କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକେ ତୃତୀୟଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ଚାତୁର୍​ହୋତ୍ରଚୟନମ୍

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତୟେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ୟୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଅନୁଵାକଂ 1
ଚିତ୍ତି॒-ସ୍ସ୍ରୁକ୍ । ଚି॒ତ୍ତମାଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ଵାଗ୍ଵେଦିଃ॑ । ଆଧୀ॑ତ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଃ ।
କେତୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନିଃ । ଵିଜ୍ଞା॑ତମ॒ଗ୍ନିଃ । ଵାକ୍ପ॑ତି॒ର୍॒ହୋତା᳚ । ମନ॑ ଉପଵ॒କ୍ତା । ପ୍ରା॒ଣୋ ହ॒ଵିଃ । ସାମା᳚ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ ॥ ଵାଚ॑ସ୍ପତେ ଵିଧେ ନାମନ୍ନ୍ । ଵି॒ଧେମ॑ ତେ॒ ନାମ॑ । ଵି॒ଧେସ୍ତ୍ଵ-ମ॒ସ୍ମାକ॒-ନ୍ନାମ॑ । ଵା॒ଚସ୍ପତି॒-ସ୍ସୋମ॑-ମ୍ପିବତୁ । ଆ-ଽସ୍ମାସୁ॑ ନୃ॒ମ୍ଣ-ନ୍ଧା॒ଥ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 1 ॥
(ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ ପଞ୍ଚ ଚ) (ଅ. 1)

ଅନୁଵାକଂ 2
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ହୋତା᳚ । ଦ୍ୟୌର॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ । ରୁ॒ଦ୍ରୋ᳚-ଽଗ୍ନୀତ୍ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ରୁପଵ॒କ୍ତା ॥ ଵାଚ॑ସ୍ପତେ ଵା॒ଚୋ ଵୀ॒ର୍ୟେ॑ଣ । ସମ୍ଭୃ॑ତତ-ମେ॒ନାୟ॑କ୍ଷ୍ୟସେ । ୟଜ॑ମାନାୟ॒ ଵାର୍ୟ᳚ମ୍ ।
ଆ ସୁଵ॒ସ୍କର॑ସ୍ମୈ । ଵା॒ଚସ୍ପତି॒-ସ୍ସୋମ॑-ମ୍ପିବତି ।
ଜ॒ଜନ॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ୟାୟ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 2 ॥
(ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ହୋତା॒ ଦଶ॑) (ଅ. 2)

ଅନୁଵାକଂ 3
ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହୋତା᳚ । ଅ॒ଶ୍ଵିନା᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୂ । ତ୍ଵଷ୍ଟା॒-ଽଗ୍ନୀତ୍ । ମି॒ତ୍ର ଉ॑ପଵ॒କ୍ତା ॥ ସୋମ॒-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ୟ ପୁରୋ॒ଗାଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରସ୍ୟ॑ ପୁରୋ॒ଗାଃ । ଶ୍ରା॒ତାସ୍ତ॑ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସୋମାଃ᳚ । ଵାତା॑ପେର୍-ହଵନ॒ଶ୍ରୁତ॒-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 3 ॥
(ଅ॒ଗ୍ନିର୍-ହୋତା॒-ଽଷ୍ଟୌ) (ଅ. 3)

ଅନୁଵାକଂ 4
ସୂର୍ୟ॑-ନ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁଃ॑ । ଵାତ॑-ମ୍ପ୍ରା॒ଣଃ ।
ଦ୍ୟା-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମା॒ତ୍ମା ।
ଅଙ୍ଗୈ᳚-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞମ୍ । ପୃ॒ଥି॒ଵୀଗ୍​ମ୍ ଶରୀ॑ରୈଃ ॥ ଵାଚ॑ସ୍ପ॒ତେ-ଽଚ୍ଛି॑ଦ୍ରୟା ଵା॒ଚା । ଅଚ୍ଛି॑ଦ୍ରୟା ଜୁ॒ହ୍ଵା᳚ । ଦି॒ଵି ଦେ॑ଵା॒ଵୃଧ॒ଗ୍​ମ୍॒ ହୋତ୍ରା॒ ମେର॑ୟସ୍ଵ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 4 ॥
(ସୂର୍ୟ॑-ନ୍ତେ॒ ନଵ॑) (ଅ. 4)

ଅନୁଵାକଂ 5
ମ॒ହାହ॑ଵି॒ର୍॒ ହୋତା᳚ । ସ॒ତ୍ୟହ॑ଵିରଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ । ଅଚ୍ୟୁ॑ତପାଜା ଅ॒ଗ୍ନୀତ୍ । ଅଚ୍ୟୁ॑ତମନା ଉପଵ॒କ୍ତା । ଅ॒ନା॒ଧୃ॒ଷ୍ୟଶ୍ଚା᳚ ପ୍ରତିଧୃ॒ଷ୍ୟଶ୍ଚ॑ ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟା॑ଭିଗ॒ରୌ । ଅ॒ୟାସ୍ୟ॑ ଉଦ୍ଗା॒ତା ॥ ଵାଚ॑ସ୍ପତେ ହୃଦ୍ଵିଧେ ନାମନ୍ନ୍ । ଵି॒ଧେମ॑ ତେ॒ ନାମ॑ ।
ଵି॒ଧେସ୍ତ୍ଵମ॒ସ୍ମାକ॒-ନ୍ନାମ॑ । ଵା॒ଚସ୍ପତି॒-ସ୍ସୋମ॑ମପାତ୍ । ମା ଦୈଵ୍ୟ॒ସ୍ତନ୍ତୁ॒-ଶ୍ଛେଦି॒ ମା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ୟଃ॑ । ନମୋ॑ ଦି॒ଵେ । ନମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 5 ॥
(ଅ॒ପା॒-ତ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 5)

ଅନୁଵାକଂ 6
ଵାଘୋତା᳚ । ଦୀ॒କ୍ଷା ପତ୍ନୀ᳚ । ଵାତୋ᳚-ଽଦ୍ଧ୍ଵ॒ର୍ୟୁଃ । ଆପୋ॑-ଽଭିଗ॒ରଃ । ମନୋ॑ ହ॒ଵିଃ । ତପ॑ସି ଜୁହୋମି ॥
ଭୂର୍ଭୁଵ॒ସ୍ସୁଵଃ॑ । ବ୍ରହ୍ମ॑ ସ୍ଵୟ॒ମ୍ଭୁ ।
ବ୍ରହ୍ମ॑ଣେ ସ୍ଵୟ॒ମ୍ଭୁଵେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 6 ॥
(ଵାଘୋତା॒ ନଵ॑) (ଅ. 6)

ଅନୁଵାକଂ 7
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣ ଏକ॑ହୋତା । ସ ୟ॒ଜ୍ଞଃ । ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ୟ॒ଜ୍ଞଶ୍ଚ॑ ମେ ଭୂୟାତ୍ ॥ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଦ୍ଵିହୋ॑ତା । ସ ଭ॒ର୍ତା । ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ଭ॒ର୍ତା ଚ॑ ମେ ଭୂୟାତ୍ ॥
ପୃ॒ଥି॒ଵୀ ତ୍ରିହୋ॑ତା । ସ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା ॥ 7 ॥

ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା ଚ॑ ମେ ଭୂୟାତ୍ ॥ ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍​ହୋତା । ସ ଵି॒ଷ୍ଠାଃ । ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ଵି॒ଷ୍ଠାଶ୍ଚ॑ ମେ ଭୂୟାତ୍ ॥
ଵା॒ୟୁଃ ପଞ୍ଚ॑ହୋତା । ସ ପ୍ରା॒ଣଃ ।
ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ପ୍ରା॒ଣଶ୍ଚ॑ ମେ ଭୂୟାତ୍ ॥ 8 ॥

ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒-ଷ୍ଷଡ୍ଢୋ॑ତା । ସ ଋ॒ତୂନ୍ କ॑ଲ୍ପୟାତି ।
ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ଋ॒ତଵ॑ଶ୍ଚ ମେ କଲ୍ପନ୍ତାମ୍ ॥ ଅନ୍ନଗ୍​ମ୍॑ ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା । ସ ପ୍ରା॒ଣସ୍ୟ॑ ପ୍ରା॒ଣଃ । ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ପ୍ରା॒ଣସ୍ୟ॑ ଚ ମେ ପ୍ରା॒ଣୋ ଭୂ॑ୟାତ୍ ॥ ଦ୍ୟୌର॒ଷ୍ଟହୋ॑ତା । ସୋ॑-ଽନାଧୃ॒ଷ୍ୟଃ ॥ 9 ॥

ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ଅ॒ନା॒ଧୃ॒ଷ୍ୟଶ୍ଚ॑ ଭୂୟାସମ୍ ॥
ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟୋ ନଵ॑ହୋତା । ସ ତେ॑ଜ॒ସ୍ଵୀ ।
ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ତେ॒ଜ॒ସ୍ଵୀ ଚ॑ ଭୂୟାସମ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ଦଶ॑ହୋତା । ସ ଇ॒ଦଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ସ ମେ॑ ଦଦାତୁ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ପୁଷ୍ଟିଂ॒-ୟଁଶଃ॑ । ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂୟାତ୍ ॥ 10 ॥
(ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା-ପ୍ରା॒ଣଶ୍ଚ॑ ମେ ଭୂୟା-ଦନାଧୃ॒ଷ୍ୟଃ-ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂୟାତ୍) (ଅ. 7)

(ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ୟ॒ଜ୍ଞୋ᳚-ଽଗ୍ନିର୍ଭ॒ର୍ତା ପୃ॑ଥି॒ଵୀ ପ୍ର॑ତି॒ଷ୍ଠା-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷଂ-ଵିଁ॒ଷ୍ଠା ଵା॒ୟୁଃ
ପ୍ରା॒ଣଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॑ ଋ॒ତୂନନ୍ନ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସ ପ୍ରା॒ଣସ୍ୟ॑ ପ୍ରା॒ଣୋ ଦ୍ୟୌର॑ନାଧୃ॒ଷ୍ୟ ଆ॑ଦି॒ତ୍ୟଃ
ସ ତେ॑ଜ॒ସ୍ଵୀ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ସ୍ସ ଇ॒ଦଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସର୍ଵ॑-ଞ୍ଚ ମେ ଭୂୟାତ୍)

ଅନୁଵାକଂ 8
ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ୟଜୁ॑ର୍ଭିଃ । ସ॒ଵି॒ତା ସ୍ତୋମୈଃ᳚ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଉକ୍ଥାମ॒ଦୈଃ ।
ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣାଵା॒ଶିଷା᳚ । ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ ଧିଷ୍ଣି॑ୟୈର॒ଗ୍ନିଭିଃ॑ । ମ॒ରୁତ॑-ସ୍ସଦୋହଵିର୍ଧା॒ନାଭ୍ୟା᳚ମ୍ । ଆପଃ॒ ପ୍ରୋକ୍ଷ॑ଣୀଭିଃ ।
ଓଷ॑ଧୟୋ ବ॒ର୍॒ହିଷା᳚ । ଅଦି॑ତି॒ର୍ଵେଦ୍ୟା᳚ । ସୋମୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷୟା᳚ ॥ 11 ॥

ତ୍ଵଷ୍ଟେ॒ଦ୍ଧ୍ମେନ॑ । ଵିଷ୍ଣୁ॑-ର୍ୟ॒ଜ୍ଞେନ॑ । ଵସ॑ଵ॒ ଆଜ୍ୟେ॑ନ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟା ଦକ୍ଷି॑ଣାଭିଃ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଊ॒ର୍ଜା ।
ପୂ॒ଷା ସ୍ଵ॑ଗାକା॒ରେଣ॑ । ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ପୁରୋ॒ଧୟା᳚ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିରୁଦ୍ଗୀ॒ଥେନ॑ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ । ଵା॒ୟୁଃ ପାତ୍ରୈଃ᳚ । ଅ॒ହଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧୟା᳚ ॥ 12 ॥
(ଦୀ॒କ୍ଷୟା॒ - ପାତ୍ରୈ॒ରେକ॑-ଞ୍ଚ) (ଅ. 8)

ଅନୁଵାକଂ 9
ସେନେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ । ଧେନା॒ ବୃହ॒ସ୍ପତେଃ᳚ । ପ॒ତ୍ଥ୍ୟା॑ ପୂ॒ଷ୍ଣଃ । ଵାଗ୍ଵା॒ୟୋଃ । ଦୀ॒କ୍ଷା ସୋମ॑ସ୍ୟ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ୟ॑ଗ୍ନେଃ । ଵସୂ॑ନା-ଙ୍ଗାୟ॒ତ୍ରୀ । ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁକ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟାନା॒-ଞ୍ଜଗ॑ତୀ । ଵିଷ୍ଣୋ॑ରନୁ॒ଷ୍ଟୁକ୍ ॥ 13 ॥

ଵରୁ॑ଣସ୍ୟ ଵି॒ରାଟ୍ । ୟ॒ଜ୍ଞସ୍ୟ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ॒ରନୁ॑ମତିଃ । ମି॒ତ୍ରସ୍ୟ॑ ଶ୍ର॒ଦ୍ଧା । ସ॒ଵି॒ତୁଃ ପ୍ରସୂ॑ତିଃ । ସୂର୍ୟ॑ସ୍ୟ॒ ମରୀ॑ଚିଃ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସୋ ରୋହି॒ଣୀ । ଋଷୀ॑ଣାମରୁନ୍ଧ॒ତୀ । ପ॒ର୍ଜନ୍ୟ॑ସ୍ୟ ଵି॒ଦ୍ୟୁତ୍ ।
ଚତ॑ସ୍ରୋ॒ ଦିଶଃ॑ । ଚତ॑ସ୍ରୋ-ଽଵାନ୍ତରଦି॒ଶାଃ । ଅହ॑ଶ୍ଚ॒ ରାତ୍ରି॑ଶ୍ଚ । କୃ॒ଷିଶ୍ଚ॒ ଵୃଷ୍ଟି॑ଶ୍ଚ ।
ତ୍ଵିଷି॒ଶ୍ଚାପ॑ଚିତିଶ୍ଚ । ଆପ॒ଶ୍ଚୌଷ॑ଧୟଶ୍ଚ ।
ଊର୍କ୍ଚ॑ ସୂ॒ନୃତା॑ ଚ ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ପତ୍ନ॑ୟଃ ॥ 14 ॥
(ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁଗ୍ - ଦିଶ॒-ଷ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 9)

ଅନୁଵାକଂ 10
ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ୟା᳚ମ୍ ।
ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ୟା॒-ମ୍ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାମି ।
ରାଜା᳚ ତ୍ଵା॒ ଵରୁ॑ଣୋ ନୟତୁ ଦେଵି ଦକ୍ଷିଣେ॒-ଽଗ୍ନୟେ॒ ହିର॑ଣ୍ୟମ୍ । ତେନା॑ମୃତ॒ତ୍ଵମ॑ଶ୍ୟାମ୍ । ଵୟୋ॑ ଦା॒ତ୍ରେ । ମୟୋ॒ ମହ୍ୟ॑ମସ୍ତୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀ॒ତ୍ରେ । କ ଇ॒ଦ-ଙ୍କସ୍ମା॑ ଅଦାତ୍ । କାମଃ॒ କାମା॑ୟ । କାମୋ॑ ଦା॒ତା ॥ 15 ॥

କାମଃ॑ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀ॒ତା । କାମଗ୍​ମ୍॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମାଵି॑ଶ । କାମେ॑ନ ତ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାମି ।
କାମୈ॒ତତ୍ତେ᳚ । ଏ॒ଷା ତେ॑ କାମ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ଉ॒ତ୍ତା॒ନସ୍ତ୍ଵା᳚-ଽଽଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାତୁ ।
ସୋମା॑ୟ॒ ଵାସଃ॑ । ରୁ॒ଦ୍ରାୟ॒ ଗାମ୍ । ଵରୁ॑ଣା॒ୟାଶ୍ଵ᳚ମ୍ ।
ପ୍ର॒ଜାପ॑ତୟେ॒ ପୁରୁ॑ଷମ୍ ॥ 16 ॥

ମନ॑ଵେ॒ ତଲ୍ପ᳚ମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟ୍ରେ॒-ଽଜାମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣେ-ଽଵି᳚ମ୍ । ନିର୍-ଋ॑ତ୍ୟା ଅଶ୍ଵତରଗର୍ଦ॒ଭୌ । ହି॒ମଵ॑ତୋ ହ॒ସ୍ତିନ᳚ମ୍ । ଗ॒ନ୍ଧ॒ର୍ଵା॒-ଫ୍ସ॒ରାଭ୍ୟଃ॑-ସ୍ରଗଲଙ୍କର॒ଣେ ।
ଵିଶ୍ଵେ᳚ଭ୍ୟୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଧା॒ନ୍ୟମ୍ । ଵା॒ଚେ-ଽନ୍ନ᳚ମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ ଓଦ॒ନମ୍ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରାୟାପଃ॑ ॥ 17 ॥

ଉ॒ତ୍ତା॒ନାୟା᳚ଙ୍ଗୀର॒ସାୟାନଃ॑ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରାୟ॒ ରଥ᳚ମ୍ ॥
ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରଃ ପ୍ର॒ତ୍ନଥା॒ ନାକ॒ମାରୁ॑ହତ୍ ।
ଦି॒ଵଃ ପୃ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ଭନ୍ଦ॑ମାନ-ସ୍ସୁ॒ମନ୍ମ॑ଭିଃ ।
ସ ପୂ᳚ର୍ଵ॒ଵଜ୍ଜ॒ନୟ॑ଜ୍ଜ॒ନ୍ତଵେ॒ ଧନ᳚ମ୍ । ସ॒ମା॒ନମ॑ଜ୍ମା॒ ପରି॑ୟାତି॒ ଜାଗୃ॑ଵିଃ ॥
ରାଜା᳚ ତ୍ଵା॒ ଵରୁ॑ଣୋ ନୟତୁ ଦେଵି ଦକ୍ଷିଣେ ଵୈଶ୍ଵାନ॒ରାୟ॒ ରଥ᳚ମ୍ । ତେନା॑ମୃତ॒ତ୍ଵମ॑ଶ୍ୟାମ୍ । ଵୟୋ॑ ଦା॒ତ୍ରେ ।
ମୟୋ॒ ମହ୍ୟ॑ମସ୍ତୁ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀ॒ତ୍ରେ ॥ 18 ॥

କ ଇ॒ଦ-ଙ୍କସ୍ମା॑ ଅଦାତ୍ । କାମଃ॒ କାମା॑ୟ । କାମୋ॑ ଦା॒ତା ।
କାମଃ॑ ପ୍ରତିଗ୍ରହୀ॒ତା । କାମଗ୍​ମ୍॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମାଵି॑ଶ । କାମେ॑ନ ତ୍ଵା॒ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାମି । କାମୈ॒ତତ୍ତେ᳚ । ଏ॒ଷା ତେ॑ କାମ॒ ଦକ୍ଷି॑ଣା । ଉ॒ତ୍ତା॒ନସ୍ତ୍ଵା᳚-ଽଽଙ୍ଗୀର॒ସଃ ପ୍ରତି॑ଗୃହ୍ଣାତୁ ॥ 19 ॥
(ଦା॒ତା - ପୁରୁ॑ଷ॒ - ମାପଃ॑ - ପ୍ରତିଗ୍ରହୀ॒ତ୍ରେ - +ନଵ॑ ଚ) (ଅ. 10)

ଅନୁଵାକଂ 11
ସୁ॒ଵର୍ଣ॑-ଙ୍ଘ॒ର୍ମ-ମ୍ପରି॑ଵେଦ ଵେ॒ନମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟା॒ତ୍ମାନ॑-ନ୍ଦଶ॒ଧା ଚର॑ନ୍ତମ୍ ।
ଅ॒ନ୍ତ-ସ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରେ ମନ॑ସା॒ ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ବ୍ରହ୍ମା-ଽନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦ॒-ଦ୍ଦଶ॑ହୋତାର॒ମର୍ଣେ᳚ ।
ଅ॒ନ୍ତଃ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ-ଶ୍ଶା॒ସ୍ତା ଜନା॑ନାମ୍ । ଏକ॒-ସ୍ସନ୍ବ॑ହୁ॒ଧା ଵି॑ଚାରଃ । ଶ॒ତଗ୍​ମ୍ ଶୁ॒କ୍ରାଣି॒ ୟତ୍ରୈକ॒-ମ୍ଭଵ॑ନ୍ତି । ସର୍ଵେ॒ ଵେଦା॒ ୟତ୍ରୈକ॒-ମ୍ଭଵ॑ନ୍ତି । ସର୍ଵେ॒ ହୋତା॑ରୋ॒ ୟତ୍ରୈକ॒-ମ୍ଭଵ॑ନ୍ତି । ସ॒ ମାନ॑ସୀନ ଆ॒ତ୍ମା ଜନା॑ନାମ୍ ॥ 20 ॥

ଅ॒ନ୍ତଃ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ-ଶ୍ଶା॒ସ୍ତା ଜନା॑ନା॒ଗ୍​ମ୍॒ ସର୍ଵା᳚ତ୍ମା ।
ସର୍ଵାଃ᳚ ପ୍ର॒ଜା ୟତ୍ରୈକ॒-ମ୍ଭଵ॑ନ୍ତି । ଚତୁ॑ର୍​ହୋତାରୋ॒ ୟତ୍ର॑ ସ॒ମ୍ପଦ॒-ଙ୍ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତି ଦେ॒ଵୈଃ । ସ॒ ମାନ॑ସୀନ ଆ॒ତ୍ମା ଜନା॑ନାମ୍ ॥ ବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ଗ୍ନି-ଞ୍ଜଗ॑ତଃ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାମ୍ ।
ଦି॒ଵ ଆ॒ତ୍ମାନଗ୍​ମ୍॑ ସଵି॒ତାର॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ ।
ଚତୁ॑ର୍​ହୋତାର-ମ୍ପ୍ର॒ଦିଶୋ-ଽନୁ॑ କ୍ଲ॒ପ୍ତମ୍ । ଵା॒ଚୋ ଵୀ॒ର୍ୟ॑-ନ୍ତପ॒ସା-ଽନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ॥ ଅ॒ନ୍ତଃ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ-ଙ୍କ॒ର୍ତାର॑ମେ॒ତମ୍ ।
ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରଗ୍​ମ୍ ରୂ॒ପାଣି॑ ଵିକୁ॒ର୍ଵନ୍ତଂ॑-ଵିଁପ॒ଶ୍ଚିମ୍ ॥ 21 ॥

ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ପ୍ରା॒ଣଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞମେ॒ତମ୍ ।
ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୃଣାମା॒ତ୍ମାନ॑-ଙ୍କ॒ଵୟୋ॒ ନିଚି॑କ୍ୟୁଃ ॥
ଅ॒ନ୍ତଃ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ-ଙ୍କ॒ର୍ତାର॑ମେ॒ତମ୍ ।
ଦେ॒ଵାନା॒-ମ୍ବନ୍ଧୁ॒ ନିହି॑ତ॒-ଙ୍ଗୁହା॑ସୁ ।
ଅ॒ମୃତେ॑ନ କ୍ଲ॒ପ୍ତଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞମେ॒ତମ୍ ।
ଚତୁ॑ର୍​ହୋତୃଣାମା॒ତ୍ମାନ॑-ଙ୍କ॒ଵୟୋ॒ ନିଚି॑କ୍ୟୁଃ ॥
ଶ॒ତ-ନ୍ନି॒ୟୁତଃ॒ ପରି॑ଵେଦ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଵି॒ଶ୍ଵଵା॑ରଃ । ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦଂ-ଵୃଁ॑ଣାତି ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟା॒ତ୍ମା ନିହି॑ତଃ॒ ପଞ୍ଚ॑ହୋତା ।
ଅ॒ମୃତ॑-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒ମାୟୁଃ॑ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ ॥ 22 ॥

ଇନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍​ମ୍॒ ରାଜା॑ନଗ୍​ମ୍ ସଵି॒ତାର॑ମେ॒ତମ୍ । ଵା॒ୟୋରା॒ତ୍ମାନ॑-ଙ୍କ॒ଵୟୋ॒ ନିଚି॑କ୍ୟୁଃ ।
ର॒ଶ୍ମିଗ୍​ମ୍ ର॑ଶ୍ମୀ॒ନା-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ୟେ॒ ତପ॑ନ୍ତମ୍ । ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ପ॒ଦେ କ॒ଵୟୋ॒ ନିପା᳚ନ୍ତି ॥ ୟ ଆ᳚ଣ୍ଡକୋ॒ଶେ ଭୁଵ॑ନ-ମ୍ବି॒ଭର୍ତି॑ । ଅନି॑ର୍ଭିଣ୍ଣ॒-ସ୍ସନ୍ନଥ॑ ଲୋ॒କାନ୍. ଵି॒ଚଷ୍ଟେ᳚ ।
ୟସ୍ୟା᳚ଣ୍ଡକୋ॒ଶଗ୍​ମ୍ ଶୁଷ୍ମ॑ମା॒ହୁଃ ପ୍ରା॒ଣମୁଲ୍ବ᳚ମ୍ ।
ତେନ॑ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତୋ॑-ଽମୃତେ॑ନା॒ହମ॑ସ୍ମି ॥ ସୁ॒ଵର୍ଣ॒-ଙ୍କୋଶ॒ଗ୍​ମ୍॒ ରଜ॑ସା॒ ପରୀ॑ଵୃତମ୍ ।
ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵଁସୁ॒ଧାନୀଂ᳚-ଵିଁ॒ରାଜ᳚ମ୍ ॥ 23 ॥

ଅ॒ମୃତ॑ସ୍ୟ ପୂ॒ର୍ଣାନ୍ତାମୁ॑ କ॒ଲାଂ-ଵିଁଚ॑କ୍ଷତେ ।
ପାଦ॒ଗ୍​ମ୍॒ ଷଡ୍ଢୋ॑ତୁ॒ର୍ନ କିଲା॑ଵି ଵିଥ୍ସେ ॥ ୟେନ॒ର୍ତଵଃ॑ ପଞ୍ଚ॒ଧୋତ କ୍ଲ॒ପ୍ତାଃ । ଉ॒ତ ଵା॑ ଷ॒ଡ୍ଧା ମନ॒ସୋତ କ୍ଲୃ॒ପ୍ତାଃ । ତଗ୍​ମ୍ ଷଡ୍ଢୋ॑ତାରମୃ॒ତୁଭିଃ॒ କଲ୍ପ॑ମାନମ୍ । ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ପ॒ଦେ କ॒ଵୟୋ॒ ନିପା᳚ନ୍ତି ॥ ଅ॒ନ୍ତଃ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟ-ଙ୍କ॒ର୍ତାର॑ମେ॒ତମ୍ । ଅ॒ନ୍ତଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସି॒ ମନ॑ସା॒ ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ସ॒ହୈଵ ସନ୍ତ॒-ନ୍ନ ଵିଜା॑ନନ୍ତି ଦେ॒ଵାଃ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟା॒ତ୍ମାନଗ୍​ମ୍॑ ଶତ॒ଧା ଚର॑ନ୍ତମ୍ ॥ 24 ॥

ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ରାଜା॒ ଜଗ॑ତୋ॒ ୟ ଈଶେ᳚ । ସ॒ପ୍ତହୋ॑ତା ସପ୍ତ॒ଧା ଵିକ୍ଲୃ॑ପ୍ତଃ ॥ ପରେ॑ଣ॒ ତନ୍ତୁ॑-ମ୍ପରିଷି॒ଚ୍ୟମା॑ନମ୍ । ଅ॒ନ୍ତରା॑ଦି॒ତ୍ୟେ ମନ॑ସା॒ ଚର॑ନ୍ତମ୍ । ଦେ॒ଵାନା॒ଗ୍​ମ୍॒ ହୃଦ॑ୟ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମା-ଽନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦତ୍ ॥ ବ୍ରହ୍ମୈ॒ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣ॒ ଉଜ୍ଜ॑ଭାର । ଅ॒ର୍କଗ୍ଗ୍​ ଶ୍ଚୋତ॑ନ୍ତଗ୍​ମ୍ ସରି॒ରସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ ॥ ଆ ୟସ୍ମିନ୍᳚-ଥ୍ସ॒ପ୍ତ ପେର॑ଵଃ । ମେହ॑ନ୍ତି ବହୁ॒ଲାଗ୍​ ଶ୍ରିୟ᳚ମ୍ । ବ॒ହ୍ଵ॒ଶ୍ଵାମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ଗୋମ॑ତୀମ୍ ॥ 25 ॥

ଅଚ୍ୟୁ॑ତା-ମ୍ବହୁ॒ଲାଗ୍​ ଶ୍ରିୟ᳚ମ୍ । ସ ହରି॑ର୍ଵସୁ॒ଵିତ୍ତ॑ମଃ ।
ପେ॒ରୁରିନ୍ଦ୍ରା॑ୟ ପିନ୍ଵତେ ॥ ବ॒ହ୍ଵ॒ଶ୍ଵାମି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ଗୋମ॑ତୀମ୍ । ଅଚ୍ୟୁ॑ତା-ମ୍ବହୁ॒ଲାଗ୍​ ଶ୍ରିୟ᳚ମ୍ । ମହ୍ୟ॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନିୟ॑ଚ୍ଛତୁ ॥ ଶ॒ତଗ୍​ମ୍ ଶ॒ତା ଅ॑ସ୍ୟ ୟୁ॒କ୍ତା ହରୀ॑ଣାମ୍ ।
ଅ॒ର୍ଵାଂଆ ୟା॑ତୁ॒ ଵସୁ॑ଭୀ ର॒ଶ୍ମିରିନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ପ୍ରମଗ୍​ମ୍ହ॑ମାଣୋ ବହୁ॒ଲାଗ୍​ ଶ୍ରିୟ᳚ମ୍ ।
ର॒ଶ୍ମିରିନ୍ଦ୍ର॑-ସ୍ସଵି॒ତା ମେ॒ ନିୟ॑ଚ୍ଛତୁ ॥ 26 ॥

ଘୃ॒ତ-ନ୍ତେଜୋ॒ ମଧୁ॑ମଦିନ୍ଦ୍ରି॒ୟମ୍ । ମୟ୍ୟ॒ୟମ॒ଗ୍ନିର୍ଦ॑ଧାତୁ ॥ ହରିଃ॑ ପତ॒ଙ୍ଗଃ ପ॑ଟ॒ରୀ ସୁ॑ପ॒ର୍ଣଃ । ଦି॒ଵି॒କ୍ଷୟୋ॒ ନଭ॑ସା॒ ୟ ଏତି॑ ।
ସ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ କାମଵ॒ର-ନ୍ଦ॑ଦାତୁ ॥ ପଞ୍ଚା॑ର-ଞ୍ଚ॒କ୍ର-ମ୍ପରି॑ଵର୍ତତେ ପୃ॒ଥୁ । ହିର॑ଣ୍ୟଜ୍ୟୋତି-ସ୍ସରି॒ରସ୍ୟ॒ ମଦ୍ଧ୍ୟେ᳚ । ଅଜ॑ସ୍ର॒-ଞ୍ଜ୍ୟୋତି॒ର୍ନଭ॑ସା॒ ସର୍ପ॑ଦେତି ।
ସ ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ କାମଵ॒ର-ନ୍ଦ॑ଦାତୁ ॥
ସ॒ପ୍ତ ୟୁ॑ଞ୍ଜନ୍ତି॒ ରଥ॒ମେକ॑ଚକ୍ରମ୍ ॥ 27 ॥

ଏକୋ॒ ଅଶ୍ଵୋ॑ ଵହତି ସପ୍ତନା॒ମା । ତ୍ରି॒ନାଭି॑ ଚ॒କ୍ରମ॒ଜର॒ମନ॑ର୍ଵମ୍ । ୟେନେ॒ମା ଵିଶ୍ଵା॒ ଭୁଵ॑ନାନି ତସ୍ଥୁଃ ॥ ଭ॒ଦ୍ର-ମ୍ପଶ୍ୟ॑ନ୍ତ॒ ଉପ॑ସେଦୁ॒ରଗ୍ରେ᳚ ।
ତପୋ॑ ଦୀ॒କ୍ଷାମୃଷ॑ୟ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିଦଃ॑ । ତତଃ॑, କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ବଲ॒ମୋଜ॑ଶ୍ଚ ଜା॒ତମ୍ । ତଦ॒ସ୍ମୈ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ସ-ନ୍ନ॑ମନ୍ତୁ ॥ ଶ୍ଵେ॒ତଗ୍​ମ୍ ର॒ଶ୍ମି-ମ୍ବୋ॑ଭୁ॒ଜ୍ୟମା॑ନମ୍ ।
ଅ॒ପା-ନ୍ନେ॒ତାର॒-ମ୍ଭୁଵ॑ନସ୍ୟ ଗୋ॒ପାମ୍ ।
ଇନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନିଚି॑କ୍ୟୁଃ ପର॒ମେ ଵ୍ୟୋ॑ମନ୍ନ୍ ॥ 28 ॥

ରୋହି॑ଣୀଃ ପିଙ୍ଗ॒ଲା ଏକ॑ରୂପାଃ । କ୍ଷର॑ନ୍ତୀଃ ପିଙ୍ଗ॒ଲା ଏକ॑ରୂପାଃ । ଶ॒ତଗ୍​ମ୍ ସ॒ହସ୍ରା॑ଣି ପ୍ର॒ୟୁତା॑ନି॒ ନାଵ୍ୟା॑ନାମ୍ ॥ ଅ॒ୟଂ-ୟଁଶ୍ଶ୍ଵେ॒ତୋ ର॒ଶ୍ମିଃ । ପରି॒ ସର୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ୍ଧନା॑ନି । ଅ॒ସ୍ମାକ॑-ନ୍ଦଦାତୁ ॥
ଶ୍ଵେ॒ତୋ ର॒ଶ୍ମିଃ ପରି॒ ସର୍ଵ॑-ମ୍ବଭୂଵ । ସୁଵ॒ନ୍ମହ୍ୟ॑-ମ୍ପ॒ଶୂନ୍. ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାନ୍ ॥ ପ॒ତ॒ଙ୍ଗମ॒କ୍ତମସୁ॑ରସ୍ୟ ମା॒ୟୟା᳚ ॥ 29 ॥

ହୃ॒ଦା ପ॑ଶ୍ୟନ୍ତି॒ ମନ॑ସା ମନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ରେ ଅ॒ନ୍ତଃ କ॒ଵୟୋ॒ ଵିଚ॑କ୍ଷତେ । ମରୀ॑ଚୀନା-ମ୍ପ॒ଦମି॑ଚ୍ଛନ୍ତି ଵେ॒ଧସଃ॑ ॥ ପ॒ତ॒ଙ୍ଗୋ ଵାଚ॒-ମ୍ମନ॑ସା ବିଭର୍ତି ।
ତା-ଙ୍ଗ॑ନ୍ଧ॒ର୍ଵୋ॑-ଽଵଦ॒-ଦ୍ଗର୍ଭେ॑ ଅ॒ନ୍ତଃ । ତା-ନ୍ଦ୍ୟୋତ॑ମାନାଗ୍​ ସ୍ଵ॒ର୍ୟ॑-ମ୍ମନୀ॒ଷାମ୍ ।
ଋ॒ତସ୍ୟ॑ ପ॒ଦେ କ॒ଵୟୋ॒ ନିପା᳚ନ୍ତି ॥ ୟେ ଗ୍ରା॒ମ୍ୟାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଃ । ଵିରୂ॑ପା॒-ସ୍ସନ୍ତୋ॑ ବହୁ॒ଧୈକ॑ରୂପାଃ । ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତାଗ୍​ମ୍ ଅଗ୍ରେ॒ ପ୍ରମୁ॑ମୋକ୍ତୁ ଦେ॒ଵଃ ॥ 30 ॥

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନଃ ॥ ଵୀ॒ତଗ୍ଗ୍​ ସ୍ତୁ॑କେସ୍ତୁକେ । ୟୁ॒ଵମ॒ସ୍ମାସୁ॒ ନିୟ॑ଚ୍ଛତମ୍ । ପ୍ରପ୍ର॑ ୟ॒ଜ୍ଞପ॑ତି-ନ୍ତିର ॥ ୟେ ଗ୍ରା॒ମ୍ୟାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଃ । ଵିରୂ॑ପା॒-ସ୍ସନ୍ତୋ॑ ବହୁ॒ଧୈକ॑ରୂପାଃ ।
ତେଷାଗ୍​ମ୍॑ ସପ୍ତା॒ନାମି॒ହ ରନ୍ତି॑ରସ୍ତୁ ।
ରା॒ୟସ୍ପୋଷା॑ୟ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାୟ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ୟା॑ୟ ॥
ୟ ଆ॑ର॒ଣ୍ୟାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଃ ।
ଵିରୂ॑ପା॒-ସ୍ସନ୍ତୋ॑ ବହୁ॒ଧୈକ॑ରୂପାଃ ॥ 31 ॥

ଵା॒ୟୁସ୍ତାଗ୍​ମ୍ ଅଗ୍ରେ॒ ପ୍ରମୁ॑ମୋକ୍ତୁ ଦେ॒ଵଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ର॒ଜୟା॑ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନଃ ॥ ଇଡା॑ୟୈ ସୃ॒ପ୍ତ-ଙ୍ଘୃ॒ତଵ॑ଚ୍ଚରାଚ॒ରମ୍ । ଦେ॒ଵା ଅନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦ॒ନ୍ଗୁହା॑ ହି॒ତମ୍ ॥
ୟ ଆ॑ର॒ଣ୍ୟାଃ ପ॒ଶଵୋ॑ ଵି॒ଶ୍ଵରୂ॑ପାଃ । ଵିରୂ॑ପା॒-ସ୍ସନ୍ତୋ॑ ବହୁ॒ଧୈକ॑ରୂପାଃ । ତେଷାଗ୍​ମ୍॑ ସପ୍ତା॒ନାମି॒ହ ରନ୍ତି॑ରସ୍ତୁ ।
ରା॒ୟସ୍ପୋଷା॑ୟ ସୁପ୍ରଜା॒ସ୍ତ୍ଵାୟ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ୟା॑ୟ ॥ 32 ॥
(ଆ॒ତ୍ମା ଜନା॑ନାଂ - ଁଵିକୁ॒ର୍ଵନ୍ତଂ॑-ଵିଁପ॒ଶ୍ଵିଂ - ପ୍ର॒ଜାନାଂ᳚ - ଁଵସୁ॒ଧାନୀଂ᳚
ଁଵି॒ରାଜଂ॒ - ଚର॑ନ୍ତଂ॒ - ଗୋମ॑ତୀଂ - ମେ॒ ନିୟ॑ଚ୍ଛ॒ - ତ୍ଵେକ॑ଚକ୍ରଂ॒ - ଁଵ୍ୟୋ॑ମନ୍ - ମା॒ୟୟା॑ - ଦେ॒ଵ - ଏକ॑ରୂପା - +ଅ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 11)

ଅନୁଵାକଂ 12
ସ॒ହସ୍ର॑ଶୀର୍​ଷା॒ ପୁରୁ॑ଷଃ । ସ॒ହ॒ସ୍ରା॒କ୍ଷ-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ପାତ୍ । ସ ଭୂମିଂ॑-ଵିଁ॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଵୃ॒ତ୍ଵା । ଅତ୍ୟ॑ତିଷ୍ଠ-ଦ୍ଦଶାଙ୍ଗୁ॒ଲମ୍ ॥ ପୁରୁ॑ଷ ଏ॒ଵେଦଗ୍​ମ୍ ସର୍ଵ᳚ମ୍ । ୟ-ଦ୍ଭୂ॒ତଂ-ୟଁଚ୍ଚ॒ ଭଵ୍ୟ᳚ମ୍ ।
ଉ॒ତାମୃ॑ତ॒ତ୍ଵସ୍ୟେଶା॑ନଃ । ୟଦନ୍ନେ॑ନାତି॒ରୋହ॑ତି ॥ ଏ॒ତାଵା॑ନସ୍ୟ ମହି॒ମା । ଅତୋ॒ ଜ୍ୟାୟାଗ୍॑ଶ୍ଚ॒ ପୂରୁ॑ଷଃ ॥ 33 ॥

ପାଦୋ᳚-ଽସ୍ୟ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ ଭୂ॒ତାନି॑ । ତ୍ରି॒ପାଦ॑ସ୍ୟା॒ମୃତ॑-ନ୍ଦି॒ଵି ॥
ତ୍ରି॒ପାଦୂ॒ର୍ଧ୍ଵ ଉଦୈ॒ତ୍ପୁରୁ॑ଷଃ । ପାଦୋ᳚-ଽସ୍ୟେ॒ହାଭ॑ଵା॒-ତ୍ପୁନଃ॑ । ତତୋ॒ ଵିଷ୍ଵଂ॒-ଵ୍ୟଁ॑କ୍ରାମତ୍ । ସା॒ଶ॒ନା॒ନ॒ଶ॒ନେ ଅ॒ଭି ॥ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ଵି॒ରାଡ॑ଜାୟତ । ଵି॒ରାଜୋ॒ ଅଧି॒ ପୂରୁ॑ଷଃ ।
ସ ଜା॒ତୋ ଅତ୍ୟ॑ରିଚ୍ୟତ । ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଭୂମି॒ମଥୋ॑ ପୁ॒ରଃ ॥ 34 ॥

ୟତ୍ପୁରୁ॑ଷେଣ ହ॒ଵିଷା᳚ । ଦେ॒ଵା ୟ॒ଜ୍ଞମତ॑ନ୍ଵତ । ଵ॒ସ॒ନ୍ତୋ ଅ॑ସ୍ୟାସୀ॒ଦାଜ୍ୟ᳚ମ୍ । ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମ ଇ॒ଦ୍ଧ୍ମ-ଶ୍ଶ॒ରଦ୍ଧ॒ଵିଃ ॥ ସ॒ପ୍ତାସ୍ୟା॑ସ-ନ୍ପରି॒ଧୟଃ॑ ।
ତ୍ରି-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ସ॒ମିଧଃ॑ କୃ॒ତାଃ । ଦେ॒ଵା ୟ-ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ତ॑ନ୍ଵା॒ନାଃ । ଅବ॑ଦ୍ଧ୍ନ॒-ନ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ପ॒ଶୁମ୍ ॥ ତଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॒ ପ୍ରୌକ୍ଷନ୍ନ୍॑ ।
ପୁରୁ॑ଷ-ଞ୍ଜା॒ତମ॑ଗ୍ର॒ତଃ ॥ 35 ॥

ତେନ॑ ଦେ॒ଵା ଅୟ॑ଜନ୍ତ । ସା॒ଦ୍ଧ୍ୟା ଋଷ॑ୟଶ୍ଚ॒ ୟେ ॥
ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞା-ଥ୍ସ॑ର୍ଵ॒ହୁତଃ॑ । ସମ୍ଭୃ॑ତ-ମ୍ପୃଷଦା॒ଜ୍ୟମ୍ । ପ॒ଶୂଗ୍​ସ୍ତାଗ୍​ଶ୍ଚ॑କ୍ରେ ଵାୟ॒ଵ୍ୟାନ୍॑ ।
ଆ॒ର॒ଣ୍ୟା-ନ୍ଗ୍ରା॒ମ୍ୟାଶ୍ଚ॒ ୟେ ॥ ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ୟ॒ଜ୍ଞା-ଥ୍ସ॑ର୍ଵ॒ହୁତଃ॑ । ଋଚ॒-ସ୍ସାମା॑ନି ଜଜ୍ଞିରେ । ଛନ୍ଦାଗ୍​ମ୍॑ସି ଜଜ୍ଞିରେ॒ ତସ୍ମା᳚ତ୍ । ୟଜୁ॒-ସ୍ତସ୍ମା॑ଦଜାୟତ ॥ 36 ॥

ତସ୍ମା॒ଦଶ୍ଵା॑ ଅଜାୟନ୍ତ । ୟେ କେ ଚୋ॑ଭ॒ୟାଦ॑ତଃ । ଗାଵୋ॑ ହ ଜଜ୍ଞିରେ॒ ତସ୍ମା᳚ତ୍ । ତସ୍ମା᳚ ଜ୍ଜା॒ତା ଅ॑ଜା॒ଵୟଃ॑ ॥ ୟ-ତ୍ପୁରୁ॑ଷଂ॒-ଵ୍ୟଁ॑ଦଧୁଃ । କ॒ତି॒ଧା ଵ୍ୟ॑କଲ୍ପୟନ୍ନ୍ । ମୁଖ॒-ଙ୍କିମ॑ସ୍ୟ॒ କୌ ବା॒ହୂ । କାଵୂ॒ରୂ ପାଦା॑ଵୁଚ୍ୟେତେ ॥
ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ᳚-ଽସ୍ୟ॒ ମୁଖ॑ମାସୀତ୍ । ବା॒ହୂ ରା॑ଜ॒ନ୍ୟଃ॑ କୃ॒ତଃ ॥ 37 ॥

ଊ॒ରୂ ତଦ॑ସ୍ୟ॒ ୟ-ଦ୍ଵୈଶ୍ୟଃ॑ । ପ॒ଦ୍ଭ୍ୟାଗ୍​ମ୍ ଶୂ॒ଦ୍ରୋ ଅ॑ଜାୟତ ॥ ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ମନ॑ସୋ ଜା॒ତଃ । ଚକ୍ଷୋ॒-ସ୍ସୂର୍ୟୋ॑ ଅଜାୟତ ।
ମୁଖା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॑ଶ୍ଚା॒ଗ୍ନିଶ୍ଚ॑ । ପ୍ରା॒ଣା-ଦ୍ଵା॒ୟୁର॑ଜାୟତ ॥ ନାଭ୍ୟା॑ ଆସୀଦ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷମ୍ । ଶୀ॒ର୍​ଷ୍ଣୋ ଦ୍ୟୌ-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତତ । ପ॒ଦ୍ଭ୍ୟା-ମ୍ଭୂମି॒-ର୍ଦିଶ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ରା᳚ତ୍ ।
ତଥା॑ ଲୋ॒କାଗ୍​ମ୍ ଅ॑କଲ୍ପୟନ୍ନ୍ ॥ 38 ॥

ଵେଦା॒ହମେ॒ତ-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ମ॒ହାନ୍ତ᳚ମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟଵ॑ର୍ଣ॒-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ତୁ ପା॒ରେ । ସର୍ଵା॑ଣି ରୂ॒ପାଣି॑ ଵି॒ଚିତ୍ୟ॒ ଧୀରଃ॑ । ନାମା॑ନି କୃ॒ତ୍ଵା-ଽଭି॒ଵଦ॒ନ୍॒. ୟଦାସ୍ତେ᳚ ॥
ଧା॒ତା ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ୟମୁ॑ଦାଜ॒ହାର॑ । ଶ॒କ୍ରଃ ପ୍ରଵି॒ଦ୍ଵା-ନ୍ପ୍ର॒ଦିଶ॒ଶ୍ଚତ॑ସ୍ରଃ । ତମେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ମୃତ॑ ଇ॒ହ ଭ॑ଵତି । ନାନ୍ୟଃ ପନ୍ଥା॒ ଅୟ॑ନାୟ ଵିଦ୍ୟତେ ॥
ୟ॒ଜ୍ଞେନ॑ ୟ॒ଜ୍ଞମ॑ୟଜନ୍ତ ଦେ॒ଵାଃ । ତାନି॒ ଧର୍ମା॑ଣି ପ୍ରଥ॒ମାନ୍ୟା॑ସନ୍ନ୍ । ତେ ହ॒ ନାକ॑-ମ୍ମହି॒ମାନ॑-ସ୍ସଚନ୍ତେ । ୟତ୍ର॒ ପୂର୍ଵେ॑ ସା॒ଦ୍ଧ୍ୟା-ସ୍ସନ୍ତି॑ ଦେ॒ଵାଃ ॥ 39 ॥
(ପୁରୁ॑ଷଃ - ପୁ॒ରୋ᳚ - ଽଗ୍ର॒ତୋ॑ - ଽଜାୟତ - କୃ॒ତୋ॑ - ଽକଲ୍ପୟନ୍ - ନାସ॒-ନ୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 12)

(ଜ୍ୟାୟା॒ନଧି॒ ପୂରୁ॑ଷଃ) (ଅ॒ନ୍ୟତ୍ର॒ ପୁରୁ॑ଷଃ )

ଅନୁଵାକଂ 13
ଅ॒ଦ୍ଭ୍ୟ-ସ୍ସମ୍ଭୂ॑ତଃ ପୃଥି॒ଵ୍ୟୈ ରସା᳚ଚ୍ଚ । ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମଣ॒-ସ୍ସମ॑ଵର୍ତ॒ତାଧି॑ ।
ତସ୍ୟ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ଵି॒ଦଧ॑-ଦ୍ରୂ॒ପମେ॑ତି । ତ-ତ୍ପୁରୁ॑ଷସ୍ୟ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମାଜା॑ନ॒ମଗ୍ରେ᳚ ॥ ଵେଦା॒ହମେ॒ତ-ମ୍ପୁରୁ॑ଷ-ମ୍ମ॒ହାନ୍ତ᳚ମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ୟଵ॑ର୍ଣ॒-ନ୍ତମ॑ସଃ॒ ପର॑ସ୍ତାତ୍ ।
ତମେ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ॒ମୃତ॑ ଇ॒ହ ଭ॑ଵତି । ନାନ୍ୟଃ ପନ୍ଥା॑ ଵିଦ୍ୟ॒ତେ-ଽୟ॑ନାୟ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଶ୍ଚରତି॒ ଗର୍ଭେ॑ ଅ॒ନ୍ତଃ । ଅ॒ଜାୟ॑ମାନୋ ବହୁ॒ଧା ଵିଜା॑ୟତେ ॥ 40 ॥

ତସ୍ୟ॒ ଧୀରାଃ॒ ପରି॑ଜାନନ୍ତି॒ ୟୋନି᳚ମ୍ । ମରୀ॑ଚୀନା-ମ୍ପ॒ଦମି॑ଚ୍ଛନ୍ତି ଵେ॒ଧସଃ॑ ॥ ୟୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟ॒ ଆତ॑ପତି । ୟୋ ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ପୁ॒ରୋହି॑ତଃ । ପୂର୍ଵୋ॒ ୟୋ ଦେ॒ଵେଭ୍ୟୋ॑ ଜା॒ତଃ । ନମୋ॑ ରୁ॒ଚାୟ॒ ବ୍ରାହ୍ମ॑ୟେ ॥ ରୁଚ॑-ମ୍ବ୍ରା॒ହ୍ମ-ଞ୍ଜ॒ନୟ॑ନ୍ତଃ । ଦେ॒ଵା ଅଗ୍ରେ॒ ତଦ॑ବ୍ରୁଵନ୍ନ୍ ।
ୟସ୍ତ୍ଵୈ॒ଵ-ମ୍ବ୍ରା᳚ହ୍ମ॒ଣୋ ଵି॒ଦ୍ୟାତ୍ । ତସ୍ୟ॑ ଦେ॒ଵା ଅସ॒ନ୍ଵଶେ᳚ ॥ ହ୍ରୀଶ୍ଚ॑ ତେ ଲ॒କ୍ଷ୍ମୀଶ୍ଚ॒ ପତ୍ନ୍ୟୌ᳚ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରେ ପା॒ର୍​ଶ୍ଵେ । ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି ରୂ॒ପମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୌ॒ ଵ୍ୟାତ୍ତ᳚ମ୍ । ଇ॒ଷ୍ଟ-ମ୍ମ॑ନିଷାଣ । ଅ॒ମୁ-ମ୍ମ॑ନିଷାଣ । ସର୍ଵ॑-ମ୍ମନିଷାଣ ॥ 41 ॥
(ଜା॒ୟ॒ତେ॒ - ଵଶେ॑ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 13)

ଅନୁଵାକଂ 14
ଭ॒ର୍ତା ସ-ନ୍ଭ୍ରି॒ୟମା॑ଣୋ ବିଭର୍ତି । ଏକୋ॑ ଦେ॒ଵୋ ବ॑ହୁ॒ଧା ନିଵି॑ଷ୍ଟଃ । ୟ॒ଦା ଭା॒ର-ନ୍ତ॒ନ୍ଦ୍ରୟ॑ତେ॒ ସ ଭର୍ତୁ᳚ମ୍ । ନି॒ଧାୟ॑ ଭା॒ର-ମ୍ପୁନ॒ରସ୍ତ॑ମେତି ॥
ତମେ॒ଵ ମୃ॒ତ୍ୟୁମ॒ମୃତ॒-ନ୍ତମା॑ହୁଃ । ତ-ମ୍ଭ॒ର୍ତାର॒-ନ୍ତମୁ॑ ଗୋ॒ପ୍ତାର॑ମାହୁଃ । ସ ଭୃ॒ତୋ ଭ୍ରି॒ୟମା॑ଣୋ ବିଭର୍ତି । ୟ ଏ॑ନଂ॒-ଵେଁଦ॑ ସ॒ତ୍ୟେନ॒ ଭର୍ତୁ᳚ମ୍ ॥ ସ॒ଦ୍ୟୋ ଜା॒ତମୁ॒ତ ଜ॑ହାତ୍ୟେ॒ଷଃ । ଉ॒ତୋ ଜର॑ନ୍ତ॒-ନ୍ନ ଜ॑ହା॒ତ୍ୟେକ᳚ମ୍ ॥ 42 ॥

ଉ॒ତୋ ବ॒ହୂନେକ॒ମହ॑ର୍ଜହାର । ଅତ॑ନ୍ଦ୍ରୋ ଦେ॒ଵ-ସ୍ସଦ॑ମେ॒ଵ ପ୍ରାର୍ଥଃ॑ ॥ ୟସ୍ତଦ୍ଵେଦ॒ ୟତ॑ ଆବ॒ଭୂଵ॑ । ସ॒ନ୍ଧା-ଞ୍ଚ॒ ୟାଗ୍​ମ୍ ସ॑ନ୍ଦ॒ଧେ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣୈ॒ଷଃ ।
ରମ॑ତେ॒ ତସ୍ମି॑ନ୍ନୁ॒ତ ଜୀ॒ର୍ଣେ ଶୟା॑ନେ । ନୈନ॑-ଞ୍ଜହା॒ତ୍ୟହ॑ସ୍ସୁ ପୂ॒ର୍ଵ୍ୟେଷୁ॑ ॥ ତ୍ଵାମାପୋ॒ ଅନୁ॒ ସର୍ଵା᳚ଶ୍ଚରନ୍ତି ଜାନ॒ତୀଃ । ଵ॒ଥ୍ସ-ମ୍ପୟ॑ସା ପୁନା॒ନାଃ ।
ତ୍ଵମ॒ଗ୍ନିଗ୍​ମ୍ ହ॑ଵ୍ୟ॒ଵାହ॒ଗ୍​ମ୍॒ ସମି᳚ନ୍​ଥ୍ସେ ।
ତ୍ଵ-ମ୍ଭ॒ର୍ତା ମା॑ତ॒ରିଶ୍ଵା᳚ ପ୍ର॒ଜାନା᳚ମ୍ ॥ 43 ॥

ତ୍ଵଂ-ୟଁ॒ଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵମୁ॑ ଵେ॒ଵାସି॒ ସୋମଃ॑ । ତଵ॑ ଦେ॒ଵା ହଵ॒ମାୟ॑ନ୍ତି॒ ସର୍ଵେ᳚ । ତ୍ଵମେକୋ॑-ଽସି ବ॒ହୂନନୁ॒ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟଃ । ନମ॑ସ୍ତେ ଅସ୍ତୁ ସୁ॒ହଵୋ॑ ମ ଏଧି ॥
ନମୋ॑ ଵାମସ୍ତୁ ଶୃଣୁ॒ତଗ୍​ମ୍ ହଵ॑-ମ୍ମେ । ପ୍ରାଣା॑ପାନାଵଜି॒ରଗ୍​ମ୍ ସ॒ଚଂର॑ନ୍ତୌ ।
ହ୍ଵୟା॑ମି ଵା॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ତୂ॒ର୍ତମେତ᳚ମ୍ । ୟୋ ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତ-ଞ୍ଜ॑ହି ତଂ-ୟୁଁଵାନା ॥
ପ୍ରାଣା॑ପାନୌ ସଂ​ଵିଁଦା॒ନୌ ଜ॑ହିତମ୍ ।
ଅ॒ମୁଷ୍ୟାସୁ॑ନା॒ ମା ସଙ୍ଗ॑ସାଥାମ୍ ॥ 44 ॥

ତ-ମ୍ମେ॑ ଦେଵା॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସଂ​ଵିଁଦା॒ନୌ ।
ଵ॒ଧାୟ॑ ଦତ୍ତ॒-ନ୍ତମ॒ହଗ୍​ମ୍ ହ॑ନାମି ॥ ଅସ॑ଜ୍ଜଜାନ ସ॒ତ ଆବ॑ଭୂଵ । ୟଂ-ୟଁ॑-ଞ୍ଜ॒ଜାନ॒ ସ ଉ॑ ଗୋ॒ପୋ ଅ॑ସ୍ୟ ।
ୟ॒ଦା ଭା॒ର-ନ୍ତ॒ନ୍ଦ୍ରୟ॑ତେ॒ ସ ଭର୍ତୁ᳚ମ୍ । ପ॒ରାସ୍ୟ॑ ଭା॒ର-ମ୍ପୁନ॒ରସ୍ତ॑ମେତି ॥
ତଦ୍ଵୈ ତ୍ଵ-ମ୍ପ୍ରା॒ଣୋ ଅ॑ଭଵଃ । ମ॒ହାନ୍ଭୋଗଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେଃ । ଭୁଜଃ॑ କରି॒ଷ୍ୟମା॑ଣଃ । ୟଦ୍ଦେ॒ଵାନ୍ପ୍ରାଣ॑ୟୋ॒ ନଵ॑ ॥ 45 ॥
(ଏକଂ॑ - ପ୍ର॒ଜାନାଂ᳚ - ଗସାଥାଂ॒ - ନଵ॑ ) (ଅ. 14)

ଅନୁଵାକଂ 15
ହରି॒ଗ୍​ମ୍॒ ହର॑ନ୍ତ॒ମନୁ॑ୟନ୍ତି ଦେ॒ଵାଃ । ଵିଶ୍ଵ॒ସ୍ୟେଶା॑ନଂ-ଵୃଁଷ॒ଭ-ମ୍ମ॑ତୀ॒ନାମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॒ ସରୂ॑ପ॒ମନୁ॑ ମେ॒ଦମାଗା᳚ତ୍ । ଅୟ॑ନ॒-ମ୍ମା ଵିଵ॑ଧୀ॒-ର୍ଵିକ୍ର॑ମସ୍ଵ ॥
ମାଚ୍ଛି॑ଦୋ ମୃତ୍ୟୋ॒ ମା ଵ॑ଧୀଃ । ମା ମେ॒ ବଲଂ॒-ଵିଁଵୃ॑ହୋ॒ ମା ପ୍ରମୋ॑ଷୀଃ । ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ମା ମେ॑ ରୀରିଷ॒ ଆୟୁ॑ରୁଗ୍ର । ନୃ॒ଚକ୍ଷ॑ସ-ନ୍ତ୍ଵା ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ॥
ସ॒ଦ୍ୟଶ୍ଚ॑କମା॒ନାୟ॑ । ପ୍ର॒ଵେ॒ପା॒ନାୟ॑ ମୃ॒ତ୍ୟଵେ᳚ ॥ 46 ॥

ପ୍ରାସ୍ମା॒ ଆଶା॑ ଅଶୃଣ୍ଵନ୍ନ୍ । କାମେ॑ନାଜନୟ॒-ନ୍ପୁନଃ॑ ॥
କାମେ॑ନ ମେ॒ କାମ॒ ଆଗା᳚ତ୍ । ହୃଦ॑ୟା॒ଦ୍ଦ୍ଧୃଦ॑ୟ-ମ୍ମୃ॒ତ୍ୟୋଃ । ୟଦ॒ମୀଷା॑ମ॒ଦଃ ପ୍ରି॒ୟମ୍ । ତଦୈତୂପ॒ ମାମ॒ଭି ॥ ପର॑-ମ୍ମୃତ୍ୟୋ॒ ଅନୁ॒ ପରେ॑ହି॒ ପନ୍ଥା᳚ମ୍ । ୟସ୍ତେ॒ ସ୍ଵ ଇତ॑ରୋ ଦେଵ॒ୟାନା᳚ତ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ୍ମତେ ଶୃଣ୍ଵ॒ତେ ତେ᳚ ବ୍ରଵୀମି । ମା ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଗ୍​ମ୍ ରୀ॑ରିଷୋ॒ ମୋତ ଵୀ॒ରାନ୍ ॥
ପ୍ର ପୂ॒ର୍ଵ୍ୟ-ମ୍ମନ॑ସା॒ ଵନ୍ଦ॑ମାନଃ । ନାଧ॑ମାନୋ ଵୃଷ॒ଭ-ଞ୍ଚ॑ର୍​ଷଣୀ॒ନାମ୍ । ୟଃ ପ୍ର॒ଜାନା॑ମେକ॒ରାଣ୍ମାନୁ॑ଷୀଣାମ୍ ।
ମୃ॒ତ୍ୟୁଂ-ୟଁ॑ଜେ ପ୍ରଥମ॒ଜାମୃ॒ତସ୍ୟ॑ ॥ 47 ॥
(ମୃ॒ତ୍ୟଵେ॑ - ଵୀ॒ରାଗ୍​ଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 15)

ଅନୁଵାକଂ 16
ତ॒ରଣି॑-ର୍ଵି॒ଶ୍ଵଦ॑ର୍​ଶତୋ ଜ୍ୟୋତି॒ଷ୍କୃଦ॑ସି ସୂର୍ୟ । ଵିଶ୍ଵ॒ମାଭା॑ସି ରୋଚ॒ନମ୍ ।
ଉ॒ପ॒ୟା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସି॒ ସୂର୍ୟା॑ୟ ତ୍ଵା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵତ ଏ॒ଷ ତେ॒ ୟୋନି॒-ସ୍ସୂର୍ୟା॑ୟ ତ୍ଵା॒ ଭ୍ରାଜ॑ସ୍ଵତେ ॥ 48 ॥

ଅନୁଵାକଂ 17
ଆ ପ୍ୟା॑ୟସ୍ଵ ମଦିନ୍ତମ॒ ସୋମ॒ ଵିଶ୍ଵା॑ଭିରୂ॒ତିଭିଃ॑ ।
ଭଵା॑ ନ-ସ୍ସ॒ପ୍ରଥ॑ସ୍ତମଃ ॥ 49 ॥

ଅନୁଵାକଂ 18
ଈ॒ୟୁଷ୍ଟେ ୟେ ପୂର୍ଵ॑ତରା॒ମପ॑ଶ୍ୟନ୍ ଵ୍ୟୁ॒ଚ୍ଛନ୍ତୀ॑ମୁ॒ଷସ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ୟା॑ସଃ ।
ଅ॒ସ୍ମାଭି॑ରୂ॒ ନୁ ପ୍ର॑ତି॒ଚକ୍ଷ୍ୟା॑-ଽଭୂ॒ଦୋ ତେ ୟ॑ନ୍ତି॒ ୟେ ଅ॑ପ॒ରୀଷୁ॒ ପଶ୍ୟାନ୍॑ ॥ 50 ॥

ଅନୁଵାକଂ 19
ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍ମତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି ଜ୍ୟୋତି॒ଷ୍କୃତ॑-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି ଜ୍ୟୋତି॒ର୍ଵିଦ॑-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି॒ ଭାସ୍ଵ॑ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି॒ ଜ୍ଵଲ॑ନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି ମଲ୍ମଲା॒ଭଵ॑ନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି॒ ଦୀପ୍ୟ॑ମାନା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି॒ ରୋଚ॑ମାନାଂ
ତ୍ଵା ସାଦୟା॒ମ୍ୟଜ॑ସ୍ରା-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି ବୃ॒ହଜ୍ଜ୍ୟୋ॑ତିଷ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି ବୋ॒ଧୟ॑ନ୍ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି॒ ଜାଗ୍ର॑ତୀ-ନ୍ତ୍ଵା ସାଦୟାମି ॥ 51 ॥

ଅନୁଵାକଂ 20
ପ୍ର॒ୟା॒ସାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽଽୟା॒ସାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଵିୟା॒ସାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ସଂ​ୟାଁ॒ସାୟ॒ ସ୍ଵାହୋ᳚ଦ୍ୟା॒ସାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑-ଽଵୟା॒ସାୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ଶୁ॒ଚେ ସ୍ଵାହା॒ ଶୋକା॑ୟ॒ ସ୍ଵାହା॑ ତପ୍ୟ॒ତ୍ଵୈ ସ୍ଵାହା॒ ତପ॑ତେ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ବ୍ରହ୍ମହ॒ତ୍ୟାୟୈ॒ ସ୍ଵାହା॒ ସର୍ଵ॑ସ୍ମୈ॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 52 ॥

ଅନୁଵାକଂ 21
ଚି॒ତ୍ତଗ୍​ମ୍ ସ॑ନ୍ତା॒ନେନ॑ ଭଵଂ-ୟଁ॒କ୍ନା ରୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ତନି॑ମ୍ନା ପଶୁ॒ପତିଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଥୂଲହୃଦ॒ୟେନା॒ଗ୍ନିଗ୍​ମ୍ ହୃଦ॑ୟେନ ରୁ॒ଦ୍ରଂ-ଲୋଁହି॑ତେନ ଶ॒ର୍ଵ-ମ୍ମତ॑ସ୍ନାଭ୍ୟାଂ
ମହାଦେ॒ଵମ॒ନ୍ତଃ ପା᳚ର୍​ଶ୍ଵେନୌଷିଷ୍ଠ॒ହନଗ୍​ମ୍॑ ଶିଙ୍ଗୀନିକୋ॒ଶ୍ୟା᳚ଭ୍ୟାମ୍ ॥ 53 ॥

(ଚିତ୍ତିଃ॑ - ପୃଥି॒ - ଵ୍ୟ॑ଗ୍ନିଃ॒ - ସୂର୍ୟ॑-ନ୍ତେ॒ ଚକ୍ଷୁ॑--ର୍ ମ॒ହାହ॑ଵି॒ର୍॒ ହୋତା॒ - ଵାଘୋତା᳚ - ବ୍ରାହ୍ମ॒ଣ ଏକ॑ହୋତା॒ - ଽଗ୍ନିର୍ୟଜୁ॑ର୍ଭିଃ॒ - ସେନେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ୟ - ଦେ॒ଵସ୍ୟ॑ - ସୁ॒ଵର୍ଣ॑-ଙ୍ଘ॒ର୍ମଗ୍​ମ୍ - ସ॒ହସ୍ର॑ଶୀର୍​ଷା॒- ଽଦ୍ଭ୍ୟୋ - ଭ॒ର୍ତା -
ହରିଂ॑ - ତ॒ରଣି॒ - ରାପ୍ୟା॑ୟ - ସ୍ଵେ॒ୟୁଷ୍ଟେ ୟେ - ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍ମତୀଂ - ପ୍ରୟା॒ସାୟ॑ - ଚି॒ତ୍ତ ମେକ॑ଵିଗ୍​ମ୍ଶତିଃ)

(ଚିତ୍ତି॑ - ର॒ଗ୍ନିର୍ୟଜୁ॑ର୍ଭି - ର॒ନ୍ତଃ ପ୍ରଵି॑ଷ୍ଟଃ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ - ସ୍ତସ୍ୟ॒ ଧୀରା॒ - ଜ୍ୟୋତି॑ଷ୍ମତୀ॒-ନ୍ତ୍ରିପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍ )

( ଚିତ୍ତିଃ॑ - ଶିଙ୍ଗୀନିକୋ॒ଶ୍ୟା᳚ଭ୍ୟାଂ )

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ୟଜୁର୍ଵେଦୀୟ ତୈତ୍ତିରୀୟ ଆରଣ୍ୟକେ ତୃତୀୟଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥