કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે કાઠકે દ્વિતીયઃ પ્રશ્નઃ - નાચિકેતચયનમ્
ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥
અનુવાકં 1 - ઇષ્ટકોપધાનમન્ત્રાઃ
લો॒કો॑-ઽસિ સ્વ॒ર્ગો॑-ઽસિ । અ॒ન॒ન્તો᳚-ઽસ્ય પા॒રો॑-ઽસિ ।
અક્ષિ॑તો-ઽસ્ય ક્ષ॒ય્યો॑-ઽસિ । તપ॑સઃ પ્રતિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા । તન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 1 ॥
તપો॑-ઽસિ લો॒કે શ્રિ॒તમ્ । તેજ॑સઃ પ્રતિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તૃ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તૃ ।
ત-ત્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ ।
પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 2 ॥
તેજો॑-ઽસિ॒ તપ॑સિ શ્રિ॒તમ્ । સ॒મુ॒દ્રસ્ય॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા ।
ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તૃવિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તૃ ।
ત-ત્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ ।
પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 3 ॥
સ॒મુ॒દ્રો॑-ઽસિ॒ તેજ॑સિ શ્રિ॒તઃ । અ॒પા-મ્પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા ।
ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ ।
પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 4 ॥
આપ॑-સ્સ્થ સમુ॒દ્રે શ્રિ॒તાઃ । પૃ॒થિ॒વ્યાઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા યુ॒ષ્માસુ॑ । ઇ॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્ર્યો॑ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒ત્ર્યઃ॑ । તા વ॒ ઉપ॑દધે કામ॒દુઘા॒ અક્ષિ॑તાઃ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 5 ॥
પૃ॒થિ॒વ્ય॑-સ્ય॒ફ્સુ શ્રિ॒તા । અ॒ગ્નેઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્રી વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒ત્રી । તા-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-મક્ષિ॑તામ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 6 ॥
અ॒ગ્નિર॑સિ પૃથિ॒વ્યાગ્ શ્રિ॒તઃ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષસ્ય પ્રતિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા । ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 7 ॥
અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-મસ્ય॒ગ્નૌ શ્રિ॒તમ્ ।
વા॒યોઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ ।
વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તૃ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તૃ ।
ત-ત્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 8 ॥
વા॒યુર॑સ્ય॒ન્તરિ॑ક્ષે શ્રિ॒તઃ । દિ॒વઃ પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા ।
ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 9 ॥
દ્યૌર॑સિ વા॒યૌ શ્રિ॒તા । આ॒દિ॒ત્યસ્ય॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્રી વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒ત્રી ।
તા-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-મક્ષિ॑તામ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 10 ॥
આ॒દિ॒ત્યો॑-ઽસિ દિ॒વિ શ્રિ॒તઃ । ચ॒ન્દ્રમ॑સઃ પ્રતિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા ।
ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 11 ॥
ચ॒ન્દ્રમા॑ અસ્યાદિ॒ત્યે શ્રિ॒તઃ ।
નક્ષ॑ત્રાણા-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ ।
વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા । ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 12 ॥
નક્ષ॑ત્રાણિ સ્થ ચ॒ન્દ્રમ॑સિ શ્રિ॒તાનિ॑ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રસ્ય॑ પ્રતિ॒ષ્ઠા યુ॒ષ્માસુ॑ ।
ઇ॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તૄણિ॒ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તૄણિ॑ ।
તાનિ॑ વ॒ ઉપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-ન્યક્ષિ॑તાનિ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 13 ॥
સં॒વઁ॒થ્સ॒રો॑-ઽસિ॒ નક્ષ॑ત્રેષુ શ્રિ॒તઃ । ઋ॒તૂ॒ના-મ્પ્ર॑તિ॒ષ્ઠા । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ ।
વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા । ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 14 ॥
ઋ॒તવ॑-સ્સ્થ સંવઁથ્સ॒રે શ્રિ॒તાઃ ।
માસા॑ના-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા યુ॒ષ્માસુ॑ ।
ઇ॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તારો॒ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તારઃ॑ ।
તાન્. વ॒ ઉપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-નક્ષિ॑તાન્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 15 ॥
માસા᳚-સ્સ્થ॒ર્તુષુ॑ શ્રિ॒તાઃ । અ॒દ્ર્ધ॒મા॒સાના᳚-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા યુ॒ષ્માસુ॑ । ઇ॒દમ॒ન્તઃ ।
વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ । વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તારો॒ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તારઃ॑ । તાન્. વ॒ ઉપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-નક્ષિ॑તાન્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 16 ॥
અ॒દ્ર્ધ॒મા॒સા-સ્સ્થ॑ મા॒સુ શ્રિ॒તાઃ । અ॒હો॒રા॒ત્રયોઃ᳚ પ્રતિ॒ષ્ઠા યુ॒ષ્માસુ॑ ।
ઇ॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તારો॒ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તારઃ॑ ।
તાન્. વ॒ ઉપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-નક્ષિ॑તાન્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 17 ॥
અ॒હો॒રા॒ત્રે સ્થો᳚-ઽદ્ર્ધમા॒સેષુ॑ શ્રિ॒તે । ભૂ॒તસ્ય॑ પ્રતિ॒ષ્ઠે ભવ્ય॑સ્ય પ્રતિ॒ષ્ઠે ।
યુ॒વયો॑-રિ॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્ર્યૌ॑ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒ત્ર્યૌ᳚ । તે વા॒મુપ॑દધે કામ॒દુઘે॒ અક્ષિ॑તે ।
પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 18 ॥
પૌ॒ર્ણ॒મા॒સ્યષ્ટ॑કા ઽમાવા॒સ્યા᳚ । અ॒ન્ના॒દા-સ્સ્થા᳚ન્ન॒દુઘો॑ યુ॒ષ્માસુ॑ ।
ઇ॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્ર્યો॑ વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒ત્ર્યઃ॑ ।
તા વ॒ ઉપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-અક્ષિ॑તાઃ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 19 ॥
રાડ॑સિ બૃહ॒તી શ્રીર॒સીન્દ્ર॑પત્ની॒ ધર્મ॑પત્ની । વિશ્વ॑-મ્ભૂ॒તમનુ॒ પ્રભૂ॑તા ।
ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્ત્રી વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒ત્રી । તા-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘા॒-મક્ષિ॑તામ્ ।
પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ । તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 20 ॥
ઓજો॑-ઽસિ॒ સહો॑-ઽસિ । બલ॑મસિ॒ ભ્રાજો॑-ઽસિ ।
દે॒વાના॒-ન્ધામા॒મૃત᳚મ્ । અમ॑ર્ત્ય-સ્તપો॒જાઃ । ત્વયી॒દમ॒ન્તઃ । વિશ્વં॑-યઁ॒ક્ષં-વિઁશ્વ॑-મ્ભૂ॒તં-વિઁશ્વગ્મ્॑ સુભૂ॒તમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય ભ॒ર્તા વિશ્વ॑સ્ય જનયિ॒તા ।
ત-ન્ત્વોપ॑દધે કામ॒દુઘ॒-મક્ષિ॑તમ્ । પ્ર॒જાપ॑તિસ્ત્વા સાદયતુ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥ 21 ॥
લો॒ક - સ્તપ॒ - સ્તેજઃ॑ - સમુ॒દ્ર - આપઃ॑ - પૃથિ॒વ્ય॑ - ગ્નિ - ર॒ન્તરિ॑ક્ષમ્ - વા॒યુ--ર્ દ્યૌ - રા॑દિ॒ત્ય - શ્ચ॒ન્દ્રમા॒ - નક્ષ॑ત્રાણિ - સંવઁથ્સ॒ર - ઋ॒તવો॒ - માસા॑ - અદ્ર્ધમા॒સા - અ॑હોરા॒ત્રે - પૌ᳚ર્ણમા॒સી - રાડ॒ - સ્યોજો॒-ઽસ્યેક॑વિગ્મ્શતિઃ (અ. 1)
લો॒કો॑-ઽસિ ભ॒ર્તા તમ્ । તપ॒સ્તેજો॑-ઽસિ ભ॒ર્તૃ તત્ ।
સ॒મુ॒દ્રો॑-ઽસિ ભ॒ર્તા તમ્ । આપ॑-સ્સ્થ ભ॒ર્ત્ર્ય॑સ્તા વઃ॑ । પૃ॒થિ॒વી ભ॒ર્ત્રી તામ્ ।
અ॒ગ્નિર॑સિ ભ॒ર્તા તમ્ । અ॒ન્તરિ॑ક્ષ-મ્ભ॒ર્તૃ તત્ । વા॒યુર॑સિ ભ॒ર્તા તમ્ । દ્યૌર॑સિ ભ॒ર્ત્રી તામ્ ।
આ॒દિ॒ત્યશ્ચ॒ન્દ્રમા॑ ભ॒ર્તા તમ્ । નક્ષ॑ત્રાણિ સ્થ ભ॒ર્તૄણિ॒ તાનિ॑ વઃ । સં॒વઁ॒થ્સ॒રો॑-ઽસિ ભ॒ર્તા તમ્ ।
ઋ॒તવો॒ માસા॑ અદ્ર્ધમા॒સા ભ॒ર્તાર॒સ્તાન્. વઃ॑ ।
અ॒હો॒રા॒ત્રે ભ॒ર્ત્ર્યૌ॑ તે વા᳚મ્ । પૌ॒ર્ણ॒મા॒સી ભ॒ર્ત્ર્ય॑સ્તા વઃ॑ । રાડ॑સિ ભ॒ર્ત્રી તામ્ । ઓજો॑-ઽસિ ભ॒ર્તા તમેક॑વિગ્મ્શતિઃ ।
અનુવાકં 2 - ચતુર્ભિરનુવાકૈ-શ્ચતસ્ર આહુતીર્જુહોતિ
ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્રો અસુ॑રો મ॒હો દિ॒વઃ ।
ત્વગ્મ્ શર્ધો॒ મારુ॑ત-મ્પૃ॒ક્ષ ઈ॑શિષે ।
ત્વં-વાઁતૈ॑રરુ॒ણૈર્યા॑સિ શઙ્ગ॒યઃ ।
ત્વ-મ્પૂ॒ષા વિ॑ધ॒તઃ પા॑સિ॒ નુ ત્મના᳚ ।
દેવા॑ દે॒વેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ । પ્રથ॑મા દ્વિ॒તીયે॑ષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
દ્વિતી॑યા-સ્તૃ॒તીયે॑ષુ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
તૃતી॑યા-શ્ચતુ॒ર્થેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
ચ॒તુ॒ર્થાઃ પ॑ઞ્ચ॒મેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ । પ॒ઞ્ચ॒મા-ષ્ષ॒ષ્ઠેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ॥ 22 ॥
ષ॒ષ્ઠા-સ્સ॑પ્ત॒મેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ । સ॒પ્ત॒મા અ॑ષ્ટ॒મેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
અ॒ષ્ટ॒મા ન॑વ॒મેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
ન॒વ॒મા દ॑શ॒મેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
દ॒શ॒મા એ॑કાદ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ । એ॒ક॒દ॒શા દ્વા॑દ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
દ્વા॒દ॒શા-સ્ત્ર॑યોદ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
ત્ર॒યો॒દ॒શા-શ્ચ॑તુર્દ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ । ચ॒તુ॒ર્દ॒શાઃ પ॑ઞ્ચદ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
પ॒ઞ્ચ॒દ॒શા-ષ્ષો॑ડ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ॥ 23 ॥
ષો॒ડ॒શા-સ્સ॑પ્તદ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ । સ॒પ્ત॒દ॒શા અ॑ષ્ટાદ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
અ॒ષ્ટા॒દ॒શા એ॑કાન્નવિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
એ॒કા॒ન્ન॒વિ॒ગ્મ્॒શા વિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
વિ॒ગ્મ્॒શા એ॑કવિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
એ॒ક॒વિ॒ગ્મ્॒શા દ્વા॑વિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
દ્વા॒વિ॒ગ્મ્॒શા સ્ત્ર॑યોવિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
ત્ર॒યો॒વિ॒ગ્મ્॒શા શ્ચ॑તુર્વિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
ચ॒તુ॒ર્વિ॒ગ્મ્॒શાઃ પ॑ઞ્ચવિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
પ॒ઞ્ચ॒વિ॒ગ્મ્॒શા-ષ્ષ॑ડ્વિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ॥ 24 ॥
ષ॒ડ્વિ॒ગ્મ્॒શા-સ્સ॑પ્તવિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
સ॒પ્ત॒વિ॒ગ્મ્॒શા અ॑ષ્ટાવિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
અ॒ષ્ટા॒વિ॒ગ્મ્॒શા એ॑કાન્નત્રિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
એ॒કા॒ન્ન॒ત્રિ॒ગ્મ્॒શા સ્ત્રિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
ત્રિ॒ગ્મ્॒શા એ॑કત્રિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
એ॒ક॒ત્રિ॒ગ્મ્॒શા દ્વા᳚ત્રિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
દ્વા॒ત્રિ॒ગ્મ્॒શા સ્ત્ર॑યસ્ત્રિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑
શ્રયદ્ધ્વમ્ ।
દેવા᳚સ્ત્રિરે-કાદશા॒ સ્ત્રિસ્ત્ર॑યસ્ત્રિગ્મ્શાઃ ।
ઉત્ત॑રે ભવત । ઉત્ત॑ર વર્ત્માન॒ ઉત્ત॑ર સત્વાનઃ ।
યત્કા॑મ ઇ॒દ-ઞ્જુ॒હોમિ॑ । તન્મે॒ સમૃ॑દ્ધ્યતામ્ ।
વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ । ભૂર્ભુવ॒સ્વ॑-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 25 ॥
(ષ॒ષ્ઠેષુ॑ શ્રયદ્ધવગ્મ્ - ષોડ॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધવગ્મ્ - ષડ્વિ॒ગ્મ્॒શેષુ॑ શ્રયદ્ધ્વ॒ - મુત્ત॑રસત્વાનશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 2)
અનુવાકં 3 - ચતુર્ભિરનુવાકૈ-શ્ચતસ્ર આહુતીર્જુહોતિ
અગ્ના॑વિષ્ણૂ સ॒જોષ॑સા । ઇ॒મા વ॑ર્ધન્તુ વા॒ઙ્ગિરઃ॑ । દ્યુ॒મ્નૈ ર્વાજે॑ભિ॒-રાગ॑તમ્ । રાજ્ઞી॑ વિ॒રાજ્ઞી᳚ । સ॒મ્રાજ્ઞી᳚ સ્વ॒રાજ્ઞી᳚ । અ॒ર્ચિ-શ્શો॒ચિઃ । તપો॒ હરો॒ ભાઃ । અ॒ગ્નિ-સ્સોમો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ ।
વિશ્વે॑ દે॒વા ભુવ॑નસ્ય ગો॒પાઃ । તે સર્વે॑ સ॒ઙ્ગત્ય॑ । ઇ॒દ-મ્મે॒ પ્રાવ॑તા॒ વચઃ॑ । વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ।
ભૂ-ર્ભુવ॒સ્-સ્વ॑સ્ સ્વાહા᳚ ॥ 26 ॥
(સ॒ઙ્ગત્ય॒ ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 3)
અનુવાકં 4 - ચતુર્ભિરનુવાકૈ-શ્ચતસ્ર આહુતીર્જુહોતિ
અન્ન॑પ॒તે ઽન્ન॑સ્ય નો દેહિ । અ॒ન॒મી॒વસ્ય॑ શુ॒ષ્મિણઃ॑ । પ્રપ્ર॑દા॒તાર॑ન્તારિષઃ । ઊર્જ॑-ન્નો ધેહિ દ્વિ॒પદે॒ ચતુ॑ષ્પદે । અગ્ને॑ પૃથિવીપતે । સોમ॑ વીરુધા-મ્પતે । ત્વષ્ટ॑-સ્સમિધા-મ્પતે ।
વિષ્ણ॑વાશાના-મ્પતે । મિત્ર॑ સત્યાના-મ્પતે । વરુ॑ણ ધર્મણા-મ્પતે ॥ 27 ॥
મ॒રુતો॑ ગણાના-મ્પતયઃ । રુદ્ર॑ પશૂના-મ્પતે । ઇન્દ્રૌ॑જસા-મ્પતે । બૃહ॑સ્પતે બ્રહ્મણસ્પતે ।
આ રુ॒ચા રો॑ચે॒-ઽહગ્ગ્ સ્વ॒યમ્ ।
રુ॒ચા રુ॑રુચે॒-રોચ॑માનઃ । અ॒તીત્યા॒દ-સ્સ્વ॑રાભ॑રે॒હ । તસ્મિ॒ન્॒. યોનૌ᳚ પ્રજ॒નૌ પ્રજા॑યેય । વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ।
ભૂર્ભુવ॒-સ્સ્વ॑-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 28 ॥
[વરુ॑ણ ધર્મણા-મ્પતે॒ સ્વઃ॑ - સ્વાહા᳚ ] (અ. 4)
અનુવાકં 5 - ચતુર્ભિરનુવાકૈ-શ્ચતસ્ર આહુતીર્જુહોતિ
સ॒પ્ત તે॑ અગ્ને સ॒મિધ॑-સ્સ॒પ્ત જિ॒હ્વાઃ ।
સ॒પ્તર્ષ॑ય-સ્સ॒પ્તધામ॑ પ્રિ॒યાણિ॑ ।
સ॒પ્ત હોત્રા॑ અનુ વિ॒દ્વાન્ ।
સ॒પ્ત યોની॒-રાપૃ॑ણસ્વા ઘૃ॒તેન॑ । પ્રાચી॒ દિક્ । અ॒ગ્નિ ર્દે॒વતા᳚ । અ॒ગ્નિગ્મ્ સ દિ॒શા-ન્દે॒વ-ન્દે॒વતા॑ના-મૃચ્છતુ । યો મૈ॒તસ્યૈ॑
દિ॒શો॑ ઽભિ॒દાસ॑તિ । દ॒ક્ષિ॒ણા દિક્ । ઇન્દ્રો॑ દે॒વતા᳚ ॥ 29 ॥
ઇન્દ્ર॒ગ્મ્॒ સ દિ॒શા-ન્દે॒વ-ન્દે॒વતા॑ના-મૃચ્છતુ ।
યો મૈ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શો॑ ઽભિ॒દાસ॑તિ । પ્ર॒તીચી॒ દિક્ । સોમો॑ દે॒વતા᳚ । સોમ॒ગ્મ્॒ સ દિ॒શા-ન્દે॒વ-ન્દે॒વતા॑ના-મૃચ્છતુ । યો મૈ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શો॑ ઽભિ॒દાસ॑તિ । ઉદી॑ચી॒ દિક્ । મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ દે॒વતા᳚ ।
મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ॒ સ દિ॒શા-ન્દે॒વૌ દે॒વતા॑ના-મૃચ્છતુ । યો મૈ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શો॑ ઽભિ॒દાસ॑તિ ॥ 30 ॥
ઊ॒દ્ર્ધ્વા દિક્ । બૃહ॒સ્પતિ॑ ર્દે॒વતા᳚ ।
બૃહ॒સ્પતિ॒ગ્મ્॒ સ દિ॒શા-ન્દે॒વ-ન્દે॒વતા॑ના-મૃચ્છતુ । યો મૈ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શો॑ ઽભિ॒દાસ॑તિ ।
ઇ॒યન્દિક્ । અદિ॑તિ ર્દે॒વતા᳚ । અદિ॑તિ॒ગ્મ્ ॒ સ દિ॒શા-ન્દે॒વી-ન્દે॒વતા॑ના-મૃચ્છતુ ।
યો મૈ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શો॑ ઽભિ॒દાસ॑તિ ।
પુરુ॑ષો॒ દિક્ । પુરુ॑ષો મે॒ કામા॒-ન્થ્સમ॑ર્ધયતુ ॥ 31 ॥
અ॒ન્ધો જાગૃ॑વિઃ પ્રાણ । અસા॒વેહિ॑ । બ॒ધિ॒ર આ᳚ક્રન્દયિત-રપાન । અસા॒વેહિ॑ । ઉ॒ષસ॑-મુષસ-મશીય । અ॒હમસો॒ જ્યોતિ॑રશીય ।
અ॒હમસો॒ ઽપો॑શીય । વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ । ભૂર્ભુવ॒-સ્સ્વ॑-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 32 ॥
(દ॒ક્ષિ॒ણા દિગિન્દ્રો॑ દે॒વતા॑ - મિ॒ત્રાવરુ॑ણૌ॒ સ દિ॒શા-ન્દે॒વૌ દે॒વતા॑નામૃચ્છતુ॒
યો મૈ॒તસ્યૈ॑ દિ॒શો॑-ઽભિ॒દા - સ॑ત્યદ્ર્ધયતુ॒ - +નવ॑ ચ) (અ. 5)
અનુવાકં 6 - ઉપસ્થાનમ્
યત્તે-ઽચિ॑તં॒-યઁદુ॑ ચિ॒તન્તે॑ અગ્ને । યત્ત॑ ઊ॒નં-યઁદુ॒ તે-ઽતિ॑રિક્તમ્ । આ॒દિ॒ત્યાસ્ત-દઙ્ગિ॑રસ-શ્ચિન્વન્તુ । વિશ્વે॑ તે દે॒વાશ્ચિતિ॒-માપૂ॑રયન્તુ ।
ચિ॒તશ્ચાસિ॒ સઞ્ચિ॑તશ્ચા-સ્યગ્ને । એ॒તાવા॒ગ્॒શ્ચાસિ॒ ભૂયાગ્॑શ્ચાસ્યગ્ને ॥ લો॒ક-મ્પૃ॑ણ ચ્છિ॒દ્ર-મ્પૃ॑ણ । અથો॑ સીદ શિ॒વા ત્વમ્ ।
ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની ત્વા॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । અ॒સ્મિન્. યોના॑વસીષદન્ન્ ॥ 33 ॥
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥
તા અ॑સ્ય॒ સૂદ॑દોહસઃ ।
સોમગ્ગ્॑ શ્રીણન્તિ॒ પૃશ્ન॑યઃ ।
જન્મ॑-ન્દે॒વાનાં॒-વિઁશઃ॑ ।
ત્રિ॒ષ્વા રો॑ચ॒ને દિ॒વઃ ।
તયા॑ દે॒વત॑યા-ઽઙ્ગિર॒સ્વ-દ્ધ્રુ॒વા સી॑દ ॥
અગ્ને॑ દે॒વાગ્મ્ ઇ॒હાવ॑હ । જ॒જ્ઞા॒નો વૃ॒ક્ત બ॑ર્હિષે । અસિ॒ હોતા॑ ન॒ ઈડ્યઃ॑ ॥
અગ॑ન્મ મ॒હા મન॑સા॒ યવિ॑ષ્ઠમ્ ॥ 34 ॥
યો દી॒દાય॒ સમિ॑દ્ધ॒-સ્સ્વે દુ॑રો॒ણે । ચિ॒ત્રભા॑નૂ॒ રોદ॑સી અ॒ન્તરુ॒ર્વી ।
સ્વા॑હુતં-વિઁ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યઞ્ચ᳚મ્ ॥ મે॒ધા॒કા॒રં-વિઁ॒દથ॑સ્ય પ્ર॒સાધ॑નમ્ ।
અ॒ગ્નિગ્મ્ હોતા॑ર-મ્પરિ॒ભૂત॑મ-મ્મ॒તિમ્ । ત્વામર્ભ॑સ્ય હ॒વિષ॑-સ્સમા॒નમિત્ ।
ત્વા-મ્મ॒હો વૃ॑ણતે॒ નરો॒ નાન્યન્-ત્વત્ ॥ મ॒નુ॒ષ્વત્ત્વા॒ નિધી॑મહિ ।
મ॒નુ॒ષ્વ-થ્સમિ॑ધીમહિ ।
અગ્ને॑ મનુ॒ષ્વ-દ॑ઙ્ગિરઃ ॥ 35 ॥
દે॒વા-ન્દે॑વાય॒તે ય॑જ ॥ અ॒ગ્નિર્-હિ વા॒જિનં॑-વિઁ॒શે । દદા॑તિ વિ॒શ્વચ॑ર્ષણિઃ ।
અ॒ગ્ની રા॒યે સ્વા॒ભુવ᳚મ્ । સ પ્રી॒તો યા॑તિ॒ વાર્ય᳚મ્ । ઇષગ્ગ્॑ સ્તો॒તૃભ્ય॒ આભ॑ર ॥
પૃ॒ષ્ટો દિ॒વિ પૃ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિઃ પૃ॑થિ॒વ્યામ્ । પૃ॒ષ્ટો વિશ્વા॒ ઓષ॑ધી॒-રાવિ॑વેશ ।
વૈ॒શ્વા॒ન॒ર-સ્સહ॑સા પૃ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિઃ ।
સ નો॒ દિવા॒ સ રિ॒ષઃ પા॑તુ॒ નક્ત᳚મ્ ॥ 36 ॥
[અ॒સી॒ષ॒દ॒ન્॒. - યવિ॑ષ્ઠ - મઙ્ગિરો॒ - નક્તં᳚ ] (અ. 6)
અનુવાકં 7 - નાચિકેતબ્રાહ્મણ-ન્તત્ર આગ્નિદેવતોપાસનમ્
અ॒યં-વાઁવ યઃ પવ॑તે । સો᳚-ઽગ્નિ ના॑ર્ચિકે॒તઃ ।
સ ય-ત્પ્રા-મ્પવ॑તે । તદ॑સ્ય॒ શિરઃ॑ । અથ॒ ય-દ્દ॑ક્ષિ॒ણા । સ દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ ।
અથ॒ ય-ત્પ્ર॒ત્યક્ । ત-ત્પુચ્છ᳚મ્ । ય દુદઙ્ઙ્॑ ।
સ ઉત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ ॥ 37 ॥
અથ॒ ય-થ્સં॒વાઁતિ॑ । તદ॑સ્ય સ॒મઞ્ચ॑ન-ઞ્ચ પ્ર॒સાર॑ણ-ઞ્ચ । અથો॑ સ॒પન્દે॒વાસ્ય॒ સા ॥ સગ્મ્ હ॒ વા અ॑સ્મૈ॒ સ કામઃ॑ પદ્યતે ।
ય-ત્કા॑મો॒ યજ॑તે । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ।
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ યો હ॒ વા અ॒ગ્ને ર્ના॑ચિકે॒તસ્યા॒યત॑ન-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠાં-વેઁદ॑ । આ॒યત॑નવા-ન્ભવતિ । ગચ્છ॑તિ પ્રતિ॒ષ્ઠામ્ ॥ 38 ॥
હિર॑ણ્યં॒-વાઁ અ॒ગ્ને ર્ના॑ચિકે॒તસ્યા॒યત॑ન-મ્પ્રતિ॒ષ્ઠા । ય એ॒વં-વેઁદ॑ ।
આ॒યત॑નવા-ન્ભવતિ । ગચ્છ॑તિ પ્રતિ॒ષ્ઠામ્ ॥
યો હ॒ વા અ॒ગ્ને ર્ના॑ચિકે॒તસ્ય॒ શરી॑રં॒-વેઁદ॑ ।
સ શ॑રીર એ॒વ સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ ।
હિર॑ણ્યં॒-વાઁ અ॒ગ્ને ર્ના॑ચિકે॒તસ્ય॒ શરી॑રમ્ ।
ય એ॒વં-વેઁદ॑ । સ શ॑રીર એ॒વ સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ ॥ અથો॒ યથા॑ રુ॒ક્મ ઉત્-ત॑પ્તો
ભા॒ય્યાત્ ॥ 39 ॥
એ॒વમે॒વ સ તેજ॑સા॒ યશ॑સા ।
અ॒સ્મિગ્ગ્શ્ચ॑ લો॒કે॑-ઽમુષ્મિગ્ગ્॑શ્ચ ભાતિ ॥
ઉ॒રવો॑ હ॒ વૈ નામૈ॒તે લો॒કાઃ ।
યે-ઽવ॑રેણાદિ॒ત્યમ્ । અથ॑ હૈ॒તે વરી॑યાગ્મ્સો લો॒કાઃ । યે પરે॑ણાદિ॒ત્યમ્ । અન્ત॑વન્તગ્મ્ હ॒ વા એ॒ષ ક્ષ॒ય્યં-લોઁ॒ક-ઞ્જ॑યતિ ।
યો-ઽવ॑રેણાદિ॒ત્યમ્ ।
અથ॑ હૈ॒ષો॑-ઽન॒ન્ત-મ॑પા॒ર-મ॑ક્ષ॒ય્યં-લોઁ॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યઃ પરે॑ણાદિ॒ત્યમ્ ॥ 40 ॥
અ॒ન॒ન્તગ્મ્ હ॒ વા અ॑પા॒ર-મ॑ક્ષ॒ય્યં-લોઁ॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ।
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥
અથો॒ યથા॒ રથે॒ તિષ્ઠ॒-ન્પક્ષ॑સી પર્યા॒-વર્ત॑માને પ્ર॒ત્યપે᳚ક્ષતે ।
એ॒વ-મ॑હોરા॒ત્રે પ્ર॒ત્યપે᳚ક્ષતે ।
નાસ્યા॑-હોરા॒ત્રે લો॒કમા᳚પ્નુતઃ ।
યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિ॒કેત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ।
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ 41 ॥
(ઉત્ત॑રઃ પ॒ક્ષો - ગચ્છ॑તિ પ્રતિ॒ષ્ઠાં - ભા॒ય્યા--દ્યઃ પરે॑ણાદિ॒ત્ય - +મ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 7)
અનુવાકં 8 - નાચિકેતોપાખ્યાનમ્
ઉ॒શન્. હ॒ વૈ વા॑જશ્રવ॒સ-સ્સ॑ર્વવેદ॒સ-ન્દ॑દૌ । તસ્ય॑ હ॒ નચિ॑કેતા॒ નામ॑ પુ॒ત્ર આ॑સ । તગ્મ્ હ॑ કુમા॒રગ્મ્ સન્ત᳚મ્ । દક્ષિ॑ણાસુ ની॒યમા॑નાસુ શ્ર॒દ્ધા ઽઽવિ॑વેશ । સ હો॑વાચ ।
તત॒ કસ્મૈ॒ મા-ન્દા᳚સ્ય॒સીતિ॑ । દ્વિ॒તીય॑-ન્તૃ॒તીય᳚મ્ ॥ તગ્મ્ હ॒ પરી॑ત ઉવાચ ।
મૃ॒ત્યવે᳚ ત્વા દદા॒મીતિ॑ ॥ તગ્મ્ હ॒ સ્મોત્થિ॑તં॒-વાઁગ॒ભિવ॑દતિ ॥ 42 ॥
ગૌત॑મ કુમા॒રમિતિ॑ । સ હો॑વાચ । પરે॑હિ મૃ॒ત્યો ર્ગૃ॒હાન્ । મૃ॒ત્યવે॒ વૈ ત્વા॑-ઽદા॒-મિતિ॑ ॥ તં-વૈઁ પ્ર॒વસ॑ન્ત-ઙ્ગ॒ન્તાસીતિ॑ હોવાચ । તસ્ય॑ સ્મ તિ॒સ્રો રાત્રી॒-રના᳚શ્વા-ન્ગૃ॒હે વ॑સતાત્ । સ યદિ॑ ત્વા પૃ॒ચ્છેત્ । કુમા॑ર॒ કતિ॒ રાત્રી॑-રવાથ્સી॒-રિતિ॑ । તિ॒સ્ર ઇતિ॒ પ્રતિ॑ બ્રૂતાત્ । કિ-મ્પ્ર॑થ॒માગ્મ્ રાત્રિ॑-માશ્ઞા॒ ઇતિ॑ ॥ 43 ॥
પ્ર॒જા-ન્ત॒ ઇતિ॑ । કિ-ન્દ્વિ॒તીયા॒-મિતિ॑ । પ॒શૂગ્સ્ત॒ ઇતિ॑ ।
કિ-ન્તૃ॒તીયા॒-મિતિ॑ । સા॒ધુ॒કૃ॒ત્યા-ન્ત॒ ઇતિ॑ ॥ તં-વૈઁ પ્ર॒વસ॑ન્ત-ઞ્જગામ । તસ્ય॑ હ તિ॒સ્રો રાત્રી॒-રના᳚શ્વા-ન્ગૃ॒હ ઉ॑વાસ । તમા॒ગત્ય॑ પપ્રચ્છ ।
કુમા॑ર॒ કતિ॒ રાત્રી॑-રવાથ્સી॒-રિતિ॑ । તિ॒સ્ર ઇતિ॒ પ્રત્યુ॑વાચ ॥ 44 ॥
કિ-મ્પ્ર॑થ॒માગ્મ્ રાત્રિ॑-માશ્ઞા॒ ઇતિ॑ । પ્ર॒જા-ન્ત॒ ઇતિ॑ । કિ-ન્દ્વિ॒તીયા॒-મિતિ॑ । પ॒શૂગ્સ્ત॒ ઇતિ॑ । કિ-ન્તૃ॒તીયા॒-મિતિ॑ । સા॒ધુ॒કૃ॒ત્યા-ન્ત॒ ઇતિ॑ ॥ નમ॑સ્તે અસ્તુ ભગવ॒ ઇતિ॑ હોવાચ । વરં॑-વૃઁણી॒ષ્વેતિ॑ ॥ પિ॒તર॑મે॒વ જીવ॑ન્નયા॒નીતિ॑ ॥
દ્વિ॒તીયં॑-વૃઁણી॒ષ્વેતિ॑ ॥ 45 ॥
ઇ॒ષ્ટા॒પૂ॒ર્તયો॒ ર્મે ઽક્ષિ॑તિ-મ્બ્રૂ॒હીતિ॑ હોવાચ ।
તસ્મૈ॑ હૈ॒તમ॒ગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-મુ॑વાચ ।
તતો॒ વૈ તસ્યે᳚-ષ્ટાપૂ॒ર્તે ના ક્ષી॑યેતે ॥
નાસ્યે᳚ષ્ટા-પૂ॒ર્તે ક્ષી॑યેતે । યો-ઽ᳚ગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે । ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ તૃ॒તીયં॑-વૃઁણી॒ષ્વેતિ॑ । પુ॒ન॒ મૃ॒ર્ત્યો ર્મે ઽપ॑જિતિ-મ્બ્રૂ॒હીતિ॑ હોવાચ । તસ્મૈ॑ હૈ॒તમ॒ગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-મુ॑વાચ । તતો॒ વૈ સો-ઽપ॑ પુન ર્મૃ॒ત્યુ-મ॑જયત્ ॥ 46 ॥
અપ॑ પુન ર્મૃ॒ત્યુ-ઞ્જ॑યતિ । યો-ઽ᳚ગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ॥ ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્વૈ પ્ર॒જાકા॑મ॒-સ્તપો॑-ઽતપ્યત ।
સ હિર॑ણ્ય॒-મુદા᳚સ્યત્ । ત-દ॒ગ્નૌ પ્રાસ્ય॑ત્ ।
ત-દ॑સ્મૈ॒ નાચ્છ॑દયત્ । ત-દ્દ્વિ॒તીય॒-મ્પ્રાસ્ય॑ત્ । ત-દ॑સ્મૈ॒ નૈ વાચ્છ॑દયત્ । ત-ત્તૃ॒તીય॒-મ્પ્રાસ્ય॑ત્ ॥ 47 ॥
ત-દ॑સ્મૈ॒ નૈ વાચ્છ॑દયત્ । ત-દા॒ત્મ-ન્ને॒વ હૃ॑દ॒ય્યે᳚-ઽગ્નૌ વૈ᳚શ્વાન॒રે પ્રાસ્ય॑ત્ ।
ત-દ॑સ્મા અચ્છદયત્ । તસ્મા॒દ્ધિર॑ણ્ય॒-ઙ્કનિ॑ષ્ઠ॒-ન્ધના॑નામ્ । ભુ॒ઞ્જ-ત્પ્રિ॒યત॑મમ્ । હૃ॒દ॒ય॒જગ્મ્ હિ । સ વૈ તમે॒વ નાવિ॑ન્દત્ ।
યસ્મૈ॒ તા-ન્દક્ષિ॑ણા॒-મને᳚ષ્યત્ ।
તાગ્ સ્વાયૈ॒વ હસ્તા॑ય॒ દક્ષિ॑ણાયાનયત્ ।
તા-મ્પ્રત્ય॑ગૃહ્ણાત્ ॥ 48 ॥
દક્ષા॑ય ત્વા॒ દક્ષિ॑ણા॒-મ્પ્રતિ॑ગૃહ્ણા॒મીતિ॑ ।
સો॑ ઽદક્ષત॒ દક્ષિ॑ણા-મ્પ્રતિ॒ગૃહ્ય॑ ।
દક્ષ॑તે હ॒ વૈ દક્ષિ॑ણા-મ્પ્રતિ॒ગૃહ્ય॑ ।
ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ એ॒તદ્ધ॑ સ્મ॒ વૈ ત-દ્વિ॒દ્વાગ્મ્સો॑ વાજશ્રવ॒સા ગોત॑માઃ ।
અપ્ય॑નૂદે॒શ્યા᳚-ન્દક્ષિ॑ણા॒-મ્પ્રતિ॑ગૃહ્ણન્તિ ।
ઉ॒ભયે॑ન વ॒ય-ન્દ॑ક્ષિષ્યામહ એ॒વ દક્ષિ॑ણા-મ્પ્રતિ॒ગૃહ્યેતિ॑ ।
તે॑ ઽદક્ષન્ત॒ દક્ષિ॑ણા-મ્પ્રતિ॒ગૃહ્ય॑ ।
દક્ષ॑તે હ॒ વૈ દક્ષિ॑ણા-મ્પ્રતિ॒ગૃહ્ય॑ ।
ય એ॒વં-વેઁદ॑ ।
પ્ર હા॒ન્યં-વ્લીઁ॑નાતિ ॥ 49 ॥
(વ॒દ॒ - ત્યા॒શ્ના॒ ઇત્ - યુ॑વાચ - દ્વિ॒તીયં॑-વૃઁણી॒ષ્વે - ત્ય॑જયત્ - તૃ॒તીય॒-મ્પ્રાસ્ય॑ - દગૃહ્ણા॒--દ્ય એ॒વં-વેઁદૈક॑-ઞ્ચ) (અ. 8)
અનુવાકં 9 - ચયનપ્રયોગઃ
તગ્મ્ હૈ॒ત-મેકે॑ પશુબ॒ન્ધ એ॒વોત્ત॑રવે॒દ્યા-ઞ્ચિ॑ન્વતે । ઉ॒ત્ત॒ર॒વે॒દિસ॑મ્મિત એ॒ષો᳚-ઽગ્નિરિતિ॒ વદ॑ન્તઃ । તન્ન તથા॑ કુ॒ર્યાત્ । એ॒ત-મ॒ગ્નિ-ઙ્કામે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયેત્ । સ એ॑ન॒-ઙ્કામે॑ન॒ વ્યૃ॑દ્ધઃ । કામે॑ન॒ વ્ય॑ર્ધયેત્ ।
સૌ॒મ્યે વાવૈ ન॑મધ્વ॒રે ચિ॑ન્વી॒ત ।
યત્ર॑ વા॒ ભૂયિ॑ષ્ઠા॒ આહુ॑તયો હૂ॒યેરન્ન્॑ ।
એ॒ત-મ॒ગ્નિ-ઙ્કામે॑ન॒ સમ॑ર્ધયતિ । સ એ॑ન॒-ઙ્કામે॑ન॒ સમૃ॑દ્ધઃ ॥ 50 ॥
કામે॑ન॒ સમ॑ર્ધયતિ ॥ અથ॑ હૈન-મ્પુ॒રર્ષ॑યઃ । ઉ॒ત્ત॒ર॒વે॒દ્યા-મે॒વ સ॒ત્રિય॑-મચિન્વત । તતો॒ વૈ તે-ઽવિ॑ન્દન્ત પ્ર॒જામ્ ।
અ॒ભિ સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-મ॑જયન્ન્ ।
વિ॒ન્દત॑ એ॒વ પ॒જામ્ । અ॒ભિ સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ।
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ અથ॑ હૈનં-વાઁ॒યુર્-ઋદ્ધિ॑કામઃ ॥ 51 ॥
ય॒થા॒ન્યુ॒પ્ત-મે॒વોપ॑દધે ।
તતો॒ વૈ સ એ॒તા-મૃદ્ધિ॑-માદ્ર્ધ્નોત્ ।
યામિ॒દં-વાઁ॒યુર્-ઋ॒દ્ધઃ ।
એ॒તા-મૃદ્ધિ॑-મૃદ્ધ્નોતિ ।
યામિ॒દં-વાઁ॒યુર્-ઋ॒દ્ધઃ ।
યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ।
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ અથ॑ હૈન-ઙ્ગોબ॒લો વાર્ષ્ણઃ॑ પ॒શુકા॑મઃ । પાઙ્ક્ત॑મે॒વ ચિ॑ક્યે । પઞ્ચ॑ પુ॒રસ્તા᳚ત્ ॥ 52 ॥
પઞ્ચ॑ દક્ષિણ॒તઃ । પઞ્ચ॑ પ॒શ્ચાત્ । પઞ્ચો᳚ત્તર॒તઃ । એકા॒-મ્મદ્ધ્યે᳚ ।
તતો॒ વૈ સ સ॒હસ્ર॑-મ્પ॒શૂ-ન્પ્રાપ્નો᳚ત્ ।
પ્ર સ॒હસ્ર॑-મ્પ॒શૂ-ના᳚પ્નોતિ ।
યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે । ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ અથ॑ હૈન-મ્પ્ર॒જાપ॑તિ॒ ર્જ્યૈષ્ઠ્ય॑કામો॒ યશ॑સ્કામઃ પ્ર॒જન॑નકામઃ ।
ત્રિ॒વૃત॑મે॒વ ચિ॑ક્યે ॥ 53 ॥
સ॒પ્ત પુ॒રસ્તા᳚ત્ । તિ॒સ્રો દ॑ક્ષિણ॒તઃ । સ॒પ્ત પ॒શ્ચાત્ । તિ॒સ્ર ઉ॑ત્તર॒તઃ । એકા॒-મ્મદ્ધ્યે᳚ । તતો॒ વૈ સ પ્ર યશો॒ જ્યૈષ્ઠ્ય॑-માપ્નોત્ ।
એ॒તા-મ્પ્રજા॑તિ॒-મ્પ્રાજા॑યત । યામિ॒દ-મ્પ્ર॒જાઃ પ્ર॒જાય॑ન્તે । ત્રિ॒વૃ-દ્વૈ જ્યૈષ્ઠ્ય᳚મ્ । મા॒તા પિ॒તા પુ॒ત્રઃ ॥ 54 ॥
ત્રિ॒વૃ-ત્પ્ર॒જન॑નમ્ । ઉ॒પસ્થો॒ યોનિ॑ ર્મદ્ધ્ય॒મા । પ્રયશો॒ જ્યૈષ્ઠ્ય॑-માપ્નોતિ । એ॒તા-મ્પ્ર॑જાતિ॒-મ્પ્રજા॑યતે । યામિ॒દ-મ્પ્ર॒જાઃ પ્ર॒જાય॑ન્તે । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ અથ॑ હૈન॒-મિન્દ્રો॒ જ્યૈષ્ઠ્ય॑કામઃ ।
ઊ॒દ્ર્ધ્વા એ॒વોપ॑દધે । તતો॒ વૈ સ જ્યૈષ્ઠ્ય॑-મગચ્છત્ ॥ 55 ॥
જ્યૈષ્ઠ્ય॑-ઙ્ગચ્છતિ । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે । ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ અથ॑ હૈન-મ॒સાવા॑દિ॒ત્ય-સ્સ્વ॒ર્ગકા॑મઃ ।
પ્રાચી॑રે॒વોપ॑દધે । તતો॒ વૈ સો॑-ઽભિ સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-મ॑જયત્ । અ॒ભિ સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ।
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ સ યદી॒ચ્છેત્ ॥ 56 ॥
તે॒જ॒સ્વી ય॑શ॒સ્વી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સી સ્યા॒મિતિ॑ । પ્રાંઆ હોતુ॒ર્ધિષ્ણ્યા॒-દુથ્સ॑ર્પેત્ ।
યેય-મ્પ્રાગા॒-દ્યશ॑સ્વતી । સા મા॒ પ્રોર્ણો॑તુ ।
તેજ॑સા॒ યશ॑સા બ્રહ્મવર્ચ॒સેનેતિ॑ ।
તે॒જ॒સ્વ્યે॑વ ય॑શ॒સ્વી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સી ભ॑વતિ ॥ અથ॒ યદી॒ચ્છેત્ । ભૂયિ॑ષ્ઠ-મ્મે॒ શ્રદ્દ॑ધીરન્ન્ । ભૂયિ॑ષ્ઠા॒ દક્ષિ॑ણા નયેયુ॒રિતિ॑ ।
દક્ષિ॑ણાસુ ની॒યમા॑નાસુ॒ પ્રાચ્યેહિ॒ પ્રાચ્યે॒હીતિ॒ પ્રાચી॑ જુષા॒ણા વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ સ્વાહેતિ॑ સ્રુ॒વેણો॑-પ॒હત્યા॑ હવ॒નીયે॑ જુહુયાત્ ॥ 57 ॥
ભૂયિ॑ષ્ઠ-મે॒વાસ્મૈ॒ શ્રદ્દ॑ધતે । ભૂયિ॑ષ્ઠા॒ દક્ષિ॑ણા નયન્તિ ॥ પુરી॑ષ-મુપ॒ધાય॑ । ચિ॒તિ॒-ક્લૃ॒પ્તિભિ॑-રભિ॒મૃશ્ય॑ । અ॒ગ્નિ-મ્પ્ર॒ણીયો॑પસમા॒ધાય॑ । ચત॑સ્ર એ॒તા આહુ॑તી ર્જુહોતિ । ત્વમ॑ગ્ને રુ॒દ્ર ઇતિ॑ શતરુ॒દ્રીય॑સ્ય રૂ॒પમ્ ।
અગ્ના॑-વિષ્ણૂ॒ ઇતિ॑ વસો॒દ્ર્ધારા॑યાઃ । અન્ન॑પત॒ ઇત્ય॑ન્ન હો॒મઃ । સ॒પ્ત તે॑ અગ્ને સ॒મિધ॑-સ્સ॒પ્ત જિ॒હ્વા ઇતિ॑ વિશ્વ॒પ્રીઃ ॥ 58 ॥
[સમૃ॑દ્ધ॒ - ઋદ્ધિ॑કામઃ - પ॒રસ્તા᳚ચ્ - ચિક્યે - પુ॒ત્રો॑ - ઽગચ્છ - દિ॒ચ્છે - જ્જુ॑હુયા-દ્- વિશ્વ॒પ્રિઃ ] (અ. 9)
(પુરર્ષ॑યો વા॒યુ-ર્ગો॑બ॒લ-સ્સ॒હસ્ર॑-મ્પ્ર॒જાપ॑તિ સ્ત્રિ॒વૃદિન્દ્રો॒ ઽસાવા॑દિ॒ત્ય-સ્સ યદી॒ચ્છેત્ )
અનુવાકં 10 - તત્પ્રશંસા
યા-મ્પ્ર॑થ॒મા-મિષ્ટ॑કા-મુપ॒દધા॑તિ । ઇ॒મ-ન્તયા॑ લો॒ક-મ॒ભિ જ॑યતિ ।
અથો॒ યા અ॒સ્મિન્ ઁલો॒કે દે॒વતાઃ᳚ ।
તાસા॒ગ્મ્॒ સાયુ॑જ્યગ્મ્ સલો॒કતા॑-માપ્નોતિ । યા-ન્દ્વિ॒તીયા॑-મુપ॒દધા॑તિ ।
અ॒ન્ત॒રિ॒ક્ષ॒લો॒ક-ન્તયા॒-ઽભિ જય॑તિ । અથો॒ યા અ॑ન્તરિક્ષ લો॒કે દે॒વતાઃ᳚ ।
તાસા॒ગ્મ્॒ સાયુ॑જ્યગ્મ્ સલો॒કતા॑-માપ્નોતિ ।
યા-ન્તૃ॒તીયા॑-મુપ॒દધા॑તિ ।
અ॒મુ-ન્તયા॑ લો॒ક-મ॒ભિજ॑યતિ ॥ 59 ॥
અથો॒ યા અ॒મુષ્મિ॑ન્ ઁલો॒કે દે॒વતાઃ᳚ ।
તાસા॒ગ્મ્॒ સાયુ॑જ્યગ્મ્ સલો॒કતા॑-માપ્નોતિ ।
અથો॒ યા અ॒મૂરિત॑રા અ॒ષ્ટાદ॑શ ।
ય એ॒વામી ઉ॒રવ॑શ્ચ॒ વરી॑યાગ્મ્સશ્ચ લો॒કાઃ ।
તાને॒વ તાભિ॑-ર॒ભિજ॑યતિ ॥ કા॒મ॒ચારો॑ હ॒ વા અ॑સ્યો॒રુષુ॑ ચ॒ વરી॑યસ્સુ ચ લો॒કેષુ॑ ભવતિ ।
યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે । ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ સં॒વઁ॒થ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ ના॑ર્ચિકે॒તઃ । તસ્ય॑ વસ॒ન્ત-શ્શિરઃ॑ ॥ 60 ॥
ગ્રી॒ષ્મો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ । વ॒ર્॒ષા ઉત્ત॑રઃ । શ॒ર-ત્પુચ્છ᳚મ્ । માસાઃ᳚ કર્મકા॒રાઃ । અ॒હો॒રા॒ત્રે શ॑તરુ॒દ્રીય᳚મ્ । પ॒ર્જન્યો॒ વસો॒દ્ર્ધારા᳚ ।
યથા॒ વૈ પ॒ર્જન્ય॒-સ્સુવૃ॑ષ્ટં-વૃઁ॒ષ્ટ્વા ।
પ્ર॒જાભ્ય॒-સ્સર્વા॒ન્ કામા᳚ન્-થ્સમ્પૂ॒રય॑તિ ।
એ॒વ-મે॒વ સ તસ્ય॒ સર્વા॒ન્ કામા॒ન્-થ્સમ્પૂ॑રયતિ । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે ॥ 61 ॥
ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ સં॒વઁ॒થ્સ॒રો વા અ॒ગ્નિ ર્ના॑ચિકે॒તઃ । તસ્ય॑ વસ॒ન્ત-શ્શિરઃ॑ । ગ્રી॒ષ્મો દક્ષિ॑ણઃ પ॒ક્ષઃ ।
વ॒ર્॒ષાઃ પુચ્છ᳚મ્ । શ॒રદુત્ત॑રઃ પ॒ક્ષઃ । હે॒મ॒ન્તો મદ્ધ્ય᳚મ્ ।
પૂ॒ર્વ॒પ॒ક્ષાશ્ચિત॑યઃ । અ॒પ॒ર॒પ॒ક્ષાઃ પુરી॑ષમ્ । અ॒હો॒રા॒ત્રાણીષ્ટ॑કાઃ ।
એ॒ષ વાવ સો᳚-ઽગ્નિ-ર॑ગ્નિ॒મયઃ॑ પુનર્ણ॒વઃ ।
અ॒ગ્નિ॒મયો॑ હ॒ વૈ પુ॑નર્ણ॒વો ભૂ॒ત્વા । સ્વ॒ર્ગં-લોઁ॒ક-મે॑તિ । આ॒દિ॒ત્યસ્ય॒ સાયુ॑જ્યમ્ । યો᳚-ઽગ્નિ-ન્ના॑ચિકે॒ત-ઞ્ચિ॑નુ॒તે । ય ઉ॑ ચૈન-મે॒વં-વેઁદ॑ ॥ 62 ॥
અ॒મુ-ન્તયા॑ લો॒કમ॒ભિજ॑યતિ॒ - શિર॑ - શ્ચિનુ॒ત - ઇષ્ટ॑કા॒-ષ્ષટ્ચ॑) (અ. 10)
(લો॒ક - સ્ત્વમ॒ગ્ને - ઽગ્ના॑વિષ્ણૂ॒ - અન્ન॑પતે - સ॒પ્ત તે॑ અગ્ને॒ - યત્તે ઽચિ॑તમ॒ - યં-વાઁ - વોશન્. હ॒ વૈ - તગ્મ્ હૈ॒તં - ઁયા-મ્પ્ર॑થ॒મામિષ્ટ॑કા॒-ન્દશ॑)
(લો॒ક - આ॑દિ॒ત્ય - ઓજો᳚ - ઽસ્યૂ॒દ્ર્ધ્વા દિગ॑ - ન॒ન્તગ્મ્ હ॒ વૈ - કામે॑ન - ગ્રી॒ષ્મો દ્વિષ॑ષ્ટિઃ)
(લો॒કો - વેદ॑)
॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥
॥ તૈત્તરીય યજુબ્રાહ્મણે કાઠકે દ્વિતીયઃ પ્રશ્ન-સ્સમાપ્તઃ ॥
+++++++++++++++++++++++++++++++++
