View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

3.5 - ઇષ્ટિહૌત્રમ્ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - સત્યં પ્રપદ્યે

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે પઞ્ચમઃ પ્રપાઠકઃ - ઇષ્ટિહૌત્રમ્

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - હોતુર્જપઃ પુરસ્તા-થ્સામિધેનીનામ્

સ॒ત્ય-મ્પ્રપ॑દ્યે । ઋ॒ત-મ્પ્રપ॑દ્યે ।
અ॒મૃત॒-મ્પ્રપ॑દ્યે ।
પ્ર॒જાપ॑તેઃ પ્રિ॒યા-ન્ત॒નુવ॒મના᳚ર્તા॒-મ્પ્રપ॑દ્યે ।
ઇ॒દમ॒હ-મ્પ॑ઞ્ચદ॒શેન॒ વજ્રે॑ણ ।
દ્વિ॒ષન્ત॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્ય॒મવ॑ક્રામામિ ।
યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ । ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ।
ભૂર્ભુવ॒-સ્સુવઃ॑ । હિમ્ ॥ 1 ॥
(સ॒ત્ય-ન્દશ॑) (અ. 1)

અનુવાકં 2 - સામિધેનીમ્રન્વાહ
પ્ર વો॒ વાજા॑ અ॒ભિદ્ય॑વઃ । હ॒વિષ્મ॑ન્તો ઘૃ॒તાચ્યા᳚ ।
દે॒વાઞ્જિ॑ગાતિ સુમ્ન॒યુઃ ॥ અગ્ન॒ આયા॑હિ વી॒તયે᳚ । ગૃ॒ણા॒નો હ॒વ્યદા॑તયે । નિ હોતા॑ સથ્સિ બ॒ર॒ઃઇષિ॑ ॥ ત-ન્ત્વા॑ સ॒મિદ્ભિ॑રઙ્ગિરઃ । ઘૃ॒તેન॑ વર્ધયામસિ । બૃ॒હચ્છો॑ચા યવિષ્ઠ્ય ॥ સ નઃ॑ પૃ॒થુ શ્ર॒વાય્ય᳚મ્ ॥ 2 ॥

અચ્છા॑ દેવ વિવાસસિ । બૃ॒હદ॑ગ્ને સુ॒વીર્ય᳚મ્ ॥
ઈ॒ડેન્યો॑ નમ॒સ્ય॑સ્તિ॒રઃ । તમાગ્​મ્॑સિ દર્​શ॒તઃ । સમ॒ગ્નિરિ॑દ્ધ્યતે॒ વૃષા᳚ ॥ વૃષો॑ અ॒ગ્નિ-સ્સમિ॑દ્ધ્યતે । અશ્વો॒ ન દે॑વ॒વાહ॑નઃ ।
તગ્​મ્ હ॒વિષ્મ॑ન્ત ઈડતે ॥ વૃષ॑ણ-ન્ત્વા વ॒યં-વૃઁષન્ન્॑ । વૃષા॑ણ॒-સ્સમિ॑ધીમહિ ॥ 3 ॥
અગ્ને॒ દીદ્ય॑ત-મ્બૃ॒હત્ ॥ અ॒ગ્નિ-ન્દૂ॒તં-વૃઁ॑ણીમહે ।
હોતા॑રં-વિઁ॒શ્વવે॑દસમ્ । અ॒સ્ય ય॒જ્ઞસ્ય॑ સુ॒ક્રતુ᳚મ્ ॥ સ॒મિ॒દ્ધ્યમા॑નો અદ્ધ્વ॒રે । અ॒ગ્નિઃ પા॑વ॒ક ઈડ્યઃ॑ । શો॒ચિષ્કે॑શ॒સ્તમી॑મહે ॥ સમિ॑દ્ધો અગ્ન આહુત । દે॒વાન્. ય॑ક્ષિ સ્વદ્ધ્વર । ત્વગ્​મ્ હિ હ॑વ્ય॒વાડસિ॑ ॥
આજુ॑હોત દુવ॒સ્યત॑ । અ॒ગ્નિ-મ્પ્ર॑ય॒ત્ય॑દ્ધ્વ॒રે ।
વૃ॒ણી॒દ્ધ્વગ્​મ્ હ॑વ્ય॒વાહ॑નમ્ ॥
ત્વં-વઁરુ॑ણ ઉ॒ત મિ॒ત્રો અ॑ગ્ને । ત્વાં-વઁ॑ર્ધન્તિ મ॒તિભિ॒ર્વસિ॑ષ્ઠાઃ । ત્વે વસુ॑ સુષણ॒નાનિ॑ સન્તુ । યૂ॒ય-મ્પા॑ત સ્વ॒સ્તિભિ॒-સ્સદા॑ નઃ ॥ 4 ॥
(શ્ર॒વાય્ય॑ - મિધીમ॒ - હ્યસિ॑ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 2)

અનુવાકં 3 - પ્રરમુક્ત્વા નિવિદો-ઽનૂચ્ય દેવતા આવાહયતિ
અગ્ને॑ મ॒હાગ્​મ્ અ॑સિ બ્રાહ્મણ ભારત । અસા॒વસૌ᳚ ॥
દે॒વેદ્ધો॒ મન્વિ॑દ્ધઃ । ઋષિ॑ષ્ટુતો॒ વિપ્રા॑નુમદિતઃ । ક॒વિ॒શ॒સ્તો બ્રહ્મ॑સગ્​મ્શિતો ઘૃ॒તાહ॑વનઃ ।
પ્ર॒ણી-ર્ય॒જ્ઞાના᳚મ્ । ર॒થીર॑દ્ધ્વ॒રાણા᳚મ્ ।
અ॒તૂર્તો॒ હોતા᳚ । તૂર્ણિ॑ર્​હવ્ય॒વાટ્ ।
આસ્પાત્ર॑-ઞ્જુ॒હૂ-ર્દે॒વાના᳚મ્ ॥ 5 ॥

ચ॒મ॒સો દે॑વ॒પાનઃ॑ । અ॒રાગ્​મ્ ઇ॑વાગ્ને ને॒મિર્દે॒વાગ્​સ્ત્વ-મ્પ॑રિ॒ભૂર॑સિ । આવ॑હ દે॒વાન્. યજ॑માનાય ॥ અ॒ગ્નિમ॑ગ્ન॒ આવ॑હ । સોમ॒માવ॑હ ।
અ॒ગ્નિમાવ॑હ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒માવ॑હ । અ॒ગ્નીષોમા॒વાવ॑હ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની આવ॑હ । ઇન્દ્ર॒માવ॑હ । મ॒હે॒ન્દ્રમાવ॑હ । દે॒વાગ્​મ્ આ᳚જ્ય॒પાગ્​મ્ આવ॑હ ।
અ॒ગ્નિગ્​મ્ હો॒ત્રાયાવ॑હ । સ્વ-મ્મ॑હિ॒માન॒માવ॑હ । આ ચા᳚ગ્ને દે॒વાન્. વહ॑ । સુ॒યજા॑ ચ યજ જાતવેદઃ ॥ 6 ॥
(દે॒વાના॒-મિન્દ્ર॒માવ॑હ॒ ષટ્ચ॑) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - સ્રુચાવાદાપયતિ
અ॒ગ્નિર્-હોતા॒ વેત્વ॒ગ્નિઃ । હો॒ત્રં-વેઁ᳚ત્તુ પ્રાવિ॒ત્રમ્ । સ્મો વ॒યમ્ । સા॒ધુ તે॑ યજમાન દે॒વતા᳚ । ઘૃ॒તવ॑તી-મદ્ધ્વર્યો॒ સ્રુચ॒મા-ઽસ્ય॑સ્વ । દે॒વા॒યુવં॑-વિઁ॒શ્વવા॑રામ્ । ઈડા॑મહૈ દે॒વાગ્​મ્ ઈ॒ડેન્યાન્॑ ।
ન॒મ॒સ્યામ॑ નમ॒સ્યાન્॑ । યજા॑મ ય॒જ્ઞિયાન્॑ ॥ 7 ॥
(અ॒ગ્નિર્-હોતા॒ નવ॑) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - પ્રયાજાઃ
સ॒મિધો॑ અગ્ન॒ આજ્ય॑સ્ય વિયન્તુ । તનૂ॒નપા॑દગ્ન॒ આજ્ય॑સ્ય વેતુ । ઇ॒ડો અ॑ગ્ન॒ આજ્ય॑સ્ય વિયન્તુ । બ॒ર્॒હિર॑ગ્ન॒ આજ્ય॑સ્ય વેતુ । સ્વાહા॒-ઽગ્નિમ્ । સ્વાહા॒ સોમ᳚મ્ । સ્વાહા॒-ઽગ્નિમ્ । સ્વાહા᳚ પ્ર॒જાપ॑તિમ્ ।
સ્વાહા॒-ઽગ્નીષોમૌ᳚ । સ્વાહે᳚ન્દ્રા॒ગ્ની । સ્વાહેન્દ્ર᳚મ્ ।
સ્વાહા॑ મહે॒ન્દ્રમ્ । સ્વાહા॑ દે॒વાગ્​મ્ આ᳚જ્ય॒પાન્ । સ્વાહા॒-ઽગ્નિગ્​મ્ હો॒ત્રાજ્જુ॑ષા॒ણાઃ ।
અગ્ન॒ આજ્ય॑સ્ય વિયન્તુ ॥ 8 ॥
(ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - અજ્યભાગયોઃ પુરોનુવાક્યે
અ॒ગ્નિ-ર્વૃ॒ત્રાણિ॑ જઙ્ઘનત્ । દ્ર॒વિ॒ણ॒સ્યુ-ર્વિ॑પ॒ન્યયા᳚ ।
સમિ॑દ્ધ-શ્શુ॒ક્ર આહુ॑તઃ । જુ॒ષા॒ણો અ॒ગ્નિરાજ્ય॑સ્ય વેતુ । ત્વગ્​મ્ સો॑માસિ॒ સત્પ॑તિઃ । ત્વગ્​મ્ રાજો॒ત વૃ॑ત્ર॒હા ।
ત્વ-મ્ભ॒દ્રો અ॑સિ॒ ક્રતુઃ॑ । જુ॒ષા॒ણ-સ્સોમ॒ આજ્ય॑સ્ય હ॒વિષો॑ વેતુ । અ॒ગ્નિઃ પ્ર॒ત્નેન॒ જન્મ॑ના । શુમ્ભા॑નસ્ત॒નુવ॒ગ્ગ્॒ સ્વામ્ ।
ક॒વિ-ર્વિપ્રે॑ણ વાવૃધે । જુ॒ષા॒ણો અ॒ગ્નિરાજ્ય॑સ્ય વેતુ ।
સોમ॑ ગી॒ર્ભિષ્ટ્વા॑ વ॒યમ્ । વ॒ર્ધયા॑મો વચો॒વિદઃ॑ । સુ॒મૃ॒ડી॒કો ન॒ આવિ॑શ ।
જુ॒ષા॒ણ-સ્સોમ॒ આજ્ય॑સ્ય હ॒વિષો॑ વેતુ ॥ 9 ॥
(સ્વાગ્​મ્ ષટ્ચ॑) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - હવિષાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
અ॒ગ્નિ-ર્મૂ॒ર્ધા દિ॒વઃ ક॒કુત્ । પતિઃ॑ પૃથિ॒વ્યા અ॒યમ્ ।
અ॒પાગ્​મ્ રેતાગ્​મ્॑સિ જિન્વતિ । ભુવો॑ ય॒જ્ઞસ્ય॒ રજ॑સશ્ચ ને॒તા । યત્રા॑ નિ॒યુદ્ભિ॒-સ્સચ॑સે શિ॒વાભિઃ॑ । દિ॒વિ મૂ॒ર્ધાન॑-ન્દધિષે સુવ॒ર્॒ષામ્ ।
જિ॒હ્વામ॑ગ્ને ચકૃષે હવ્ય॒વાહ᳚મ્ । પ્રજા॑પતે॒ ન ત્વદે॒તાન્ય॒ન્યઃ । વિશ્વા॑ જા॒તાનિ॒ પરિ॒ તા બ॑ભૂવ ।
યત્-કા॑માસ્તે જુહુ॒મસ્તન્નો॑ અસ્તુ ॥ 10 ॥

વ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ । સ વે॑દ પુ॒ત્રઃ પિ॒તર॒ગ્​મ્॒ સ મા॒તર᳚મ્ । સ સૂ॒નુર્ભુ॑વ॒થ્સ ભુ॑વ॒ત્પુન॑ર્મઘઃ । સ દ્યામૌર્ણો॑દ॒ન્તરિ॑ક્ષ॒ગ્​મ્॒ સ સુવઃ॑ । સ વિશ્વા॒ ભુવો॑ અભવ॒થ્સ આ-ઽભ॑વત્ । અગ્ની॑ષોમા॒ સવે॑દસા । સહૂ॑તી વનત॒-ઙ્ગિરઃ॑ । સ-ન્દે॑વ॒ત્રા બ॑ભૂવથુઃ । યુ॒વમે॒તાનિ॑ દિ॒વિ રો॑ચ॒નાનિ॑ ।
અ॒ગ્નિશ્ચ॑ સોમ॒ સક્ર॑તૂ અધત્તમ્ ॥ 11 ॥

યુ॒વગ્​મ્ સિન્ધૂગ્​મ્॑ ર॒ભિશ॑સ્તે-રવ॒દ્યાત્ । અગ્ની॑ષોમા॒-વમુ॑ઞ્ચત-ઙ્ગૃભી॒તાન્ ।
ઇન્દ્રા᳚ગ્ની રોચ॒ના દિ॒વઃ । પરિ॒ વાજે॑ષુ ભૂષથઃ ।
તદ્વા᳚-ઞ્ચેતિ॒ પ્રવી॒ર્ય᳚મ્ । શ્નથ॑દ્વૃ॒ત્રમુ॒ત સ॑નોતિ॒ વાજ᳚મ્ । ઇન્દ્રા॒ યો અ॒ગ્ની સહુ॑રી સપ॒ર્યાત્ ।
ઇ॒ર॒જ્યન્તા॑ વસ॒વ્ય॑સ્ય॒ ભૂરેઃ᳚ । સહ॑સ્તમા॒ સહ॑સા વાજ॒યન્તા᳚ । એન્દ્ર॑ સાન॒સિગ્​મ્ ર॒યિમ્ ॥ 12 ॥
સ॒જિત્વા॑નગ્​મ્ સદા॒સહ᳚મ્ । વર્​ષિ॑ષ્ઠમૂ॒તયે॑ ભર । પ્રસ॑સાહિષે પુરુહૂત॒ શત્રૂન્॑ । જ્યેષ્ઠ॑સ્તે॒ શુષ્મ॑ ઇ॒હ રા॒તિર॑સ્તુ । ઇન્દ્રાભ॑ર॒ દક્ષિ॑ણેના॒ વસૂ॑નિ । પતિ॒-સ્સિન્ધૂ॑નામસિ રે॒વતી॑નામ્ । મ॒હાગ્​મ્ ઇન્દ્રો॒ ય ઓજ॑સા । પ॒ર્જન્યો॑ વૃષ્ટિ॒માગ્​મ્ ઇ॑વ ।
સ્તોમૈ᳚ર્વ॒થ્સસ્ય॑ વાવૃધે ।
મ॒હાં ઇન્દ્રો॑ નૃ॒વદાચ॑ર્​ષણિ॒પ્રાઃ ॥ 13 ॥

ઉ॒ત દ્વિ॒બર્​હા॑ અમિ॒ન-સ્સહો॑ભિઃ । અ॒સ્મ॒દ્રિય॑ગ્વાવૃધે વી॒ર્યા॑ય ।
ઉ॒રુઃ પૃ॒થુ-સ્સુકૃ॑તઃ ક॒ર્તૃભિ॑ર્ભૂત્ ।
પિ॒પ્રી॒હિ દે॒વાગ્​મ્ ઉ॑શ॒તો ય॑વિષ્ઠ ।
વિ॒દ્વાં ઋતૂગ્​મ્ર્-ઋ॑તુપતે યજે॒હ ।
યે દૈવ્યા॑ ઋ॒ત્વિજ॒સ્તેભિ॑રગ્ને ।
ત્વગ્​મ્ હોતૄ॑ણામ॒સ્યાય॑જિષ્ઠઃ ॥
અ॒ગ્નિગ્ગ્​ સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત᳚મ્ । અયા॑ડ॒ગ્નિર॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા॒ટ્થ્સોમ॑સ્ય પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ॥ 14 ॥

અયા॑ડ॒ગ્નેઃ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા᳚ટ્પ્ર॒જાપ॑તેઃ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા॑ડ॒ગ્નીષોમ॑યોઃ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા॑ડિન્દ્રાગ્નિ॒યોઃ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ ।
અયા॒ડિન્દ્ર॑સ્ય પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા᳚ણ્મહે॒ન્દ્રસ્ય॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । અયા᳚ડ્દે॒વાના॑-માજ્ય॒પાના᳚-મ્પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । યક્ષ॑દ॒ગ્નેર્-હોતુઃ॑ પ્રિ॒યા ધામા॑નિ । યક્ષ॒થ્સ્વ-મ્મ॑હિ॒માન᳚મ્ । આય॑જતા॒મેજ્યા॒ ઇષઃ॑ । કૃ॒ણોતુ॒ સો અ॑દ્ધ્વ॒રા જા॒તવે॑દાઃ । જુ॒ષતાગ્​મ્॑ હ॒વિઃ । અગ્ને॒ યદ॒દ્ય વિ॒શો અ॑દ્ધ્વરસ્ય હોતઃ ।
પાવ॑ક શોચે॒ વેષ્ટ્વગ્​મ્ હિ યજ્વા᳚ । ઋ॒તા ય॑જાસિ મહિ॒ના વિ યદ્ભૂઃ ।
હ॒વ્યા વ॑હ યવિષ્ઠ॒ યા તે॑ અ॒દ્ય ॥ 15 ॥
(અ॒સ્ત્વ॒ - ધ॒ત્ત॒ગ્​મ્ - ર॒યિં - ચ॑ર્​ષણિ॒પ્રાઃ - સોમ॑સ્ય પ્રિ॒યા ધામા॒ - નીષ॒-ષ્ષટ્ચ॑) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - ઇડોપાહ્વાનામ્
ઉપ॑હૂતગ્​મ્ રથન્ત॒રગ્​મ્ સ॒હ પૃ॑થિ॒વ્યા ।
ઉપ॑ મા રથન્ત॒રગ્​મ્ સ॒હ પૃ॑થિ॒વ્યા હ્વ॑યતામ્ ।
ઉપ॑હૂતં-વાઁમદે॒વ્યગ્​મ્ સ॒હાન્તરિ॑ક્ષેણ ।
ઉપ॑ મા વામદે॒વ્યગ્​મ્ સ॒હાન્તરિ॑ક્ષેણ હ્વયતામ્ ।
ઉપ॑ હૂત-મ્બૃ॒હથ્સ॒હ દિ॒વા । ઉપ॑ મા બૃ॒હથ્સ॒હ દિ॒વા હ્વ॑યતામ્ । ઉપ॑હૂતા-સ્સ॒પ્ત હોત્રાઃ᳚ ।
ઉપ॑ મા સ॒પ્ત હોત્રા᳚ હ્વયન્તામ્ । ઉપ॑હૂતા ધે॒નુ-સ્સ॒હર્​ષ॑ભા । ઉપ॑ મા ધે॒નુ-સ્સ॒હર્​ષ॑ભા હ્વયતામ્ ॥ 16 ॥

ઉપ॑હૂતો ભ॒ક્ષ-સ્સખા᳚ । ઉપ॑ મા ભ॒ક્ષ-સ્સખા᳚ હ્વયતામ્ । ઉપ॑હૂ॒તાઁ(4) હો । ઇડોપ॑હૂતા । ઉપ॑હૂ॒તેડા᳚ । ઉપો॑ અ॒સ્માગ્​મ્ ઇડા᳚ હ્વયતામ્ । ઇડોપ॑હૂતા । ઉપ॑હૂ॒તેડા᳚ । મા॒ન॒વી ઘૃ॒તપ॑દી મૈત્રાવરુ॒ણી ।
બ્રહ્મ॑ દે॒વકૃ॑ત॒મુપ॑હૂતમ્ ॥ 17 ॥

દૈવ્યા॑ અદ્ધ્વ॒ર્યવ॒ ઉપ॑હૂતાઃ । ઉપ॑હૂતા મનુ॒ષ્યાઃ᳚ । ય ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞમવાન્॑ । યે ય॒જ્ઞપ॑તિં॒-વઁર્ધાન્॑ । ઉપ॑હૂતે॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી ।
પૂ॒ર્વ॒જે ઋ॒તાવ॑રી । દે॒વી દે॒વપુ॑ત્રે । ઉપ॑હૂતો॒-ઽયં-યઁજ॑માનઃ । ઉત્ત॑રસ્યા-ન્દેવય॒જ્યાયા॒-મુપ॑હૂતઃ । ભૂય॑સિ હવિ॒ષ્કર॑ણ॒ ઉપ॑હૂતઃ ।
દિ॒વ્યે ધામ॒ન્નુપ॑હૂતઃ ।
ઇ॒દ-મ્મે॑ દે॒વા હ॒વિર્જુ॑ષન્તા॒મિતિ॒ તસ્મિ॒ન્નુપ॑હૂતઃ ।
વિશ્વ॑મસ્ય પ્રિ॒યમુપ॑હૂતમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય પ્રિ॒યસ્યોપ॑હૂત॒સ્યોપ॑હૂતઃ ॥ 18 ॥
(સ॒હર્​ષ॑ભા હ્વયતા॒ - મુપ॑હૂતગ્​મ્ - હવિ॒ષ્કર॑ણ॒ ઉપ॑હૂતશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - અનૂયાજાઃ
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિઃ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ । દે॒વો નરા॒શગ્​મ્ સઃ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ । દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । સુ॒દ્રવિ॑ણા મ॒ન્દ્રઃ ક॒વિઃ । સ॒ત્યમ॑ન્મા-ઽઽય॒જી હોતા᳚ । હોતુ॑ર્-હોતુ॒રાય॑જીયાન્ । અગ્ને॒ યાન્-દે॒વાનયા᳚ટ્ । યાગ્​મ્ અપિ॑પ્રેઃ । યે તે॑ હો॒ત્રે અમ॑થ્સત । તાગ્​મ્ સ॑સ॒નુષી॒ગ્​મ્॒ હોત્રા᳚-ન્દેવ-ઙ્ગ॒મામ્ । દિ॒વિ દે॒વેષુ॑ ય॒જ્ઞમેર॑યે॒મમ્ । સ્વિ॒ષ્ટ॒કૃચ્ચાગ્ને॒ હોતા-ઽભૂઃ᳚ ।
વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય નમોવા॒કે વીહિ॑ ॥ 19 ॥
(અપિ॑પ્રેઃ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - સૂક્તાવાકઃ
ઇ॒દ-ન્દ્યા॑વાપૃથિવી ભ॒દ્રમ॑ભૂત્ ।
આર્ધ્મ॑ સૂક્તવા॒કમ્ । ઉ॒ત ન॑મોવા॒કમ્ ।
ઋ॒દ્ધ્યાસ્મ॑ સૂ॒ક્તોચ્ય॑મગ્ને । ત્વગ્​મ્ સૂ᳚ક્ત॒વાગ॑સિ ।
ઉપ॑શ્રિતો દિ॒વઃ પૃ॑થિ॒વ્યોઃ । ઓમ॑ન્વતી તે॒-ઽસ્મિન્. ય॒જ્ઞે ય॑જમાન॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી સ્તા᳚મ્ ।
શ॒ગં॒યે જી॒રદા॑નૂ । અત્ર॑સ્નૂ॒ અપ્ર॑વેદે ।
ઉ॒રુગ॑વ્યૂતી અભય॒-ઙ્કૃતૌ᳚ ॥ 20 ॥

વૃ॒ષ્ટિદ્યા॑વા રી॒ત્યા॑પા । શ॒મ્ભુવૌ॑ મયો॒ભુવૌ᳚ ।
ઊર્જ॑સ્વતી ચ॒ પય॑સ્વતી ચ । સૂ॒પ॒ચ॒ર॒ણા ચ॑ સ્વધિચર॒ણા ચ॑ । તયો॑રા॒વિદિ॑ ॥
અ॒ગ્નિરિ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત । અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત । સોમ॑ ઇ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત । અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત ।
અ॒ગ્નિરિ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત ॥ 21 ॥

અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત । પ્ર॒જાપ॑તિરિ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત । અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત । અ॒ગ્નીષોમા॑વિ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષેતામ્ ।
અવી॑વૃધેતા॒-મ્મહો॒ જ્યાયો᳚-ઽક્રાતામ્ ।
ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની ઇ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષેતામ્ ।
અવી॑વૃધેતા॒-મ્મહો॒ જ્યાયો᳚-ઽક્રાતામ્ । ઇન્દ્ર॑ ઇ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત । અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત । મ॒હે॒ન્દ્ર ઇ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત ॥ 22 ॥

અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત । દે॒વા આ᳚જ્ય॒પા આજ્ય॑મજુષન્ત । અવી॑વૃધન્ત॒ મહો॒ જ્યાયો᳚-ઽક્રત । અ॒ગ્નિર્​હો॒ત્રેણે॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત ।
અવી॑વૃધત॒ મહો॒ જ્યાયો॑-ઽકૃત ।
અ॒સ્યામૃધ॒-દ્ધોત્રા॑યા-ન્દેવઙ્ગ॒માયા᳚મ્ ।
આશા᳚સ્તે॒-ઽયં-યઁજ॑માનો॒-ઽસૌ ॥
આયુ॒રાશા᳚સ્તે । સુ॒પ્ર॒જા॒સ્ત્વ-માશા᳚સ્તે ।
સ॒જા॒ત॒વ॒ન॒સ્યા-માશા᳚સ્તે ॥ 23 ॥

ઉત્ત॑રા-ન્દેવય॒જ્યા-માશા᳚સ્તે । ભૂયો॑ હવિ॒ષ્કર॑ણ॒-માશા᳚સ્તે । દિ॒વ્ય-ન્ધામાશા᳚સ્તે । વિશ્વ॑-મ્પ્રિ॒યમાશા᳚સ્તે । યદ॒નેન॑ હ॒વિષા ઽઽશા᳚સ્તે । તદ॑શ્યા॒ત્-તદૃ॑દ્ધ્યાત્ । તદ॑સ્મૈ દે॒વા રા॑સન્તામ્ । તદ॒ગ્નિ-ર્દે॒વો દે॒વેભ્યો॒ વન॑તે । વ॒યમ॒ગ્ને-ર્માનુ॑ષાઃ । ઇ॒ષ્ટ-ઞ્ચ॑ વી॒ત-ઞ્ચ॑ । ઉ॒ભે ચ॑ નો॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અગ્​મ્હ॑સસ્પાતામ્ ।
ઇ॒હ ગતિ॑-ર્વા॒મસ્યે॒દ-ઞ્ચ॑ । નમો॑ દે॒વેભ્યઃ॑ ॥ 24 ॥
(અ॒ભ॒ય॒ઙ્કૃતા॑વકૃ - તા॒ગ્નિરિ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત - મહે॒ન્દ્ર ઇ॒દગ્​મ્ હ॒વિર॑જુષત - સજાતવન॒સ્યામાશા᳚સ્તે - વી॒ત-ઞ્ચ॒ ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 10)

અનુવાકં 11 - શં​યુઁવાકઃ
તચ્છં॒-યોઁરા વૃ॑ણીમહે । ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞાય॑ । ગા॒તું-યઁ॒જ્ઞપ॑તયે । દૈવી᳚ સ્વ॒સ્તિર॑સ્તુ નઃ । સ્વ॒સ્તિ-ર્માનુ॑ષેભ્યઃ । ઊ॒ર્ધ્વ-ઞ્જિ॑ગાતુ ભેષ॒જમ્ ।
શ-ન્નો॑ અસ્તુ દ્વિ॒પદે᳚ । શ-ઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥ 25 ॥
(તચ્છં॒-યોઁર॒ષ્ટૌ) (અ. 11)

અનુવાકં 12 - પત્નીસં​યાઁજાનાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
આ પ્યા॑યસ્વ॒ સમે॑તુ તે વિ॒શ્વત॑-સ્સોમ॒ વૃષ્ણિ॑યમ્ । ભવા॒ વાજ॑સ્ય સઙ્ગ॒થે ॥ સ-ન્તે॒ પયાગ્​મ્ ॑સિ॒ સમુ॑ યન્તુ॒ વાજા॒-સ્સં-વૃઁષ્ણિ॑યા-ન્યભિમાતિ॒ષાહઃ॑ । આ॒પ્યાય॑માનો અ॒મૃતા॑ય સોમ દિ॒વિ શ્રવાગ્॑સ્યુત્ત॒માનિ॑ ધિષ્વ ॥ ॥
ઇ॒હ ત્વષ્ટા॑રમગ્રિ॒યં-વિઁ॒શ્વરૂ॑પ॒મુપ॑ હ્વયે । અ॒સ્માક॑મસ્તુ॒ કેવ॑લઃ ॥ તન્ન॑સ્તુ॒રીપ॒મધ॑ પોષયિ॒ત્નુ દેવ॑ ત્વષ્ટ॒ર્વિ ર॑રા॒ણ-સ્સ્ય॑સ્વ । યતો॑ વી॒રઃ ક॑ર્મ॒ણ્ય॑-સ્સુ॒દક્ષો॑ યુ॒ક્તગ્રા॑વા॒ જાય॑તે દે॒વકા॑મઃ ॥ ॥
દે॒વાના॒-મ્પત્ની॑રુશ॒તીર॑વન્તુ નઃ । પ્રાવ॑ન્તુ નસ્તુ॒જયે॒ વાજ॑સાતયે । યાઃ પાર્થિ॑વાસો॒ યા અ॒પામપિ॑ વ્ર॒તે । તા નો॑ દેવી-સ્સુહવા॒-શ્શર્મ॑ યચ્છત ॥ ઉ॒ત ગ્ના વિ॑યન્તુ દે॒વપ॑ત્નીઃ । ઇ॒ન્દ્રા॒ણ્ય॑ગ્નાય્ય॒શ્વિની॒ રાટ્ । આ રોદ॑સી વરુણા॒ની શૃ॑ણોતુ ।
વિ॒યન્તુ॑ દે॒વીર્ય ઋ॒તુર્જની॑નામ્ ॥ 26 ॥

અ॒ગ્નિર્-હોતા॑ ગૃ॒હપ॑તિ॒-સ્સ રાજા᳚ । વિશ્વા॑ વેદ॒ જનિ॑મા જા॒તવે॑દાઃ । દે॒વાના॑મુ॒ત યો મર્ત્યા॑નામ્ । યજિ॑ષ્ઠ॒-સ્સ પ્રય॑જતામૃ॒તાવા᳚ ॥
વ॒યમુ॑ ત્વા ગૃહપતે॒ જના॑નામ્ । અગ્ને॒ અક॑ર્મ સ॒મિધા॑ બૃ॒હન્ત᳚મ્ । અ॒સ્થૂ॒રિણો॒ ગાર્​હ॑પત્યાનિ સન્તુ । તિ॒ગ્મેન॑ ન॒સ્તેજ॑સા॒ સગ્​મ્શિ॑શાધિ ॥ 27 ॥
(જની॑ના - +મ॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 12)
અનુવાકં 13 - પત્નીસં​યાઁજે સોમાહ્વાનમ્
ઉપ॑હૂતગ્​મ્ રથન્ત॒રગ્​મ્ સ॒હ પૃ॑થિ॒વ્યા ।
ઉપ॑ મા રથન્ત॒રગ્​મ્ સ॒હ પૃ॑થિ॒વ્યા હ્વ॑યતામ્ ।
ઉપ॑હૂતં-વાઁમદે॒વ્યગ્​મ્ સ॒હાન્તરિ॑ક્ષેણ ।
ઉપ॑ મા વામદે॒વ્યગ્​મ્ સ॒હાન્તરિ॑ક્ષેણ હ્વયતામ્ । ઉપ॑હૂત-મ્બૃ॒હથ્સ॒હ દિ॒વા । ઉપ॑ મા બૃ॒હથ્સ॒હ દિ॒વા હ્વ॑યતામ્ । ઉપ॑હૂતા-સ્સ॒પ્ત હોત્રાઃ᳚ ।
ઉપ॑ મા સ॒પ્ત હોત્રા᳚ હ્વયન્તામ્ । ઉપ॑હૂતા ધે॒નુ-સ્સ॒હર્​ષ॑ભા । ઉપ॑ મા ધે॒નુ-સ્સ॒હર્​ષ॑ભા હ્વયતામ્ ॥ 28 ॥

ઉપ॑હૂતો ભ॒ક્ષ-સ્સખા᳚ । ઉપ॑ મા ભ॒ક્ષ-સ્સખા᳚ હ્વયતામ્ । ઉપ॑હૂ॒તાઁ(4) હો । ઇડોપ॑હૂતા । ઉપ॑હૂ॒તેડા᳚ । ઉપો॑ અ॒સ્માગ્​મ્ ઇડા᳚ હ્વયતામ્ । ઇડોપ॑હૂતા । ઉપ॑હૂ॒તેડા᳚ । મા॒ન॒વી ઘૃ॒તપ॑દી મૈત્રાવરુ॒ણી ।
બ્રહ્મ॑ દે॒વકૃ॑ત॒મુપ॑હૂતમ્ ॥ 29 ॥

દૈવ્યા॑ અદ્ધ્વ॒ર્યવ॒ ઉપ॑હૂતાઃ । ઉપ॑હૂતા મનુ॒ષ્યાઃ᳚ । ય ઇ॒મં-યઁ॒જ્ઞમવાન્॑ । યે ય॒જ્ઞપ॑ત્નીં॒-વઁર્ધાન્॑ । ઉપ॑હૂતે॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી । પૂ॒ર્વ॒જે ઋ॒તાવ॑રી । દે॒વી દે॒વપુ॑ત્રે । ઉપ॑હૂતે॒યં-યઁજ॑માના । ઇ॒ન્દ્રા॒ણીવા॑વિધ॒વા । અદિ॑તિરિવ સુપુ॒ત્રા । ઉત્ત॑રસ્યા-ન્દેવય॒જ્યાયા॒-મુપ॑હૂતા ।
ભૂય॑સિ હવિ॒ષ્કર॑ણ॒ ઉપ॑હૂતા । દિ॒વ્યે ધામ॒ન્નુપ॑હૂતા । ઇ॒દ-મ્મે॑ દે॒વા હ॒વિ-ર્જુ॑ષન્તા॒મિતિ॒ તસ્મિ॒-ન્નુપ॑હૂતા । વિશ્વ॑મસ્યાઃ પ્રિ॒યમુપ॑હૂતમ્ ।
વિશ્વ॑સ્ય પ્રિ॒યસ્યોપ॑હૂત॒સ્યોપ॑હૂતા ॥ 30 ॥
(સ॒હર્​ષ॑ભા હ્વયતા॒ - મુપ॑હૂતગ્​મ્ - સુપુ॒ત્રા ષટ્ચ॑) (અ. 13)

(સ॒ત્યં - પ્રવો - ઽગ્ને॑ મ॒હા - ન॒ગ્નિર્-હોતા॑ - સ॒મિધો॒ - ઽગ્નિ-ર્વૃ॒ત્રાણ્ય॒ - ગ્નિ-ર્મૂ॒ર્ધો - પ॑હૂતં - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ - રિ॒દ-ન્દ્યા॑વાપૃથિવી॒ -તચ્છં॒​યોઁ- રા પ્યા॑ય॒સ્વો - પ॑હૂત॒-ન્ત્રયો॑દશ)

(સ॒ત્યં - ઁવ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ - વૃ॒ષ્ટિદ્યા॑વા ત્રિ॒ગ્​મ્॒શત્)

(સ॒ત્ય-મુપ॑હૂતા)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે તૃતીયાષ્ટકે પઞ્ચમ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥




Browse Related Categories: