View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

1.4 - સોમાદિબ્રાહ્મણં - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - ઉભયે વા

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠકઃ - સોમાદિબ્રાહ્મણં

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - ગ્રહણા ગ્રહણમ્
ઉ॒ભયે॒ વા એ॒તે પ્ર॒જાપ॑તે॒રદ્ધ્ય॑-સૃજ્યન્ત । દે॒વાશ્ચાસુ॑રાશ્ચ । તાન્ન વ્ય॑જાનાત્ । ઇ॒મે᳚-ઽન્ય ઇ॒મે᳚-ઽન્ય ઇતિ॑ । સ દે॒વાન॒ગ્​મ્॒ શૂન॑કરોત્ । તાન॒ભ્ય॑ષુણોત્ । તા-ન્પ॒વિત્રે॑ણા-પુનાત્ । તાન્-પ॒રસ્તા᳚ત્-પ॒વિત્ર॑સ્ય॒-વ્ય॑ગૃહ્ણાત્ । તે ગ્રહા॑ અભવન્ન્ । તદ્ગ્રહા॑ણા-ઙ્ગ્રહ॒ત્વમ્ ॥ 1 ॥

દે॒વતા॒ વા એ॒તા યજ॑માનસ્ય ગૃ॒હે ગૃ॑હ્યન્તે । ય-દ્ગ્રહાઃ᳚ । વિ॒દુરે॑ન-ન્દે॒વાઃ । યસ્યૈ॒વં-વિઁ॒દુષ॑ એ॒તે ગ્રહા॑ ગૃ॒હ્યન્તે᳚ ॥ એ॒ષા વૈ સોમ॒સ્યાહુ॑તિઃ । યદુ॑પા॒ગ્​મ્॒શુઃ । સોમે॑ન દે॒વાગ્​ સ્ત॑ર્પયા॒ણીતિ॒ ખલુ॒ વૈ સોમે॑ન યજતે । યદુ॑પા॒ગ્​મ્॒શુ-ઞ્જુ॒હોતિ॑ । સોમે॑નૈ॒વ ત-દ્દે॒વાગ્​ સ્ત॑ર્પયતિ ॥ યદ્ગ્રહા᳚ઞ્જુ॒હોતિ॑ ॥ 2 ॥

દે॒વા એ॒વ ત-દ્દે॒વાન્-ગ॑ચ્છન્તિ ॥ યચ્ચ॑મ॒સાઞ્જુ॒હોતિ॑ । તેનૈ॒વાનુ॑રૂપેણ॒ યજ॑માન-સ્સુવ॒ર્ગં-લોઁ॒કમે॑તિ ॥ કિ-ન્ન્વે॑તદગ્ર॑ આસી॒દિત્યા॑હુઃ । ય-ત્પાત્રા॒ણીતિ॑ । ઇ॒યં-વાઁ એ॒તદગ્ર॑ આસીત્ । મૃ॒ન્મયા॑નિ॒ વા એ॒તાન્યા॑સન્ન્ । તૈર્દે॒વા ન વ્યા॒વૃત॑-મગચ્છન્ન્ । ત એ॒તાનિ॑ દારુ॒મયા॑ણિ॒ પાત્રા᳚ણ્ય-પશ્યન્ન્ । તાન્ય॑કુર્વત ॥ 3 ॥

તૈર્વૈ તે વ્યા॒વૃત॑-મગચ્છન્ન્ । ય-દ્દા॑રુ॒મયા॑ણિ॒ પાત્રા॑ણિ॒ ભવ॑ન્તિ । વ્યા॒વૃત॑મે॒વ તૈ-ર્યજ॑માનો ગચ્છતિ ॥ યાનિ॑ દારુ॒મયા॑ણિ॒ પાત્રા॑ણિ॒ ભવ॑ન્તિ । અ॒મુમે॒વ તૈ-ર્લો॒ક-મ॒ભિજ॑યતિ । યાનિ॑ મૃ॒ન્મયા॑નિ । ઇ॒મમે॒વ તૈ-ર્લો॒ક-મ॒ભિજ॑યતિ ॥ બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ । કાશ્ચત॑સ્ર-સ્સ્થા॒લીર્વા॑ય॒વ્યા᳚-સ્સોમ॒ગ્રહ॑ણી॒રિતિ॑ । દે॒વા વૈ પૃશ્ઞિ॑મદુહ્રન્ન્ ॥ 4 ॥

તસ્યા॑ એ॒તે સ્તના॑ આસન્ન્ । ઇ॒યં-વૈઁ પૃશ્ઞિઃ॑ । તામા॑દિ॒ત્યા આ॑દિત્યસ્થા॒લ્યા ચતુ॑ષ્પદઃ પ॒શૂન॑દુહ્રન્ન્ । યદા॑દિત્યસ્થા॒લી ભવ॑તિ । ચતુ॑ષ્પદ એ॒વ તયા॑ પ॒શૂન્. યજ॑માન ઇ॒મા-ન્દુ॑હે । તામિન્દ્ર॑ ઉક્થ્યસ્થા॒લ્યેન્દ્રિ॒ય-મ॑દુહત્ । યદુ॑ક્થ્યસ્થા॒લી ભવ॑તિ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમે॒વ તયા॒ યજ॑માન ઇ॒મા-ન્દુ॑હે । તાં-વિઁશ્વે॑ દે॒વા આ᳚ગ્રયણસ્થા॒લ્યોર્જ॑-મદુહ્રન્ન્ । યદા᳚ગ્રયણસ્થા॒લી ભવ॑તિ ॥ 5 ॥

ઊર્જ॑મે॒વ તયા॒ યજ॑માન ઇ॒મા-ન્દુ॑હે । તા-મ્મ॑નુ॒ષ્યા᳚-દ્ધ્રુવસ્થા॒લ્યા ઽઽયુ॑રદુહ્રન્ન્ । યદ્ધ્રુ॑વસ્થા॒લી ભવ॑તિ । આયુ॑રે॒વ તયા॒ યજ॑માન ઇ॒મા-ન્દુ॑હે । સ્થા॒લ્યા ગૃ॒હ્ણાતિ॑ । વા॒ય॒વ્યે॑ન જુહોતિ । તસ્મા॑દ॒ન્યેન॒ પાત્રે॑ણ પ॒શૂ-ન્દુ॒હન્તિ॑ । અ॒ન્યેન॒ પ્રતિ॑ગૃહ્ણન્તિ । અથો᳚ વ્યા॒વૃત॑મે॒વ ત-દ્યજ॑માનો ગચ્છતિ ॥ 6 ॥
(ગ્ર॒હ॒ત્વં - ગ્રહા᳚ન્ જુ॒હોત્ય॑-કુર્વ-તાદુહ્ર-ન્નાગ્રયણસ્થા॒લી ભવ॑તિ॒-+નવ॑ ચ) (અ. 1)

અનુવાકં 2 - સોત્રામણીશેષા મન્ત્રાઃ
યુ॒વગ્​મ્ સુ॒રામ॑મશ્વિના । નમુ॑ચાવા-ઽસુ॒રે સચા᳚ । વિ॒પિ॒પા॒ના શુ॑ભસ્પતી । ઇન્દ્ર॒-ઙ્કર્મ॑સ્વાવતમ્ ॥ પુ॒ત્રમિ॑વ પિ॒તરા॑વ॒શ્વિનો॒ભા । ઇન્દ્રાવ॑ત॒-ઙ્કર્મ॑ણા દ॒ગ્​મ્॒સના॑ભિઃ । ય-થ્સુ॒રામં॒-વ્યઁપિ॑બ॒-શ્શચી॑ભિઃ । સર॑સ્વતી ત્વા મઘવન્નભીષ્ણાત્ ॥ અહા᳚વ્યગ્ને હ॒વિરા॒સ્યે॑ તે । સ્રુ॒ચીવ॑ ઘૃ॒ત-ઞ્ચ॒મૂ ઇ॑વ॒ સોમઃ॑ ॥ 7 ॥

વા॒જ॒સનિગ્​મ્॑ ર॒યિમ॒સ્મે સુ॒વીર᳚મ્ । પ્ર॒શ॒સ્ત-ન્ધે॑હિ ય॒શસ॑-મ્બૃ॒હન્ત᳚મ્ ॥ યસ્મિ॒ન્નશ્વા॑સ ઋષ॒ભાસ॑ ઉ॒ક્ષણઃ॑ । વ॒શા મે॒ષા અ॑વસૃ॒ષ્ટાસ॒ આહુ॑તાઃ । કી॒લા॒લ॒પે સોમ॑પૃષ્ઠાય વે॒ધસે᳚ । હૃ॒દામ॒તિ-ઞ્જ॑નય॒ ચારુ॑મ॒ગ્નયે᳚ ॥ નાના॒ હિ વા᳚-ન્દે॒વહિ॑ત॒ગ્​મ્॒ સદો॑ મિ॒તમ્ । મા સગ્​મ્સૃ॑ક્ષાથા-મ્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । સુરા॒ ત્વમસિ॑ શુ॒ષ્મિણી॒ સોમ॑ એ॒ષઃ । મા મા॑ હિગ્​મ્સી॒-સ્સ્વાં-યોઁનિ॑માવિ॒શન્ન્ ॥ 8 ॥

યદત્ર॑ શિ॒ષ્ટગ્​મ્ ર॒સિન॑-સ્સુ॒તસ્ય॑ । યદિન્દ્રો॒ અપિ॑બ॒ચ્છચી॑ભિઃ । અ॒હ-ન્તદ॑સ્ય॒ મન॑સા શિ॒વેન॑ । સોમ॒ગ્​મ્॒ રાજા॑નમિ॒હ ભ॑ક્ષયામિ ॥ દ્વે સ્રુ॒તી અ॑શૃણવ-મ્પિતૃ॒ણામ્ । અ॒હ-ન્દે॒વાના॑મુ॒ત મર્ત્યા॑નામ્ । તાભ્યા॑મિ॒દં-વિઁશ્વ॒-મ્ભુવ॑ન॒ગ્​મ્॒ સમે॑તિ । અ॒ન્ત॒રા પૂર્વ॒મપ॑ર-ઞ્ચ કે॒તુમ્ ॥ યસ્તે॑ દેવ વરુણ ગાય॒ત્રછ॑ન્દાઃ॒ પાશઃ॑ । ત-ન્ત॑ એ॒તેનાવ॑યજે ॥ 9 ॥

યસ્તે॑ દેવ વરુણ ત્રિ॒ષ્ટુપ્છ॑ન્દાઃ॒ પાશઃ॑ । ત-ન્ત॑ એ॒તેનાવ॑યજે । યસ્તે॑ દેવ વરુણ॒ જગ॑તીછન્દાઃ॒ પાશઃ॑ । ત-ન્ત॑ એ॒તેનાવ॑યજે ॥ સોમો॒ વા એ॒તસ્ય॑ રા॒જ્યમાદ॑ત્તે । યો રાજા॒ સ-ન્રા॒જ્યો વા॒ સોમે॑ન॒ યજ॑તે । દે॒વ॒સુ॒વામે॒તાનિ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ ભવન્તિ । એ॒તાવ॑ન્તો॒ વૈ દે॒વાનાગ્​મ્॑ સ॒વાઃ । ત એ॒વાસ્મૈ॑ સ॒વા-ન્પ્રય॑ચ્છન્તિ । ત એ॑ન॒-મ્પુન॑-સ્સુવન્તે રા॒જ્યાય॑ । દે॒વ॒સૂ રાજા॑ ભવતિ ॥ 10 ॥
(સોમ॑ - આવિ॒શન્. - ય॑જે - રા॒જ્યાયૈકં॑ ચ) (અ. 2)

અનુવાકં 3 - દોહપ્રાયશ્ચિત્તમ્, અગ્નિહોત્રે
ઉદ॑સ્થા-દ્દે॒વ્યદિ॑તિ-ર્વિશ્વરૂ॒પી । આયુ॑ર્ય॒જ્ઞપ॑તાવધાત્ । ઇન્દ્રા॑ય કૃણ્વ॒તી ભા॒ગમ્ । મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય ચ ॥ ઇ॒યં-વાઁ અ॑ગ્નિહો॒ત્રી । ઇ॒યં-વાઁ એ॒તસ્ય॒ નિષી॑દતિ । યસ્યા᳚ગ્નિહો॒ત્રી નિ॒ષીદ॑તિ । તામુત્થા॑પયેત્ । ઉદ॑સ્થા-દ્દે॒વ્યદિ॑તિ॒રિતિ॑ । ઇ॒યં-વૈઁ દે॒વ્યદિ॑તિઃ ॥ 11 ॥

ઇ॒મામે॒વાસ્મા॒ ઉત્થા॑પયતિ ॥ આયુ॑ર્ય॒જ્ઞપ॑તાવધા॒દિત્યા॑હ । આયુ॑રે॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ॥ ઇન્દ્રા॑ય કૃણ્વ॒તી ભા॒ગ-મ્મિ॒ત્રાય॒ વરુ॑ણાય॒ ચેત્યા॑હ । ય॒થા॒ ય॒જુરે॒વૈતત્ ॥ અવ॑ર્તિં॒-વાઁ એ॒ષૈતસ્ય॑ પા॒પ્માન॑-મ્પ્રતિ॒ખ્યાય॒ નિષી॑દતિ । યસ્યા᳚-ગ્નિહો॒ત્ર્યુપ॑સૃષ્ટા નિ॒ષીદ॑તિ । તા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા બ્રા᳚હ્મ॒ણાય॑ દદ્યાત્ । યસ્યાન્ન॒-ન્નાદ્યાત્ । અવ॑ર્તિમે॒વાસ્મિ॑-ન્પા॒પ્માન॒-મ્પ્રતિ॑મુઞ્ચતિ ॥ 12 ॥

દુ॒ગ્ધ્વા દ॑દાતિ । ન હ્યદૃ॑ષ્ટા॒ દક્ષિ॑ણા દી॒યતે᳚ ॥ પૃ॒થિ॒વીં-વાઁ એ॒તસ્ય॒ પયઃ॒ પ્રવિ॑શતિ । યસ્યા᳚ગ્નિહો॒ત્ર-ન્દુ॒હ્યમા॑ન॒ગ્ગ્॒ સ્કન્દ॑તિ ॥ યદ॒દ્ય દુ॒ગ્ધ-મ્પૃ॑થિ॒વીમસ॑ક્ત । યદોષ॑ધી-ર॒પ્યસ॑ર॒-દ્યદાપઃ॑ । પયો॑ ગૃ॒હેષુ॒ પયો॑ અઘ્નિ॒યાસુ॑ । પયો॑ વ॒થ્સેષુ॒ પયો॑ અસ્તુ॒ તન્મયીત્યા॑હ । પય॑ એ॒વાત્મ-ન્ગૃ॒હેષુ॑ પ॒શુષુ॑ ધત્તે ॥ અ॒પ ઉપ॑સૃજતિ ॥ 13 ॥

અ॒દ્ભિરે॒વૈન॑દાપ્નોતિ ॥ યો વૈ ય॒જ્ઞસ્યાર્તે॒નાના᳚ર્તગ્​મ્ સગ્​મ્ સૃ॒જતિ॑ । ઉ॒ભે વૈ તે તર્​હ્યાર્ચ્છ॑તઃ । આર્ચ્છ॑તિ॒ ખલુ॒ વા એ॒તદ॑ગ્નિહો॒ત્રમ્ । ય-દ્દુ॒હ્યમા॑ન॒ગ્ગ્॒ સ્કન્દ॑તિ । યદ॑ભિદુ॒હ્યાત્ । આર્તે॒નાના᳚ર્તં-યઁ॒જ્ઞસ્ય॒ સગ્​મ્સૃ॑જેત્ । તદે॒વ યા॒દૃક્કી॒દૃક્ચ॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ । અથા॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । અના᳚ર્તેનૈ॒વાર્તં॑-યઁ॒જ્ઞસ્ય॒ નિષ્ક॑રોતિ ॥ 14 ॥

ય-દ્યુદ્દ્રુ॑તસ્ય॒ સ્કન્દે᳚ત્ । ય-ત્તતો-ઽહુ॑ત્વા॒ પુન॑રે॒યાત્ । ય॒જ્ઞં-વિઁચ્છિ॑ન્દ્યાત્ । યત્ર॒ સ્કન્દે᳚ત્ । તન્નિ॒ષદ્ય॒ પુન॑ર્ગૃહ્ણીયાત્ । યત્રૈ॒વ સ્કન્દ॑તિ । તત॑ એ॒વૈન॒ત્-પુન॑ર્ગૃહ્ણાતિ । તદે॒વ યા॒દૃક્-કી॒દૃક્ચ॑ હોત॒વ્ય᳚મ્ । અથા॒ન્યા-ન્દુ॒ગ્ધ્વા પુન॑ર્-હોત॒વ્ય᳚મ્ । અના᳚ર્તેનૈ॒વાર્તં॑-યઁ॒જ્ઞસ્ય॒ નિષ્ક॑રોતિ ॥ 15 ॥

વિ વા એ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞશ્છિ॑દ્યતે । યસ્યા᳚ગ્નિહો॒ત્રે॑-ઽધિશ્રિ॑તે॒ શ્વા-ઽન્ત॒રા ધાવ॑તિ । રુ॒દ્રઃ ખલુ॒ વા એ॒ષઃ । યદ॒ગ્નિઃ । ય-દ્ગામ॑ન્વત્યાવ॒ર્તયે᳚ત્ । રુ॒દ્રાય॑ પ॒શૂ-નપિ॑દદ્ધ્યાત્ । અ॒પ॒શુ-ર્યજ॑માન-સ્સ્યાત્ । યદ॒પો᳚ ઽન્વતિષિ॒ઞ્ચેત્ । અ॒ના॒દ્ય-મ॒ગ્નેરાપઃ॑ । અ॒ના॒દ્યમા᳚ભ્યા॒-મપિ॑દદ્ધ્યાત્ । ગાર્​હ॑પત્યા॒-દ્ભસ્મા॒દાય॑ । ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒-ર્વિચ॑ક્રમ॒ ઇતિ॑ વૈષ્ણ॒વ્યર્ચા ઽઽહ॑વ॒નીયા᳚દ્ધ્વ॒ગ્​મ્॒ સય॒ન્નુદ્ર॑વેત્ । ય॒જ્ઞો વૈ વિષ્ણુઃ॑ । ય॒જ્ઞેનૈ॒વ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સન્ત॑નોતિ । ભસ્મ॑ના પ॒દમપિ॑વપતિ॒ શાન્ત્યૈ᳚ ॥ 16 ॥
(વૈ દે॒વ્યદિ॑તિ--ર્ મુઞ્ચતિ - સૃજતિ - કરોતિ - કરોત્યા - ભ્યા॒મપિ॑દદ્ધ્યા॒-ત્પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - અગ્નિપ્રાયશ્ચિત્તં અગ્નિહોત્રે
નિ વા એ॒તસ્યા॑હવ॒નીયો॒ ગાર્​હ॑પત્ય-ઙ્કામયતે । નિ ગાર્​હ॑પત્ય આહવ॒નીય᳚મ્ । યસ્યા॒ગ્નિમનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભિનિ॒મ્રોચ॑તિ । દ॒ર્ભેણ॒ હિર॑ણ્ય-મ્પ્ર॒બદ્ધ્ય॑ પુ॒રસ્તા᳚દ્ધરેત્ । અથા॒ગ્નિમ્ । અથા᳚ગ્નિહો॒ત્રમ્ । યદ્ધિર॑ણ્ય-મ્પુ॒રસ્તા॒દ્ધર॑તિ । જ્યોતિ॒ર્વૈ હિર॑ણ્યમ્ । જ્યોતિ॑રે॒વૈન॒-મ્પશ્ય॒-ન્નુદ્ધ॑રતિ । યદ॒ગ્નિ-મ્પૂર્વ॒ગ્​મ્॒ હર॒ત્યથા᳚-ગ્નિહો॒ત્રમ્ ॥ 17 ॥

ભા॒ગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈન॒-મ્પ્રણ॑યતિ ॥ બ્રા॒હ્મ॒ણ આ॑ર્​ષે॒ય ઉદ્ધ॑રેત્ । બ્રા॒હ્મ॒ણો વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ । સર્વા॑ભિરે॒વૈન॑-ન્દે॒વતા॑ભિ॒રુદ્ધ॑રતિ ॥ અ॒ગ્નિ॒હો॒ત્ર-મુ॑પ॒સા-દ્યાતમિ॑તો-રાસીત । વ્ર॒તમે॒વ હ॒તમનુ॑ મ્રિયતે ॥ અન્તં॒-વાઁ એ॒ષ આ॒ત્મનો॑ ગચ્છતિ । યસ્તામ્ય॑તિ । અન્ત॑મે॒ષ ય॒જ્ઞસ્ય॑ ગચ્છતિ । યસ્યા॒ગ્નિમનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભિનિ॒મ્રોચ॑તિ ॥ 18 ॥

પુન॑-સ્સ॒મન્ય॑ જુહોતિ । અન્તે॑નૈ॒વાન્તં॑-યઁ॒જ્ઞસ્ય॒ નિષ્ક॑રોતિ ॥ વરુ॑ણો॒ વા એ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞ-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ । યસ્યા॒ગ્નિ-મનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભિનિ॒મ્રોચ॑તિ । વા॒રુ॒ણ-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પેત્ । તેનૈ॒વ ય॒જ્ઞ-ન્નિષ્ક્રી॑ણીતે ॥ નિ વા એ॒તસ્યા॑હવ॒નીયો॒ ગાર્​હ॑પત્ય-ઙ્કામયતે । નિ ગાર્​હ॑પત્ય આહવ॒નીય᳚મ્ । યસ્યા॒ગ્નિ-મનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભ્યુ॑દેતિ॑ । ચ॒તુ॒ર્ગૃ॒હી॒ત-માજ્ય॑-મ્પુ॒રસ્તા᳚દ્ધરેત્ ॥ 19 ॥

અથા॒ગ્નિમ્ । અથા᳚ગ્નિહો॒ત્રમ્ । યદાજ્ય॑-મ્પુ॒રસ્તા॒દ્ધર॑તિ । એ॒તદ્વા અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒ય-ન્ધામ॑ । યદાજ્ય᳚મ્ । પ્રિ॒યેણૈ॒વૈન॒-ન્ધામ્ના॒ સમ॑ર્ધયતિ । યદ॒ગ્નિ-મ્પૂર્વ॒ગ્​મ્॒ હર॒ત્યથા᳚-ગ્નિહો॒ત્રમ્ । ભા॒ગ॒ધેયે॑નૈ॒વૈન॒-મ્પ્રણ॑યતિ । બ્રા॒હ્મ॒ણ આ॑ર્​ષે॒ય ઉદ્ધ॑રેત્ । બ્રા॒હ્મ॒ણો વૈ સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ ॥ 20 ॥

સર્વા॑ભિરે॒વૈન॑-ન્દે॒વતા॑ભિ॒રુદ્ધ॑રતિ ॥ પરા॑ચી॒ વા એ॒તસ્મૈ᳚ વ્યુ॒ચ્છન્તી॒ વ્યુ॑ચ્છતિ । યસ્યા॒ગ્નિ-મનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભ્યુ॑દેતિ॑ । ઉ॒ષાઃ કે॒તુના॑ જુષતામ્ । ય॒જ્ઞ-ન્દે॒વેભિ॑રિન્વિ॒તમ્ । દે॒વેભ્યો॒ મધુ॑મત્તમ॒ગ્ગ્॒ સ્વાહેતિ॑ પ્ર॒ત્યં-નિ॒ષદ્યાજ્યે॑ન જુહુયાત્ । પ્ર॒તીચી॑મે॒વાસ્મૈ॒ વિવા॑સયતિ ॥ અ॒ગ્નિ॒હો॒ત્ર-મુ॑પ॒સાદ્યાતમિ॑તો-રાસીત । વ્ર॒તમે॒વ હ॒તમનુ॑ મ્રિયતે । અન્તં॒-વાઁ એ॒ષ આ॒ત્મનો॑ ગચ્છતિ ॥ 21 ॥

યસ્તામ્ય॑તિ । અન્ત॑મે॒ષ ય॒જ્ઞસ્ય॑ ગચ્છતિ । યસ્યા॒ગ્નિ-મનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભ્યુ॑દેતિ॑ । પુન॑-સ્સ॒મન્ય॑ જુહોતિ । અન્તે॑નૈ॒વાન્તં॑-યઁ॒જ્ઞસ્ય॒ નિષ્ક॑રોતિ । મિ॒ત્રો વા એ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞ-ઙ્ગૃ॑હ્ણાતિ । યસ્યા॒ગ્નિ-મનુ॑દ્ધૃત॒ગ્​મ્॒ સૂર્યો॒-ઽભ્યુ॑દેતિ॑ । મૈ॒ત્ર-ઞ્ચ॒રુ-ન્નિર્વ॑પેત્ । તેનૈ॒વ ય॒જ્ઞ-ન્નિષ્ક્રી॑ણીતે ॥ યસ્યા॑-હવ॒નીયે-ઽનુ॑દ્વાતે॒ ગાર્​હ॑પત્ય ઉ॒દ્વાયે᳚ત્ ॥ 22 ॥

યદા॑હવ॒નીય॒-મનુ॑દ્વાપ્ય॒ ગાર્​હ॑પત્ય॒-મ્મન્થે᳚ત્ । વિચ્છિ॑ન્દ્યાત્ । ભ્રાતૃ॑વ્યમસ્મૈ જનયેત્ । યદ્વૈ ય॒જ્ઞસ્ય॑ વાસ્ત॒વ્ય॑-ઙ્ક્રિ॒યતે᳚ । તદનુ॑ રુ॒દ્રો-ઽવ॑ચરતિ । ય-ત્પૂર્વ॑-મન્વવ॒સ્યેત્ । વા॒સ્ત॒વ્ય॑-મ॒ગ્નિમુપા॑સીત । રુ॒દ્રો᳚-ઽસ્ય પ॒શૂ-ન્ઘાતુ॑ક-સ્સ્યાત્ । આ॒હ॒વ॒નીય॑-મુ॒દ્વાપ્ય॑ । ગાર્​હ॑પત્ય-મ્મન્થેત્ ॥ 23 ॥

ઇ॒તઃ પ્ર॑થ॒મ-ઞ્જ॑જ્ઞે અ॒ગ્નિઃ । સ્વાદ્યોને॒રધિ॑ જા॒તવે॑દાઃ । સ ગા॑યત્રિ॒યા ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ જગ॑ત્યા । દે॒વેભ્યો॑ હ॒વ્યં-વઁ॑હતુ પ્રજા॒નન્નિતિ॑ । છન્દો॑ભિરે॒વૈન॒ગ્ગ્॒ સ્વાદ્યોનેઃ॒ પ્રજ॑નયતિ ॥ ગાર્​હ॑પત્ય-મ્મન્થતિ । ગાર્​હ॑પત્યં॒-વાઁ અન્વાહિ॑તાગ્નેઃ પ॒શવ॒ ઉપ॑ તિષ્ઠન્તે । સ યદુ॒દ્વાય॑તિ । તદનુ॑ પ॒શવો-ઽપ॑ક્રામન્તિ । ઇ॒ષે ર॒ય્યૈ ર॑મસ્વ ॥ 24 ॥

સહ॑સે દ્યુ॒મ્નાય॑ । ઊ॒ર્જે પત્યા॒યેત્યા॑હ । પ॒શવો॒ વૈ ર॒યિઃ । પ॒શૂને॒વાસ્મૈ॑ રમયતિ ॥ સા॒ર॒સ્વ॒તૌ ત્વોથ્સૌ॒ સમિ॑ન્ધાતા॒મિત્યા॑હ । ઋ॒-ખ્સા॒મે વૈ સા॑રસ્વ॒તાવુથ્સૌ᳚ । ઋ॒ખ્-સા॒માભ્યા॑મે॒વૈન॒ગ્​મ્॒ સમિ॑ન્ધે ॥ સ॒મ્રાડ॑સિ વિ॒રાડ॒સીત્યા॑હ । ર॒થ॒ન્ત॒રં-વૈઁ સ॒મ્રાટ્ । બૃ॒હ-દ્વિ॒રાટ્ ॥ 25 ॥

તાભ્યા॑મે॒વૈન॒ગ્​મ્॒ સમિ॑ન્ધે ॥ વજ્રો॒ વૈ ચ॒ક્રમ્ । વજ્રો॒ વા એ॒તસ્ય॑ ય॒જ્ઞં-વિઁચ્છિ॑નત્તિ । યસ્યાનો॑ વા॒ રથો॑ વા-ઽન્ત॒રા-ઽગ્ની યાતિ॑ । આ॒હ॒વ॒નીય॑-મુ॒દ્વાપ્ય॑ । ગાર્​હ॑પત્યા॒-દુદ્ધ॑રેત્ । યદ॑ગ્ને॒ પૂર્વ॒-મ્પ્રભૃ॑ત-મ્પ॒દગ્​મ્ હિ તે᳚ । સૂર્ય॑સ્ય ર॒શ્મીન-ન્વા॑ત॒તાન॑ । તત્ર॑ રયિ॒ષ્ઠામનુ॒ સમ્ભ॑રૈ॒તમ્ । સ-ન્ન॑-સ્સૃજ સુમ॒ત્યા વાજ॑વ॒ત્યેતિ॑ ॥ 26 ॥

પૂર્વે॑ણૈ॒વાસ્ય॑ ય॒જ્ઞેન॑ ય॒જ્ઞમનુ॒ સ-ન્ત॑નોતિ ॥ ત્વમ॑ગ્ને સ॒પ્રથા॑ અ॒સીત્યા॑હ । અ॒ગ્નિ-સ્સર્વા॑ દે॒વતાઃ᳚ । દે॒વતા॑ભિરે॒વ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સ-ન્ત॑નોતિ ॥ અ॒ગ્નયે॑ પથિ॒કૃતે॑ પુરો॒ડાશ॑મ॒ષ્ટાક॑પાલ॒-ન્નિર્વ॑પેત્ । અ॒ગ્નિમે॒વ પ॑થિ॒કૃત॒ગ્ગ્॒ સ્વેન॑ ભાગ॒ધેયે॒નોપ॑ ધાવતિ । સ એ॒વૈનં॑-યઁ॒જ્ઞિય॒-મ્પન્થા॒મપિ॑-નયતિ । અ॒ન॒ડ્વાન્-દક્ષિ॑ણા । વ॒હી હ્યે॑ષ સમૃ॑દ્ધ્યૈ ॥ 27 ॥
(હર॒ત્યથા᳚ગ્નિહો॒ત્રં - નિ॒મ્રોચ॑તિ - હરે-દ્- દે॒વતા॑ - ગચ્છ - ત્યુ॒દ્વાયે᳚-ન્મન્થે-દ્રમસ્વ-બૃ॒હ-દ્વિ॒રાડ્-ઇતિ॒-નવ॑ ચ) (અ. 4)

(નિ વૈ પૂર્વ॒-ન્ત્રીણિ॑ નિ॒મ્રોચ॑તિ દ॒ર્ભેણ॒ યદ્ધિર॑ણ્યમગ્નિહો॒ત્ર-મ્પુન॒ર્વરુ॑ણો
વારુ॒ણ-ન્નિ વા એ॒તસ્યા॒ભ્યુ॑દેતિ॑ ચતુર્ગૃહી॒તમાજ્યં॒ યદાજ્યં॒ પરા᳚ચ્યુ॒ષાઃ પુન॑ર્મિ॒ત્રો મે॒ત્રં-યઁસ્યા॑હવ॒નીયે-ઽનુ॑દ્વાતે॒ ગાર્​હ॑પત્યો॒ યદ્વૈ મ॑ન્થે॒દુદ્ધ॑રેત્)

અનુવાકં 5 - સોમાતિરેકપ્રાયશ્ચિત્તમ્
યસ્ય॑ પ્રાતસ્સવ॒ને સોમો॑-ઽતિ॒રિચ્ય॑તે । માદ્ધ્ય॑ન્દિન॒ગ્​મ્॒ સવ॑ન-ઙ્કા॒મય॑માનો॒-ઽભ્યતિ॑રિચ્યતે । ગૌર્ધ॑યતિ મ॒રુતા॒મિતિ॒ ધય॑દ્વતીષુ કુર્વન્તિ । હિ॒નસ્તિ॒ વૈ સ॒ન્ધ્યધી॑તમ્ । સ॒ન્ધીવ॒ ખલુ॒ વા એ॒તત્ । ય-થ્સવ॑ન સ્યાતિ॒રિચ્ય॑તે । યદ્ધય॑દ્વતીષુ કુ॒ર્વન્તિ॑ । સ॒ન્ધે-શ્શાન્ત્યૈ᳚ ॥ ગા॒ય॒ત્રગ્​મ્ સામ॑ ભવતિ પઞ્ચદ॒શ-સ્સ્તોમઃ॑ । તેનૈ॒વ પ્રા॑તસ્સવ॒નાન્નય॑ન્તિ ॥ 28 ॥

મ॒રુત્વ॑તીષુ કુર્વન્તિ । તેનૈ॒વ માદ્ધ્ય॑ન્દિના॒-થ્સવ॑ના॒ન્નય॑ન્તિ ॥ હોતુ॑શ્ચ મ॒સમનૂન્ન॑યન્તે । હોતા-ઽનુ॑શગ્​મ્સતિ । મ॒દ્ધ્ય॒ત એ॒વ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સ॒માદ॑ધાતિ ॥ યસ્ય॒ માદ્ધ્ય॑ન્દિને॒ સવ॑ને॒ સોમો॑-ઽતિ॒રિચ્ય॑તે । આ॒દિ॒ત્ય-ન્તૃ॑તીયસવ॒ન-ઙ્કા॒મય॑માનો॒-ઽભ્યતિ॑રિચ્યતે । ગૌ॒રિ॒વી॒તગ્​મ્ સામ॑ ભવતિ । અતિ॑રિક્તં॒-વૈઁ ગૌ॑રિવી॒તમ્ । અતિ॑રિક્તં॒-યઁ-થ્સવ॑નસ્યા-તિ॒રિચ્ય॑તે ॥ 29 ॥

અતિ॑રિક્તસ્ય॒ શાન્ત્યૈ᳚ ॥ બણ્મ॒હાગ્​મ્ અ॑સિ સૂ॒ર્યેતિ॑ કુર્વન્તિ । યસ્યૈ॒વાદિ॒ત્યસ્ય॒ સવ॑નસ્ય॒ કામે॑નાતિ॒રિચ્ય॑તે । તેનૈ॒વૈન॒-ઙ્કામે॑ન॒ સમ॑ર્ધયન્તિ ॥ ગૌ॒રિ॒વી॒તગ્​મ્ સામ॑ ભવતિ । તેનૈ॒વ માદ્ધ્ય॑ન્દિના॒-થ્સવ॑ના॒ન્નય॑ન્તિ ॥ સ॒પ્ત॒દ॒શ-સ્સ્તોમઃ॑ । તેનૈ॒વ તૃ॑તીયસવ॒નાન્નય॑ન્તિ ॥ હોતુ॑શ્ચમ॒સમનૂન્ન॑યન્તે । હોતા-ઽનુ॑શગ્​મ્ સતિ ॥ 30 ॥

મ॒દ્ધ્ય॒ત એ॒વ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સ॒માદ॑ધાતિ ॥ યસ્ય॑ તૃતીયસવ॒ને સોમો॑-ઽતિ॒રિચ્યે॑ત । ઉ॒ક્થ્ય॑-ઙ્કુર્વીત । યસ્યો॒ક્થ્યે॑-ઽતિ॒રિચ્યે॑ત । અ॒તિ॒રા॒ત્ર-ઙ્કુ॑ર્વીત । યસ્યા॑-તિરા॒ત્રે॑-ઽતિ॒રિચ્ય॑તે। તત્ત્વૈ દુ॑ષ્પ્રજ્ઞા॒નમ્ । યજ॑માનં॒-વાઁ એ॒ત-ત્પ॒શવ॑ આ॒સાહ્ય॑ યન્તિ । બૃ॒હ-થ્સામ॑ ભવતિ । બૃ॒હદ્વા ઇ॒માં-લોઁ॒કા-ન્દા॑ધાર । બાર્​હ॑તાઃ પ॒શવઃ॑ । બૃ॒હ॒તૈવાસ્મૈ॑ પ॒શૂ-ન્દા॑ધાર ॥ શિ॒પિ॒વિ॒ષ્ટવ॑તીષુ કુર્વન્તિ । શિ॒પિ॒વિ॒ષ્ટો વૈ દે॒વાના᳚-મ્પુ॒ષ્ટમ્ । પુષ્ટ્યૈ॒વૈન॒ગ્​મ્॒ સમ॑ર્ધયન્તિ ॥ હોતુ॑શ્ચમ॒સમનૂન્ન॑યન્તે । હોતા-ઽનુ॑શગ્​મ્સતિ । મ॒દ્ધ્ય॒ત એ॒વ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સ॒માદ॑ધાતિ ॥ 31 ॥
(ય॒ન્તિ॒ - સવ॑નસ્યાતિ॒રિચ્ય॑તે - શગ્​મ્સતિ - દાધારા॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - સવનનિમિત્ત-મ્પ્રાયશ્ચિત્તમ્
એકૈ॑કો॒ વૈ જ॒નતા॑યા॒-મિન્દ્રઃ॑ । એકં॒-વાઁ એ॒તાવિન્દ્ર॑મ॒ભિ સગ્​મ્સુ॑નુતઃ । યૌ દ્વૌ સગ્​મ્॑સુનુ॒તઃ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્વા એ॒ષ વિતા॑યતે । ય-દ્ય॒જ્ઞઃ । તસ્ય॒ ગ્રાવા॑ણો॒ દન્તાઃ᳚ । અ॒ન્ય॒ત॒રં-વાઁ એ॒તે સગ્​મ્॑સુન્વ॒તો-ર્નિર્બ॑ફ્સતિ । પૂર્વે॑ણોપ॒સૃત્યા॑ દે॒વતા॒ ઇત્યા॑હુઃ । પૂ॒ર્વો॒પ॒સૃ॒તસ્ય॒ વૈ શ્રેયા᳚-ન્ભવતિ । એતિ॑વ॒ન્ત્યાજ્યા॑નિ ભવન્ત્ય॒-ભિજિ॑ત્યૈ ॥ 32 ॥

મ॒રુત્વ॑તીઃ પ્રતિ॒પદઃ॑ । મ॒રુતો॒ વૈ દે॒વાના॒-મપ॑રાજિત-મા॒યત॑નમ્ । દે॒વાના॑-મે॒વાપ॑રાજિત આ॒યત॑ને યતતે ॥ઉ॒ભે બૃ॑હદ્રથન્ત॒રે ભ॑વતઃ । ઇ॒યં-વાઁવ ર॑થન્ત॒રમ્ । અ॒સૌ બૃ॒હત્ । આ॒ભ્યામે॒વૈન॑-મ॒ન્તરે॑તિ । વા॒ચશ્ચ॒ મન॑સશ્ચ । પ્રા॒ણાચ્ચા॑-પા॒નાચ્ચ॑ । દિ॒વશ્ચ॑ પૃથિ॒વ્યાશ્ચ॑ ॥ 33 ॥

સર્વ॑સ્મા-દ્વિ॒ત્તા-દ્વેદ્યા᳚ત્ ॥ અ॒ભિ॒વ॒ર્તો બ્ર॑હ્મસા॒મ-મ્ભ॑વતિ । સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒-ભિવૃ॑ત્ત્યૈ ॥ અ॒ભિ॒જિ-દ્ભ॑વતિ । સુ॒વ॒ર્ગસ્ય॑ લો॒કસ્યા॒-ભિજિ॑ત્યૈ । વિ॒શ્વ॒જિ-દ્ભ॑વતિ । વિશ્વ॑સ્ય॒ જિત્યૈ᳚ ॥ યસ્ય॒ ભૂયાગ્​મ્॑સો યજ્ઞક્ર॒તવ॒ ઇત્યા॑હુઃ । સ દે॒વતા॑ વૃઙ્ક્ત॒ ઇતિ॑ । યદ્ય॑ગ્નિષ્ટો॒મ-સ્સોમઃ॑ પ॒રસ્તા॒-થ્સ્યાત્ ॥ 34 ॥

ઉ॒ક્થ્ય॑-ઙ્કુર્વીત । યદ્યુ॒ક્થ્ય॑-સ્સ્યાત્ । અ॒તિ॒રા॒ત્ર-ઙ્કુ॑ર્વીત । ય॒જ્ઞ॒ક્ર॒તુભિ॑-રે॒વાસ્ય॑ દે॒વતા॑ વૃઙ્ક્તે ॥ યો વૈ છન્દો॑ભિ-રભિ॒ભવ॑તિ । સ સગ્​મ્॑ સુન્વ॒તો-ર॒ભિભ॑વતિ । સં॒​વેઁ॒શાય॑ ત્વોપવે॒શાય॒-ત્વેત્યા॑હ । છન્દાગ્​મ્॑સિ॒ વૈ સં॑​વેઁ॒શ ઉ॑પવે॒શઃ । છન્દો॑ભિરે॒વાસ્ય॒ છન્દાગ્॑સ્ય॒-ભિભ॑વતિ ॥ ઇ॒ષ્ટર્ગો॒ વા ઋ॒ત્વિજા॑-મદ્ધ્વ॒ર્યુઃ ॥ 35 ॥

ઇ॒ષ્ટર્ગઃ॒ ખલુ॒ વૈ પૂર્વો॒-ઽર્​ષ્ટુઃ, ક્ષી॑યતે । પ્રાણા॑પાનૌ મૃ॒ત્યોર્મા॑ પાત॒મિત્યા॑હ । પ્રા॒ણા॒પા॒નયો॑રે॒વ શ્ર॑યતે । પ્રાણા॑પાનૌ॒ મા મા॑ હાસિષ્ટ॒મિત્યા॑હ । નૈન॑-મ્પુ॒રા-ઽઽયુ॑ષઃ પ્રાણાપા॒નૌ જ॑હિતઃ ॥ આર્તિં॒-વાઁ એ॒તે નિય॑ન્તિ । યેષા᳚-ન્દીક્ષિ॒તાના᳚-મ્પ્ર॒મીય॑તે । તં-યઁદ॑વ॒વર્જે॑યુઃ । ક્રૂ॒ર॒કૃતા॑મિવૈષાં-લોઁ॒ક-સ્સ્યા᳚ત્ । આહ॑ર દ॒હેતિ॑ બ્રૂયાત્ ॥ 36 ॥

ત-ન્દ॑ક્ષિણ॒તો વેદ્યૈ॑ નિ॒ધાય॑ । સ॒ર્પ॒રા॒જ્ઞિયા॑ ઋ॒ગ્ભિ-સ્સ્તુ॑યુઃ । ઇ॒યં-વૈઁ સર્પ॑તો॒ રાજ્ઞી᳚ । અ॒સ્યા એ॒વૈન॒-મ્પરિ॑દદતિ ॥ વ્યૃ॑દ્ધ॒-ન્તદિત્યા॑હુઃ । ય-થ્સ્તુ॒ત-મન॑નુશસ્ત॒-મિતિ॑ । હોતા᳚ પ્રથ॒મઃ પ્રા॑ચીનાવી॒તી મા᳚ર્જા॒લીય॒-મ્પરી॑યાત્ । યા॒મીર॑નુ-બ્રુ॒વન્ન્ । સ॒ર્પ॒રા॒જ્ઞીના᳚-ઙ્કીર્તયેત્ । ઉ॒ભયો॑રે॒વૈનં॑-લોઁ॒કયોઃ॒ પરિ॑દદતિ ॥ 37 ॥

અથો॑ ધુ॒વન્ત્યે॒વૈન᳚મ્ । અથો॒ ન્યે॑વાસ્મૈ᳚ હ્નુવતે ॥ ત્રિઃ પરિ॑યન્તિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ । એ॒ભ્ય એ॒વૈનં॑-લોઁ॒કેભ્યો॑ ધુવતે । ત્રિઃ પુનઃ॒ પરિ॑યન્તિ । ષટ્-થ્સમ્પ॑દ્યન્તે । ષડ્વા ઋ॒તવઃ॑ । ઋ॒તુભિ॑રે॒વૈન॑-ન્ધુવતે ॥ અગ્ન॒ આયૂગ્​મ્॑ષિ પવસ॒ ઇતિ॑ પ્રતિ॒પદ॑-ઙ્કુર્વીરન્ન્ । ર॒થ॒ન્ત॒રસા॑મૈષા॒ગ્​મ્॒ સોમ॑-સ્સ્યાત્ । આયુ॑રે॒વાત્મન્-દ॑ધતે । અથો॑ પા॒પ્માન॑મે॒વ વિ॒જહ॑તો યન્તિ ॥ 38 ॥
(અ॒ભિજિ॑ત્યૈ - પૃથિ॒વ્યાશ્ચ॒ - સ્યા - દ॑દ્ધ્વ॒ર્યુ--ર્ બ્રુ॑યાલ્ - લો॒કયોઃ॒ પરિ॑દદતિ - કુર્વર॒ગ્ગ્॒ સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - યૂપવિરોહણાદિપ્રાયશ્ચિત્તમ્
અ॒સુ॒ર્યં॑-વાઁ એ॒તસ્મા॒-દ્વર્ણ॑-ઙ્કૃ॒ત્વા । પ॒શવો॑ વી॒ર્ય॑-મપ॑ક્રામન્તિ । યસ્ય॒ યૂપો॑ વિ॒રોહ॑તિ । ત્વા॒ષ્ટ્ર-મ્બ॑હુરૂ॒પ-માલ॑ભેત । ત્વષ્ટા॒ વૈ રૂ॒પાણા॑મીશે । ય એ॒વ રૂ॒પાણા॒મીશે᳚ । સો᳚-ઽસ્મિ-ન્પ॒શૂન્. વી॒ર્યં॑-યઁચ્છતિ । નાસ્મા᳚ત્-પ॒શવો॑ વી॒ર્ય॑-મપ॑ક્રામન્તિ ॥ આર્તિં॒-વાઁ એ॒તે નિય॑ન્તિ । યેષા᳚-ન્દીક્ષિ॒તાના॑-મ॒ગ્નિ-રુ॒દ્વાય॑તિ ॥ 39 ॥

યદા॑હવ॒નીય॑ ઉ॒દ્વાયે᳚ત્ । યત્ત-મ્મન્થે᳚ત્ । વિચ્છિ॑ન્દ્યાત્ । ભ્રાતૃ॑વ્યમસ્મૈ જનયેત્ । યદા॑હવ॒નીય॑ ઉ॒દ્વાયે᳚ત્ । આગ્ની᳚દ્ધ્રા॒-દુદ્ધ॑રેત્ । યદાગ્ની᳚દ્ધ્ર ઉ॒દ્વાયે᳚ત્ । ગાર્​હ॑પત્યા॒-દુદ્ધ॑રેત્ । ય-દ્ગાર્​હ॑પત્ય ઉ॒દ્વાયે᳚ત્ । અત॑ એ॒વ પુન॑-ર્મન્થેત્ ॥ 40 ॥

અત્ર॒ વાવ સ નિલ॑યતે । યત્ર॒ ખલુ॒ વૈ નિલી॑ન-મુત્ત॒મ-મ્પશ્ય॑ન્તિ । તદે॑ન-મિચ્છન્તિ ॥ યસ્મા॒-દ્દારો॑રુ॒દ્વાયે᳚ત્ । તસ્યા॒રણી॑ કુર્યાત્ । ક્રુ॒મુ॒કમપિ॑ કુર્યાત્ । એ॒ષા વા અ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યા ત॒નૂઃ । યત્-ક્રુ॑મુ॒કઃ । પ્રિ॒યયૈ॒વૈન॑-ન્ત॒નુવા॒ સમ॑ર્ધયતિ ॥ ગાર્​હ॑પત્ય-મ્મન્થતિ ॥ 41 ॥

ગાર્​હ॑પત્યો॒ વા અ॒ગ્નેર્યોનિઃ॑ । સ્વાદે॒વૈનં॒-યોઁને᳚-ર્જનયતિ । નાસ્મૈ॒ ભ્રાતૃ॑વ્ય-ઞ્જનયતિ ॥ યસ્ય॒ સોમ॑ ઉપ॒દસ્યે᳚ત્ । સુ॒વર્ણ॒ગ્​મ્॒ હિર॑ણ્ય-ન્દ્વે॒ધા વિ॒ચ્છિદ્ય॑ । ઋ॒જી॒ષે᳚-ઽન્યદા॑ધૂનુ॒યાત્ । જુ॒હુ॒યાદ॒ન્યત્ । સોમ॑મે॒વા-ભિ॑ષુ॒ણોતિ॑ । સોમ॑-ઞ્જુહોતિ ॥ સોમ॑સ્ય॒ વા અ॑ભિષૂ॒યમા॑ણસ્ય પ્રિ॒યા ત॒નૂ-રુદ॑ક્રામત્ ॥ 42 ॥

ત-થ્સુ॒વર્ણ॒ગ્​મ્॒ હિર॑ણ્ય-મભવત્ । ય-થ્સુ॒વર્ણ॒ગ્​મ્॒ હિર॑ણ્ય-ઙ્કુ॒ર્વન્તિ॑ । પ્રિ॒યયૈ॒વૈન॑-ન્ત॒નુવા॒ સમ॑ર્ધયન્તિ ॥ યસ્યાક્રી॑ત॒ગ્​મ્॒ સોમ॑-મપ॒હરે॑યુઃ । ક્રી॒ણી॒યાદે॒વ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ યસ્ય॑ ક્રી॒તમ॑પ॒હરે॑યુઃ । આ॒દા॒રાગ્​શ્ચ॑ ફાલ્ગુ॒નાનિ॑ ચા॒ભિષુ॑ણુયાત્ । ગા॒ય॒ત્રી યગ્​મ્ સોમ॒માહ॑રત્ । તસ્ય॒ યો-ઽગ્​મ્॑શુઃ પ॒રા-ઽપ॑તત્ ॥ 43 ॥

ત આ॑દા॒રા અ॑ભવન્ન્ । ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રમ॑હન્ન્ । તસ્ય॑ વ॒લ્કઃ પરા॑-ઽપતત્ । તાનિ॑ ફાલ્ગુ॒નાન્ય॑ભવન્ન્ । પ॒શવો॒ વૈ ફા᳚લ્ગુ॒નાનિ॑ । પ॒શવ॒-સ્સોમો॒ રાજા᳚ । યદા॑દા॒રાગ્​શ્ચ॑ ફાલ્ગુ॒નાનિ॑ ચાભિષુ॒ણોતિ॑ । સોમ॑મે॒વ રાજા॑નમ॒ભિષુ॑ણોતિ ॥ શૃ॒તેન॑ પ્રાતસ્સવ॒ને શ્રી॑ણીયાત્ । દ॒દ્ધ્ના મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ને ॥ 44 ॥

ની॒ત॒મિ॒શ્રેણ॑ તૃતીયસવ॒ને । અ॒ગિ॒ષ્ટો॒મ-સ્સોમ॑-સ્સ્યા-દ્રથન્ત॒રસા॑મા । ય એ॒વર્ત્વિજો॑ વૃ॒તા-સ્સ્યુઃ । ત એ॑નં-યાઁજયેયુઃ । એકા॒-ઙ્ગા-ન્દક્ષિ॑ણા-ન્દદ્યા॒ત્તેભ્ય॑ એ॒વ । પુન॒-સ્સોમ॑-ઙ્ક્રીણીયાત્ । ય॒જ્ઞેનૈ॒વ ત-દ્ય॒જ્ઞ-મિ॑ચ્છતિ । સૈવ તતઃ॒ પ્રાય॑શ્ચિત્તિઃ ॥ સર્વા᳚ભ્યો॒ વા એ॒ષ દે॒વતા᳚ભ્ય॒-સ્સર્વે᳚ભ્યઃ પૃ॒ષ્ઠેભ્ય॑ આ॒ત્માન॒-માગુ॑રતે । ય-સ્સ॒ત્રાયા॑ગુ॒રતે᳚ । એ॒તાવા॒ન્-ખલુ॒ વૈ પુરુ॑ષઃ । યાવ॑દસ્ય વિ॒ત્તમ્ । સ॒ર્વ॒વે॒દ॒સેન॑ યજેત । સર્વ॑પૃષ્ઠો-ઽસ્ય॒ સોમ॑-સ્સ્યાત્ । સર્વા᳚ભ્ય એ॒વ દે॒વતા᳚ભ્ય॒-સ્સર્વે᳚ભ્યઃ પૃ॒ષ્ઠેભ્ય॑ આ॒ત્માન॒-ન્નિષ્ક્રી॑ણીતે ॥ 45 ॥
(ઉ॒દ્વાય॑તિ - મન્થેન્ - મન્થ - ત્યક્રામત્ - પ॒રા-ઽપ॑તન્ - મ॒દ્ધ્યન્દિ॑ન - આગુ॒રતે॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - પાવમાનીમન્ત્રાઃ (સ્માર્તે શ્ઞાનાદૌ માર્જનાર્થાશ્ચ)
પવ॑માન॒-સ્સુવ॒ર્જનઃ॑ । પ॒વિત્રે॑ણ॒ વિચ॑ર્​ષણિઃ । યઃ પોતા॒ સ પુ॑નાતુ મા ॥ પુ॒નન્તુ॑ મા દેવજ॒નાઃ । પુ॒નન્તુ॒ મન॑ વો ધિ॒યા । પુ॒નન્તુ॒ વિશ્વ॑ આ॒યવઃ॑ ॥ જાત॑વેદઃ પ॒વિત્ર॑વત્ । પ॒વિત્રે॑ણ પુનાહિ મા । શુ॒ક્રેણ॑ દેવ॒ દીદ્ય॑ત્ । અગ્ને॒ ક્રત્વા॒ ક્રતૂ॒ગ્​મ્॒ રનુ॑ ॥ 46 ॥

યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑-મ॒ર્ચિષિ॑ । અગ્ને॒ વિત॑તમન્ત॒રા । બ્રહ્મ॒ તેન॑ પુનીમહે ॥ ઉ॒ભાભ્યા᳚-ન્દેવ સવિતઃ ।પ॒વિત્રે॑ણ સ॒વેન॑ ચ । ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ॥ વૈ॒શ્વ॒દે॒વી પુ॑ન॒તી દે॒વ્યાગા᳚ત્ । યસ્યૈ॑ બ॒હ્વી-સ્ત॒નુવો॑ વી॒તપૃ॑ષ્ઠાઃ । તયા॒ મદ॑ન્ત-સ્સધ॒માદ્યે॑ષુ । વ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ 47 ॥

વૈ॒શ્વા॒ન॒રો ર॒શ્મિભિ॑ર્મા પુનાતુ । વાતઃ॑ પ્રા॒ણેને॑ષિ॒રો મ॑યો॒ભૂઃ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વી પય॑સા॒ પયો॑ભિઃ । ઋ॒તાવ॑રી ય॒જ્ઞિયે॑ મા પુનીતામ્ ॥ બૃ॒હદ્ભિ॑-સ્સવિત॒સ્તૃભિઃ॑ । વર્​ષિ॑ષ્ઠૈ-ર્દેવ॒ મન્મ॑ભિઃ । અગ્ને॒ દક્ષૈઃ᳚ પુનાહિ મા ॥ યેન॑ દે॒વા અપુ॑નત । યેનાપો॑ દિ॒વ્ય-ઙ્કશઃ॑ । તેન॑ દિ॒વ્યેન॒ બ્રહ્મ॑ણા ॥ 48 ॥

ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ॥ યઃ પા॑વમા॒નીર॒દ્ધ્યેતિ॑ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑ત॒ગ્​મ્॒ રસ᳚મ્ । સર્વ॒ગ્​મ્॒ સ પૂ॒તમ॑શ્ઞાતિ । સ્વ॒દિ॒ત-મ્મા॑ત॒રિશ્વ॑ના ॥ પા॒વ॒મા॒નીર્યો અ॒દ્ધ્યેતિ॑ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑ત॒ગ્​મ્॒ રસ᳚મ્ । તસ્મૈ॒ સર॑સ્વતી દુહે । ક્ષી॒રગ્​મ્ સ॒ર્પિ-ર્મધૂ॑દ॒કમ્ ॥ પા॒વ॒મા॒ની-સ્સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ ॥ 49 ॥

સુ॒દુઘા॒ હિ પય॑સ્વતીઃ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑તો॒ રસઃ॑ । બ્રા॒હ્મ॒ણેષ્વ॒મૃતગ્​મ્॑ હિ॒તમ્ ॥ પા॒વ॒મા॒ની-ર્દિ॑શન્તુ નઃ । ઇ॒મં-લોઁ॒કમથો॑ અ॒મુમ્ । કામા॒ન્-થ્સમ॑ર્ધયન્તુ નઃ । દે॒વી-ર્દે॒વૈ-સ્સ॒માભૃ॑તાઃ ॥ પા॒વ॒મા॒ની-સ્સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ । સુ॒દુઘા॒હિ ઘૃ॑ત॒શ્ચુતઃ॑ । ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑તો॒ રસઃ॑ ॥ 50 ॥

બ્રા॒હ્મ॒ણેષ્વ॒મૃતગ્​મ્॑ હિ॒તમ્ ॥ યેન॑ દે॒વાઃ પ॒વિત્રે॑ણ । આ॒ત્માન॑-મ્પુ॒નતે॒ સદા᳚ । તેન॑ સ॒હસ્ર॑ધારેણ । પા॒વ॒મા॒ન્યઃ પુ॑નન્તુ મા ॥ પ્રા॒જા॒પ॒ત્ય-મ્પ॒વિત્ર᳚મ્ । શ॒તોદ્યા॑મગ્​મ્ હિર॒ણ્મય᳚મ્ । તેન॑ બ્રહ્મ॒ વિદો॑ વ॒યમ્ । પૂ॒ત-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ॥ ઇન્દ્ર॑-સ્સુની॒તી સ॒હ મા॑ પુનાતુ । સોમ॑-સ્સ્વ॒સ્ત્યા વરુ॑ણ-સ્સ॒મીચ્યા᳚ । ય॒મો રાજા᳚ પ્રમૃ॒ણાભિઃ॑ પુનાતુ મા । જા॒તવે॑દા મો॒ર્જય॑ન્ત્યા પુનાતુ ॥ 51 ॥
(અનુ॑ - રયી॒ણાં - બ્રહ્મ॑ણા - સ્વ॒સ્ત્યય॑નીઃ - સુ॒દુઘા॒ હિ ઘૃ॑ત॒શ્ચુત॒ ઋષિ॑ભિ॒-સ્સમ્ભૃ॑તો॒ રસઃ॑ - પુનાતુ॒ ત્રીણિ॑ ચ ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - રાજસૂયગતચાતુર્માસ્યશેષઃ
પ્ર॒જા વૈ સ॒ત્રમા॑સત॒ તપ॒સ્તપ્ય॑માના॒ અજુ॑હ્વતીઃ । દે॒વા અ॑પશ્ય-ઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધામ્ । તમુપોદ॑તિષ્ઠ॒ન્ત-મ॑જુહવુઃ । તેના᳚ર્ધમા॒સ ઊર્જ॒મવા॑રુન્ધત । તસ્મા॑દર્ધમા॒સે દે॒વા ઇ॑જ્યન્તે ॥ પિ॒તરો॑-ઽપશ્ય-ઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધામ્ । તમુપોદ॑તિષ્ઠ॒ન્ત- મ॑જુહવુઃ । તેન॑ મા॒સ્યૂર્જ॒મવા॑રુન્ધત । તસ્મા᳚-ન્મા॒સિ પિ॒તૃભ્યઃ॑ ક્રિયતે । મ॒નુ॒ષ્યા॑ અપશ્ય-ઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધામ્ ॥ 52 ॥

તમુપોદ॑તિષ્ઠ॒ન્ત-મ॑જુહવુઃ । તેન॑-દ્વ॒યીમૂર્જ॒મવા॑રુન્ધત । તસ્મા॒-દ્દ્વિરહ્નો॑-મનુ॒ષ્યે᳚ભ્ય॒ ઉપ॑હ્રિયતે । પ્રા॒તશ્ચ॑ સા॒ય-ઞ્ચ॑ । પ॒શવો॑-ઽપશ્ય-ઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધામ્ । તમુપોદ॑તિષ્ઠ॒ન્ત-મ॑જુહવુઃ । તેન॑-ત્ર॒યીમૂર્જ॒મવા॑-રુન્ધત । તસ્મા॒-ત્ત્રિરહ્નઃ॑ પ॒શવઃ॒ પ્રેર॑તે । પ્રા॒તસ્સ॑ગં॒વે સા॒યમ્ । અસુ॑રા અપશ્ય-ઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધામ્ ॥ 53 ॥

તમુપોદ॑તિષ્ઠ॒ન્ત-મ॑જુહવુઃ । તેન॑ સં​વઁથ્સ॒ર ઊર્જ॒મવા॑-રુન્ધત ॥ તે દે॒વા અ॑મન્યન્ત । અ॒મી વા ઇ॒દમ॑ભૂવન્ન્ । યદ્વ॒યગ્ગ્​સ્મ ઇતિ॑ । ત એ॒તાનિ॑ ચાતુર્મા॒સ્યાન્ય॑પશ્યન્ન્ । તાનિ॒ નિર॑વપન્ન્ । તૈરે॒વૈષા॒-ન્તામૂર્જ॑મવૃઞ્જત । તતો॑ દે॒વા અભ॑વન્ન્ । પરા-ઽસુ॑રાઃ ॥ 54 ॥

ય-દ્યજ॑તે । યામે॒વ દે॒વા ઊર્જ॑મ॒વારુ॑ન્ધત । તા-ન્તેના-વ॑રુન્ધે । ય-ત્પિ॒તૃભ્યઃ॑ ક॒રોતિ॑ । યામે॒વ પિ॒તર॒ ઊર્જ॑મ॒વા-રુ॑ન્ધત । તા-ન્તેના-વ॑રુન્ધે । યદા॑વસ॒થે-ઽન્ન॒ગ્​મ્॒ હર॑ન્તિ । યામે॒વ મ॑નુ॒ષ્યા॑ ઊર્જ॑મ॒વા-રુ॑ન્ધત । તા-ન્તેના-વ॑રુન્ધે । ય-દ્દક્ષિ॑ણા॒-ન્દદા॑તિ ॥ 55 ॥

યામે॒વ પ॒શવ॒ ઊર્જ॑મ॒વા-રુ॑ન્ધત । તા-ન્તેના-વ॑રુન્ધે । યચ્ચા॑તુ-ર્મા॒સ્યૈ-ર્યજ॑તે । યામે॒વાસુ॑રા॒ ઊર્જ॑મ॒-વારુ॑ન્ધત । તા-ન્તેના-વ॑રુન્ધે । ભવ॑ત્યા॒ત્મના᳚ । પરા᳚-ઽસ્ય॒ ભ્રાતૃ॑વ્યો ભવતિ ॥ વિ॒રાજો॒ વા એ॒ષા વિક્રા᳚ન્તિઃ । યચ્ચા॑તુ-ર્મા॒સ્યાનિ॑ । વૈ॒શ્વ॒દે॒વેના॒સ્મિઁલ્લો॒કે પ્રત્ય॑તિષ્ઠત્ । વ॒રુ॒ણ॒ પ્ર॒ઘા॒સૈ-ર॒ન્તરિ॑ક્ષે । સા॒ક॒મે॒ધૈ-ર॒મુષ્મિ॑ઁલ્લો॒કે । એ॒ષ હ॒ ત્વાવૈત-થ્સર્વ॑-મ્ભવતિ । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાગ્​શ્ચા॑તુર્મા॒સ્યૈ-ર્યજ॑તે ॥ 56 ॥
(મ॒નુ॒ષ્યા॑ અપશ્યઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધા-મસુ॑રા અપશ્યઞ્ચમ॒સ-ઙ્ઘૃ॒તસ્ય॑ પૂ॒ર્ણગ્ગ્​ સ્વ॒ધા-મસુ॑રા॒-દદા᳚-ત્યતિષ્ઠ ચ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - ચાતુર્માસ્યપ્રશંસનમ્
અ॒ગ્નિર્વાવ સં॑​વઁથ્સ॒રઃ । આ॒દિ॒ત્યઃ પ॑રિવથ્સ॒રઃ । ચ॒ન્દ્રમા॑ ઇદાવથ્સ॒રઃ । વા॒યુ-ર॑નુવથ્સ॒રઃ ॥ ય-દ્વૈ᳚શ્વદે॒વેન॒ યજ॑તે । અ॒ગ્નિમે॒વ ત-થ્સં॑​વઁથ્સ॒ર-મા᳚પ્નોતિ । તસ્મા᳚-દ્વૈશ્વદે॒વેન॒ યજ॑માનઃ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રીણાગ્॑ સ્વ॒સ્તિ-માશા᳚સ્ત॒ ઇત્યાશા॑સીત ॥ ય-દ્વ॑રુણ પ્રઘા॒સૈ-ર્યજ॑તે । આ॒દિ॒ત્યમે॒વ ત-ત્પ॑રિવથ્સ॒ર-મા᳚પ્નોતિ ॥ 57 ॥

તસ્મા᳚-દ્વરુણ-પ્રઘા॒સૈ-ર્યજ॑માનઃ । પ॒રિ॒વ॒થ્સ॒રીણાગ્॑ સ્વ॒સ્તિ-માશા᳚સ્ત॒ ઇત્યાશા॑સીત । ય-થ્સા॑કમે॒ધૈ-ર્યજ॑તે । ચ॒ન્દ્રમ॑સમે॒વ તદિ॑દાવથ્સ॒ર-મા᳚પ્નોતિ । તસ્મા᳚-થ્સાકમે॒ધૈ-ર્યજ॑માનઃ । ઇ॒દા॒વ॒થ્સ॒રીણાગ્॑ સ્વ॒સ્તિ-માશા᳚સ્ત॒ ઇત્યાશા॑સીત ॥ ય-ત્પિ॑તૃ ય॒જ્ઞેન॒ યજ॑તે । દે॒વાને॒વ તદ॒ન્વવ॑સ્યતિ ॥ અથ॒ વા અ॑સ્ય વા॒યુશ્ચા॑-નુવથ્સ॒રશ્ચા પ્રી॑તા॒વુચ્છિ॑ષ્યેતે । યચ્છુ॑નાસી॒રીયે॑ણ॒ યજ॑તે ॥ 58 ॥

વા॒યુમે॒વ તદ॑નુવથ્સ॒ર-મા᳚પ્નોતિ । તસ્મા᳚-ચ્છુનાસી॒રીયે॑ણ॒ યજ॑માનઃ । અ॒નુ॒વ॒થ્સ॒રીણાગ્॑ સ્વ॒સ્તિ-માશા᳚સ્ત॒ ઇત્યાશા॑સીત ॥ સં॒​વઁ॒થ્સ॒રં-વાઁ એ॒ષ ઈ᳚ફ્સ॒તીત્યા॑હુઃ । યશ્ચા॑તુ-ર્મા॒સ્યૈ-ર્યજ॑ત॒ ઇતિ॑ । એ॒ષ હ॒ ત્વૈ સ॑વન્​થ્સ॒ર-મા᳚પ્નોતિ । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાગ્​ શ્ચા॑તુર્મા॒સ્યૈ-ર્યજ॑તે ॥ વિશ્વે॑ દે॒વા-સ્સમ॑યજન્ત । તે᳚-ઽગ્નિમે॒વાય॑જન્ત । ત એ॒તં-લોઁ॒કમ॑જયન્ન્ ॥ 59 ॥

યસ્મિ॑ન્ન॒ગ્નિઃ । ય-દ્વૈ᳚શ્વદે॒વેન॒ યજ॑તે । એ॒તમે॒વ લો॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યસ્મિ॑ન્ન॒ગ્નિઃ । અ॒ગ્નેરે॒વ સાયુ॑જ્ય॒મુપૈ॑તિ ॥ ય॒દા વૈ᳚શ્વદે॒વેન॒ યજ॑તે । અથ॑ સં​વઁથ્સ॒રસ્ય॑ ગૃ॒હપ॑તિ-માપ્નોતિ । ય॒દા સં॑​વઁથ્સ॒રસ્ય॑ ગૃ॒હપ॑તિ-મા॒પ્નોતિ॑ । અથ॑ સહસ્રયા॒જિન॑-માપ્નોતિ । ય॒દા સ॑હસ્રયા॒જિન॑-મા॒પ્નોતિ॑ ॥ 60 ॥

અથ॑ ગૃહમે॒ધિન॑-માપ્નોતિ । ય॒દા ગૃ॑હમે॒ધિન॑-મા॒પ્નોતિ॑ । અથા॒ગ્નિ-ર્ભ॑વતિ । ય॒દા-ઽગ્નિ-ર્ભવ॑તિ । અથ॒ ગૌર્ભ॑વતિ । એ॒ષા વૈ વૈ᳚શ્વદે॒વસ્ય॒ માત્રા᳚ । એ॒ત-દ્વા એ॒તેષા॑મવ॒મમ્ । અતો॑-ઽતો॒ વા ઉત્ત॑રાણિ॒ શ્રેયાગ્​મ્॑સિ ભવન્તિ । ય-દ્વિશ્વે॑ દે॒વા-સ્સ॒મય॑જન્ત । ત-દ્વૈ᳚શ્વદે॒વસ્ય॑ વૈશ્વદેવ॒ત્વમ્ ॥ 61 ॥

અથા॑દિ॒ત્યો વરુ॑ણ॒ગ્​મ્॒ રાજા॑નં-વઁરુણ પ્રઘા॒સૈર॑યજત । સ એ॒તં-લોઁ॒કમ॑જયત્ । યસ્મિ॑ન્નાદિ॒ત્યઃ । ય-દ્વ॑રુણ-પ્રઘા॒સૈ-ર્યજ॑તે । એ॒તમે॒વ લો॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યસ્મિ॑ન્નાદિ॒ત્યઃ । આ॒દિ॒ત્યસ્યૈ॒વ-સાયુ॑જ્ય॒-મુપૈ॑તિ । યદા॑દિ॒ત્યો વરુ॑ણ॒ગ્​મ્॒ રાજા॑નં-વઁરુણ પ્રઘા॒સૈરય॑જત । ત-દ્વ॑રુણ પ્રઘા॒સાનાં᳚-વઁરુણ પ્રઘાસ॒ત્વમ્ ॥ અથ॒ સોમો॒ રાજા॒ છન્દાગ્​મ્॑સિ સાકમે॒ધૈર॑યજત ॥ 62 ॥

સ એ॒તં-લોઁ॒કમ॑જયત્ । યસ્મિગ્ગ્॑ શ્ચ॒ન્દ્રમા॑ વિ॒ભાતિ॑ । ય-થ્સા॑કમે॒ધૈ-ર્યજ॑તે । એ॒તમે॒વ લો॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યસ્મિગ્ગ્॑ શ્ચ॒ન્દ્રમા॑ વિ॒ભાતિ॑ । ચ॒ન્દ્રમ॑સ એ॒વ સાયુ॑જ્ય॒-મુપૈ॑તિ । સોમો॒ વૈ ચ॒ન્દ્રમાઃ᳚ । એ॒ષ હ॒ ત્વૈ સા॒ક્ષા-થ્સોમ॑-મ્ભક્ષયતિ । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાન્-થ્સા॑કમે॒ધૈ-ર્યજ॑તે । ય-થ્સોમ॑શ્ચ॒ રાજા॒ છન્દાગ્​મ્॑સિ ચ સ॒મૈધ॑ન્ત ॥ 63 ॥

ત-થ્સા॑કમે॒ધાનાગ્​મ્॑ સાકમેધ॒ત્વમ્ ॥ અથ॒ર્તવઃ॑ પિ॒તરઃ॑ પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્પિ॒તર॑-મ્પિતૃય॒જ્ઞે-ના॑યજન્ત । ત એ॒તં-લોઁ॒કમ॑જયન્ન્ । યસ્મિ॑ન્નૃ॒તવઃ॑ । ય-ત્પિ॑તૃય॒જ્ઞેન॒ યજ॑તે । એ॒તમે॒વ લો॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યસ્મિ॑ન્નૃ॒તવઃ॑ । ઋ॒તૂ॒નામે॒વ સાયુ॑જ્ય॒-મુપૈ॑તિ । યદ્-ઋ॒તવઃ॑ પિ॒તરઃ॑ પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્પિ॒તર॑-મ્પિતૃય॒જ્ઞેનાય॑જન્ત । ત-ત્પિ॑તૃય॒જ્ઞસ્ય॑ પિતૃયજ્ઞ॒ત્વમ્ ॥ 64 ॥

અથૌષ॑ધય ઇ॒મ-ન્દે॒વ-ન્ત્ર્ય॑મ્બકૈ-રયજન્ત॒ પ્રથે॑મ॒હીતિ॑ । તતો॒ વૈ તા અ॑પ્રથન્ત । ય એ॒વં-વિઁ॒દ્વાગ્​ સ્ત્ર્ય॑મ્બકૈ॒-ર્યજ॑તે । પ્રથ॑તે પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિઃ॑ ॥ અથ॑ વા॒યુઃ પ॑રમે॒ષ્ઠિનગ્​મ્॑ શુનાસી॒રીયે॑ણાયજત । સ એ॒તં-લોઁ॒કમ॑જયત્ । યસ્મિ॑ન્-વા॒યુઃ । યચ્છુ॑નાસી॒રીયે॑ણ॒ યજ॑તે । એ॒તમે॒વ લો॒ક-ઞ્જ॑યતિ । યસ્મિ॑ન્-વા॒યુઃ ॥ 65 ॥

વા॒યોરે॒વ સાયુ॑જ્ય॒-મુપૈ॑તિ ॥ બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ । પ્ર ચા॑તુર્માસ્યયા॒જી-મી॑ય॒તા(3) ન પ્રમી॑ય॒તા(3) ઇતિ॑ । જીવ॒ન્વા એ॒ષ ઋ॒તૂનપ્યે॑તિ । યદિ॑ વ॒સન્તા᳚ પ્ર॒મીય॑તે । વ॒સ॒ન્તો ભ॑વતિ । યદિ॑ ગ્રી॒ષ્મે ગ્રી॒ષ્મઃ । યદિ॑ વ॒ર્॒ષાસુ॑ વ॒ર્॒ષાઃ । યદિ॑ શ॒રદિ॑ શ॒રત્ । યદિ॒ હેમ॑ન્. હેમ॒ન્તઃ । ઋ॒તુર્ભૂ॒ત્વા સં॑​વઁથ્સ॒રમપ્યે॑તિ । સં॒​વઁ॒થ્સ॒રઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒ર્વા વૈષઃ ॥ 66 ॥
(પ॒રિ॒વ॒થ્સ॒રમા᳚પ્નોતિ - શુનાસી॒રીયે॑ણ॒ યજ॑તે - ઽજયન્થ્ - સહસ્રયા॒જિન॑મા॒પ્નોતિ॑ - વૈશ્વદેવ॒ત્વગ્​મ્ - સા॑કમે॒ધૈર॑યજત - સ॒મૈધ॑ન્ત - પિતૃયજ્ઞ॒ત્વં - જ॑યતિ॒ યસ્મિ॑ન્ વા॒યુ--ર્ હે॑મ॒ન્ત સ્ત્રીણી॑ ચ) (અ. 10)

(ઉ॒ભયે॑ - યુ॒વગ્​મ્ સુ॒રામ॒ - મુદ॑સ્થા॒ન્ - નિ વૈ - યસ્ય॑ પ્રાતસ્સવ॒ન - એકૈ॑કો - ઽસુ॒ર્યમ્ - પવ॑માનઃ - પ્ર॒જા વૈ સ॒ત્રમા॑સ - તા॒ગ્નિર્વાવ સં॑​વઁથ્સ॒રો દશ॑ )

(ઉ॒ભયે॒ વા - ઉદ॑સ્થા॒થ્ - સર્વા॑ભિ--ર્ મદ્ધ્ય॒તો - ઽત્ર॒ વાવ - બ્રા᳚હ્મ॒ણેષ્વ - થ॑ ગૃહમે॒ધિન॒ગ્​મ્॒ ષટ્-થ્ષ॑ષ્ટિઃ)

(ઉ॒ભયે॒ - વાવૈષઃ)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકે ચતુર્થઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

1 કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે પ્રથમાષ્ટકં




Browse Related Categories: