀ॒ର୍ଵଷ॑ଟ୍କୁର୍ଵନ୍ତି ॥ ଦ॒ଶ॒କୃତ୍ଵୋ-ଽହ୍ଵ॑ୟତ୍ । ତପଃ॒ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣୋତ୍ । ତତ୍-କର୍ମ॑ଣୈ॒ଵ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣ॒ ସର୍ଵୈ᳚ର୍ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ରୁପ॑ ପ॒ର୍ୟାଵ॑ର୍ତତ । ତ-ଥ୍ସର୍ଵ॑ମା॒ତ୍ମାନ॒-ମପ॑ରିଵର୍ଗ॒-ମୁପୌ॑ହତ୍ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍- ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେ ସର୍ଵେ॑ ୟଜ୍ଞକ୍ର॒ତଵୋ-ଽଵ॑ରୁଦ୍ଧ୍ୟନ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତା॒ ଚତୁ॑ର୍ହୋତା । ପଞ୍ଚ॑ହୋତା॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତା ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ଏକ॑ହୋତ୍ରେ ବ॒ଲିଗ୍ମ୍ ହ॑ରନ୍ତି । ହର॑ନ୍ତ୍ୟସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ବ॒ଲିମ୍ । ଐନ॒ମପ୍ର॑ତିଖ୍ୟାତ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 26 ॥ ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରସ୍ୟ ସର୍ଵକ୍ରତୁରୁଦ୍ଭାଵସାଧନେନ ପ୍ରଶଂସା କୁସି॑ନ୍ଧ-ଞ୍ଚା॒ତ୍ମନ॑-ସ୍ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଚ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ଦର୍ଶପୂର୍ଣମା॒ସୌ । ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚା॒ତ୍ମନୋ-ଽଙ୍ଗା॑ନି ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଚ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ସ॒ମିତ୍ପ॑ଞ୍ଚ॒ମୀ । ପଞ୍ଚ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ଚାତୁର୍ମା॒ସ୍ୟାନି॑ । ଲୋମ॑ ଛ॒ଵୀ-ମ୍ମା॒ଗ୍ମ୍॒ସମସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ᳚ମ୍ ॥ 28 ॥ ତାନି॑ ଚା॒ତ୍ମନ॑-ସ୍ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଚ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ପଶୁବ॒ନ୍ଧମ୍ । ସ୍ତନା॑ଵା॒ଣ୍ଡୌ ଶି॒ଶ୍ନମଵା᳚ଞ୍ଚ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ତାନି॑ ଚା॒ତ୍ମନ॑-ସ୍ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଚ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି । ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॑ହୋତି ॥ 29 ॥ ସ॒ମି-ଥ୍ସ॑ପ୍ତ॒ମୀ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ସୌ॒ମ୍ୟ-ମ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରମ୍ । ସ॒ପ୍ତ ଚା॒ତ୍ମନ॑-ଶ୍ଶୀର୍ଷ॒ଣ୍ୟା᳚ନ୍-ପ୍ରା॒ଣାନ୍-ଥ୍ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଚ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ ଚ॒ତୁରୁନ୍ନ॑ୟତି । ଦ୍ଵିର୍ଜୁ॒ହୋତି॑ । ଦ୍ଵିର୍ନିମା᳚ର୍ଷ୍ଟି । ଦ୍ଵିଃ ପ୍ରାଶ୍ଞା॑ତି । ଦଶ॑ହୋତାରମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ୟ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁ-ମା᳚ପ୍ନୋତି ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରମ୍ । ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଚା॒ତ୍ମାନ॒-ମପ॑ରିଵର୍ଗଗ୍ଗ୍ ସ୍ପୃ॒ଣୋତି॑ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟସ୍ୟ॑ ଚ॒ ସାୟୁ॑ଜ୍ୟ-ଙ୍ଗଚ୍ଛତି ॥ 30 ॥ ଅନୁଵାକଂ 8 - ସୃଷ୍ଟିସାଧନତ୍ଵେନ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାସାମର୍ଥ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା ତେନାସୁ॒ନା-ଽସୁ॑ରାନସୃଜତ । ତଦସୁ॑ରାଣା-ମସୁର॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ ଏ॒ଵମସୁ॑ରାଣା-ମସୁର॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଅସୁ॑ମାନେ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ନୈନ॒ମସୁ॑ର୍ଜହାତି ॥ ସୋ-ଽସୁ॑ରାନ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପି॒ତେଵା॑ମନ୍ୟତ । ତଦନୁ॑ ପି॒ତୄନ॑ସୃଜତ । ତତ୍-ପି॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ପି॑ତୃ॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ ଏ॒ଵ-ମ୍ପି॑ତୃ॒ଣା-ମ୍ପି॑ତୃ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ପି॒ତେଵୈ॒ଵ ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି ॥ 32 ॥ ୟନ୍ତ୍ୟ॑ସ୍ୟ ପି॒ତରୋ॒ ହଵ᳚ମ୍ ॥ ସ ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ଽମ॑ନସ୍ୟତ୍ । ତଦନୁ॑ ମନୁ॒ଷ୍ୟା॑-ନସୃଜତ । ତନ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣା-ମ୍ମନୁଷ୍ୟ॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ ଏ॒ଵ-ମ୍ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟା॑ଣା-ମ୍ମନୁଷ୍ୟ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ମ॒ନ॒ସ୍ଵ୍ୟେ॑ଵ ଭ॑ଵତି । ନୈନ॒-ମ୍ମନୁ॑ର୍ଜହାତି ॥ ତସ୍ମୈ॑ ମନୁ॒ଷ୍ୟା᳚ନ୍-ଥ୍ସସୃଜା॒ନାୟ॑ । ଦିଵା॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଽଭ॑ଵତ୍ । ତଦନୁ॑ ଦେ॒ଵାନ॑ସୃଜତ । ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଵମ୍ । ୟ ଏ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେଵ॒ତ୍ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଦିଵା॑ ହୈ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଦେଵ॒ତ୍ରା ଭ॑ଵତି ॥ ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ୟମ୍ଭାଗ୍ମ୍॑ସି । ଦେ॒ଵା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟାଃ᳚ ପି॒ତରୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ॥ ତେଷୁ॒ ସର୍ଵେ॒ଷ୍ଵମ୍ଭୋ॒ ନଭ॑ ଇଵ ଭଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 33 ॥ ଅନୁଵାକଂ 9 - ଵାୟୁରୂପତ୍ଵଜ୍ଞାନେନ ହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ମ୍ପ୍ରଶଂସା ୟତୋ॒-ଽୟ-ମ୍ପଵ॑ତେ । ୟଦ॑ଭି॒ ପଵ॑ତେ । ୟଦ॑ଭି ସ॒ପଂଵଁ॑ତେ । ସର୍ଵ॒ମାୟୁ॑ରେତି । ନ ପୁ॒ରା-ଽଽୟୁ॑ଷଃ॒ ପ୍ରମୀ॑ୟତେ । ପ॒ଶୁ॒ମା-ନ୍ଭ॑ଵତି । ଵି॒ନ୍ଦତେ᳚ ପ୍ର॒ଜାମ୍ ॥ ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟଃ ପ॑ଵତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ପୋ॑-ଽଭି ସମ୍ପ॑ଵତେ ॥ 35 ॥ ଅ॒ସ୍ୟାଃ ପ॑ଵତେ । ଇ॒ମାମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଇ॒ମାମ॒ଭି ସମ୍ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନେଃ ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା-ତ୍ପଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟା-ତ୍ପ॑ଵତେ ॥ 36 ॥ ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟମ॒ଭି ପ॑ଵତେ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଦ୍ୟୋଃ ପ॑ଵତେ । ଦିଵ॑ମ॒ଭି ପ॑ଵତେ ॥ ଦିଵ॑ମ॒ଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ଦି॒ଗ୍ଭ୍ୟଃ ପ॑ଵତେ । ଦିଶୋ॒-ଽଭି ପ॑ଵତେ । ଦିଶୋ॒-ଽଭି ସ-ମ୍ପ॑ଵତେ । ସ ୟତ୍-ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵାତି॑ । ପ୍ରା॒ଣ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଵାତି ॥ 37 ॥ ତସ୍ମା᳚ତ୍-ପୁ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଵାନ୍ତ᳚ମ୍ । ସର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜାଃ ପ୍ରତି॑ ନନ୍ଦନ୍ତି । ପ୍ରା॒ଣୋ ହି ପ୍ରି॒ୟଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ । ପ୍ରା॒ଣ ଇ॑ଵ ପ୍ରି॒ୟଃ ପ୍ର॒ଜାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ପ୍ରା॒ଣ ଏ॒ଵ ॥ ଅଥ॒ ୟ-ଦ୍ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵାତି॑ । ମା॒ତ॒ରିଶ୍ଵୈ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ଦ॑କ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵା॑ତି । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତୋ ଵାନ୍ତଂ॑-ଵିଁ॒ଦ୍ୟାତ୍ । ସର୍ଵା॒ ଦିଶ॒ ଆଵା॑ତି ॥ 38 ॥ ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ଵିଵା॑ତି । ସର୍ଵା॒ ଦିଶୋ-ଽନୁ॒ ସଂଵାଁ॒ତୀତି॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵୈ॒ଵ ॥ ଅଥ॒ ୟତ୍-ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଵାତି॑ । ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଵା॑ତି । ପୂ॒ତମ॑ସ୍ମା॒ ଆହ॑ରନ୍ତି । ପୂ॒ତମୁପ॑ହରନ୍ତି । ପୂ॒ତମ॑ଶ୍ନାତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ପଵ॑ମାନ ଏ॒ଵ ॥ 39 ॥ ଅଥ॒ ୟଦୁ॑ତ୍ତର॒ତୋ ଵାତି॑ । ସ॒ଵି॒ତୈଵ ଭୂ॒ତ୍ଵୋତ୍ତ॑ର॒ତୋ ଵା॑ତି । ସ॒ଵି॒ତେଵ॒ ସ୍ଵାନା᳚-ମ୍ଭଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ସ ଵା ଏ॒ଷ ସ॑ଵି॒ତୈଵ ॥ ତେ ୟ ଏ॑ନ-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା॑ଦା॒ୟନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି । ୟ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ପୁ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦିତ॑ରାନ୍-ପା॒ପ୍ମନ॑-ସ୍ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ୟ ଏ॑ନ-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତ ଆ॒ୟନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି ॥ 40 ॥ ୟ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ଦ॒କ୍ଷି॒ଣ॒ତ ଇତ॑ରା-ନ୍ପା॒ପ୍ମନ॑-ସ୍ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ୟ ଏ॑ନ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାଦା॒ୟନ୍ତ॑-ମୁପ॒ଵଦ॑ନ୍ତି । ୟ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ପ॒ଶ୍ଚାତ୍-ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି । ପ॒ଶ୍ଚାଦିତ॑ରାନ୍-ପା॒ପ୍ମନ॑-ସ୍ସଚନ୍ତେ ॥ ଅଥ॒ ୟ ଏ॑ନମୁତ୍ତର॒ତ ଆ॒ୟନ୍ତ॑ମୁପ॒ ଵଦ॑ନ୍ତି । ୟ ଏ॒ଵାସ୍ୟୋ᳚ତ୍ତର॒ତଃ ପା॒ପ୍ମାନଃ॑ । ତାଗ୍ସ୍ତେ ଽପ॑ଘ୍ନନ୍ତି ॥ 41 ॥ ଉ॒ତ୍ତ॒ର॒ତ ଇତ॑ରା-ନ୍ପା॒ପ୍ମନ॑-ସ୍ସଚନ୍ତେ ॥ ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ । ଵୀଵ॑ ନୃତ୍ୟେତ୍ । ପ୍ରେଵ॑ ଚଲେତ୍ । ଵ୍ୟସ୍ୟେ॑ଵା॒କ୍ଷ୍ୟୌ ଭା॑ଷେତ । ମ॒ଣ୍ଟୟେ॑ଦିଵ । କ୍ରା॒ଥୟେ॑ଦିଵ । ଶୃ॒ଙ୍ଗା॒ୟେତେ॑ଵ ॥ ଉ॒ତ ମୋପ॑ଵଦେୟୁଃ । ଉ॒ତ ମେ॑ ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମପ॑ହନ୍ୟୁ॒ରିତି॑ ॥ ସ ୟା-ନ୍ଦିଶଗ୍ମ୍॑ ସ॒ନିମେ॒ଷ୍ୟନ୍-ଥ୍ସ୍ୟାତ୍ । ୟ॒ଦା ତା-ନ୍ଦିଶଂ॒-ଵାଁତୋ॑ ଵା॒ୟାତ୍ । ଅଥ॒ ପ୍ରଵେ॒ୟାତ୍ । ପ୍ର ଵା॑ ଧାପୟେତ୍ (ଧାଵୟେତ୍) । ସା॒ତମେ॒ଵ ର॑ଦି॒ତଂ-ଵ୍ୟୂଁ॑ଢ-ଙ୍ଗ॒ନ୍ଧମ॒ଭି ପ୍ରଚ୍ୟ॑ଵତେ । ଆ-ଽସ୍ୟ॒ ତ-ଞ୍ଜ॑ନପ॒ଦ-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ କୀ॒ର୍ତିର୍ଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଦାନ॑କାମା ଅସ୍ମୈ ପ୍ର॒ଜା ଭ॑ଵନ୍ତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 42 ॥ ଅନୁଵାକଂ 10 - ଦଶହୋତୃମନ୍ତ୍ରାଣା-ଙ୍କାମ୍ୟପ୍ରୟୋଗଃ ପ୍ର ତ୍ଵା॑ ପଦ୍ୟେ ॥ ସୋମଂ॒-ଵୈଁ ରାଜା॑ନ-ଙ୍କାମୟେ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାମୁ॒ ସ କା॑ମୟତ॒ ଇତି॑ । ତସ୍ୟା॑ ଉ॒ ହ ସ୍ଥା॑ଗ॒ରମ॑ଲଙ୍କା॒ର-ଙ୍କ॑ଲ୍ପୟି॒ତ୍ଵା । ଦଶ॑ହୋତାର-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ୍ୟା॒ଖ୍ୟାୟ॑ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ ହୋତାର-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ମୁତ୍ତର॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତାର-ମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ସ॒ମ୍ଭା॒ରୈଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନି॑ଭିଶ୍ଚ॒ ମୁଖେ॑-ଽଲ॒ଙ୍କୃତ୍ୟ॑ ॥ 44 ॥ ଆ-ଽସ୍ୟାର୍ଧଂ-ଵଁ॑ଵ୍ରାଜ । ତାଗ୍ମ୍ ହୋ॒ଦୀକ୍ଷ୍ୟୋ॑ଵାଚ । ଉପ॒ ମା-ଽଽଵ॑ର୍ତ॒ସ୍ଵେତି॑ । ତଗ୍ମ୍ ହୋ॑ଵାଚ । ଭୋଗ॒-ନ୍ତୁ ମ॒ ଆଚ॑କ୍ଷ୍ଵ । ଏ॒ତ-ନ୍ମ॒ ଆଚ॑କ୍ଷ୍ଵ । ୟତ୍ତେ॑ ପା॒ଣାଵିତି॑ । ତସ୍ୟା॑ ଉ॒ ହ ତ୍ରୀନ୍. ଵେଦା॒-ନ୍ପ୍ରଦ॑ଦୌ । ତସ୍ମା॒ଦୁ ହ॒ ସ୍ତ୍ରିୟୋ॒ ଭୋଗ॒ମୈଵ ହା॑ରୟନ୍ତେ ॥ ସ ୟଃ କା॒ମୟେ॑ତ ପ୍ରି॒ୟ-ସ୍ସ୍ୟା॒ମିତି॑ ॥ 45 ॥ ୟଂ-ଵାଁ॑ କା॒ମୟେ॑ତ ପ୍ରି॒ୟ-ସ୍ସ୍ୟା॒ଦିତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତଗ୍ଗ୍ ସ୍ଥା॑ଗ॒ର-ମ॑ଲଙ୍କା॒ର-ଙ୍କ॑ଲ୍ପୟି॒ତ୍ଵା । ଦଶ॑ହୋତାର-ମ୍ପୁ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ୍ୟା॒ଖ୍ୟାୟ॑ । ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର-ନ୍ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ । ପଞ୍ଚ॑ହୋତାର-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚାତ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॑ତାର-ମୁତ୍ତର॒ତଃ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା-ରମୁ॒ପରି॑ଷ୍ଟାତ୍ । ସ॒ମ୍ଭା॒ରୈଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନି॑ଭିଶ୍ଚ॒ ମୁଖେ॑-ଽଲ॒ଙ୍କୃତ୍ୟ॑ । ଆ-ଽସ୍ୟାର୍ଧଂ-ଵ୍ରଁ॑ଜେତ୍ । ପ୍ରି॒ୟୋ ହୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି ॥ 46 ॥ ଅନୁଵାକଂ 11 - ଦଶହୋତ୍ରାଦିମନ୍ତ୍ରନାମ୍ନା-ମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତିନିମିତ୍ତମ୍ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ୟାମ॑ନ୍ତ୍ରୟତ । ତସ୍ମୈ॑ ସପ୍ତ॒ମଗ୍ମ୍ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ । ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ମ୍ ସ॒ପ୍ତହୂ॑ତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ସ॒ପ୍ତହୋ॒ତେତ୍ୟାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିୟା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ୟାମ॑ନ୍ତ୍ରୟତ । ତସ୍ମୈ॑ ଷ॒ଷ୍ଠଗ୍ମ୍ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ-ଽଭଵତ୍ ॥ 48 ॥ ଷଡ୍ଢୂ॑ତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତଗ୍ମ୍ ଷଡ୍ଢୂ॑ତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଷଡ୍ଢୋ॒ତେତ୍ୟାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିୟା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ୟାମ॑ନ୍ତ୍ରୟତ । ତସ୍ମୈ॑ ପଞ୍ଚ॒ମଗ୍ମ୍ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ ଶୃଣୋତ୍ । ସ ପଞ୍ଚ॑ ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ହୂତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ପଞ୍ଚ॑ହୋ॒ତେତ୍ୟାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ ॥ 49 ॥ ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିୟା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ଆତ୍ମ॒-ନ୍ନାତ୍ମ॒-ନ୍ନିତ୍ୟାମ॑ନ୍ତ୍ରୟତ । ତସ୍ମୈ॑ ଚତୁ॒ର୍ଥଗ୍ମ୍ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶୃଣୋତ୍ । ସ ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ-ଽଭଵତ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୂତୋ ହ॒ ଵୈ ନାମୈ॒ଷଃ । ତଂ-ଵାଁ ଏ॒ତ-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ହୂତ॒ଗ୍ମ୍॒ ସନ୍ତ᳚ମ୍ । ଚତୁ॑ର୍ହୋ॒ତେତ୍ୟାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିୟା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ତମ॑ବ୍ରଵୀତ୍ । ତ୍ଵଂ-ଵୈଁ ମେ॒ ନେଦି॑ଷ୍ଠଗ୍ମ୍ ହୂ॒ତଃ ପ୍ରତ୍ୟ॑ଶ୍ରୌଷୀଃ । ତ୍ଵୟୈ॑-ନାନାଖ୍ୟା॒ତାର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॒ନ୍ନୁ ହୈ॑ନା॒ଗ୍॒-ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ହୋତାର॒ ଇତ୍ୟାଚ॑କ୍ଷତେ । ତସ୍ମା᳚-ଚ୍ଛୁଶ୍ରୂ॒ଷୁଃ ପୁ॒ତ୍ରାଣା॒ଗ୍ମ୍॒ ହୃଦ୍ୟ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ହୃଦ୍ୟ॑ତମଃ । ନେଦି॑ଷ୍ଠୋ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୋ ଭଵତି । ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 50 ॥ (ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନଃ॒ କିଂ - ଦକ୍ଷି॑ଣାଂ॒ - ଁୟୋ ଵା ଅଵି॑ଦ୍ଵା॒ନ୍ - ତସ୍ୟ॒ ଵୈ - ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॒ ୟ-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାରଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ ଵ୍ୟସ୍ରଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ ପୁରୁ॑ଷଂ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମୟତ॒ ସ ତପ॒-ସ୍ସୋ᳚-ଽନ୍ତର୍ଵା᳚ନ୍ - ବ୍ରହ୍ମଵା॒ଦିନୋ॒ ୟୋ ଵା ଇ॒ମଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ୟାତ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସୋମ॒ଗ୍ମ୍॒ ରାଜା॑ନଂ॒ - ବ୍ରହ୍ମା᳚ତ୍ ମ॒ନ୍ଵଦେକା॑ଦଶ) (ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନ॒ - ସ୍ତସ୍ୟ॒ ଵା ଅ॒ଗ୍ନେ--ର୍ ୟଦ୍ଵା ଇ॒ଦ-ଙ୍କିଞ୍ଚ॑ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରକାମୟତ॒ -ୟ ଏ॒ଵାସ୍ୟ॑ ଦକ୍ଷିଣ॒ତଃ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍) (ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॒ - ୟ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ) ॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
|