View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |

2.7 - સવા એકાહવિશેષાઃ - કૃષ્ણ યજુર્વેદ તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણ પાઠઃ - ત્રિવૃત્ સ્તોમઃ

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે સપ્તમઃ પ્રપાઠકઃ - સવા એકાહવિશેષાઃ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

2.7.1 અનુવાકં - બૃહસ્પતિસવઃ

ત્રિ॒વૃ-થ્સ્તોમો॑ ભવતિ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સં-વૈઁ ત્રિ॒વૃત્ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સમે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ અ॒ગ્નિ॒ષ્ટો॒મ-સ્સોમો॑ ભવતિ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સં-વાઁ અ॑ગ્નિષ્ટો॒મઃ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સમે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ ર॒થ॒તંર॒ગ્​મ્ સામ॑ ભવતિ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સં-વૈઁ ર॑થન્ત॒રમ્ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સમે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ પ॒રિ॒સ્ર॒જી હોતા॑ ભવતિ ॥ 1 ॥

અ॒રુ॒ણો મિ॑ર્મિ॒રસ્ત્રિશુ॑ક્રઃ । એ॒ત-દ્વૈ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સસ્ય॑ રૂ॒પમ્ । રૂ॒પેણૈ॒વ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સમવ॑રુન્ધે ॥ બૃહ॒સ્પતિ॑-રકામયત દે॒વાના᳚-મ્પુરો॒ધા-ઙ્ગ॑ચ્છેય॒મિતિ॑ । સ એ॒ત-મ્બૃ॑હસ્પતિસ॒વમ॑પશ્યત્ । તમા-ઽહ॑રત્ । તેના॑યજત । તતો॒ વૈ સ દે॒વાના᳚-મ્પુરો॒ધા-મ॑ગચ્છત્ । યઃ પુ॑રો॒ધાકા॑મ॒-સ્સ્યાત્ । સ બૃ॑હસ્પતિસ॒વેન॑ યજેત ॥ 2 ॥

પુ॒રો॒ધામે॒વ ગ॑ચ્છતિ ॥ તસ્ય॑ પ્રાતસ્સવ॒ને સ॒ન્નેષુ॑ નારાશ॒ગ્​મ્॒સેષુ॑ । એકા॑દશ॒ દક્ષિ॑ણા નીયન્તે । એકા॑દશ॒ માદ્ધ્ય॑દિન્ને॒ સવ॑ને સ॒ન્નેષુ॑ નારાશ॒ગ્​મ્॒સેષુ॑ । એકા॑દશ તૃતીયસવ॒ને સ॒ન્નેષુ॑ નારાશ॒ગ્​મ્॒સેષુ॑ । ત્રય॑સ્ત્રિગ્​મ્શ॒-થ્સમ્પ॑દ્યન્તે । ત્રય॑સ્ત્રિગ્​મ્શ॒-દ્વૈ દે॒વતાઃ᳚ । દે॒વતા॑ એ॒વાવ॑રુન્ધે ॥ અશ્વ॑શ્ચતુસ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શઃ । પ્રા॒જા॒પ॒ત્યો વા અશ્વઃ॑ ॥ 3 ॥

પ્ર॒જાપ॑તિ-શ્ચતુસ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શો દે॒વતા॑નામ્ । યાવ॑તીરે॒વ દે॒વતાઃ᳚ । તા એ॒વાવ॑રુન્ધે ॥ કૃ॒ષ્ણા॒જિ॒ને॑ ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ । બ્રહ્મ॑ણો॒ વા એ॒ત-દ્રૂ॒પમ્ । ય-ત્કૃ॑ષ્ણાજિ॒નમ્ । બ્ર॒હ્મ॒વ॒ર્ચ॒સેનૈ॒વૈન॒ગ્​મ્॒ સમ॑ર્ધયતિ ॥ આજ્યે॑ના॒ભિષિ॑ઞ્ચતિ । તેજો॒ વા આજ્ય᳚મ્ । તેજ॑ એ॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ॥ 4 ॥
(હોતા॑ ભવતિ - યજેત॒ - વા અશ્વો॑ - દધાતિ) (અ. 1)

2.7.2 અનુવાકં - વૈશ્યસવઃ
યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑તિ । અ॒ગ્નિમુ॑ખા॒ હ્યૃદ્ધિઃ॑ ॥ અથ॒ ય-ત્પૌ॒ષ્ણઃ । પુષ્ટિ॒ર્વૈ પૂ॒ષા । પુષ્ટિ॒-ર્વૈશ્ય॑સ્ય । પુષ્ટિ॑મે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ પ્ર॒સ॒વાય॑ સાવિ॒ત્રઃ ॥ અથ॒ ય-ત્ત્વા॒ષ્ટ્રઃ । ત્વષ્ટા॒ હિ રૂ॒પાણિ॑ વિક॒રોતિ॑ ॥ નિ॒ર્વ॒રુ॒ણ॒ત્વાય॑ વારુ॒ણઃ ॥ 5 ॥

અથો॒ ય એ॒વ કશ્ચ॒ સન્​થ્સૂ॒યતે᳚ । સ હિ વા॑રુ॒ણઃ ॥ અથ॒ ય-દ્વૈ᳚શ્વદે॒વઃ । વૈ॒શ્વ॒દે॒વો હિ વૈશ્યઃ॑ ॥ અથ॒ ય-ન્મા॑રુ॒તઃ । મા॒રુ॒તો હિ વૈશ્યઃ॑ ॥ સ॒પ્તૈતાનિ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ ભવન્તિ । સ॒પ્તગ॑ણા॒ વૈ મ॒રુતઃ॑ ॥ પૃશ્નિઃ॑ પષ્ઠૌ॒હી મા॑રુ॒ત્યાલ॑ભ્યતે । વિડ્વૈ મ॒રુતઃ॑ ॥ વિશ॑ એ॒વૈત-ન્મ॑દ્ધ્ય॒તો॑-ઽભિષિ॑ચ્યતે । તસ્મા॒-દ્વા એ॒ષ વિ॒શઃ પ્રિ॒યઃ । વિ॒શો હિ મ॑દ્ધ્ય॒તો॑-ઽભિષિ॒ચ્યતે᳚ ॥ ઋ॒ષ॒ભ॒ચ॒ર્મે-ઽદ્ધ્ય॒ભિષિ॑ઞ્ચતિ । સ હિ પ્ર॑જનયિ॒તા ॥ દ॒દ્ધ્ના-ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ । ઊર્ગ્વા અ॒ન્નાદ્ય॒-ન્દધિ॑ । ઊ॒ર્જૈવૈન॑-મ॒ન્નાદ્યે॑ન॒ સમ॑ર્ધયતિ ॥ 6 ॥
(વા॒રુ॒ણો - વિડ્વૈ મ॒રુતો॒-ઽષ્ટૌ ચ॑) (અ. 2)

અનુવાકં 3 - બ્રાહ્મણસવઃ
યદા᳚ગ્ને॒યો ભવ॑તિ । આ॒ગ્ને॒યો વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણઃ ॥ અથ॒ ય-થ્સૌ॒મ્યઃ । સૌ॒મ્યો હિ બ્રા᳚હ્મ॒ણઃ ॥ પ્ર॒સ॒વાયૈ॒વ સા॑વિ॒ત્રઃ ॥ અથ॒ ય-દ્બા॑ર્​હસ્પ॒ત્યઃ । એ॒તદ્વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણસ્ય॑ વાક્પ॒તીય᳚મ્ ॥ અથ॒ યદ॑ગ્નીષો॒મીયઃ॑ । આ॒ગ્ને॒યો વૈ બ્રા᳚હ્મ॒ણઃ । તૌ ય॒દા સ॒ગઞ્ચ્છે॑તે ॥ 7 ॥

અથ॑ વી॒ર્યા॑વત્તરો ભવતિ ॥ અથ॒ ય-થ્સા॑રસ્વ॒તઃ । એ॒તદ્ધિ પ્ર॒ત્યક્ષ॑-મ્બ્રાહ્મ॒ણસ્ય॑ વાક્પ॒તીય᳚મ્ ॥ નિ॒ર્વ॒રુ॒ણ॒ત્વાયૈ॒વ વા॑રુ॒ણઃ । અથો॒ ય એ॒વ કશ્ચ॒ સન્​થ્સૂ॒યતે᳚ । સ હિ વા॑રુ॒ણઃ ॥ અથ॒ ય-દ્દ્યા॑વાપૃથિ॒વ્યઃ॑ । ઇન્દ્રો॑ વૃ॒ત્રાય॒ વજ્ર॒મુદ॑યચ્છત્ । ત-ન્દ્યાવા॑પૃથિ॒વી નાન્વ॑મન્યેતામ્ । તમે॒તેનૈ॒વ ભા॑ગ॒ધેયે॒ના-ન્વ॑મન્યેતામ્ ॥ 8 ॥

વજ્ર॑સ્ય॒ વા એ॒ષો॑-ઽનુમા॒નાય॑ । અનુ॑મતવજ્ર-સ્સૂયાતા॒ ઇતિ॑ ॥ અ॒ષ્ટાવે॒તાનિ॑ હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ ભવન્તિ । અ॒ષ્ટાક્ષ॑રા ગાય॒ત્રી । ગા॒ય॒ત્રી બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સમ્ । ગા॒ય॒ત્રિ॒યૈવ બ્ર॑હ્મવર્ચ॒સમવ॑રુન્ધે ॥ હિર॑ણ્યેન ઘૃ॒તમુ-ત્પુ॑નાતિ । તેજ॑સ એ॒વ રુ॒ચે ॥ કૃ॒ષ્ણા॒જિ॒ને॑-ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ । બ્રહ્મ॑ણો॒ વા એ॒તદૃ॑ખ્સા॒મયો॑ રૂ॒પમ્ । ય-ત્કૃ॑ષ્ણાજિ॒નમ્ । બ્રહ્મ॑ન્ને॒વૈન॑-મૃખ્સા॒મયો॒-રદ્ધ્ય॒ભિષિ॑ઞ્ચતિ ॥ ઘૃ॒તેના॒-ભિષિ॑ઞ્ચતિ । તથા॑ વી॒ર્યા॑વત્તરો ભવતિ ॥ 9 ॥
(સ॒ગઞ્ચ્છે॑તે - ભાગ॒ધેયે॒નાન્વ॑મન્યેતાગ્​મ્ - રૂ॒પ-ઞ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - સોમસવઃ
ન વૈ સોમે॑ન॒ સોમ॑સ્ય સ॒વો᳚-ઽસ્તિ । હ॒તો હ્યે॑ષઃ । અ॒ભિષુ॑તો॒ હ્યે॑ષઃ । ન હિ હ॒ત-સ્સૂ॒યતે᳚ । સૌ॒મીગ્​મ્ સૂ॒તવ॑શા॒માલ॑ભતે । સોમો॒ વૈ રે॑તો॒ધાઃ । રેત॑ એ॒વ ત-દ્દ॑ધાતિ ॥ સૌ॒મ્યર્ચા ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ । રે॒તો॒ધા હ્ય॑ષા । રેત॒-સ્સોમઃ॑ । રેત॑ એ॒વાસ્મિ॑-ન્દધાતિ ॥ ય-ત્કિઞ્ચ રાજ॒સૂય॑મૃ॒તે સોમ᳚મ્ । ત-થ્સર્વ॑-મ્ભવતિ ॥ અષા॑ઢં-યુઁ॒થ્સુ પૃત॑નાસુ॒ પપ્રિ᳚મ્ । સુ॒વ॒ર॒.ષામ॒ફ્સ્વાં-વૃઁ॒જન॑સ્ય ગો॒પામ્ । ભ॒રે॒ષુ॒જાગ્​મ્ સુ॑ક્ષિ॒તિગ્​મ્ સુ॒શ્રવ॑સમ્ । જય॑ન્ત॒-ન્ત્વામનુ॑ મદેમ સોમ ॥ 10 ॥
(રેત॒-સ્સોમ॑-સ્સ॒પ્ત ચ॑ ) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - પૃથિસવઃ
યો વૈ સોમે॑ન સૂ॒યતે᳚ । સ દે॑વસ॒વઃ । યઃ પ॒શુના॑ સૂ॒યતે᳚ । સ દે॑વસ॒વઃ । ય ઇષ્ટ્યા॑ સૂ॒યતે᳚ । સ મ॑નુષ્યસ॒વઃ । એ॒તં-વૈઁ પૃથ॑યે દે॒વાઃ પ્રાય॑ચ્છન્ન્ । તતો॒ વૈ સો-ઽપ્યા॑ર॒ણ્યાના᳚-મ્પશૂ॒નામ॑સૂયત । યાવ॑તીઃ॒ કિય॑તીશ્ચ પ્ર॒જા વાચં॒-વઁદ॑ન્તિ । તાસા॒ગ્​મ્॒ સર્વા॑સાગ્​મ્ સૂયતે ॥ 11 ॥

ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ ના॒રા॒શ॒ગ્ગ્॒સ્યર્ચા ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ । મ॒નુ॒ષ્યા॑ વૈ નરા॒શગ્​મ્સઃ॑ । નિ॒હ્નુત્ય॒ વાવૈતત્ । અથા॒ભિષિ॑ઞ્ચતિ ॥ ય-ત્કિઞ્ચ॑ રાજ॒સૂય॑-મનુત્તરવે॒દીક᳚મ્ । ત-થ્સર્વ॑-મ્ભવતિ ॥ યે મે॑ પઞ્ચા॒શત॑-ન્દ॒દુઃ । અશ્વા॑નાગ્​મ્ સ॒ધસ્તુ॑તિઃ । દ્યુ॒મદ॑ગ્ને॒ મહિ॒ શ્રવઃ॑ । બૃ॒હ-ત્કૃ॑ધિ મ॒ઘોના᳚મ્ । નૃ॒વદ॑મૃત નૃ॒ણામ્ ॥ 12 ॥
(સૂ॒ય॒તે॒ - સ॒ધસ્તુ॑તિ॒સ્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - ગોસવઃ
એ॒ષ ગો॑સ॒વઃ । ષ॒ટ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શ ઉ॒ક્થ્યો॑ બૃ॒હ-થ્સા॑મા । પવ॑માને કણ્વરથન્ત॒ર-મ્ભ॑વતિ ॥ યો વૈ વા॑જ॒પેયઃ॑ । સ સ॑મ્રાટ્થ્સ॒વઃ । યો રા॑જ॒સૂયઃ॑ । સ વ॑રુણસ॒વઃ । પ્ર॒જાપ॑તિ॒-સ્સ્વારા᳚જ્ય-મ્પરમે॒ષ્ઠી । સ્વારા᳚જ્ય॒-ઙ્ગૌરે॒વ ॥ ગૌરિ॑વ ભવતિ ॥ 13 ॥

ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ ઉ॒ભે બૃ॑હ-દ્રથન્ત॒રે ભ॑વતઃ । તદ્ધિ સ્વારા᳚જ્યમ્ ॥ અ॒યુત॒-ન્દક્ષિ॑ણાઃ । તદ્ધિ સ્વારા᳚જ્યમ્ ॥ પ્ર॒તિ॒ધુષા॒ ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ । તદ્ધિ સ્વારા᳚જ્યમ્ ॥ અનુ॑દ્ધતે॒ વેદ્યૈ॑ દક્ષિણ॒ત આ॑હવ॒નીય॑સ્ય બૃહ॒ત-સ્સ્તો॒ત્ર-મ્પ્રત્ય॒ભિષિ॑ઞ્ચતિ । ઇ॒યં-વાઁવ ર॑થન્ત॒રમ્ ॥ 14 ॥

અ॒સૌ બૃ॒હત્ । અ॒નયો॑રે॒વૈન॒-મન॑ન્તર્​હિત-મ॒ભિષિ॑ઞ્ચતિ ॥ પ॒શુ॒સ્તો॒મો વા એ॒ષઃ । તેન॑ ગોસ॒વઃ । ષ॒ટ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શ-સ્સર્વઃ॑ ॥ રે॒વજ્જા॒ત-સ્સહ॑સા વૃ॒દ્ધઃ । ક્ષ॒ત્રાણા᳚-ઙ્ક્ષત્ર॒ભૃત્ત॑મો વયો॒ધાઃ । મ॒હા-ન્મ॑હિ॒ત્વે ત॑સ્તભા॒નઃ । ક્ષ॒ત્રે રા॒ષ્ટ્રે ચ॑ જાગૃહિ । પ્ર॒જાપ॑તેસ્ત્વા પરમે॒ષ્ઠિન॒-સ્સ્વારા᳚જ્યેના॒ભિષિ॑ઞ્ચા॒-મીત્યા॑હ ॥ સ્વારા᳚જ્ય-મે॒વૈન॑-ઙ્ગમયતિ ॥ 15 ॥
(ઇ॒વ॒ ભ॒વ॒તિ॒ - ર॒થ॒ન્ત॒ર - મા॒હૈક॑-ઞ્ચ) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - ઓદનસવમન્ત્રાઃ
સિ॒ગ્​મ્॒હે વ્યા॒ઘ્ર ઉ॒ત યા પૃદા॑કૌ । ત્વિષિ॑ર॒ગ્નૌ બ્રા᳚હ્મ॒ણે સૂર્યે॒ યા । ઇન્દ્રં॒-યાઁ દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સં​વિઁદા॒ના ॥ યા રા॑જ॒ન્યે॑ દુન્દુ॒ભાવાય॑તાયામ્ । અશ્વ॑સ્ય॒ ક્રન્દ્યે॒ પુરુ॑ષસ્ય મા॒યૌ । ઇન્દ્રં॒-યાઁ દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સં​વિઁદા॒ના ॥ યા હ॒સ્તિનિ॑ દ્વી॒પિનિ॒ યા હિર॑ણ્યે । ત્વિષિ॒-રશ્વે॑ષુ॒ પુરુ॑ષેષુ॒ ગોષુ॑ ॥ 16 ॥

ઇન્દ્રં॒-યાઁ દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સં​વિઁદા॒ના ॥ રથે॑ અ॒ક્ષેષુ॑ વૃષ॒ભસ્ય॒ વાજે᳚ । વાતે॑ પ॒ર્જન્યે॒ વરુ॑ણસ્ય॒ શુષ્મે᳚ । ઇન્દ્રં॒-યાઁ દે॒વી સુ॒ભગા॑ જ॒જાન॑ । સા ન॒ આગ॒ન્ વર્ચ॑સા સં​વિઁદા॒ના ॥ રાડ॑સિ વિ॒રાડ॑સિ । સ॒મ્રાડ॑સિ સ્વ॒રાડ॑સિ ॥ ઇન્દ્રા॑ય ત્વા॒ તેજ॑સ્વતે॒ તેજ॑સ્વન્તગ્ગ્​ શ્રીણામિ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વૌજ॑સ્વત॒ ઓજ॑સવન્તગ્ગ્​ શ્રીણામિ ॥ 17 ॥

ઇન્દ્રા॑ય ત્વા॒ પય॑સ્વતે॒ પય॑સ્વન્તગ્ગ્​ શ્રીણામિ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વા-ઽઽયુ॑ષ્મત॒ આયુ॑ષ્મન્તગ્ગ્​ શ્રીણામિ ॥ તેજો॑-ઽસિ । ત-ત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ । તેજ॑સ્વદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । તેજ॑સ્વ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । તેજ॑સ્વાન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । તેજ॑સા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા ॥ ઓજો॑-ઽસિ । ત-ત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ ॥ 18 ॥

ઓજ॑સ્વદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । ઓજ॑સ્વ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । ઓજ॑સ્વાન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । ઓજ॑સા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા ॥ પયો॑-ઽસિ । તત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ । પય॑સ્વદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । પય॑સ્વ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । પય॑સ્વાન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । પય॑સા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા ॥ 19 ॥

આયુ॑રસિ । ત-ત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ । આયુ॑ષ્મદસ્તુ મે॒ મુખ᳚મ્ । આયુ॑ષ્મ॒ચ્છિરો॑ અસ્તુ મે । આયુ॑ષ્માન્. વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । આયુ॑ષા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ મા ॥ ઇ॒મમ॑ગ્ન॒ આયુ॑ષે॒ વર્ચ॑સે કૃધિ । પ્રિ॒યગ્​મ્ રેતો॑ વરુણ સોમ રાજન્ન્ । મા॒તેવા᳚સ્મા અદિતે॒ શર્મ॑ યચ્છ । વિશ્વે॑ દેવા॒ જર॑દષ્ટિ॒ર્યથા ઽસ॑ત્ ॥ 20 ॥

આયુ॑રસિ વિ॒શ્વાયુ॑રસિ । સ॒ર્વાયુ॑રસિ॒ સર્વ॒માયુ॑રસિ ॥ યતો॒ વાતો॒ મનો॑ જવાઃ । યતઃ॒, ક્ષર॑ન્તિ॒ સિન્ધ॑વઃ । તાસા᳚-ન્ત્વા॒ સર્વા॑સાગ્​મ્ રુ॒ચા । અ॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ॒ વર્ચ॑સા ॥ સ॒મુ॒દ્ર ઇ॑વાસિ ગ॒હ્મના᳚ । સોમ॑ ઇવા॒સ્યદા᳚ભ્યઃ । અ॒ગ્નિરિ॑વ વિ॒શ્વતઃ॑ પ્ર॒ત્યમ્ । સૂર્ય॑ ઇવ॒ જ્યોતિ॑ષા વિ॒ભૂઃ ॥ 21 ॥

અ॒પાં-યોઁ દ્રવ॑ણે॒ રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । તેજ॑સે બ્રહ્મવર્ચ॒સાય॑ ગૃહ્ણામિ । અ॒પાં-યઁ ઊ॒ર્મૌ રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । ઓજ॑સે વી॒ર્યા॑ય ગૃહ્ણામિ । અ॒પાં-યોઁ મ॑દ્ધ્ય॒તો રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । પુષ્ટ્યૈ᳚ પ્ર॒જન॑નાય ગૃહ્ણામિ । અ॒પાં-યોઁ ય॒જ્ઞિયો॒ રસઃ॑ । તમ॒હમ॒સ્મા આ॑મુષ્યાય॒ણાય॑ । આયુ॑ષે દીર્ઘાયુ॒ત્વાય॑ ગૃહ્ણામિ ॥ 22 ॥
(ગોષ્ - વોજ॑સ્વન્તગ્ગ્​ શ્રીણા॒ - મ્યોજો॑-ઽસિ॒ તત્તે॒ પ્રય॑ચ્છામિ॒ - પય॑સા॒ સમ્પિ॑પૃગ્ધિ॒ મા-સ॑-દ્- વિ॒ભૂ--ર્ ય॒જ્ઞિયો॒ રસો॒ દ્વે ચ॑) (અ. 7)

અનુવાકં 8 - ઓદનસવગતા સ્થારોહણમન્ત્રાઃ
અ॒ભિપ્રેહિ॑ વી॒રય॑સ્વ । ઉ॒ગ્રશ્ચેત્તા॑ સપત્ન॒હા ॥ આતિ॑ષ્ઠ મિત્ર॒વર્ધ॑નઃ । તુભ્ય॑-ન્દે॒વા અધિ॑બ્રવન્ન્ ॥ અ॒ઙ્કૌન્ય॒ઙ્કા વ॒ભિતો॒ રથં॒-યૌઁ ધ્વા॒ન્તં-વાઁ॑તા॒ગ્રમનુ॑ સ॒ચંર॑ન્તૌ દૂ॒રે હે॑તિરિન્દ્રિ॒યાવા᳚-ન્પત॒ત્રી તે નો॒-ઽગ્નયઃ॒ પપ્ર॑યઃ પારયન્તુ ॥ શમે અસ્ ઇતે-ન્નો. ॥ આ॒તિષ્ઠ॑ન્ત॒-મ્પરિ॒ વિશ્વે॑ અભૂષન્ન્ । શ્રિયં॒-વઁસા॑નશ્ચરતિ॒ સ્વરો॑ચાઃ । મ॒હત્-તદ॒સ્યાસુ॑રસ્ય॒ નામ॑ । આ વિ॒શ્વરૂ॑પો અ॒મૃતા॑નિ તસ્થૌ ॥ અનુ॒ ત્વેન્દ્રો॑ મદ॒ત્વનુ॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ ॥ 23 ॥

અનુ॒ સોમો॒ અન્વ॒ગ્નિરા॑વીત્ । અનુ॑ ત્વા॒ વિશ્વે॑ દે॒વા અ॑વન્તુ । અનુ॑ સ॒પ્ત રાજા॑નો॒ ય ઉ॒તાભિષિ॑ક્તાઃ ॥ અનુ॑ ત્વા મિ॒ત્રાવરુ॑ણાવિ॒હાવ॑તમ્ । અનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી વિ॒શ્વશ॑ભૂમ્ । સૂર્યો॒ અહો॑ભિ॒રનુ॑ ત્વા-ઽવતુ । ચ॒ન્દ્રમા॒ નક્ષ॑ત્રૈ॒રનુ॑ ત્વા-ઽવતુ ॥ દ્યૌશ્ચ॑ ત્વા પૃથિ॒વી ચ॒ પ્રચે॑તસા । શુ॒ક્રો બૃ॒હ-દ્દક્ષિ॑ણા ત્વા પિપર્તુ । અનુ॑ સ્વ॒ધા ચિ॑કિતા॒ગ્​મ્॒ સોમો॑ અ॒ગ્નિઃ । આ-ઽય-મ્પૃ॑ણક્તુ॒ રજ॑સી ઉ॒પસ્થ᳚મ્ ॥ 24 ॥
(બૃહ॒સ્પતિઃ॒ - સોમો॑ અ॒ગ્નિરેક॑-ઞ્ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - ઓદનસવઃ
પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ્ર॒જા અ॑સૃજત । તા અ॑સ્મા-થ્સૃ॒ષ્ટાઃ પરા॑ચીરાયન્ન્ । સ એ॒ત-મ્પ્ર॒જાપ॑તિરોદ॒ન-મ॑પશ્યત્ । સો-ઽન્ન॑-મ્ભૂ॒તો॑-ઽતિષ્ઠત્ । તા અ॒ન્યત્રા॒ન્નાદ્ય॒મવિ॑ત્ત્વા । પ્ર॒જાપ॑તિ-મ્પ્ર॒જા ઉ॒પાવ॑ર્તન્ત । અન્ન॑મે॒વૈન॑-મ્ભૂ॒ત-મ્પશ્ય॑ન્તીઃ પ્ર॒જા ઉ॒પાવ॑ર્તન્તે । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ સર્વા॒ણ્યન્ના॑નિ ભવન્તિ ॥ 25 ॥

સર્વે॒ પુરુ॑ષાઃ । સર્વા᳚ણ્યે॒વાન્ના॒ન્યવ॑રુન્ધે । સર્વા॒-ન્પુરુ॑ષાન્ ॥ રાડ॑સિ વિ॒રાડ॒સીત્યા॑હ । સ્વારા᳚જ્યમે॒વૈન॑-ઙ્ગમયતિ ॥ યદ્ધિર॑ણ્ય॒-ન્દદા॑તિ । તેજ॒સ્તેનાવ॑રુન્ધે । યત્તિ॑સૃધ॒ન્વમ્ । વી॒ર્ય॑-ન્તેન॑ । યદષ્ટ્રા᳚મ્ ॥ 26 ॥

પુષ્ટિ॒-ન્તેન॑ । યત્-ક॑મ॒ણ્ડલુ᳚મ્ । આયુ॒ષ્ટેન॑ ॥ યદ્ધિર॑ણ્યમાબ॒દ્ધ્નાતિ॑ । જ્યોતિ॒ર્વૈ હિર॑ણ્યમ્ । જ્યોતિ॑રે॒વાસ્મિ॑ન્-દધાતિ । અથો॒ તેજો॒ વૈ હિર॑ણ્યમ્ । તેજ॑ એ॒વાત્મ-ન્ધ॑ત્તે ॥ યદો॑દ॒ન-મ્પ્રા॒શ્નાતિ॑ । એ॒તદે॒વ સર્વ॑મવ॒રુદ્ધ્ય॑ ॥ 27 ॥

તદ॑સ્મિ-ન્નેક॒ધા-ઽધા᳚ત્ ॥ રો॒હિ॒ણ્યા-ઙ્કા॒ર્યઃ॑ । યદ્બ્રા᳚હ્મ॒ણ એ॒વ રો॑હિ॒ણી । તસ્મા॑દે॒વ । અથો॒ વર્​ષ્મૈ॒વૈનગ્​મ્॑ સમા॒નાના᳚-ઙ્કરોતિ ॥ ઉ॒દ્ય॒તા સૂર્યે॑ણ કા॒ર્યઃ॑ । ઉ॒દ્યન્તં॒-વાઁ એ॒તગ્​મ્ સર્વાઃ᳚ પ્ર॒જાઃ પ્રતિ॑નન્દન્તિ ॥ દિ॒દૃ॒ક્ષેણ્યો॑ દર્​શ॒નીયો॑ ભવતિ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ બ્ર॒હ્મ॒વા॒દિનો॑ વદન્તિ ॥ 28 ॥

અ॒વેત્યો॑-ઽવભૃ॒થા(3) ના(3) ઇતિ॑ । ય-દ્દ॑ર્ભપુઞ્જી॒લૈઃ પ॒વય॑તિ । ત-થ્સ્વિ॑દે॒વાવૈ॑તિ । તન્નાવૈ॑તિ ॥ ત્રિ॒ભિઃ પ॑વયતિ । ત્રય॑ ઇ॒મે લો॒કાઃ । એ॒ભિરે॒વૈનં॑-લોઁ॒કૈઃ પ॑વયતિ । અથો॑ અ॒પાં-વાઁ એ॒ત-ત્તેજો॒ વર્ચઃ॑ । ય-દ્દ॒ર્ભાઃ । ય-દ્દ॑ર્ભપુઞ્જી॒લૈઃ પ॒વય॑તિ । અ॒પામે॒વૈન॒-ન્તેજ॑સા॒ વર્ચ॑સા॒-ઽભિષિ॑ઞ્ચતિ ॥ 29 ॥
(ભ॒વ॒ - ન્ત્યષ્ટ્રા॑ - મવ॒રુદ્ધ્ય॑ - વદન્તિ - દ॒ર્ભા ય-દ્દ॑ર્ભપુઞ્જી॒લૈઃ પ॒વય॒ત્યેક॑-ઞ્ચ ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - પઞ્ચશારદીયવિધિઃ
પ્ર॒જાપ॑તિરકામયત બ॒હોર્ભૂયા᳚ન્-થ્સ્યા॒મિતિ॑ । સ એ॒ત-મ્પ॑ઞ્ચશાર॒દીય॑-મપશ્યત્ । તમા-ઽહ॑રત્ । તેના॑યજત । તતો॒ વૈ સ બ॒હોર્ભૂયા॑-નભવત્ । યઃ કા॒મયે॑ત બ॒હોર્ભૂયા᳚ન્-થ્સ્યા॒મિતિ॑ । સ પ॑ઞ્ચશાર॒દીયે॑ન યજેત । બ॒હોરે॒વ ભૂયા᳚-ન્ભવતિ ॥ મ॒રુ॒-થ્સ્તો॒મો વા એ॒ષઃ । મ॒રુતો॒ હિ દે॒વાના॒-મ્ભૂયિ॑ષ્ઠાઃ ॥ 30 ॥

બ॒હુર્ભ॑વતિ । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ પ॒ઞ્ચ॒શા॒ર॒દીયો॑ ભવતિ । પઞ્ચ॒ વા ઋ॒તવ॑-સ્સં​વઁથ્સ॒રઃ । ઋ॒તુષ્વે॒વ સં॑​વઁથ્સ॒રે પ્રતિ॑તિષ્ઠતિ । અથો॒ પઞ્ચા᳚ક્ષરા પ॒ઙ્ક્તિઃ । પાઙ્ક્તો॑ ય॒જ્ઞઃ । ય॒જ્ઞમે॒વાવ॑રુન્ધે ॥ સ॒પ્ત॒દ॒શગ્ગ્​ સ્તોમા॒ નાતિ॑યન્તિ । સ॒પ્ત॒દ॒શઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । પ્ર॒જાપ॑તે॒રાપ્ત્યૈ᳚ ॥ 31 ॥
(ભૂયિ॑ષ્ઠા - યન્તિ॒ દ્વે ચ॑) (અ. 10)

અનુવાકં 11 - પઞ્ચશારદીયગતપશુવિધિઃ
અ॒ગસ્યો॑ મ॒રુદ્ભ્ય॑ ઉ॒ક્ષ્ણઃ પ્રૌક્ષ॑ત્ । તાનિન્દ્ર॒ આદ॑ત્ત । ત એ॑નં॒-વઁજ્ર॑મુ॒દ્યત્યા॒ભ્યા॑યન્ત । તાન॒ગસ્ત્ય॑શ્ચૈ॒વેન્દ્ર॑શ્ચ કયાશુ॒ભીયે॑નાશમયતામ્ । તાઞ્છા॒-ન્તાનુપા᳚હ્વયત । ય-ત્ક॑યાશુ॒ભીય॒-મ્ભવ॑તિ॒ શાન્ત્યૈ᳚ ॥ તસ્મા॑દે॒ત ઐ᳚ન્દ્રા મારુ॒તા ઉ॒ક્ષાણ॑-સ્સવ॒નીયા॑ ભવન્તિ । ત્રયઃ॑ પ્રથ॒મે-ઽહ॒ન્નાલ॑ભ્યન્તે । એ॒વ-ન્દ્વિ॒તીયે᳚ । એ॒વ-ન્તૃ॒તીયે᳚ ॥ 32 ॥

એ॒વ-ઞ્ચ॑તુ॒ર્થે । પઞ્ચો᳚ત્ત॒મે-ઽહ॒ન્નાલ॑ભ્યન્તે । વર્​ષિ॑ષ્ઠમિવ॒ હ્યે॑તદહઃ॑ ॥ વર્​ષિ॑ષ્ઠ-સ્સમા॒નાના᳚-મ્ભવતિ । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ સ્વારા᳚જ્યં॒-વાઁ એ॒ષ ય॒જ્ઞઃ । એ॒તેન॒ વા એક॒યાવા॑ કાન્દ॒મ-સ્સ્વારા᳚જ્ય-મગચ્છત્ ॥ સ્વારા᳚જ્ય-ઙ્ગચ્છતિ । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે ॥ 33 ॥

ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ મા॒રુ॒તો વા એ॒ષ સ્તોમઃ॑ । એ॒તેન॒ વૈ મ॒રુતો॑ દે॒વાના॒-મ્ભૂયિ॑ષ્ઠા અભવન્ન્ । ભૂયિ॑ષ્ઠ-સ્સમા॒નાના᳚-મ્ભવતિ । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ પ॒ઞ્ચ॒શા॒ર॒દીયો॒ વા એ॒ષ ય॒જ્ઞઃ । આ પ॑ઞ્ચ॒માત્-પુરુ॑ષા॒દન્ન॑મત્તિ । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ સ॒પ્ત॒દ॒શગ્ગ્​ સ્તોમા॒ નાતિ॑યન્તિ । સ॒પ્ત॒દ॒શઃ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । પ્ર॒જાપ॑તેરે॒વ નૈતિ॑ ॥ 34 ॥
(તૃ॒તીયે॑ - ગચ્છતિ॒ ય એ॒તેન॒ યજ॑તે - ઽત્તિ॒ ય એ॒તેન॒ યજ॑તે॒ ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॒ ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 11)

(અ॒ગસ્ત્ય॒-સ્સ્વારા᳚જ્ય-મ્મારુ॒તઃ પ॑ઞ્ચશાર॒દીયો॒ વા એ॒ષ ય॒જ્ઞ-સ્સ॑પ્તદ॒શં
પ્ર॒જાપ॑તેરે॒વ નૈતિ॑)

અનુવાકં 12 - અગ્નિષ્ટુદ્યાગે ગ્રહાણા-મ્પુરોરુચઃ
અ॒સ્યાજરા॑સો દ॒મા મ॒રિત્રાઃ᳚ । અ॒ર્ચદ્ધૂ॑માસો અ॒ગ્નયઃ॑ પાવ॒કાઃ । શ્વિ॒ચી॒ચય॑-શ્શ્વા॒ત્રાસો॑ ભુર॒ણ્યવઃ॑ । વ॒ન॒ર॒.ષદો॑ વા॒યવો॒ ન સોમાઃ᳚ ॥ યજા॑ નો મિ॒ત્રાવરુ॑ણા । યજા॑ દે॒વાગ્​મ્ ઋ॒ત-મ્બૃ॒હત્ । અગ્ને॒ યક્ષિ॒ સ્વ-ન્દમ᳚મ્ ॥ અશ્વિ॑ના॒ પિબ॑તગ્​મ્ સુ॒તમ્ । દીદ્ય॑ગ્ની શુચિ વ્રતા । ઋ॒તુના॑ યજ્ઞવાહસા ॥ 35 ॥

દ્વે વિરૂ॑પે ચરત॒-સ્સ્વર્થે᳚ । અ॒ન્યા-ઽન્યા॑ વ॒થ્સમુપ॑ધાપયેતે । હરિ॑ર॒ન્યસ્યા॒-મ્ભવ॑તિ સ્વ॒ધાવાન્॑ । શુ॒ક્રો અ॒ન્યસ્યા᳚-ન્દદૃશે સુ॒વર્ચાઃ᳚ ॥ પૂ॒ર્વા॒પ॒ર-ઞ્ચ॑રતો મા॒યયૈ॒તૌ । શિશૂ॒ ક્રીડ॑ન્તૌ॒ પરિ॑યાતો અદ્ધ્વ॒રમ્ । વિશ્વા᳚ન્ય॒ન્યો ભુવ॑ના-ઽભિ॒ચષ્ટે᳚ । ઋ॒તૂન॒ન્યો વિ॒દધ॑જ્જાયતે॒ પુનઃ॑ ॥ ત્રીણિ॑ શ॒તા ત્રીષ॒હસ્રા᳚ણ્ય॒ગ્નિમ્ । ત્રિ॒ગ્​મ્॒શચ્ચ॑ દે॒વા નવ॑ ચાસપર્યન્ન્ ॥ 36 ॥

ઔક્ષ॑ન્-ઘૃ॒તૈરાસ્તૃ॑ણન્-બ॒ર્॒હિર॑સ્મૈ । આદિદ્ધોતા॑ર॒-ન્ન્ય॑ષાદયન્ત ॥ અ॒ગ્નિના॒-ઽગ્નિ-સ્સમિ॑દ્ધ્યતે । ક॒વિ-ર્ગૃ॒હપ॑તિ॒ર્યુવા᳚ । હ॒વ્ય॒વાડ્-જુ॒હ્વા᳚સ્યઃ ॥ અ॒ગ્નિ-ર્દે॒વાના᳚-ઞ્જ॒ઠર᳚મ્ । પૂ॒તદ॑ક્ષઃ ક॒વિક્ર॑તુઃ । દે॒વો દે॒વેભિ॒રાગ॑મત્ ॥ અ॒ગ્નિ॒શ્રિયો॑ મ॒રુતો॑ વિ॒શ્વકૃ॑ષ્ટયઃ । આ ત્વે॒ષમુ॒ગ્રમવ॑ ઈમહે વ॒યમ્ ॥ 37 ॥

તે સ્વા॒નિનો॑ રુ॒દ્રિયા॑ વ॒ર॒.ષનિ॑ર્ણિજઃ । સિ॒ગ્​મ્॒હા ન હે॒ષક્ર॑તવ-સ્સુ॒દાન॑વઃ ॥ યદુ॑ત્ત॒મે મ॑રુતો મદ્ધ્ય॒મે વા᳚ । યદ્વા॑-ઽવ॒મે સુ॑ભગાસો દિ॒વિષ્ઠ । તતો॑ નો રુદ્રા ઉ॒ત વા॒-ઽન્વસ્ય॑ । અગ્ને॑ વિ॒ત્તાદ્ધ॒વિષો॒ યદ્યજા॑મઃ ॥ ઈડે॑ અ॒ગ્નિગ્ગ્​ સ્વવ॑સ॒-ન્નમો॑ભિઃ । ઇ॒હ પ્ર॑સ॒પ્તો વિચ॑યત્કૃ॒ત-ન્નઃ॑ । રથૈ॑રિવ॒ પ્રભ॑રે વાજ॒યદ્ભિઃ॑ । પ્ર॒દ॒ક્ષિ॒ણિ-ન્મ॒રુતા॒ગ્॒ સ્તોમ॑મૃદ્ધ્યામ્ ॥ 38 ॥

શ્રુ॒ધિ શ્રુ॑ત્કર્ણ॒ વહ્નિ॑ભિઃ । દે॒વૈર॑ગ્ને સ॒યાવ॑ભિઃ । આસી॑દન્તુ બ॒ર॒ઃઇષિ॑ । મિ॒ત્રો વરુ॑ણો અર્ય॒મા । પ્રા॒ત॒ર્યાવા॑ણો અદ્ધ્વ॒રમ્ ॥ વિશ્વે॑ષા॒-મદિ॑તિ-ર્ય॒જ્ઞિયા॑નામ્ । વિશ્વ॑ષા॒-મતિ॑થિ॒-ર્માનુ॑ષાણામ્ । અ॒ગ્નિ-ર્દે॒વાના॒મવ॑ આવૃણા॒નઃ । સુ॒મૃ॒ડી॒કો ભ॑વતુ વિ॒શ્વવે॑દાઃ ॥ ત્વે અ॑ગ્ને સુમ॒તિ-મ્ભિક્ષ॑માણાઃ ॥ 39 ॥

દિ॒વિ શ્રવો॑ દધિરે ય॒જ્ઞિયા॑સઃ । નક્તા॑ ચ ચ॒ક્રુરુ॒ષસા॒ વિરૂ॑પે । કૃ॒ષ્ણ-ઞ્ચ॒ વર્ણ॑મરુ॒ણ-ઞ્ચ॒ સન્ધુઃ॑ ॥ ત્વામ॑ગ્ન આદિ॒ત્યાસ॑ આ॒સ્ય᳚મ્ । ત્વા-ઞ્જિ॒હ્વાગ્​મ્ શુચ॑યશ્ચક્રિરે કવે । ત્વાગ્​મ્ રા॑તિ॒ષાચો॑ અદ્ધ્વ॒રેષુ॑ સશ્ચિરે । ત્વે દે॒વા હ॒વિર॑દ॒ન્ત્યાહુ॑તમ્ ॥ નિ ત્વા॑ ય॒જ્ઞસ્ય॒ સાધ॑નમ્ । અગ્ને॒ હોતા॑ર-મૃ॒ત્વિજ᳚મ્ । વ॒નુ॒ષ્વ-દ્દે॑વ ધીમહિ॒ પ્રચે॑તસમ્ । જી॒ર-ન્દૂ॒તમમ॑ર્ત્યમ્ ॥ 40 ॥
(ય॒જ્ઞ॒વા॒હ॒સા॒ - ઽસ॒પ॒ર્ય॒ન્ - વ॒ય - મૃ॑દ્ધ્યાં॒ - ભિક્ષ॑માણાઃ॒ - પ્રચે॑તસ॒મેક॑-ઞ્ચ) (અ. 12)

અનુવાકં 13 - ઇન્દ્રસ્તુદ્યાગે ગ્રહાણા-મ્પુરોરુચઃ
તિષ્ઠા॒ હરી॒ રથ॒ આ યુ॒જ્યમા॑ના યા॒હિ । વા॒યુર્ન નિ॒યુતો॑ નો॒ અચ્છ॑ । પિબા॒સ્યન્ધો॑ અ॒ભિસૃ॑ષ્ટો અ॒સ્મે । ઇન્દ્ર॒ સ્વાહા॑ રરિ॒મા તે॒ મદા॑ય ॥ કસ્ય॒ વૃષા॑ સુ॒તે સચા᳚ । નિ॒યુત્વા᳚ન્ વૃષ॒ભો ર॑ણત્ । વૃ॒ત્ર॒હા સોમ॑પીતયે ॥ ઇન્દ્રં॑-વઁ॒ય-મ્મ॑હાધ॒ને । ઇન્દ્ર॒મર્ભે॑ હવામહે । યુજં॑-વૃઁ॒ત્રેષુ॑ વ॒જ્રિણ᳚મ્ ॥ 41 ॥

દ્વિ॒તાયો વૃ॑ત્ર॒હન્ત॑મઃ । વિ॒દ ઇન્દ્ર॑-શ્શ॒તક્ર॑તુઃ । ઉપ॑ નો॒ હરિ॑ભિ-સ્સુ॒તમ્ ॥ સ સૂર॒ આજ॒નય॒ઞ્જ્યોતિ॒રિન્દ્ર᳚મ્ । અ॒યા ધિ॒યા ત॒રણિ॒રદ્રિ॑બર્​હાઃ । ઋ॒તેન॑ શુ॒ષ્મીનવ॑માનો અ॒ર્કૈઃ । વ્યુ॑સ્રિધો॑ અ॒સ્રો અદ્રિ॑ર્બિભેદ ॥ ઉ॒ત ત્યદા॒શ્વશ્વિ॑યમ્ । યદિ॑ન્દ્ર॒ નાહુ॑ષી॒ષ્વા । અગ્રે॑ વિ॒ક્ષુ પ્રતીદ॑યત્ ॥ 42 ॥

ભરે॒ષ્વિન્દ્રગ્​મ્॑ સુ॒હવગ્​મ્॑ હવામહે । અ॒ગ્​મ્॒હો॒મુચગ્​મ્॑ સુ॒કૃત॒-ન્દૈવ્ય॒ઞ્જન᳚મ્ । અ॒ગ્નિ-મ્મિ॒ત્રં-વઁરુ॑ણગ્​મ્ સા॒તયે॒ ભગ᳚મ્ । દ્યાવા॑પૃથિ॒વી મ॒રુત॑-સ્સ્વ॒સ્તયે᳚ ॥ મ॒હિ ક્ષેત્ર॑-મ્પુ॒રુશ્ચ॒ન્દ્રં-વિઁવિ॒દ્વાન્ । આદિ-થ્સખિ॑ભ્યશ્ચ॒ રથ॒ગ્​મ્॒ સમૈ॑રત્ । ઇન્દ્રો॒ નૃભિ॑રજન॒-દ્દીદ્યા॑ન-સ્સા॒કમ્ । સૂર્ય॑મુ॒ષસ॑-ઙ્ગા॒તુમ॒ગ્નિમ્ ॥ ઉ॒રુ-ન્નો॑ લો॒કમનુ॑નેષિ વિ॒દ્વાન્ । સુવ॑ર્વ॒-જ્જ્યોતિ॒રભ॑યગ્ગ્​ સ્વ॒સ્તિ ॥ 43 ॥

ઋ॒ષ્વા ત॑ ઇન્દ્ર॒ સ્થવિ॑રસ્ય બા॒હૂ । ઉપ॑સ્થેયામ શર॒ણા બૃ॒હન્તા᳚ ॥ આ નો॒ વિશ્વા॑ભિરૂ॒તિભિ॑-સ્સ॒જોષાઃ᳚ । બ્રહ્મ॑ જુષા॒ણો હ॑ર્યશ્વ યાહિ । વરી॑વૃજ॒-થ્સ્થવિ॑રેભિ-સ્સુશિપ્ર । અ॒સ્મે દધ॒-દ્વૃષ॑ણ॒ગ્​મ્॒ શુષ્મ॑મિન્દ્ર ॥ ઇન્દ્રા॑ય॒ ગાવ॑ આ॒શિર᳚મ્ । દુ॒દુ॒હ્રે વ॒જ્રિણે॒ મધુ॑ । ય-થ્સી॑મુપહ્વ॒રે-ઽવિ॒દત્ ॥ તાસ્તે॑ વજ્રિ-ન્ધે॒નવો॑ જોજયુર્નઃ ॥ 44 ॥

ગભ॑સ્તયો નિ॒યુતો॑ વિ॒શ્વવા॑રાઃ । અહ॑રહ॒ર્ભૂય॒ ઇજ્જોગુ॑વાનાઃ । પૂ॒ર્ણા ઇ॑ન્દ્ર ક્ષુ॒મતો॒ ભોજ॑નસ્ય ॥ ઇ॒મા-ન્તે॒ ધિય॒-મ્પ્રભ॑રે મ॒હો મ॒હીમ્ । અ॒સ્ય સ્તો॒ત્રે ધિ॒ષણા॒ યત્ત॑ આન॒જે । તમુ॑થ્સ॒વે ચ॑ પ્રસ॒વે ચ॑ સાસ॒હિમ્ । ઇન્દ્ર॑-ન્દે॒વાસ॒-શ્શવ॑સા મદ॒ન્નનુ॑ ॥ 45 ॥
(વ॒જ્રિણ॑ - મયથ્ - સ્વ॒સ્તિ - જો॑જયુર્નઃ - +સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 13)

અનુવાકં 14 - અપ્તોર્યામાવિધિઃ
પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ॒શૂન॑સૃજત । તે᳚-ઽસ્મા-થ્સૃ॒ષ્ટાઃ પરા᳚ઞ્ચ આયન્ન્ । તાન॑ગ્નિષ્ટો॒મેન॒ નાપ્નો᳚ત્ । તાનુ॒ક્થ્યે॑ન॒ નાપ્નો᳚ત્ । તાન્-થ્ષો॑ડ॒શિના॒ નાપ્નો᳚ત્ । તાન્રાત્રિ॑યા॒ નાપ્નો᳚ત્ । તાન્-થ્સ॒ન્ધિના॒ નાપ્નો᳚ત્ । સો᳚-ઽગ્નિમ॑બ્રવીત્ । ઇ॒માન્મ॑ ઈ॒ફ્સેતિ॑ । તાન॒ગ્નિસ્ત્રિ॒વૃતા॒ સ્તોમે॑ન॒ નાપ્નો᳚ત્ ॥ 46 ॥

સ ઇન્દ્ર॑મબ્રવીત્ । ઇ॒માન્મ॑ ઈ॒ફ્સેતિ॑ । તાનિન્દ્રઃ॑ પઞ્ચદ॒શેન॒ સ્તોમે॑ન॒ નાપ્નો᳚ત્ । સ વિશ્વા᳚-ન્દે॒વા-ન॑બ્રવીત્ । ઇ॒માન્મ॑ ઈફ્સ॒તેતિ॑ । તાન્. વિશ્વે॑ દે॒વા-સ્સ॑પ્તદ॒શેન॒ સ્તોમે॑ન॒ નાપ્નુ॑વન્ન્ । સ વિષ્ણુ॑મબ્રવીત્ । ઇ॒માન્મ॑ ઈ॒ફ્સેતિ॑ । તાન્. વિષ્ણુ॑રેકવિ॒ગ્​મ્॒શેન॒ સ્તોમે॑નાપ્નોત્ । વા॒ર॒વ॒ન્તીયે॑નાવારયત ॥ 47 ॥

ઇ॒દં-વિઁષ્ણુ॒-ર્વિચ॑ક્રમ॒ ઇતિ॒ વ્ય॑ક્રમત ॥ યસ્મા᳚-ત્પ॒શવઃ॒ પ્ર પ્રેવ॒ ભ્રગ્​મ્શે॑રન્ન્ । સ એ॒તેન॑ યજેત ॥ યદાપ્નો᳚ત્ । તદ॒પ્તોર્યામ॑સ્યાપ્તોર્યામ॒ત્વમ્ ॥ એ॒તેન॒ વૈ દે॒વા જૈત્વા॑નિ જિ॒ત્વા । ય-ઙ્કામ॒-મકા॑મયન્ત॒ તમા᳚પ્નુવન્ન્ । ય-ઙ્કામ॑-ઙ્કા॒મય॑તે । તમે॒તેના᳚પ્નોતિ ॥ 48 ॥
(સ્તોમે॑ન॒ નાપ્નો॑ - દવારયત॒ - +નવ॑ ચ) (અ. 14)

અનુવાકં 15 - રાજાભિષેકઃ
વ્યા॒ઘ્રો॑-ઽયમ॒ગ્નૌ ચ॑રતિ॒ પ્રવિ॑ષ્ટઃ । ઋષી॑ણા-મ્પુ॒ત્રો અ॑ભિશસ્તિ॒પા અ॒યમ્ । ન॒મ॒સ્કા॒રેણ॒ નમ॑સા તે જુહોમિ । મા દે॒વાના᳚-મ્મિથુ॒યા ક॑ર્મ ભા॒ગમ્ ॥ સાવી॒ર॒ઃઇ દે॑વ પ્રસ॒વાય॑ પિત્રે । વ॒ર્​ષ્માણ॑મસ્મૈ વરિ॒માણ॑મસ્મૈ । અથા॒સ્મભ્યગ્​મ્॑ સવિત-સ્સ॒ર્વતા॑તા । દિ॒વે દિ॑વ॒ આસુ॑વા॒ ભૂરિ॑પ॒શ્વઃ ॥ ભૂ॒તો ભૂ॒તેષુ॑ ચરતિ॒ પ્રવિ॑ષ્ટઃ । સ ભૂ॒તાના॒-મધિ॑પતિ-ર્બભૂવ ॥ 49 ॥

તસ્ય॑ મૃ॒ત્યૌ ચ॑રતિ રાજ॒સૂય᳚મ્ । સ રાજા॑ રા॒જ્ય-મનુ॑મન્યતામિ॒દમ્ ॥ યેભિ॒-શ્શિલ્પૈઃ᳚ પપ્રથા॒નામદૃગ્​મ્॑હત્ । યેભિ॒દ્ર્યામ॒ભ્યપિગ્​મ્॑શત્-પ્ર॒જાપ॑તિઃ । યેભિ॒ર્વાચં॑-વિઁ॒શ્વરૂ॑પાગ્​મ્ સ॒મવ્ય॑યત્ । તેને॒મમ॑ગ્ન ઇ॒હ વર્ચ॑સા॒ સમ॑ઙ્ગ્ધિ ॥ યેભિ॑રાદિ॒ત્યસ્તપ॑તિ॒ પ્રકે॒તુભિઃ॑ । યેભિ॒-સ્સૂર્યો॑ દદૃ॒શે ચિ॒ત્રભા॑નુઃ । યેભિ॒ર્વાચ॑-મ્પુષ્ક॒લેભિ॒રવ્ય॑યત્ । તેને॒મમ॑ગ્ન ઇ॒હ વર્ચ॑સા॒ સમ॑ઙ્ગ્ધિ ॥ 50 ॥

આ-ઽય-મ્ભા॑તુ॒ શવ॑સા॒ પઞ્ચ॑ કૃ॒ષ્ટીઃ । ઇન્દ્ર॑ ઇવ જ્યે॒ષ્ઠો ભ॑વતુ પ્ર॒જાવાન્॑ । અ॒સ્મા અ॑સ્તુ પુષ્ક॒લ-ઞ્ચિ॒ત્રભા॑નુ । આ-ઽય-મ્પૃ॑ણક્તુ॒ રજ॑સી ઉ॒પસ્થ᳚મ્ ॥ યત્તે॒ શિલ્પ॑-ઙ્કશ્યપ રોચ॒નાવ॑ત્ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યાવ॑ત્-પુષ્ક॒લ-ઞ્ચિ॒ત્રભા॑નુ । યસ્મિ॒ન્-થ્સૂર્યા॒ અર્પિ॑તા-સ્સ॒પ્ત સા॒કમ્ । તસ્મિ॒ન્-રાજા॑ન॒-મધિ॒વિશ્ર॑યે॒મમ્ ॥ દ્યૌર॑સિ પૃથિ॒વ્ય॑સિ ॥ વ્યા॒ઘ્રો વૈયા॒ઘ્રે-ઽધિ॑ ॥ 51 ॥

વિશ્ર॑યસ્વ॒ દિશો॑ મ॒હીઃ । વિશ॑સ્ત્વા॒ સર્વા॑ વાઞ્છન્તુ । મા ત્વ-દ્રા॒ષ્ટ્રમધિ॑ભ્રશત્ ॥ યા દિ॒વ્યા આપઃ॒ પય॑સા સમ્બભૂ॒વુઃ । યા અ॒ન્તરિ॑ક્ષ ઉ॒ત પાર્થિ॑વી॒ર્યાઃ । તા સા᳚-ન્ત્વા॒ સર્વા॑સાગ્​મ્ રુ॒ચા । અ॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ॒ વર્ચ॑સા । અ॒ભિ ત્વા॒ વર્ચ॑સા સિચ-ન્દિ॒વ્યેન॑ । પય॑સા સ॒હ । યથા-ઽઽસા॑ રાષ્ટ્ર॒વર્ધ॑નઃ ॥ 52 ॥

તથા᳚ ત્વા સવિ॒તા ક॑રત્ । ઇન્દ્રં॒-વિઁશ્વા॑ અવીવૃધન્ન્ । સ॒મુ॒દ્ર વ્ય॑ચસ॒-ઙ્ગિરઃ॑ । ર॒થીત॑મગ્​મ્ રથી॒નામ્ । વાજા॑ના॒ગ્​મ્॒ સ-ત્પ॑તિ॒-મ્પતિ᳚મ્ । વસ॑વસ્ત્વા પુ॒રસ્તા॑દ॒ભિષિ॑ઞ્ચન્તુ ગાય॒ત્રેણ॒ છન્દ॑સા । રુ॒દ્રાસ્ત્વા॑ દક્ષિણ॒તો॑-ઽભિષિ॑ઞ્ચન્તુ॒ ત્રૈષ્ટુ॑ભેન॒ છન્દ॑સા । આ॒દિ॒ત્યાસ્ત્વા॑ પ॒શ્ચાદ॒ભિષિ॑ઞ્ચન્તુ॒ જાગ॑તેન॒ છન્દ॑સા । વિશ્વે᳚ ત્વા દે॒વા ઉ॑ત્તર॒તો॑-ઽભિષિ॑ઞ્ચ॒ન્-ત્વાનુ॑ષ્ટુભેન॒ છન્દ॑સા । બૃહ॒સ્પતિ॑-સ્ત્વો॒પરિ॑ષ્ટા-દ॒ભિષિ॑ઞ્ચતુ॒ પાઙ્ક્તે॑ન॒ છન્દ॑સા ॥ 53 ॥

અ॒રુ॒ણ-ન્ત્વા॒ વૃક॑મુ॒ગ્ર-ઙ્ખ॑જ-ઙ્ક॒રમ્ । રોચ॑માન-મ્મ॒રુતા॒મગ્રે॑ અ॒ર્ચિષઃ॑ । સૂર્ય॑વન્ત-મ્મ॒ઘવા॑નં-વિઁષાસ॒હિમ્ । ઇન્દ્ર॑મુ॒ક્થ્યેષુ॑ નામ॒હૂત॑મગ્​મ્ હુવેમ ॥ પ્ર બા॒હવા॑ સિસૃત-ઞ્જી॒વસે॑ નઃ । આ નો॒ ગવ્યૂ॑તિમુક્ષત-ઙ્ઘૃ॒તેન॑ । આ નો॒ જને᳚ શ્રવયતં-યુઁવાના । શ્રુ॒ત-મ્મે॑ મિત્રાવરુણા॒ હવે॒મા ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ય તે વીર્ય॒કૃતઃ॑ । બા॒હૂ ઉ॒પાવ॑હરામિ ॥ 54 ॥
(બ॒ભૂ॒ - વાવ્ય॑ય॒-ત્તેને॒મમ॑ગ્ન ઇ॒હ વર્ચ॑સા॒ સમ॑ઙ્ગ્ધિ॒ - વૈયા॒ઘ્રે-ઽધિ॑ - રાષ્ટ્ર॒વર્ધ॑નઃ॒ - પાઙ્ક્તે॑ન॒ છન્દ॑સો॒ - પાવ॑હરામિ) (અ. 15)

અનુવાકં 16 - રાજાભિષેકાઙ્ગં રથારોહણમ્
અ॒ભિ પ્રેહિ॑ વી॒રય॑સ્વ । ઉ॒ગ્રશ્ચેત્તા॑ સપત્ન॒હા ॥ આતિ॑ષ્ઠ વૃત્ર॒હન્ત॑મઃ । તુભ્ય॑-ન્દે॒વા અધિ॑બ્રવન્ન્ ॥ અ॒ઙ્કૌ ન્ય॒ઙ્કાવ॒ભિતો॒ રથં॒-યૌઁ । ધ્વા॒ન્તં-વાઁ॑તા॒ગ્રમનુ॑સ॒-ઞ્ચર॑ન્તૌ । દૂ॒રે હે॑તિ-રિન્દ્રિ॒યાવા᳚-ન્પત॒ત્રી । તે નો॒-ઽગ્નયઃ॒ પપ્ર॑યઃ પારયન્તુ ॥ નમ॑સ્ત ઋષે ગદ । અવ્ય॑થાયૈ (અવ્ય॑ધાયૈ) ત્વા સ્વ॒ધાયૈ᳚ ત્વા ॥ 55 ॥

મા ન॑ ઇન્દ્રા॒ભિત॒સ્ત્વ-દૃ॒ષ્વારિ॑ષ્ટાસઃ । એ॒વા બ્ર॑હ્મ॒ન્તવેદ॑સ્તુ ॥ તિષ્ઠા॒ રથે॒ અધિ॒ ય-દ્વજ્ર॑હસ્તઃ ॥ આ ર॒શ્મીન્દે॑વ યુવસે॒ સ્વશ્વઃ॑ ॥ અબોવે, આ॒તિષ્ઠ॑ન્ત॒-મ્પરિ॒ વિશ્વે॑ અભૂષન્ન્ । શ્રિયં॒-વઁસા॑નશ્ચરતિ॒ સ્વરો॑ચાઃ । મ॒હત્-તદ॒સ્યાસુ॑રસ્ય॒ નામ॑ । આ વિ॒શ્વરૂ॑પો અ॒મૃતા॑નિ તસ્થૌ ॥ । અનુ॒ ત્વેન્દ્રો॑ મદ॒ત્વનુ॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । અનુ॒ સોમો॒ અન્વ॒ગ્નિરા॑વીત્ । અનુ॑ ત્વા॒ વિશ્વે॑ દે॒વા અ॑વન્તુ । અનુ॑ સ॒પ્ત રાજા॑નો॒ ય ઉ॒તાભિષિ॑ક્તાઃ ॥. અનુ॑ત્વા મિ॒ત્રાવરુ॑ણાવિ॒હાવ॑તમ્ । અનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી વિ॒શ્વશ॑ભૂમ્ । સૂર્યો॒ અહો॑ભિ॒રનુ॑ ત્વા-ઽવતુ । ચ॒ન્દ્રમા॒ નક્ષ॑ત્રૈ॒રનુ॑ ત્વા ઽવતુ ॥ ॥ દ્યૌશ્ચ॑ ત્વા પૃથિ॒વી ચ॒ પ્રચે॑તસા । શુ॒ક્રો બૃ॒હ-દ્દક્ષિ॑ણા ત્વા પિપર્તુ । અનુ॑ સ્વ॒ધા ચિકિતા॒ગ્​મ્॒ સોમો॑ અ॒ગ્નિઃ । અનુ॑ ત્વા-ઽવતુ સવિ॒તા સ॒વેન॑ ॥ 56 ॥

ઇન્દ્રં॒-વિઁશ્વા॑ અવીવૃધન્ન્ । સ॒મુ॒દ્ર વ્ય॑ચસ॒-ઙ્ગિરઃ॑ । ર॒થીત॑મગ્​મ્ રથી॒નામ્ । વાજા॑ના॒ગ્​મ્॒ સ-ત્પ॑તિ॒-મ્પતિ᳚મ્ ॥ પરિ॑ મા સે॒ન્યા ઘોષાઃ᳚ । જ્યાનાં᳚-વૃઁઞ્જન્તુ ગૃ॒દ્ધ્નવઃ॑ । મે॒થિ॒ષ્ઠાઃ પિન્વ॑માના ઇ॒હ । મા-ઙ્ગોપ॑તિમ॒ભિ સં​વિઁ॑શન્તુ ॥ તન્મે-ઽનુ॑મતિ॒-રનુ॑મન્યતામ્ । તન્મા॒તા પૃ॑થિ॒વી ત-ત્પિ॒તા દ્યૌઃ ॥ 57 ॥

તદ્ગ્રાવા॑ણ-સ્સોમ॒સુતો॑ મયો॒ભુવઃ॑ । તદ॑શ્વિના શૃણુતગ્​મ્ સૌભગા યુ॒વમ્ ॥ અવ॑ તે॒ હેડો॑ વરુણ॒ નમો॑ભિ॒રવ॑ ય॒જ્ઞેભિ॑રીમહે હ॒વિર્ભિઃ॑ । ક્ષય॑ન્ન॒સ્મભ્ય॑મસુર પ્રચેતો॒ રાજ॒ન્નેનાગ્​મ્॑સિ શિશ્રથઃ કૃ॒તાનિ॑ ॥, ઉદુ॑ત્ત॒મં-વઁ॑રુણ॒ પાશ॑મ॒સ્મદવા॑-ઽધ॒મં-વિઁમ॑ધ્ય॒મગ્ગ્​ શ્ર॑થાય । અથા॑ વ॒યમા॑દિત્ય વ્ર॒તે તવા-ઽના॑ગસો॒ અદિ॑તયે સ્યામ ॥ ॥ એ॒ના વ્યા॒ઘ્ર-મ્પ॑રિષસ્વજા॒નાઃ । સિ॒ગ્​મ્॒હગ્​મ્ હિ॑ન્વન્તિ મહ॒તે સૌભ॑ગાય । સ॒મુ॒દ્ર-ન્ન સુ॒હવ॑-ન્તસ્થિ॒વાગ્​મ્સ᳚મ્ । મ॒ર્મૃ॒જ્યન્તે᳚ દ્વી॒પિન॑મ॒ફ્સ્વ॑ન્તઃ ॥ ઉદ॒સાવે॑તુ॒ સૂર્યઃ॑ । ઉદિ॒દ-મ્મા॑મ॒કં-વઁચઃ॑ । ઉદિ॑હિ દેવ સૂર્ય । સ॒હ વ॒ગ્નુના॒ મમ॑ । અ॒હં-વાઁ॒ચો વિ॒વાચ॑નમ્ । મયિ॒ વાગ॑સ્તુ ધર્ણ॒સિઃ । યન્તુ॑ ન॒દયો॒ વર્​ષ॑ન્તુ પ॒ર્જન્યાઃ᳚ । સુ॒પિ॒પ્પ॒લા ઓષ॑ધયો ભવન્તુ ॥ અન્ન॑વતામોદ॒નવ॑તામા॒મિક્ષ॑વતામ્ । એ॒ષાગ્​મ્ રાજા॑ ભૂયાસમ્ ॥ 58 ॥
(સ્વ॒ધાયૈ᳚ ત્વા - સ॒વેન॒ - દ્યૌઃ - સુ᳚ર્ય સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 16)

અનુવાકં 17 - રાજાભિષેકાઙ્ગં-વઁપનમ્
યે કે॒શિનઃ॑ પ્રથ॒મા-સ્સ॒ત્રમાસ॑ત । યેભિ॒રાભૃ॑તં॒-યઁદિ॒દં-વિઁ॒રોચ॑તે । તેભ્યો॑ જુહોમિ બહુ॒ધા ઘૃ॒તેન॑ । રા॒યસ્પોષે॑ણે॒મં-વઁર્ચ॑સા॒ સગ્​મ્સૃ॑જાથ ॥ નર્તે બ્રહ્મ॑ણ॒સ્તપ॑સો વિમો॒કઃ । દ્વિ॒નામ્ની॑ દી॒ક્ષા વ॒શિની॒ હ્યુ॑ગ્રા । પ્રકેશા᳚-સ્સુ॒વતે॑ કા॒ણ્ડિનો॑ ભવન્તિ । તેષા᳚-મ્બ્ર॒હ્મેદીશે॒ વપ॑નસ્ય॒ નાન્યઃ ॥ આરો॑હ॒ પ્રોષ્ઠં॒-વિઁષ॑હસ્વ॒ શત્રૂન્॑ । અવા᳚સ્રાગ્દી॒ક્ષા વ॒શિની॒ હ્યુ॑ગ્રા ॥ 59 ॥

દે॒હિ દક્ષિ॑ણા॒-મ્પ્રતિ॑ર॒સ્વાયુઃ॑ । અથા॑ મુચ્યસ્વ॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશા᳚ત્ ॥ યેનાવ॑પ-થ્સવિ॒તા ક્ષુ॒રેણ॑ । સોમ॑સ્ય॒ રાજ્ઞો॒ વરુ॑ણસ્ય વિ॒દ્વાન્ । તેન॑ બ્રહ્માણો વપતે॒દમ॒સ્યોર્જેમમ્ । ર॒ય્યા વર્ચ॑સા॒ સગ્​મ્સૃ॑જાથ ॥ મા તે॒ કેશા॒નનુ॑ ગા॒દ્વર્ચ॑ એ॒તત્ । તથા॑ ધા॒તા ક॑રોતુ તે । તુભ્ય॒મિન્દ્રો॒ બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । સ॒વિ॒તા વર્ચ॒ આદ॑ધાત્ ॥ 60 ॥

તેભ્યો॑ નિ॒ધાન॑-મ્બહુ॒ધા વ્યૈચ્છન્ન્॑ । અ॒ન્ત॒રા દ્યાવા॑પૃથિ॒વી અ॒પ-સ્સુવઃ॑ । દ॒ર્ભ॒સ્ત॒મ્બે વી॒ર્ય॑કૃતે નિ॒ધાય॑ । પૌગ્ગ્​સ્યે॑ને॒મં-વઁર્ચ॑સા॒ સગ્​મ્સૃ॑જાથ ॥ બલ॑-ન્તે બાહુ॒વો-સ્સ॑વિ॒તા દ॑ધાતુ । સોમ॑સ્ત્વા-ઽનક્તુ॒ પય॑સા ઘૃ॒તેન॑ । સ્ત્રી॒ષુ રૂ॒પમ॑શ્વિનૈ॒ત-ન્નિધ॑ત્તમ્ । પૌગ્ગ્​સ્યે॑ને॒મં-વઁર્ચ॑સા॒ સગ્​મ્સૃ॑જાથ ॥ ય-થ્સી॒મન્ત॒-ઙ્કઙ્ક॑તસ્તે લિ॒લેખ॑ । યદ્વા᳚ ક્ષુ॒રઃ પ॑રિવ॒વર્જ॒ વપગ્ગ્॑સ્તે । સ્ત્રી॒ષુ રૂ॒પમ॑શ્વિનૈ॒ત-ન્નિધ॑ત્તમ્ । પૌગ્ગ્​સ્યે॑ને॒મગ્​મ્ સગ્​મ્સૃ॑જાથો વી॒ર્યે॑ણ ॥ 61 ॥
(અવા᳚સ્રાગ્દી॒ક્ષા વા॒શિની॒ હ્યુ॑ગ્રા-ઽઽદ॑ધા-દ્વ॒વર્જ॒ વપગ્ગ્॑સ્તે॒ દ્વે ચ॑ ) (અ. 17)

(યે કે॒શિનો॒ નર્તે મા તે॒ બલં॒-યઁ-થ્સી॒મન્ત॒-મ્પઞ્ચ॑)

અનુવાકં 18 - વિદ્યનાખ્ય એકાહવિશેષઃ
ઇન્દ્રં॒-વૈઁ સ્વા વિશો॑ મ॒રુતો॒ નાપા॑ચાયન્ન્ । સો-ઽન॑પચાય્યમાન એ॒તં-વિઁ॑ઘ॒નમ॑પશ્યત્ । તમા-ઽહ॑રત્ । તેના॑યજત । તેનૈ॒વાસા॒-ન્તગ્​મ્ સગ્ગ્॑સ્ત॒મ્ભં-વ્યઁ॑હન્ન્ । ય-દ્વ્યહન્ન્॑ । ત-દ્વિ॑ઘ॒નસ્ય॑ વિઘન॒ત્વમ્ ॥ વિ પા॒પ્માન॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યગ્​મ્ હતે । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ 62 ॥

યગ્​મ્ રાજા॑નં॒-વિઁશો॒ નાપ॒ચાયે॑યુઃ । યો વા᳚ બ્રાહ્મ॒ણસ્તમ॑સા પા॒પ્મના॒ પ્રાવૃ॑ત॒-સ્સ્યાત્ । સ એ॒તેન॑ યજેત । વિ॒ઘ॒નેનૈ॒વૈન॑-દ્વિ॒હત્ય॑ । વિ॒શામાધિ॑પત્ય-ઙ્ગચ્છતિ ॥ તસ્ય॒ દ્વે દ્વા॑દ॒શે સ્તો॒ત્રે ભવ॑તઃ । દ્વે ચ॑તુર્વિ॒ગ્​મ્॒શે । ઔદ્ભિ॑દ્યમે॒વ તત્ । એ॒તદ્વૈ ક્ષ॒ત્રસ્યૌદ્ભિ॑દ્યમ્ । યદ॑સ્મૈ॒ સ્વા વિશો॑ બ॒લિગ્​મ્ હર॑ન્તિ ॥ 63 ॥

હર॑ન્ત્યસ્મૈ॒ વિશો॑ બ॒લિમ્ । ઐન॒મપ્ર॑તિખ્યાત-ઙ્ગચ્છતિ । ય એ॒વં-વેઁદ॑ ॥ પ્ર॒બાહુ॒ગ્વા અગ્રે᳚ ક્ષ॒ત્રાણ્યાતે॑પુઃ । તેષા॒મિન્દ્રઃ॑, ક્ષ॒ત્રાણ્યાદ॑ત્ત । ન વા ઇ॒માનિ॑ ક્ષ॒ત્રાણ્ય॑ ભૂવ॒ન્નિતિ॑ । તન્નક્ષ॑ત્રાણા-ન્નક્ષત્ર॒ત્વમ્ । આ શ્રેય॑સો॒ ભ્રાતૃ॑વ્યસ્ય॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્દ॑ત્તે । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ 64 ॥

ત-દ્યથા॑ હ॒ વૈ સ॑ચા॒ક્રિણૌ॒ કપ્લ॑કાવુ॒પા-વ॑હિતૌ॒ સ્યાતા᳚મ્ । એ॒વમે॒તૌ યુ॒ગ્મન્તૌ॒ સ્તોમૌ᳚ । અ॒યુક્ષુ॒ સ્તોમે॑ષુ ક્રિયેતે । પા॒પ્મનો-ઽપ॑હત્યૈ ॥ અપ॑ પા॒પ્માન॒-મ્ભ્રાતૃ॑વ્યગ્​મ્ હતે । ય એ॒તેન॒ યજ॑તે । ય ઉ॑ ચૈનમે॒વં-વેઁદ॑ ॥ ત-દ્યથા॑ હ॒ વૈ સૂ॑તગ્રામ॒ણ્યઃ॑ । એ॒વ-ઞ્છન્દાગ્​મ્॑સિ । તેષ્વ॒સાવા॑દિ॒ત્યો બૃ॑હ॒તીર॒ભ્યૂ॑ઢઃ ॥ 65 ॥

સ॒તોબૃ॑હતીષુ સ્તુવતે સ॒તો બૃ॑હન્ન્ । પ્ર॒જયા॑ પ॒શુભિ॑-રસા॒નીત્યે॒વ ॥ વ્યતિ॑ષક્તાભિ-સ્સ્તુવતે । વ્યતિ॑ષક્તં॒-વૈઁ ક્ષ॒ત્રં-વિઁ॒શા । વિ॒શૈવૈન॑-ઙ્ક્ષ॒ત્રેણ॒ વ્યતિ॑ષજતિ ॥ વ્યતિ॑ષક્તાભિ-સ્સ્તુવતે । વ્યતિ॑ષક્તો॒ વૈ ગ્રા॑મ॒ણી-સ્સ॑જા॒તૈઃ । સ॒જા॒તૈરે॒વૈનં॒-વ્યઁતિ॑ષજતિ ॥ વ્યતિ॑ષક્તાભિ-સ્સ્તુવતે । વ્યતિ॑ષક્તો॒ વૈ પુરુ॑ષઃ પા॒પ્મભિઃ॑ । વ્યતિ॑ષક્તા-ભિરે॒વાસ્ય॑ પા॒પ્મનો॑ નુદતે ॥ 66 ॥
(વેદ॒ - હર॑ન્ - ત્યેનમે॒વં-વેઁદા॒ - ભ્યૂ॑ઢઃ - પા॒પ્મભિ॒રેક॑-ઞ્ચ) (અ. 18)

(ત્રિ॒વૃ--દ્યદા᳚ગ્ને॒યો᳚-ઽગ્નિમુ॑ખા॒ હ્યૃદ્ધિ॒--ર્ યદા᳚ગ્ને॒ય આ᳚ગ્ને॒યો - ન વૈ સોમે॑ન॒ - યો વૈ સોમે॑ - નૈ॒ષ ગો॑સ॒વઃ - સિ॒ગ્​મ્॒હે॑ - ઽભિપ્રેહિ॑ મિત્ર॒વર્ધ॑નઃ - પ્ર॒જાપ॑તિ॒સ્તા ઓ॑દ॒નં - પ્ર॒જાપ॑તિરકામયત બ॒હો-ર્ભૂયા॑ - ન॒ગસ્ત્યો॒ - ઽસ્યાજરા॑સ॒ - સ્તિષ્ઠા॒ હરી᳚ - પ્ર॒જાપ॑તિઃ પ॒શૂન્ - વ્યા॒ઘ્રો॑-ઽયમ॒ - ભિપ્રેહિ॑ વૃત્ર॒હન્ત॑મો॒ - યે કે॒શિન॒ - ઇન્દ્રં॒-વાઁ અ॒ષ્ટાદ॑શ )

(ત્રિ॒વૃ--દ્યો વૈ સોમે॒ - નાયુ॑રસિ વિ॒શ્વાયુ॑--ર્ બ॒હુ-ર્ભ॑વતિ॒ - તિષ્ઠા॒ હરી॒ રથ॒ - આ-ઽય-મ્ભા॑તુ॒ - તેભ્યો॑ નિ॒ધાન॒ગ્​મ્॒ ષટ્થ્ષ॑ષ્ટિઃ)

(ત્રિ॒વૃત્ - પા॒પ્મનો॑ નુદતે)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે સપ્તમઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥




Browse Related Categories: