કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠકઃ - સૌત્રામણિઃ કૌકિલી હોત્ર-ઞ્ચ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,
શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - ગ્રહાઃ
સ્વા॒દ્વી-ન્ત્વા᳚ સ્વા॒દુના᳚ । તી॒વ્રા-ન્તી॒વ્રેણ॑ । અ॒મૃતા॑-મ॒મૃતે॑ન । મધુ॑મતી॒-મ્મધુ॑મતા । સૃ॒જામિ॒ સગ્​મ્ સોમે॑ન । સોમો᳚-ઽસ્ય॒શ્વિભ્યા᳚-મ્પચ્યસ્વ । સર॑સ્વત્યૈ પચ્યસ્વ । ઇન્દ્રા॑ય સુ॒ત્રામ્ણે॑ પચ્યસ્વ ॥ પરી॒તોષિ॑ઞ્ચતા સુ॒તમ્ । સોમો॒ ય ઉ॑ત્ત॒મગ્​મ્ હ॒વિઃ ॥ 1 ॥

દ॒ધ॒ન્વા યો નર્યો॑ અ॒ફ્સ્વ॑ન્તરા । સુ॒ષાવ॒ સોમ॒મદ્રિ॑ભિઃ ॥ પુ॒નાતુ॑ તે પરિ॒સ્રુત᳚મ્ । સોમ॒ગ્​મ્॒ સૂર્ય॑સ્ય દુહિ॒તા । વારે॑ણ॒ શશ્વ॑તા॒ તના᳚ । વા॒યુઃ પૂ॒તઃ પ॒વિત્રે॑ણ । પ્રાઙ્ખ્સોમો॒ અતિ॑દ્રુતઃ । ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ યુજ્ય॒-સ્સખા᳚ ॥ વા॒યુઃ પૂ॒તઃ પ॒વિત્રે॑ણ । પ્ર॒ત્યઙ્ખ્સોમો॒ આતિ॑દ્રુતઃ ॥ 2 ॥

ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ યુજ્ય॒-સ્સખા᳚ ॥ બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પ॑વતે॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । સુર॑યા॒ સોમ॑-સ્સુ॒ત આસુ॑તો॒ મદા॑ય । શુ॒ક્રેણ॑ દેવ દે॒વતાઃ᳚ પિપૃગ્ધિ । રસે॒નાન્નં॒-યઁજ॑માનાય ધેહિ ॥ કુ॒વિદ॒ઙ્ગ યવ॑મન્તો॒ યવ॑-ઞ્ચિત્ । યથા॒ દાન્ત્ય॑નુપૂ॒ર્વં-વિઁ॒યૂય॑ । ઇ॒હેહૈ॑ષા-ઙ્કૃણુત॒ ભોજ॑નાનિ । યે બ॒ર॒ઃઇષો॒ નમો॑વૃક્તિ॒-ન્ન જ॒ગ્મુઃ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મ-ગૃ॑હીતો-ઽસ્ય॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ત્વા॒ જુષ્ટ॑-ઙ્ગૃહ્ણામિ ॥ 3 ॥

સર॑સ્વત્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય સુ॒ત્રામ્ણે᳚ ॥ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒સ્તેજ॑સે ત્વા । વી॒ર્યા॑ય ત્વા॒ બલા॑ય ત્વા ॥ તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો॒ મયિ॑ ધેહિ । વી॒ર્ય॑મસિ વી॒ર્ય॑-મ્મયિ॑ ધેહિ । બલ॑મસિ॒ બલ॒-મ્મયિ॑ ધેહિ ॥ નાના॒ હિ વા᳚-ન્દે॒વહિ॑ત॒ગ્​મ્॒ સદઃ॑ કૃ॒તમ્ । મા સગ્​મ્સૃ॑ક્ષાથા-મ્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । સુરા॒ ત્વમસિ॑ શુ॒ષ્મિણી॒ સોમ॑ એ॒ષઃ । મા મા॑ હિગ્​મ્સી॒-સ્સ્વાં-યોઁનિ॑માવિ॒શન્ન્ ॥ 4 ॥

ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્યાશ્વિ॒ન-ન્તેજઃ॑ । સા॒ર॒સ્વ॒તં-વીઁ॒ર્ય᳚મ્ । ઐ॒ન્દ્ર-મ્બલ᳚મ્ ॥ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒ર્મોદા॑ય ત્વા । આ॒ન॒ન્દાય॑ ત્વા॒ મહ॑સે ત્વા ॥ ઓજો॒-ઽસ્યોજો॒ મયિ॑ ધેહિ । મ॒ન્યુર॑સિ મ॒ન્યુ-મ્મયિ॑ ધેહિ । મહો॑-ઽસિ॒ મહો॒ મયિ॑ ધેહિ । સહો॑-ઽસિ॒ સહો॒ મયિ॑ ધેહિ ॥ યા વ્યા॒ઘ્રં-વિઁષૂ॑ચિકા । ઉ॒ભૌ વૃક॑-ઞ્ચ॒ રક્ષ॑તિ । શ્યે॒ન-મ્પ॑ત॒ત્રિણગ્​મ્॑ સિ॒ગ્​મ્॒હમ્ । સેમ-મ્પા॒ત્વગ્​મ્હ॑સઃ ॥ સ॒-મ્પૃચ॑-સ્સ્થ॒ સ-મ્મા॑ ભ॒દ્રેણ॑ પૃઙ્ક્ત । વિ॒પૃચ॑-સ્સ્થ॒ વિ મા॑ પા॒પ્મના॑ પૃઙ્ક્ત ॥ 5 ॥
(હ॒વિઃ - પ્ર॒ત્યઙ્ખ્સોમો॒ આતિ॑દ્રુતો - ગૃહ્ણા - મ્યાવિ॒શન્ - વિષૂ॑ચિકા॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 1)

અનુવાકં 2 - ગ્રહોપસ્થાનમ્
સોમો॒ રાજા॒-ઽમૃતગ્​મ્॑ સુ॒તઃ । ઋ॒જી॒ષેણા॑જહાન્મૃ॒ત્યુમ્ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । વિપાનગ્​મ્॑ શુ॒ક્રમન્ધ॑સઃ । ઇન્દ્ર॑સ્યેન્દ્રિ॒યમ્ । ઇ॒દ-મ્પયો॒-ઽમૃત॒-મ્મધુ॑ ॥ સોમ॑મ॒દ્ભ્યો વ્ય॑પિબત્ । છન્દ॑સા હ॒ગ્​મ્॒સ-શ્શુ॑ચિ॒ષત્ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒દ્ભ્યઃ, ક્ષી॒રં-વ્યઁ॑પિબત્ ॥ 6 ॥

ક્રુઙ્ઙા᳚ઙ્ગિર॒સો ધિ॒યા । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । અન્ના᳚-ત્પરિ॒સ્રુતો॒ રસ᳚મ્ । બ્રહ્મ॑ણા॒ વ્ય॑પિબ-ત્ક્ષ॒ત્રમ્ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ રેતો॒ મૂત્રં॒-વિઁજ॑હાતિ । યોનિ॑-મ્પ્રવિ॒શદિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । ગર્ભો॑ જ॒રાયુ॒ણા-ઽઽવૃ॑તઃ । ઉલ્બ॑-ઞ્જહાતિ॒ જન્મ॑ના । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 7 ॥

વેદે॑ન રૂ॒પે વ્ય॑કરોત્ । સ॒તા॒સ॒તી પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ સોમે॑ન॒ સોમૌ॒ વ્ય॑પિબત્ । સુ॒તા॒સુ॒તૌ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । દૃ॒ષ્ટ્વા રૂ॒પે વ્યાક॑રોત્ । સ॒ત્યા॒નૃ॒તે પ્ર॒જાપ॑તિઃ । અશ્ર॑દ્ધા॒-મનૃ॒તે-ઽદ॑ધાત્ । શ્ર॒દ્ધાગ્​મ્ સ॒ત્યે પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ દૃ॒ષ્ટ્વા પ॑રિ॒સ્રુતો॒ રસ᳚મ્ । શુ॒ક્રેણ॑ શુ॒ક્રં-વ્યઁ॑પિબત્ । પય॒-સ્સોમ॑-મ્પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । વિપાનગ્​મ્॑ શુ॒ક્રમન્ધ॑સઃ । ઇન્દ્ર॑સ્યેન્દ્રિ॒યમ્ । ઇ॒દ-મ્પયો॒-ઽમૃત॒-મ્મધુ॑ ॥ 8 ॥
(અ॒દ્ભ્યઃ, ક્ષી॒રં-વ્યઁ॑પિબ॒ - જ્જન્મ॑ન॒ર્તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યગ્ગ્​ - શ્ર॒દ્ધાગ્​મ્ સ॒ત્યે પ્ર॒જાપ॑તિર॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 2)

(સોમો॒ રાજા॒ વિપાન॒ગ્​મ્॒ સોમ॑મ॒દ્ભ્યો-ઽન્ના॒-દ્રેતો॒ મૂત્રં॒-વેઁદે॑ન સતાસ॒તી સોમે॑ન સુતાસુ॒તૌ દૃ॒ષ્ટ્વા રૂ॒પે દૃ॒ષ્ટ્વા પ॑રિ॒સ્રુતો॒ રસં॒-વિઁપાન॒-ન્દશ॑ )

અનુવાકં 3 - ગ્રહહોમઃ
સુરા॑વન્ત-મ્બર્​હિ॒ષદગ્​મ્॑ સુ॒વીર᳚મ્ । ય॒જ્ઞગ્​મ્ હિ॑ન્વન્તિ મહિ॒ષા નમો॑ભિઃ । દધા॑ના॒-સ્સોમ॑-ન્દિ॒વિ દે॒વતા॑સુ । મદે॒મેન્દ્રં॒-યઁજ॑માના-સ્સ્વ॒ર્કાઃ ॥ યસ્તે॒ રસ॒-સ્સમ્ભૃ॑ત॒ ઓષ॑ધીષુ । સોમ॑સ્ય॒ શુષ્મ॒-સ્સુર॑યા સુ॒તસ્ય॑ । તેન॑ જિન્વ॒ યજ॑માન॒-મ્મદે॑ન । સર॑સ્વતી-મ॒શ્વિના॒-વિન્દ્ર॑-મ॒ગ્નિમ્ ॥ યમ॒શ્વિના॒ નમુ॑ચેરાસુ॒રાદધિ॑ । સર॑સ્વ॒ત્યસ॑નોદિન્દ્રિ॒યાય॑ ॥ 9 ॥

ઇ॒મ-ન્તગ્​મ્ શુ॒ક્ર-મ્મધુ॑મન્ત॒-મિન્દુ᳚મ્ । સોમ॒ગ્​મ્॒ રાજા॑નમિ॒હ ભ॑ક્ષયામિ ॥ યદત્ર॑ રિ॒પ્તગ્​મ્ ર॒સિન॑-સ્સુ॒તસ્ય॑ । યદિન્દ્રો॒ અપિ॑બ॒ચ્છચી॑ભિઃ । અ॒હ-ન્તદ॑સ્ય॒ મન॑સા શિ॒વેન॑ । સોમ॒ગ્​મ્॒ રાજા॑નમિ॒હ ભ॑ક્ષયામિ ॥ પિ॒તૃભ્ય॑-સ્સ્વધા॒વિભ્ય॑-સ્સ્વ॒ધા નમઃ॑ । પિ॒તા॒મ॒હેભ્ય॑-સ્સ્વધા॒વિભ્ય॑-સ્સ્વ॒ધા નમઃ॑ । પ્રપિ॑તામહેભ્ય-સ્સ્વધા॒વિભ્ય॑-સ્સ્વ॒ધા નમઃ॑ । અક્ષ॑-ન્પિ॒તરઃ॑ ॥ 10 ॥

અમી॑મદન્ત પિ॒તરઃ॑ । અતી॑તૃપન્ત પિ॒તરઃ॑ । અમી॑મૃજન્ત પિ॒તરઃ॑ । પિત॑ર॒-શ્શુન્ધ॑દ્ધ્વમ્ ॥ પુ॒નન્તુ॑ મા પિ॒તર॑-સ્સો॒મ્યાસઃ॑ । પુ॒નન્તુ॑ મા પિતામ॒હાઃ । પુ॒નન્તુ॒ પ્રપિ॑તામહાઃ । પ॒વિત્રે॑ણ શ॒તાયુ॑ષા । પુ॒નન્તુ॑ મા પિતામ॒હાઃ । પુ॒નન્તુ॒ પ્રપિ॑તામહાઃ ॥ 11 ॥

પ॒વિત્રે॑ણ શ॒તાયુ॑ષા ॥ વિશ્વ॒માયુ॒-ર્વ્ય॑શ્નવૈ । અગ્ન॒ આયૂગ્​મ્॑ષિ પવસ॒ આ સુ॒વોર્જ॒મિષ॑-ઞ્ચ નઃ । આ॒રે બા॑ધસ્વ દુ॒ચ્છુના᳚મ્ ॥ અગ્ને॒ પવ॑સ્વ॒ સ્વપા॑ અ॒સ્મે વર્ચ॑-સ્સુ॒વીર્ય᳚મ્ । દધ॒-ત્પોષગ્​મ્॑ ર॒યિ-મ્મયિ॑ ॥। પવ॑માન॒-સ્સુવ॒ર્જનઃ॑ । પ॒વિત્રે॑ણ॒ વિચ॑ર્​ષણિઃ । યઃ પોતા॒ સ પુ॑નાતુ મા ॥ પુ॒નન્તુ॑ મા દેવજ॒નાઃ । પુ॒નન્તુ॒ મન॑ વો ધિ॒યા । પુ॒નન્તુ॒ વિશ્વ॑ આ॒યવઃ॑ ॥। જાત॑વેદઃ પ॒વિત્ર॑વત્ । પ॒વિત્રે॑ણ પુનાહિ મા । શુ॒ક્રેણ॑ દેવ॒ દીદ્ય॑ત્ । અગ્ને॒ ક્રત્વા॒ ક્રતૂ॒ગ્​મ્॒રનુ॑ ॥ યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑-મ॒ર્ચિષિ॑ । અગ્ને॒ વિત॑તમન્ત॒રા । બ્રહ્મ॒ તેન॑ પુનીમહે ॥। ઉ॒ભાભ્યા᳚-ન્દેવ સવિતઃ । પ॒વિત્રે॑ણ સ॒વેન॑ ચ । ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ॥ વૈ॒શ્વ॒દે॒વી પુ॑ન॒તી દે॒વ્યાગા᳚ત્ । યસ્યૈ॑ બ॒હ્વી-સ્ત॒નુવો॑ વી॒તપૃ॑ષ્ઠાઃ । તયા॒ મદ॑ન્ત-સ્સધ॒માદ્યે॑ષુ । વ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥॥ યે સ॑મા॒ના-સ્સમ॑નસઃ । પિ॒તરો॑ યમ॒રાજ્યે᳚ । તેષાં᳚-લોઁ॒ક-સ્સ્વ॒ધા નમઃ॑ । ય॒જ્ઞો દે॒વેષુ॑ કલ્પતામ્ ॥ 12 ॥

યે સ॑જા॒તા-સ્સમ॑નસઃ । જી॒વા જી॒વેષુ॑ મામ॒કાઃ । તેષા॒ગ્॒ શ્રીર્મયિ॑ કલ્પતામ્ । અ॒સ્મિલ્ ઁલો॒કે શ॒તગ્​મ્ સમાઃ᳚ ॥ દ્વે સ્રુ॒તી અ॑શૃણવ-મ્પિતૃ॒ણામ્ । અ॒હ-ન્દે॒વાના॑મુ॒ત મર્ત્યા॑નામ્ । યાભ્યા॑મિ॒દં-વિઁશ્વ॒મેજ॒-થ્સમે॑તિ । યદ॑ન્ત॒રા પિ॒તર॑-મ્મા॒તર॑-ઞ્ચ ॥ ઇ॒દગ્​મ્ હ॒વિઃ પ્ર॒જન॑ન-મ્મે અસ્તુ । દશ॑વીરગ્​મ્ સ॒ર્વગ॑ણગ્ગ્​ સ્વ॒સ્તયે᳚ । આ॒ત્મ॒સનિ॑ પ્રજા॒સનિ॑ । પ॒શુ॒સન્ય॑ભય॒સનિ॑ લોક॒સનિ॑ । અ॒ગ્નિઃ પ્ર॒જા-મ્બ॑હુ॒લા-મ્મે॑ કરોતુ । અન્ન॒-મ્પયો॒ રેતો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધત્ત । રા॒યસ્પોષ॒-મિષ॒મૂર્જ॑મ॒સ્માસુ॑ દીધર॒-થ્સ્વાહા᳚ ॥ 13 ॥
(ઇ॒ન્દ્રિ॒યાય॑ - પિ॒તરઃ॑ - શ॒તાયુ॑ષા પુ॒નન્તુ॑ મા પિતામ॒હાઃ પુ॒નન્તુ॒ પ્રપિ॑તામહાઃ-કલ્પતાગ્​-સ્વ॒સ્તયે॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - ઉપહોમાઃ
સીસે॑ન॒ તન્ત્ર॒-મ્મન॑સા મની॒ષિણઃ॑ । ઊ॒ર્ણા॒સૂ॒ત્રેણ॑ ક॒વયો॑ વયન્તિ । અ॒શ્વિના॑ ય॒જ્ઞગ્​મ્ સ॑વિ॒તા સર॑સ્વતી । ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પં-વઁરુ॑ણો ભિષ॒જ્યન્ન્ ॥ તદ॑સ્ય રૂ॒પમ॒મૃત॒ગ્​મ્॒ શચી॑ભિઃ । તિ॒સ્રો દ॑ધુર્દે॒વતા᳚-સ્સગ્​મ્રરા॒ણાઃ । લોમા॑નિ॒ શષ્પૈ᳚-ર્બહુ॒ધા ન તોક્મ॑ભિઃ । ત્વગ॑સ્ય મા॒ગ્​મ્॒સમ॑ભવ॒ન્ન લા॒જાઃ ॥ તદ॒શ્વિના॑ ભિ॒ષજા॑ રુ॒દ્રવ॑ર્તની । સર॑સ્વતી વયતિ॒ પેશો॒ અન્ત॑રઃ ॥ 14 ॥

અસ્થિ॑ મ॒જ્જાન॒-મ્માસ॑રૈઃ । કા॒રો॒ત॒રેણ॒ દધ॑તો॒ ગવા᳚-ન્ત્વ॒ચિ ॥ સર॑સ્વતી॒ મન॑સા પેશ॒લં-વઁસુ॑ । નાસ॑ત્યાભ્યાં-વઁયતિ દર્​શ॒તં-વઁપુઃ॑ । રસ॑-મ્પરિ॒સ્રુતા॒ ન રોહિ॑તમ્ । ન॒ગ્નહુ॒ર્ધીર॒સ્તસ॑ર॒-ન્ન વેમ॑ ॥ પય॑સા શુ॒ક્રમ॒મૃત॑-ઞ્જ॒નિત્ર᳚મ્ । સુર॑યા॒ મૂત્રા᳚જ્જનયન્તિ॒ રેતઃ॑ । અપામ॑તિ-ન્દુર્મ॒તિ-મ્બાધ॑માનાઃ । ઊવ॑દ્ધ્યં॒-વાઁતગ્​મ્॑ સ॒બુવ॒-ન્તદા॒રાત્ ॥ 15 ॥

ઇન્દ્ર॑-સ્સુ॒ત્રામા॒ હૃદ॑યેન સ॒ત્યમ્ । પુ॒રો॒ડાશે॑ન સવિ॒તા જ॑જાન । યકૃ॑-ત્ક્લો॒માનં॒-વઁરુ॑ણો ભિષ॒જ્યન્ન્ । મત॑સ્ને વાય॒વ્યૈ᳚ર્ન મિ॑નાતિ પિ॒ત્તમ્ ॥ આ॒ન્ત્રાણિ॑ સ્થા॒લી મધુ॒ પિન્વ॑માના । ગુદા॒ પાત્રા॑ણિ સુ॒દુઘા॒ ન ધે॒નુઃ । શ્યે॒નસ્ય॒ પત્ર॒-ન્ન પ્લી॒હા શચી॑ભિઃ । આ॒સ॒ન્દી નાભિ॑રુ॒દર॒-ન્ન મા॒તા ॥ કુ॒મ્ભો વ॑નિ॒ષ્ઠુર્જ॑નિ॒તા શચી॑ભિઃ । યસ્મિ॒ન્નગ્રે॒ યોન્યા॒-ઙ્ગર્ભો॑ અ॒ન્તઃ ॥ 16 ॥

પ્લા॒શીર્વ્ય॑ક્ત-શ્શ॒તધા॑ર॒ ઉથ્સઃ॑ । દુ॒હે ન કુ॒મ્ભીગ્​ સ્વ॒ધા-મ્પિ॒તૃભ્યઃ॑ ॥ મુખ॒ગ્​મ્॒ સદ॑સ્ય॒ શિર॒ ઇથ્સદે॑ન । જિ॒હ્વા પ॒વિત્ર॑મ॒શ્વિના॒ સગ્​મ્ સર॑સ્વતી । ચપ્પ॒-ન્ન પા॒યુર્ભિ॒ષગ॑સ્ય॒ વાલઃ॑ । વ॒સ્તિર્ન શેપો॒ હર॑સા તર॒સ્વી ॥ અ॒શ્વિભ્યા॒-ઞ્ચક્ષુ॑ર॒મૃત॒-ઙ્ગ્રહા᳚ભ્યામ્ । છાગે॑ન॒ તેજો॑ હ॒વિષા॑ શૃ॒તેન॑ । પક્ષ્મા॑ણિ ગો॒ધૂમૈઃ॒ ક્વ॑લૈરુ॒તાનિ॑ । પેશો॒ ન શુ॒ક્લમસિ॑તં-વઁસાતે ॥ 17 ॥

અવિ॒ર્ન મે॒ષો ન॒સિ વી॒ર્યા॑ય । પ્રા॒ણસ્ય॒ પન્થા॑ અ॒મૃતો॒ ગ્રહા᳚ભ્યામ્ । સર॑સ્વ॒ત્યુપ॒વાકૈ᳚ર્વ્યા॒નમ્ । નસ્યા॑નિ બ॒ર॒ઃઇ-ર્બદ॑રૈ-ર્જજાન ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પમૃ॑ષ॒ભો બલા॑ય । કર્ણા᳚ભ્યા॒ગ્॒ શ્રોત્ર॑મ॒મૃત॒-ઙ્ગ્રહા᳚ભ્યામ્ । યવા॒ ન બ॒ર॒ઃઇ-ર્ભ્રુ॒વિ કેસ॑રાણિ । ક॒ર્કન્ધુ॑ જજ્ઞે॒ મધુ॑ સાર॒ઘ-મ્મુખા᳚ત્ ॥ આ॒ત્મન્નુ॒પસ્થે॒ ન વૃક॑સ્ય॒ લોમ॑ । મુખે॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ॒ ન વ્યા᳚ઘ્રલો॒મમ્ ॥ 18 ॥

કેશા॒ ન શી॒ર॒.ષન્. યશ॑સે શ્રિ॒યૈ શિખા᳚ । સિ॒ગ્​મ્॒હસ્ય॒ લોમ॒ ત્વિષિ॑-રિન્દ્રિ॒યાણિ॑ ॥ અઙ્ગા᳚ન્યા॒ત્મન્-ભિ॒ષજા॒ તદ॒શ્વિના᳚ । આ॒ત્માન॒મઙ્ગૈ॒-સ્સમ॑ધા॒-થ્સર॑સ્વતી । ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પગ્​મ્ શ॒તમા॑ન॒માયુઃ॑ । ચ॒ન્દ્રેણ॒ જ્યોતિ॑ર॒મૃત॒-ન્દધા॑ના ॥ સર॑સ્વતી॒ યોન્યા॒-ઙ્ગર્ભ॑મ॒ન્તઃ । અ॒શ્વિભ્યા॒-મ્પત્ની॒ સુકૃ॑ત-મ્બિભર્તિ । અ॒પાગ્​મ્ રસે॑ન॒ વરુ॑ણો॒ ન સામ્ના᳚ । ઇન્દ્રગ્ગ્॑ શ્રિ॒યૈ જ॒નય॑ન્ન॒ફ્સુ રાજા᳚ ॥ તેજઃ॑ પશૂ॒નાગ્​મ્ હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યાવ॑ત્ । પ॒રિ॒સ્રુતા॒ પય॑સા સાર॒ઘ-મ્મધુ॑ । અ॒શ્વિભ્યા᳚-ન્દુ॒ગ્ધ-મ્ભિ॒ષજા॒ સર॑સ્વત્યા સુતાસુ॒તાભ્યા᳚મ્ । અ॒મૃત॒-સ્સોમ॒ ઇન્દુઃ॑ ॥ 19 ॥
(અન્ત॑ર - આ॒રા - દ॒ન્ત--ર્ વ॑સાતે - વ્યાઘ્રલો॒મગ્​મ્ - રાજા॑ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - અભિષેકઃ
મિ॒ત્રો॑-ઽસિ॒ વરુ॑ણો-ઽસિ । સમ॒હં-વિઁશ્વૈ᳚ર્દે॒વૈઃ ॥ ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ નાભિ॑રસિ । ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ યોનિ॑રસિ ॥ સ્યો॒નામાસી॑દ । સુ॒ષદા॒માસી॑દ । મા ત્વા॑ હિગ્​મ્સીત્ । મા મા॑ હિગ્​મ્સીત્ ॥ નિષ॑સાદ ધૃ॒તવ્ર॑તો॒ વરુ॑ણઃ । પ॒સ્ત્યા᳚સ્વા ॥ 20 ॥

સામ્રા᳚જ્યાય સુ॒ક્રતુઃ॑ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ । પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યામ્ । અ॒શ્વિનો॒-ર્ભૈષ॑જ્યેન । તેજ॑સે બ્રહ્મવર્ચ॒સાયા॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ । પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યામ્ । સર॑સ્વત્યૈ॒ ભૈષ॑જ્યેન ॥ 21 ॥

વી॒ર્યા॑યા॒ન્નાદ્યા॑યા॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ । પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યામ્ । ઇન્દ્ર॑સ્યેન્દ્રિ॒યેણ॑ । શ્રિ॒યૈ યશ॑સે॒ બલા॑યા॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ ॥ કો॑-ઽસિ કત॒મો॑-ઽસિ । કસ્મૈ᳚ ત્વા॒ કાય॑ ત્વા ॥ સુશ્લો॒કાઁ(4) સુમ॑ડ્ગ॒લાઁ(4) સત્ય॑રા॒જા(3)ન્ ॥ શિરો॑ મે॒ શ્રીઃ ॥ 22 ॥

યશો॒ મુખ᳚મ્ । ત્વિષિઃ॒ કેશા᳚શ્ચ॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ । રાજા॑ મે પ્રા॒ણો॑-ઽમૃત᳚મ્ । સ॒મ્રાટ્ ચક્ષુઃ॑ । વિ॒રાટ્છ્રોત્ર᳚મ્ । જિ॒હ્વા મે॑ ભ॒દ્રમ્ । વામ્મહઃ॑ । મનો॑ મ॒ન્યુઃ । સ્વ॒રાડ્ભામઃ॑ । મોદાઃ᳚ પ્રમો॒દા અ॒ઙ્ગુલી॒રઙ્ગા॑નિ ॥ 23 ॥

ચિ॒ત્ત-મ્મે॒ સહઃ॑ । બા॒હૂ મે॒ બલ॑મિન્દ્રિ॒યમ્ । હસ્તૌ॑ મે॒ કર્મ॑ વી॒ર્ય᳚મ્ । આ॒ત્મા ક્ષ॒ત્રમુરો॒ મમ॑ । પૃ॒ષ્ટીર્મે॑ રા॒ષ્ટ્રમુ॒દર॒મગ્​મ્સૌ᳚ । ગ્રી॒વાશ્ચ॒ શ્રોણ્યૌ᳚ । ઊ॒રૂ અ॑ર॒ત્ની જાનુ॑ની । વિશો॒ મે-ઽઙ્ગા॑નિ સ॒ર્વતઃ॑ । નાભિ॑ર્મે ચિ॒ત્તં-વિઁ॒જ્ઞાન᳚મ્ । પા॒યુર્મે-ઽપ॑ચિતિર્ભ॒સત્ ॥ 24 ॥

આ॒ન॒ન્દ॒ન॒ન્દાવા॒ણ્ડૌ મે᳚ । ભગ॒-સ્સૌભા᳚ગ્ય॒-મ્પસઃ॑ ॥ જઙ્ઘા᳚ભ્યા-મ્પ॒દ્ભ્યા-ન્ધર્મો᳚-ઽસ્મિ । વિ॒શિ રાજા॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતઃ ॥ પ્રતિ॑ ક્ષ॒ત્રે પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ રા॒ષ્ટ્રે । પ્રત્યશ્વે॑ષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ॒ ગોષુ॑ । પ્રત્યઙ્ગે॑ષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામ્યા॒ત્મન્ન્ । પ્રતિ॑ પ્રા॒ણેષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ પુ॒ષ્ટે । પ્રતિ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યોઃ । પ્રતિતિ॑ષ્ઠામિ ય॒જ્ઞે ॥ 25 ॥

ત્ર॒યા દે॒વા એકા॑દશ । ત્ર॒ય॒સ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શા-સ્સુ॒રાધ॑સઃ । બૃહ॒સ્પતિ॑ પુરોહિતાઃ । દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુ-સ્સ॒વે । દે॒વા દે॒વૈર॑વન્તુ મા । પ્ર॒થ॒મા દ્વિ॒તીયૈઃ᳚ । દ્વિ॒તીયા᳚સ્તૃ॒તીયૈઃ᳚ । તૃ॒તીયા᳚-સ્સ॒ત્યેન॑ । સ॒ત્યં-યઁ॒જ્ઞેન॑ ।ય॒જ્ઞો યજુ॑ર્ભિઃ ॥ 26 ॥

યજૂગ્​મ્॑ષિ॒ સામ॑ભિઃ । સામા᳚ન્યૃ॒ગ્ભિઃ । ઋચો॑ યા॒જ્યા॑ભિઃ । યા॒જ્યા॑ વષટ્કા॒રૈઃ । વ॒ષ॒ટ્કા॒રા આહુ॑તિભિઃ । આહુ॑તયો મે॒ કામા॒ન્-થ્સમ॑ર્ધયન્તુ ॥ ભૂ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ લોમા॑નિ॒ પ્રય॑તિ॒ર્મમ॑ । ત્વમ્મ॒ આન॑તિ॒રાગ॑તિઃ । મા॒ગ્​મ્॒સ-મ્મ॒ ઉપ॑નતિઃ । વ સ્વસ્થિ॑ । મ॒જ્જા મ॒ આન॑તિઃ ॥ 27 ॥
(પ॒સ્ત્યા᳚સ્વા - સર॑સ્વત્યૈ॒ ભૈષ॑જ્યેન॒ - શ્રી - રઙ્ગા॑નિ - ભ॒સ--દ્ય॒જ્ઞે - ય॒જ્ઞો યજુ॑ર્ભિ॒ - રુપ॑નતિ॒ર્દ્વે ચ॑) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - અવભૃથઃ
ય-દ્દે॑વા દેવ॒હેડ॑નમ્ । દેવા॑સશ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । વિશ્વા᳚-ન્મુઞ્ચ॒ત્વગ્​મ્હ॑સઃ ॥ યદિ॒ દિવા॒ યદિ॒ નક્ત᳚મ્ । એનાગ્​મ્॑સિ ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । વા॒યુર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । વિશ્વા᳚-ન્મુઞ્ચ॒ત્વગ્​મ્હ॑સઃ ॥ યદિ॒ જાગ્ર॒-દ્યદિ॒ સ્વપ્ને᳚ । એનાગ્​મ્॑સિ ચકૃ॒મા વ॒યમ્ ॥ 28 ॥

સૂર્યો॑ મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । વિશ્વા᳚-ન્મુઞ્ચ॒ત્વગ્​મ્હ॑સઃ ॥ યદ્ગ્રામે॒ યદર॑ણ્યે । ય-થ્સ॒ભાયાં॒-યઁદિ॑ન્દ્રિ॒યે । યચ્છૂ॒દ્રે યદ॒ર્યે᳚ । એન॑શ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । યદેક॒સ્યાધિ॒ ધર્મ॑ણિ । તસ્યા॑વ॒યજ॑નમસિ ॥ યદાપો॒ અઘ્નિ॑યા॒ વરુ॒ણેતિ॒ શપા॑મહે । તતો॑ વરુણ નો મુઞ્ચ ॥ 29 ॥

અવ॑ભૃથ નિચઙ્કુણ નિચે॒રુર॑સિ નિચઙ્કુણ । અવ॑ દે॒વૈ-ર્દે॒વકૃ॑ત॒મેનો॑-ઽયાટ્ । અવ॒ મર્ત્યૈ॒ર્મર્ત્ય॑કૃતમ્ । ઉ॒રોરા નો॑ દેવ રિ॒ષસ્પા॑હિ ॥ સુ॒મિ॒ત્રા ન॒ આપ॒ ઓષ॑ધય-સ્સન્તુ । દુ॒ર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑ ભુયાસુઃ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ । ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ દ્રુ॒પ॒દાદિ॒વે-ન્મુ॑મુચા॒નઃ । સ્વિ॒ન્ન-સ્સ્ના॒ત્વી મલા॑દિવ ॥ 30 ॥

પૂ॒ત-મ્પ॒વિત્રે॑ણે॒વાજ્ય᳚મ્ । આપ॑-શ્શુન્ધન્તુ॒ મૈન॑સઃ ॥ ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॑ । પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ । દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય᳚મ્ । અગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥ પ્રતિ॑યુતો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॑ । પ્રત્ય॑સ્તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॑ ॥ એધો᳚-ઽસ્યેધિષી॒મહિ॑ । સ॒મિદ॑સિ ॥ 31 ॥

તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો॒ મયિ॑ ધેહિ ॥ અ॒પો અન્વ॑ચારિષમ્ । રસે॑ન॒ સમ॑સૃક્ષ્મહિ । પય॑સ્વાગ્​મ્ અગ્ન॒ આ-ઽગ॑મમ્ । ત-મ્મા॒ સગ્​મ્સૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા । પ્ર॒જયા॑ ચ॒ ધને॑ન ચ ॥ સ॒માવ॑વર્તિ પૃથિ॒વી । સમુ॒ષાઃ । સમુ॒ સૂર્યઃ॑ । સમુ॒ વિશ્વ॑મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒ર જ્યો॑તિ-ર્ભૂયાસમ્ । વિ॒ભુ-ઙ્કામં॒-વ્યઁ॑શ્નવૈ ॥ ભૂ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 32 ॥
(સ્વપ્ન॒ એનાગ્​મ્॑સિ ચકૃ॒મા વ॒યં - મુ॑ઞ્ચ॒ - મલા॑દિવ - સ॒મિદ॑સિ॒ - જગ॒-ત્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ પ્રયાજાનામેકાદશ મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ
હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધેન્દ્ર॑-મિ॒ડસ્પ॒દે । નાભા॑ પૃથિ॒વ્યા અધિ॑ । દિ॒વો વર્​ષ્મ॒ન્-થ્સમિ॑દ્ધ્યતે । ઓજિ॑ષ્ઠશ્ચર્​ષણી॒સહાન્॑ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્તનૂ॒નપા॑તમ્ । ઊ॒તિભિ॒-ર્જેતા॑ર॒-મપ॑રાજિતમ્ । ઇન્દ્ર॑-ન્દે॒વગ્​મ્ સુ॑વ॒ર્વિદ᳚મ્ । પ॒થિભિ॒-ર્મધુ॑મત્તમૈઃ । નરા॒શગ્​મ્સે॑ન॒ તેજ॑સા ॥ 33 ॥

વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દિડા॑ભિ॒-રિન્દ્ર॑-મીડિ॒તમ્ । આ॒જુહ્વા॑ન॒-મમ॑ર્ત્યમ્ । દે॒વો દે॒વૈ-સ્સવી᳚ર્યઃ । વજ્ર॑હસ્તઃ પુરન્દ॒રઃ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-દ્બ॒ર॒ઃઇષીન્દ્ર॑-ન્નિષદ્વ॒રમ્ । વૃ॒ષ॒ભ-ન્નર્યા॑પસમ્ । વસુ॑ભી રુ॒દ્રૈરા॑દિ॒ત્યૈઃ । સ॒યુગ્ભિ॑-ર્બ॒ર॒ઃઇરા ઽસ॑દત્ ॥ 34 ॥

વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દોજો॒ ન વી॒ર્ય᳚મ્ । સહો॒ દ્વાર॒ ઇન્દ્ર॑મવર્ધયન્ન્ । સુ॒પ્રા॒ય॒ણા વિશ્ર॑યન્તામૃતા॒વૃધઃ॑ । દ્વાર॒ ઇન્દ્રા॑ય મી॒ઢુષે᳚ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદુ॒ષે ઇન્દ્ર॑સ્ય ધે॒નૂ । સુ॒દુઘે॑ મા॒તરૌ॑ મ॒હી । સવા॒તરૌ॒ ન તેજ॑સી । વ॒થ્સમિન્દ્ર॑-મવર્ધતામ્ ॥ 35 ॥

વી॒તામાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્દૈવ્યા॒ હોતા॑રા । ભિ॒ષજા॒ સખા॑યા । હ॒વિષેન્દ્ર॑-મ્ભિષજ્યતઃ । ક॒વી દે॒વૌ પ્રચે॑તસૌ । ઇન્દ્રા॑ય ધત્ત ઇન્દ્રિ॒યમ્ । વી॒તામાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષત્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ । ત્રય॑સ્ત્રિ॒ધાત॑વો॒-ઽપસઃ॑ । ઇડા॒ સર॑સ્વતી॒ ભાર॑તી ॥ 36 ॥

મ॒હીન્દ્ર॑પત્નીર્-હ॒વિષ્મ॑તીઃ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્ત્વષ્ટા॑ર॒-મિન્દ્ર॑-ન્દે॒વમ્ । ભિ॒ષજગ્​મ્॑ સુ॒યજ॑-ઙ્ઘૃત॒શ્રિય᳚મ્ । પુ॒રુ॒રૂપગ્​મ્॑ સુ॒રેત॑સ-મ્મ॒ઘોનિ᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વષ્ટા॒ દધ॑દિન્દ્રિ॒યાણિ॑ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વન॒સ્પતિ᳚મ્ । શ॒મિ॒તારગ્​મ્॑ શ॒તક્ર॑તુમ્ । ધિ॒યો જો॒ષ્ટાર॑-મિન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 37 ॥

મદ્ધ્વા॑ સમ॒ઞ્જન્પ॒થિભિ॑-સ્સુ॒ગેભિઃ॑ । સ્વદા॑તિ હ॒વ્ય-મ્મધુ॑ના ઘૃ॒તેન॑ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દિન્દ્ર॒ગ્ગ્॒ સ્વાહા-ઽઽજ્ય॑સ્ય । સ્વાહા॒ મેદ॑સઃ । સ્વાહા᳚ સ્તો॒કાના᳚મ્ । સ્વાહા॒ સ્વાહા॑કૃતીનામ્ । સ્વાહા॑ હ॒વ્યસૂ᳚ક્તીનામ્ । સ્વાહા॑ દે॒વાગ્​મ્ આ᳚જ્ય॒પાન્ । સ્વાહેન્દ્રગ્​મ્॑ હો॒ત્રાજ્જુ॑ષા॒ણાઃ । ઇન્દ્ર॒ આજ્ય॑સ્ય વિયન્તુ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ 38 ॥
(તેજ॑સા-ઽસદ-દવર્ધતાં॒-ભાર॑તી-ન્દ્રિ॒યં-જુ॑ષા॒ણા દ્વે ચ॑) (અ. 7)

(સ॒મિધેન્દ્ર॒-ન્તનૂ॒નપા॑ત॒મિડા॑ભિ-ર્બ॒ર્॒હિષ્યોજ॑ ઉ॒ષે દૈવ્યા॑ તિ॒સ્રસ્ત્વષ્ટા॑રં॒-વઁન॒સ્પતિ॒મિન્દ્ર᳚મ્ । સ॒મિધેન્દ્ર॑-ઞ્ચ॒તુર્વેત્વેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ દ્વિર્વી॒તામેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ દ્વિર્વેત્વેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ હોત॒ર્યજ॑ )

અનુવાકં 8 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ પ્રયાજયાજ્યાઃ
સમિ॑દ્ધ॒ ઇન્દ્ર॑ ઉ॒ષસા॒મની॑કે । પુ॒રો॒રુચા॑ પૂર્વ॒કૃદ્વા॑વૃધા॒નઃ । ત્રિ॒ભિર્દે॒વૈસ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શતા॒ વજ્ર॑બાહુઃ । જ॒ઘાન॑ વૃ॒ત્રં-વિઁ દુરો॑ વવાર ॥ નરા॒શગ્​મ્સઃ॒ પ્રતિ॒ શૂરો॒ મિમા॑નઃ । તનૂ॒નપા॒ત્-પ્રતિ॑ ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધામ॑ । ગોભિ॑-ર્વ॒પાવા॒-ન્મધુ॑ના સમ॒ઞ્જન્ન્ । હિર॑ણ્યૈશ્ચ॒ન્દ્રી ય॑જતિ॒ પ્રચે॑તાઃ ॥ ઈ॒ડિ॒તો દે॒વૈર્​હરિ॑વાગ્​મ્ અભિ॒ષ્ટિઃ । આ॒જુહ્વા॑નો હ॒વિષા॒ શર્ધ॑માનઃ ॥ 39 ॥

પુ॒ર॒દં॒રો મ॒ઘવા॒ન્॒. વજ્ર॑બાહુઃ । આયા॑તુ ય॒જ્ઞમુપ॑ નો જુષા॒ણઃ ॥ જુ॒ષા॒ણો બ॒ર॒ઃઇર્​હરિ॑વાન્ન॒ ઇન્દ્રઃ॑ । પ્રા॒ચીનગ્​મ્॑ સીદત્પ્ર॒દિશા॑ પૃથિ॒વ્યાઃ । ઉ॒રુ॒વ્યચાઃ॒ પ્રથ॑માનગ્ગ્​ સ્યો॒નમ્ । આ॒દિ॒ત્યૈર॒ક્તં-વઁસુ॑ભિ-સ્સ॒જોષાઃ᳚ ॥ ઇન્દ્ર॒-ન્દુરઃ॑ કવ॒ષ્યો॑ ધાવ॑માનાઃ । વૃષા॑ણં-યઁન્તુ॒ જન॑ય-સ્સુ॒પત્નીઃ᳚ । દ્વારો॑ દે॒વીર॒ભિતો॒ વિશ્ર॑યન્તામ્ । સુ॒વીરા॑ વી॒ર-મ્પ્રથ॑માના॒ મહો॑ભિઃ ॥ 40 ॥

ઉ॒ષાસા॒ નક્તા॑ બૃહ॒તી બૃ॒હન્ત᳚મ્ । પય॑સ્વતી સુ॒દુઘે॒ શૂર॒મિન્દ્ર᳚મ્ । પેશ॑સ્વતી॒ તન્તુ॑ના સં॒​વ્યઁય॑ન્તી । દે॒વાના᳚-ન્દે॒વં-યઁ॑જત-સ્સુરુ॒ક્મે ॥ દૈવ્યા॒ મિમા॑ના॒ મન॑સા પુરુ॒ત્રા । હોતા॑રા॒વિન્દ્ર॑-મ્પ્રથ॒મા સુ॒વાચા᳚ । મૂ॒ર્ધન્. ય॒જ્ઞસ્ય॒ મધુ॑ના॒ દધા॑ના । પ્રા॒ચીન॒-ઞ્જ્યોતિ॑ર્​હ॒વિષા॑ વૃધાતઃ ॥ તિ॒સ્રો દે॒વીર્​હ॒વિષા॒ વર્ધ॑માનાઃ । ઇન્દ્ર॑-ઞ્જુષા॒ણા વૃષ॑ણ॒-ન્ન પત્નીઃ᳚ ॥ 41 ॥

અચ્છિ॑ન્ન॒-ન્તન્તુ॒-મ્પય॑સા॒ સર॑સ્વતી । ઇડા॑ દે॒વી ભાર॑તી વિ॒શ્વતૂ᳚ર્તિઃ ॥ ત્વષ્ટા॒ દધ॒દિન્દ્રા॑ય॒ શુષ્મ᳚મ્ । અપા॒કો-ઽચિ॑ષ્ટુર્ય॒શસે॑ પુ॒રૂણિ॑ । વૃષા॒ યજ॒ન્ વૃષ॑ણ॒-મ્ભૂરિ॑રેતાઃ । મૂ॒ર્ધન્. ય॒જ્ઞસ્ય॒ સમ॑નક્તુ દે॒વાન્ ॥ વન॒સ્પતિ॒-રવ॑સૃષ્ટો॒ ન પાશૈઃ᳚ । ત્મન્યા॑ સમ॒ઞ્જઞ્છ॑મિ॒તા ન દે॒વઃ । ઇન્દ્ર॑સ્ય હ॒વ્યૈર્જ॒ઠર॑-મ્પૃણા॒નઃ । સ્વદા॑તિ હ॒વ્ય-મ્મધુ॑ના ઘૃ॒તેન॑ ॥ સ્તો॒કાના॒મિન્દુ॒-મ્પ્રતિ॒ શૂર॒ ઇન્દ્રઃ॑ । વૃ॒ષા॒યમા॑ણો વૃષ॒ભ-સ્તુ॑રા॒ષાટ્ । ઘૃ॒ત॒પ્રુષા॒ મધુ॑ના હ॒વ્યમુ॒ન્દન્ન્ । મૂ॒ર્ધન્. ય॒જ્ઞસ્ય॑ જુષતા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ॥ 42 ॥
(શર્ધ॑માનો॒ - મહો॑ભિઃ॒ - પત્ની᳚--ર્ ઘૃ॒તેન॑ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ વપાદીનાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
આચ॑ર્​ષણિ॒પ્રા વૃ॑ષ॒ભો જના॑નામ્ । રાજા॑ કૃષ્ટી॒ના-મ્પુ॑રુહૂ॒ત ઇન્દ્રઃ॑ । સ્તુ॒ત-શ્શ્ર॑વ॒સ્યન્નવ॒સોપ॑મ॒દ્રિક્ । યુ॒ક્ત્વા હરી॒ વૃષ॒ણા ઽઽયા᳚હ્ય॒ર્વામ્ ॥, વિ॒વેષ॒ યન્મા॑ ધિ॒ષણા॑ જ॒જાન॒ સ્તવૈ॑ પુ॒રા પાર્યા॒દિન્દ્ર॒ મહ્નઃ॑ । અગ્​મ્હ॑સો॒ યત્ર॑ પી॒પર॒દ્યથા॑ નો ના॒વેવ॒ યાન્ત॑ મુ॒ભયે॑ હવન્તે ॥॥ તગ્​મ્ સ॒ધ્રીચી॑રૂ॒તયો॒ વૃષ્ણિ॑યાનિ । પૌગ્ગ્​સ્યા॑નિ નિ॒યુત॑-સ્સશ્ચુ॒રિન્દ્ર᳚મ્ । સ॒મુ॒દ્ર-ન્ન સિન્ધ॑વ ઉ॒ક્થશુ॑ષ્માઃ । ઉ॒રુ॒વ્યચ॑સ॒ગિંર॒ આવિ॑શન્તિ ॥॥ સ॒ત્યમિત્તન્ન ત્વાવાગ્​મ્॑ અ॒ન્યો અસ્તિ॑ । ઇન્દ્ર॑ દે॒વો ન મર્ત્યો॒ જ્યાયાન્॑ । અહ॒ન્નહિ॑-મ્પરિ॒શયા॑ન॒મર્ણઃ॑ । અવા॑સૃજો॒-ઽપો અચ્છા॑ સમુ॒દ્રમ્ ॥ પ્રસ॑સાહિષે પુરુહૂત॒ શત્રૂન્॑ । જ્યેષ્ઠ॑સ્તે॒ શુષ્મ॑ ઇ॒હ રા॒તિર॑સ્તુ । ઇન્દ્રાભ॑ર॒ દક્ષિ॑ણેના॒ વસૂ॑નિ । પતિ॒-સ્સિન્ધૂ॑નામસિ રે॒વતી॑નામ્ ॥ સ શેવૃ॑ધ॒મધિ॑ધા દ્યુ॒મ્નમ॒સ્મે । મહિ॑ ક્ષ॒ત્ર-ઞ્જ॑ના॒ષાડિ॑ન્દ્ર॒ તવ્ય᳚મ્ । રક્ષા॑ ચ નો મ॒ઘોનઃ॑ પા॒હિ સૂ॒રીન્ । રા॒યે ચ॑ ન-સ્સ્વપ॒ત્યા ઇ॒ષે ધાઃ᳚ ॥ 43 ॥
(રે॒વતી॑ના-ઞ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ અનુયાજાનામેકાદશ મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રગ્​મ્॑ સુદે॒વ-ન્દે॒વૈઃ । વી॒રવ॑-થ્સ્તી॒ર્ણં-વેઁદ્યા॑મવર્ધયત્ । વસ્તો᳚ર્વૃ॒ત-મ્પ્રાક્તો᳚ર્ભૃ॒તમ્ । રા॒યા બ॒ર્॒હિષ્મ॒તો-ઽત્ય॑ગાત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વીર્દ્વાર॒ ઇન્દ્રગ્​મ્॑ સઙ્ઘા॒તે । વિ॒ડ્વીર્યામ॑ન્નવર્ધયન્ન્ । આ વ॒થ્સેન॒ તરુ॑ણેન કુમા॒રેણ॑ ચ મીવિ॒તા અપાર્વા॑ણમ્ । રે॒ણુક॑કાટ-ન્નુદન્તામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 44 ॥

દે॒વી ઉ॒ષાસા॒ નક્તા᳚ । ઇન્દ્રં॑-યઁ॒જ્ઞે પ્ર॑ય॒ત્ય॑હ્વેતામ્ । દૈવી॒ર્વિશઃ॒ પ્રાયા॑સિષ્ટામ્ । સુપ્રી॑તે॒ સુધિ॑તે અભૂતામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વી જોષ્ટ્રી॒ વસુ॑ધિતી । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । અયા᳚વ્ય॒ન્યા-ઽઘા દ્વેષાગ્​મ્॑સિ । આ-ઽન્યા વા᳚ક્ષી॒-દ્વસુ॒ વાર્યા॑ણિ । યજ॑માનાય શિક્ષિ॒તે ॥ 45 ॥

વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી॒ દુઘે॑ સુ॒દુઘે᳚ । પય॒સેન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । ઇષ॒મૂર્જ॑મ॒ન્યા ઽવા᳚ક્ષીત્ । સગ્ધિ॒ગ્​મ્॒ સપી॑તિમ॒ન્યા । નવે॑ન॒ પૂર્વ॒-ન્દય॑માને । પુ॒રા॒ણેન॒ નવ᳚મ્ । અધા॑તા॒-મૂર્જ॑મૂ॒ર્જાહુ॑તી॒ વસુ॒ વાર્યા॑ણિ । યજ॑માનાય શિક્ષિ॒તે । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ 46 ॥

દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । હ॒તાઘ॑શગ્​મ્ સા॒વાભા᳚ર્​ષ્ટાં॒-વઁસુ॒ વાર્યા॑ણિ । યજ॑માનાય શિક્ષિ॒તૌ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ । પતિ॒મિન્દ્ર॑મવર્ધયન્ન્ । અસ્પૃ॑ક્ષ॒દ્ભાર॑તી॒ દિવ᳚મ્ । રુ॒દ્રૈર્ય॒જ્ઞગ્​મ્ સર॑સ્વતી । ઇડા॒ વસુ॑મતી ગૃ॒હાન્ ॥ 47 ॥

વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્​મ્સઃ॑ । ત્રિ॒વ॒રૂ॒થ-સ્ત્રિ॑વન્ધુ॒રઃ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । શ॒તેન॑ શિતિપૃ॒ષ્ઠાના॒માહિ॑તઃ । સ॒હસ્રે॑ણ॒ પ્રવ॑ર્તતે । મિ॒ત્રાવરુ॒ણેદ॑સ્ય હો॒ત્રમર્​હ॑તઃ । બૃહ॒સ્પતિ॑-સ્સ્તો॒ત્રમ્ । અ॒શ્વિના-ઽઽદ્ધ્વ॑ર્યવમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ 48 ॥

દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । હિર॑ણ્યપર્ણો॒ મધુ॑શાખ-સ્સુપિપ્પ॒લઃ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । દિવ॒મગ્રે॑ણાપ્રાત્ । આ-ઽન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃથિ॒વીમ॑દૃગ્​મ્હીત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ-મ્બ॒ર॒ઃઇર્વારિ॑તીનામ્ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । સ્વા॒સ॒સ્થ-મિન્દ્રે॒ણાસ॑ન્નમ્ । અ॒ન્યા બ॒ર્॒હીગ્​ષ્ય॒ભ્ય॑ભૂત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । સ્વિ॑ષ્ટ-ઙ્કુ॒ર્વન્-થ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । સ્વિ॑ષ્ટમ॒દ્ય ક॑રોતુ નઃ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજે॑ ॥ 49 ॥
(વિ॒ય॒ન્તુ॒ યજ॑ - શિક્ષિ॒તે - શિ॑ક્ષિ॒તે વ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑-ગૃ॒હાન્.-વે॑તુ॒ યજા॑-ભૂ॒-થ્ષટ્ચ॑) (અ. 10)

દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્દે॒વીર્દ્વારો॑ દે॒વી ઉ॒ષાસા॒ નક્તા॑ દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા શિક્ષિ॒તૌ દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ પતિ॑-ન્દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્​મ્સો॑ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિ॑-ર્દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-દ્દે॒વમ્ । વે॒તુ॒ વિ॒ય॒ન્તુ॒ ચ॒તુર્વી॑તા॒મેકો॑ વિયન્તુ ચ॒તુર્વે॑તુ । અ॒વ॒ર્ધ॒ય॒દ॒વ॒ર્ધ॒ય॒-ન્ત્રિર॑વર્ધતા॒મેકો॑ ઽવર્ધયગ્ગ્​ શ્ચ॒તુર॑વર્ધયત્ । વસ્તો॒રા વ॒થ્સેન॒ દૈવી॒રયા॒વીષગ્​મ્॑ હ॒તાસ્પૃ॑ક્ષચ્છ॒તેન॒ દિવ॒મિન્દ્રગ્ગ્॑ સ્વાસ॒સ્થગ્ગ્​ સ્વિ॑ષ્ટમ્ । શિક્ષિ॒તે શિ॑ક્ષિ॒તે શિ॑ક્ષિ॒તૌ ।

અનુવાકં 11 - પશુત્રયે પ્રય જાર્થા મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ
હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-મિ॒ડસ્પ॒દે । અ॒શ્વિનેન્દ્ર॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વતીમ્ । અ॒જો ધૂ॒મ્રો ન ગો॒ધૂમૈઃ॒ ક્વ॑લૈર્ભેષ॒જમ્ । મધુ॒ શષ્પૈ॒ર્ન તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્તનૂ॒નપા॒-થ્સર॑સ્વતી । અવિ॑ર્મે॒ષો ન ભે॑ષ॒જમ્ । પ॒થા મધુ॑મ॒તા ઽઽભ॑રન્ન્ । અ॒શ્વિનેન્દ્રા॑ય વી॒ર્ય᳚મ્ ॥ 50 ॥

બદ॑રૈરુપ॒વાકા॑ભિ-ર્ભેષ॒જ-ન્તોક્મ॑ભિઃ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ન્નરા॒શગ્​મ્સ॒ન-ન્ન॒ગ્નહુ᳚મ્ । પતિ॒ગ્​મ્॒ સુરા॑યૈ ભેષ॒જમ્ । મે॒ષ-સ્સર॑સ્વતી ભિ॒ષક્ । રથો॒ ન ચ॒ન્દ્ર્ય॑શ્વિનો᳚ર્વ॒પા ઇન્દ્ર॑સ્ય વી॒ર્ય᳚મ્ । બદ॑રૈરુપ॒વાકા॑ભિ-ર્ભેષ॒જ-ન્તોક્મ॑ભિઃ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 51 ॥

હોતા॑ યક્ષદિ॒ડેડિ॒ત આ॒જુહ્વા॑ન॒-સ્સર॑સ્વતીમ્ । ઇન્દ્ર॒-મ્બલે॑ન વ॒ર્ધયન્ન્॑ । ઋ॒ષ॒ભેણ॒ ગવે᳚ન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒શ્વિનેન્દ્રા॑ય વી॒ર્ય᳚મ્ । યવૈઃ᳚ ક॒ર્કન્ધુ॑ભિઃ । મધુ॑ લા॒જૈર્ન માસ॑રમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-દ્બ॒ર॒ઃઇ-સ્સુ॒ષ્ટરી॒મો-ઽર્ણ॑મ્રદાઃ । ભિ॒ષન્નાસ॑ત્યા ॥ 52 ॥

ભિ॒ષજા॒-ઽશ્વિના-ઽશ્વા॒ શિશુ॑મતી । ભિ॒ષગ્ધે॒નુ-સ્સર॑સ્વતી । ભિ॒ષગ્દુ॒હ ઇન્દ્રા॑ય ભેષ॒જમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દ્દુરો॒ દિશઃ॑ । ક॒વ॒ષ્યો॑ ન વ્યચ॑સ્વતીઃ । અ॒શ્વિભ્યા॒-ન્ન દુરો॒ દિશઃ॑ । ઇન્દ્રો॒ ન રોદ॑સી॒ દુઘે᳚ । દુ॒હે કામા॒ન્-થ્સર॑સ્વતી ॥ 53 ॥

અ॒શ્વિનેન્દ્રા॑ય ભેષ॒જમ્ । શુ॒ક્ર-ન્ન જ્યોતિ॑રિન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુ॒પેશ॑સો॒ષે નક્ત॒-ન્દિવા᳚ । અ॒શ્વિના॑ સઞ્જાના॒ને । સમ॑ઞ્જાતે॒ સર॑સ્વત્યા । ત્વિષિ॒મિન્દ્રે॒ ન ભે॑ષ॒જમ્ । શ્યે॒નો ન રજ॑સા હૃ॒દા । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ ॥ 54 ॥

વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દ્દૈવ્યા॒ હોતા॑રા ભિ॒ષજા॒-ઽશ્વિના᳚ । ઇન્દ્ર॒-ન્ન જાગૃ॑વી॒ દિવા॒ નક્ત॒-ન્ન ભે॑ષ॒જૈઃ । શૂષ॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વતી ભિ॒ષક્ । સીસે॑ન દુહ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-ત્તિ॒સ્રો દે॒વીર્ન ભે॑ષ॒જમ્ । ત્રય॑સ્ત્રિ॒ધાત॑વો॒-ઽપસઃ॑ । રૂ॒પમિન્દ્રે॑ હિર॒ણ્યય᳚મ્ ॥ 55 ॥

અ॒શ્વિનેડા॒ ન ભાર॑તી । વા॒ચા સર॑સ્વતી । મહ॒ ઇન્દ્રા॑ય દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્ત્વષ્ટા॑ર॒-મિન્દ્ર॑મ॒શ્વિના᳚ । ભિ॒ષજ॒-ન્ન સર॑સ્વતીમ્ । ઓજો॒ ન જૂ॒તિરિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । વૃકો॒ ન ર॑ભ॒સો ભિ॒ષક્ । યશ॒-સ્સુર॑યા ભેષ॒જમ્ ॥ 56 ॥

શ્રિ॒યા ન માસ॑રમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વન॒સ્પતિ᳚મ્ । શ॒મિ॒તારગ્​મ્॑ શ॒તક્ર॑તુમ્ । ભી॒મ-ન્ન મ॒ન્યુગ્​મ્ રાજા॑નં-વ્યાઁ॒ઘ્ર-ન્નમ॑સા॒-ઽશ્વિના॒ ભામ᳚મ્ । સર॑સ્વતી ભિ॒ષક્ । ઇન્દ્રા॑ય દુહ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 57 ॥

હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિગ્ગ્​ સ્વાહા-ઽઽજ્ય॑સ્ય સ્તો॒કાના᳚મ્ । સ્વાહા॒ મેદ॑સા॒-મ્પૃથ॑ક્ । સ્વાહા॒ છાગ॑મ॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । સ્વાહા॑ મે॒ષગ્​મ્ સર॑સ્વત્યૈ । સ્વાહા॑ર્​ષ॒ભ-મિન્દ્રા॑ય સિ॒ગ્​મ્॒હાય॒ સહ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । સ્વાહા॒-ઽગ્નિ-ન્ન ભે॑ષ॒જમ્ । સ્વાહા॒ સોમ॑મિન્દ્રિ॒યમ્ । સ્વાહેન્દ્રગ્​મ્॑ સુ॒ત્રામા॑ણગ્​મ્ સવિ॒તારં॒-વઁરુ॑ણ-મ્ભિ॒ષજા॒-મ્પતિ᳚મ્ । સ્વાહા॒ વન॒સ્પતિ॑-મ્પ્રિ॒ય-મ્પાથો॒ ન ભે॑ષ॒જમ્ । સ્વાહા॑ દે॒વાગ્​મ્ આ᳚જ્ય॒પાન્ ॥ 58 ॥

સ્વાહા॒-ઽગ્નિગ્​મ્ હો॒ત્રાજ્જુ॑ષા॒ણો અ॒ગ્નિ-ર્ભે॑ષ॒જમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વતી॒મિન્દ્રગ્​મ્॑ સુ॒ત્રામા॑ણમ્ । ઇ॒મે સોમા᳚-સ્સુ॒રામા॑ણઃ । છાગૈ॒ર્ન મે॒ષૈર્-ઋ॑ષ॒ભૈ-સ્સુ॒તાઃ । શષ્પૈ॒ર્ન તોક્મ॑ભિઃ । લા॒જૈર્મહ॑સ્વન્તઃ । મદા॒ માસ॑રેણ॒ પરિ॑ષ્કૃતાઃ । શુ॒ક્રાઃ પય॑સ્વન્તો॒-ઽમૃતાઃ᳚ । પ્રસ્થિ॑તા વો મધુ॒શ્ચુતઃ॑ । તાન॒શ્વિના॒ સર॑સ્વ॒તીન્દ્ર॑-સ્સુ॒ત્રામા॑ વૃત્ર॒હા । જુ॒ષન્તાગ્​મ્॑ સૌ॒મ્ય-મ્મધુ॑ । પિબ॑ન્તુ॒ મદ॑ન્તુ વિ॒યન્તુ॒ સોમ᳚મ્ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ 59 ॥
(વી॒ર્યં - ઁવિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॒ - નાસ॑ત્યા॒ - સર॑સ્વતી॒ - મધુ॑ - હિર॒ણ્યયં॑ - ભેષ॒જં - ઁવિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજા᳚ - જ્ય॒પા - ન॒મૃતાઃ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 11)

સ॒મિધા॒-ઽગ્નિગ્​મ્ ષટ્ । તનૂ॒નપા᳚-થ્સ॒પ્ત । નરા॒શગ્​મ્સ॒મૃષિઃ॑ । ઇ॒ડેડિ॒તો યવૈ॑ર॒ષ્ટૌ । બ॒ર્॒હિ-સ્સ॒પ્ત । દુરો॒-ઽશ્વિના॑ શુ॒ક્રન્નવ॑ । સુ॒પેશ॑સો॒ષે નક્ત॒મૃષિઃ॑। દૈવ્યા॒ હોતા॑રા॒ સીસે॑ન॒ રસઃ॑ । તિ॒સ્રસ્ત્વષ્ટા॑રમ॒ષ્ટાવ॑ષ્ટૌ । વન॒સ્પતિ॒મૃષિઃ॑ । અ॒ગ્નિ-ન્ત્રયો॑દશ । અ॒શ્વિના॒ દ્વાદ॑શ॒ ત્રયો॑દશ । સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-મ્બદ॑રૈ॒-ર્બદ॑રૈ॒-ર્યવૈ॑ર॒શ્વિના॒ ત્વિષિ॑મ॒શ્વિના॒ ન ભે॑ષ॒જગ્​મ્ રૂ॒પમ॒શ્વિના॑ ભી॒મ-મ્ભામ᳚મ્ ।

અનુવાકં 12 - પશુત્રયે પ્રયાજયાજ્યા આપ્રિયઃ
સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિર॑શ્વિના । ત॒પ્તો ઘ॒ર્મો વિ॒રાટ્-થ્સુ॒તઃ । દુ॒હે ધે॒નુ-સ્સર॑સ્વતી । સોમગ્​મ્॑ શુ॒ક્રમિ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ ॥ ત॒નૂ॒પા ભિ॒ષજા॑ સુ॒તે । અ॒શ્વિનો॒ભા સર॑સ્વતી । મદ્ધ્વા॒ રજાગ્​મ્॑સીન્દ્રિ॒યમ્ । ઇન્દ્રા॑ય પ॒થિભિ॑-ર્વહાન્ ॥ ઇન્દ્રા॒યેન્દુ॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વતી । નરા॒શગ્​મ્સે॑ન ન॒ગ્નહુઃ॑ ॥ 60 ॥

અધા॑તામ॒શ્વિના॒ મધુ॑ । ભે॒ષ॒જ-મ્ભિ॒ષજા॑ સુ॒તે ॥ આ॒જુહ્વા॑ના॒ સર॑સ્વતી । ઇન્દ્રા॑યેન્દ્રિ॒યાણિ॑ વી॒ર્ય᳚મ્ । ઇડા॑ભિરશ્વિના॒વિષ᳚મ્ । સમૂર્જ॒ગ્​મ્॒ સગ્​મ્ ર॒યિ-ન્દ॑ધુઃ ॥ અશ્વિ॑ના॒ નમુ॑ચે-સ્સુ॒તમ્ । સોમગ્​મ્॑ શુ॒ક્ર-મ્પ॑રિ॒સ્રુતા᳚ । સર॑સ્વતી॒ તમાભ॑રત્ । બ॒ર્॒હિષેન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે ॥ 61 ॥

ક॒વ॒ષ્યો॑ ન વ્યચ॑સ્વતીઃ । અ॒શ્વિભ્યા॒-ન્ન દુરો॒ દિશઃ॑ । ઇન્દ્રો॒ ન રોદ॑સી॒ દુઘે᳚ । દુ॒હે કામા॒ન્-થ્સર॑સ્વતી ॥ ઉ॒ષાસા॒ નક્ત॑મશ્વિના । દિવેન્દ્રગ્​મ્॑ સા॒યમિ॑ન્દ્રિ॒યૈઃ । સ॒જા॒ન્ના॒ને સુ॒પેશ॑સા । સમ॑ઞ્જાતે॒ સર॑સ્વત્યા ॥ પા॒ત-ન્નો॑ અશ્વિના॒ દિવા᳚ । પા॒હિ નક્તગ્​મ્॑ સરસ્વતિ ॥ 62 ॥

દૈવ્યા॑ હોતારા ભિષજા । પા॒તમિન્દ્ર॒ગ્​મ્॒ સચા॑ સુ॒તે ॥ તિ॒સ્રસ્ત્રે॒ધા સર॑સ્વતી । અ॒શ્વિના॒ ભાર॒તીડા᳚ । તી॒વ્ર-મ્પ॑રિ॒સ્રુતા॒ સોમ᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય સુષવુ॒ર્મદ᳚મ્ ॥ અશ્વિ॑ના ભેષ॒જ-મ્મધુ॑ । ભે॒ષ॒જ-ન્ન॒-સ્સર॑સ્વતી । ઇન્દ્રે॒ ત્વષ્ટા॒ યશ॒-શ્શ્રિય᳚મ્ । રૂ॒પગ્​મ્ રૂ॑પમધુ-સ્સુ॒તે ॥ ઋ॒તુ॒થેન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । શ॒શ॒મા॒નઃ પ॑રિ॒સ્રુતા᳚ । કી॒લાલ॑મ॒શ્વિભ્યા॒-મ્મધુ॑ । દુ॒હે ધે॒નુ-સ્સર॑સ્વતી ॥ ગોભિ॒ર્ન સોમ॑મશ્વિના । માસ॑રેણ પરિ॒ષ્કૃતા᳚ । સમ॑ધાતા॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વત્યા । સ્વાહેન્દ્રે॑ સુ॒ત-મ્મધુ॑ ॥ 63 ॥
(ન॒ગ્નહુઃ॒ - પાત॑વે - સરસ્વ - ત્યધુ-સ્સુ॒તે᳚-ઽષ્ટૌ ચ॑) (અ. 12)

અનુવાકં 13 - પશુત્રયે વપાદીનાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ
અ॒શ્વિના॑ હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । નમુ॑ચેર્ધિ॒યા સર॑સ્વતી । આ શુ॒ક્રમા॑સુ॒રાદ્વ॒સુ । મ॒ઘમિન્દ્રા॑ય જભ્રિરે ॥ યમ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વતી । હ॒વિષેન્દ્ર॒-મવ॑ર્ધયન્ન્ । સ બિ॑ભેદ બ॒લં (વ॒લં) મ॒ઘમ્ । નમુ॑ચાવાસુ॒રે સચા᳚ । તમિન્દ્ર॑-મ્પ॒શવ॒-સ્સચા᳚ ॥ અ॒શ્વિનો॒ભા સર॑સ્વતી ॥ 64 ॥

દધા॑ના અ॒ભ્ય॑નૂષત । હ॒વિષા॑ ય॒જ્ઞમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ ય ઇન્દ્ર॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્દ॒ધુઃ । સ॒વિ॒તા વરુ॑ણો॒ ભગઃ॑ । સ સુ॒ત્રામા॑ હ॒વિષ્પ॑તિઃ । યજ॑માનાય સશ્ચત ॥ સ॒વિ॒તા વરુ॑ણો॒ દધ॑ત્ । યજ॑માનાય દા॒શુષે᳚ । આદ॑ત્ત॒ નમુ॑ચે॒ર્વસુ॑ । સુ॒ત્રામા॒ બલ॑મિન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 65 ॥

વરુ॑ણઃ, ક્ષ॒ત્રમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । ભગે॑ન સવિ॒તા શ્રિય᳚મ્ । સુ॒ત્રામા॒ યશ॑સા॒ બલ᳚મ્ । દધા॑ના ય॒જ્ઞમા॑શત ॥ અશ્વિ॑ના॒ ગોભિ॑રિન્દ્રિ॒યમ્ । અશ્વે॑ભિ-ર્વી॒ર્ય॑-મ્બલ᳚મ્ । હ॒વિષેન્દ્ર॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વતી । યજ॑માન-મવર્ધયન્ન્ ॥ તા નાસ॑ત્યા સુ॒પેશ॑સા । હિર॑ણ્યવર્તની॒ નરા᳚ । સર॑સ્વતી હ॒વિષ્મ॑તી । ઇન્દ્ર॒ કમ॑ર્​સુ નો-ઽવત ॥ તા ભિ॒ષજા॑ સુ॒કર્મ॑ણા । સા સુ॒દુઘા॒ સર॑સ્વતી । સ વૃ॑ત્ર॒હા શ॒તક્ર॑તુઃ । ઇન્દ્રા॑ય દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 66 ॥
(ઉ॒ભા સર॑સ્વતી॒ - બલ॑મિન્દ્રિ॒યં - નરા॒ ષટ્ચ॑) (અ. 13)

અનુવાકં 14 - પશુત્રયે અનૂયાજપ્રૈષાઃ
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સર॑સ્વતી । સુ॒દે॒વમિન્દ્રે॑ અ॒શ્વિના᳚ । તેજો॒ ન ચક્ષુ॑ર॒ક્ષ્યોઃ । બ॒ર્॒હિષા॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વીર્દ્વારો॑ અ॒શ્વિના᳚ । ભિ॒ષજેન્દ્રે॒ સર॑સ્વતી । પ્રા॒ણ-ન્ન વી॒ર્ય॑-ન્ન॒સિ । દ્વારો॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 67 ॥

દે॒વી ઉ॒ષાસા॑વ॒શ્વિના᳚ । ભિ॒ષજેન્દ્રે॒ સર॑સ્વતી । બલ॒-ન્ન વાચ॑મા॒સ્યે᳚ । ઉ॒ષાભ્યા᳚-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ અ॒શ્વિના᳚ । સુ॒ત્રામેન્દ્રે॒ સર॑સ્વતી । શ્રોત્ર॒-ન્ન કર્ણ॑યો॒ર્યશઃ॑ । જોષ્ટ્રી᳚ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 68 ॥

દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી॒ દુઘે॑ સુ॒દુઘે᳚ । પય॒સેન્દ્ર॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વત્ય॒શ્વિના॑ ભિ॒ષજા॑-ઽવત । શુ॒ક્ર-ન્ન જ્યોતિ॒-સ્સ્તન॑યો॒રાહુ॑તી ધત્ત ઇન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વા દે॒વાના᳚-મ્ભિ॒ષજા᳚ । હોતા॑રા॒વિન્દ્ર॑-મ॒શ્વિના᳚ । વ॒ષ॒ટ્કા॒રૈ-સ્સર॑સ્વતી । ત્વિષિ॒-ન્ન હૃદ॑યે મ॒તિમ્ । હોતૃ॑ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 69 ॥

દે॒વી-સ્તિ॒સ્ર-સ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ । સર॑સ્વત્ય॒શ્વિના॒ ભાર॒તીડા᳚ । શૂષ॒-ન્ન મદ્ધ્યે॒ નાભ્યા᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્​મ્સઃ॑ । ત્રિ॒વ॒રૂ॒થ-સ્સર॑સ્વત્યા॒ ઽશ્વિભ્યા॑મીયતે॒ રથઃ॑ । રેતો॒ ન રૂ॒પમ॒મૃત॑-ઞ્જ॒નિત્ર᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વષ્ટા॒ દધ॑દિન્દ્રિ॒યાણિ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 70 ॥

દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । હિર॑ણ્યપર્ણો અ॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । સર॑સ્વત્યા-સ્સુપિપ્પ॒લઃ । ઇન્દ્રા॑ય પચ્યતે॒ મધુ॑ । ઓજો॒ ન જૂ॒તિમૃ॑ષ॒ભો ન ભામ᳚મ્ । વન॒સ્પતિ॑ર્નો॒ દધ॑દિન્દ્રિ॒યાણિ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીનામ્ । અ॒દ્ધ્વ॒રે સ્તી॒ર્ણમ॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । ઊર્ણ॑મ્રદા॒-સ્સર॑સ્વત્યાઃ ॥ 71 ॥

સ્યો॒નમિ॑ન્દ્ર તે॒ સદઃ॑ । ઈ॒શાયૈ॑ મ॒ન્યુગ્​મ્ રાજા॑ન-મ્બ॒ર્॒હિષા॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । દે॒વાન્.ય॑ક્ષ-દ્યથાય॒થમ્ । હોતા॑રા॒-વિન્દ્ર॑મ॒શ્વિના᳚ । વા॒ચા વાચ॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વતીમ્ । અ॒ગ્નિગ્​મ્ સોમગ્ગ્॑ સ્વિષ્ટ॒કૃત્ । સ્વિ॑ષ્ટ॒ ઇન્દ્ર॑-સ્સુ॒ત્રામા॑ સવિ॒તા વરુ॑ણો ભિ॒ષક્ । ઇ॒ષ્ટો દે॒વો વન॒સ્પતિઃ॑ । સ્વિ॑ષ્ટા દે॒વા આ᳚જ્ય॒પાઃ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિર॒ગ્નિના᳚ । હોતા॑ હો॒ત્રે સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । યશો॒ ન દધ॑દિન્દ્રિ॒યમ્ । ઊર્જ॒મપ॑ચિતિગ્ગ્​ સ્વ॒ધામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 72 ॥
(દ્વારો॑ દધુરિન્દ્રિ॒યં-વઁ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॒ - જોષ્ટ્રી᳚ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યં-વઁ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॒ -હોતૃ॑ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યં-વઁ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજે᳚ - ન્દ્રિ॒યાણિ॑ વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॒ - સર॑સ્વત્યા॒ - વન॒સ્પતિ॒-ષ્ષટ્ચ॑) (અ. 14)

(દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્દે॒વી-ર્દ્વારો॑ દે॒વી ઉ॒ષાસા॑વ॒શ્વિના॑ દે॒વી જોષ્ટ્ર॑ દે॒વી ઊ॒ર્જાહૂ॑તી દે॒વા દે॒વાના᳚-મ્ભિ॒ષજા॑ વષટ્કા॒રૈ-ર્દે॒વીસ્તિસ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વી-સ્સર॑સ્વતી દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્​મ્સો॑ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિ॑ર્દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્દે॒વોઅ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-દ્દે॒વાન્) ।

(સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-ન્દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સર॑સ્વત્યા॒શ્વિના॒ સર્વં॑-વિઁયન્તુ । દ્વાર॑સ્તિ॒સ્ર-સ્સંર્વ॑ વિયન્તુ । અ॒જ ઇન્દ્ર॒મોજો॒-ઽગ્નિ-મ્પર॒-સ્સર॑સ્વતીમ્ । નક્ત॒મ્પૂર્વ॒-સ્સર॑સ્વતિ । અ॒ન્યત્ર॒ સર॑સ્વતિ । ભિ॒ષ-ક્પૂર્વ॑-ન્દુહ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒ન્યત્ર॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । સૌ॒ત્રા॒મ॒ણ્યાગ્​મ્ સુ॑તાસુ॒તી । અ॒ઞ્જન્ત્ય॒યં-યઁજ॑માનઃ)

અનુવાકં 15 - સૂક્તવાકપ્રૈષઃ
અ॒ગ્નિમ॒દ્ય હોતા॑રમવૃણીત । અ॒યગ્​મ્ સુ॑તાસુ॒તી યજ॑માનઃ । પચ॑-ન્પ॒ક્તીઃ । પચ॑-ન્પુરો॒ડાશાન્॑ । ગૃ॒હ્ણ-ન્ગ્રહાન્॑ । બ॒દ્ધ્નન્ન॒શ્વિભ્યા॒-ઞ્છાગ॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વત્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય । બ॒દ્ધ્નન્-થ્સર॑સ્વત્યૈ મે॒ષમિન્દ્રા॑યા॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । બ॒દ્ધ્નન્નિન્દ્રા॑યર્​ષ॒ભ-મ॒શ્વિભ્યા॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વત્યૈ । સૂ॒પ॒સ્થા અ॒દ્ય દે॒વો વન॒સ્પતિ॑રભવત્ । અ॒શ્વિભ્યા॒-ઞ્છાગે॑ન॒ સર॑સ્વત્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય ॥ 73 ॥

સર॑સ્વત્યૈ મે॒ષેણેન્દ્રા॑યા॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑યર્​ષ॒ભેણા॒શ્વિભ્યા॒ગ્​મ્॒ સર॑સ્વત્યૈ । અક્ષ॒ગ્ગ્॒સ્તાન્મે॑દ॒સ્તઃ પ્રતિ॑ પચ॒તા-ઽગ્ર॑ભીષુઃ । અવી॑વૃધન્ત॒ ગ્રહૈઃ᳚ । અપા॑તામ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વ॒તીન્દ્ર॑-સ્સુ॒ત્રામા॑ વૃત્ર॒હા । સોમા᳚ન્-થ્સુ॒રામ્ણઃ॑ । ઉપો॑ ઉક્થામ॒દા-શ્શ્રૌ॒દ્વિમદા॑ અદન્ન્ । અવી॑વૃધ-ન્તાઙ્ગૂ॒ષૈઃ । ત્વામ॒દ્યર્​ષ॑ આર્​ષેયર્​ષીણા-ન્નપાદવૃણીત । અ॒યગ્​મ્ સુ॑તાસુ॒તી યજ॑માનઃ । બ॒હુભ્ય॒ આસઙ્ગ॑તેભ્યઃ । એ॒ષ મે॑ દે॒વેષુ॒ વસુ॒ વાર્યા ય॑ક્ષ્યત॒ ઇતિ॑ । તા યા દે॒વા દે॑વ॒દાના॒ન્યદુઃ॑ । તાન્ય॑સ્મા॒ આ ચ॒ શાસ્વ॑ । આ ચ॑ ગુરસ્વ । ઇ॒ષિ॒તશ્ચ॑ હોત॒રસિ॑ ભદ્ર॒વાચ્યા॑ય॒ પ્રેષિ॑તો॒ માનુ॑ષઃ । સૂ॒ક્ત॒વા॒કાય॑ સૂ॒ક્તા બ્રૂ॑હિ ॥ 74 ॥
(ઇન્દ્રા॑ય॒ - યજ॑માન-સ્સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 15)

અનુવાકં 16 - પિતૃયજ્ઞયાજ્યાનુવાક્યાઃ
ઉ॒શન્ત॑સ્ત્વા હવામહ ઉ॒શન્ત॒-સ્સમિ॑ધીમહિ । ઉ॒શન્નુ॑શ॒ત આ વ॑હ પિ॒તૄન્ હ॒વિષે॒ અત્ત॑વે ॥, આ નો॑ અગ્ને સુકે॒તુના᳚ । ર॒યિં-વિઁ॒શ્વાયુ॑પોષસમ્ । મા॒ર્ડી॒ક-ન્ધે॑હિ જી॒વસે᳚ ॥। ત્વગ્​મ્ સો॑મ મ॒હે ભગ᳚મ્ । ત્વં-યૂઁન॑ ઋતાય॒તે । દક્ષ॑-ન્દધાસિ જી॒વસે᳚ ॥,ત્વગ્​મ્ સો॑મ॒ પ્રચિ॑કિતો મની॒ષા ત્વગ્​મ્ રજિ॑ષ્ઠ॒મનુ॑ નેષિ॒ પન્થા᳚મ્ । તવ॒ પ્રણી॑તી પિ॒તરો॑ ન ઇન્દો દે॒વેષુ॒ રત્ન॑મ ભજન્ત॒ ધીરાઃ᳚ ॥। ત્વયા॒ હિ નઃ॑ પિ॒તર॑-સ્સોમ॒ પૂર્વે॒ કર્મા॑ણિ ચ॒ક્રુઃ પ॑વમાન॒ ધીરાઃ᳚ । વ॒ન્વન્નવા॑તઃ પરિ॒ધીગ્​મ્ રપો᳚ર્ણુ વી॒રેભિ॒રશ્વૈ᳚ર્મ॒ઘવા॑ ભવા નઃ ॥, ત્વગ્​મ્ સો॑મ પિ॒તૃભિ॑-સ્સં​વિઁદા॒નો-ઽનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી આ ત॑તન્થ । તસ્મૈ॑ ત ઇન્દો હ॒વિષા॑ વિધેમ વ॒યગ્ગ્​ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ । બર્​હિ॑ષદઃ પિતર ઊ॒ત્ય॑ર્વાગિ॒મા વો॑ હ॒વ્યા ચ॑કૃમા જુ॒ષધ્વ᳚મ્ । ત આ ગ॒તા-ઽવ॑સા॒ શ-ન્ત॑મે॒નાથા॒સ્મભ્ય॒ગ્​મ્॒ શં-યોઁર॑ર॒પો દ॑ધાત ॥, આ-ઽહ-મ્પિ॒તૄન્-થ્સુ॑વિ॒દત્રાગ્​મ્॑ અવિથ્સિ॒ નપા॑ત-ઞ્ચ વિ॒ક્રમ॑ણ-ઞ્ચ॒ વિષ્ણોઃ᳚ । બ॒ર્​હિ॒ષદો॒ યે સ્વ॒ધયા॑ સુ॒તસ્ય॒ ભજ॑ન્ત પિ॒ત્વસ્ત ઇ॒હા-ઽઽ ગ॑મિષ્ઠાઃ ॥ । ઉપ॑હૂતાઃ પિ॒તર॑-સ્સો॒મ્યાસો॑ બર્​હિ॒ષ્યે॑ષુ નિ॒ધિષુ॑ પ્રિ॒યેષુ॑ । ત આ ગ॑મન્તુ॒ ત ઇ॒હ શ્રુ॑વ॒ન્ત્વધિ॑ બ્રુવન્તુ॒ તે અ॑વન્ત્વ॒સ્માન્ ॥, અગ્નિ॑ષ્વાત્તાઃ પિતર॒ એહ ગ॑ચ્છત॒ સદ॑-સ્સદ-સ્સદત સુપ્રણીતયઃ । અ॒ત્તા હ॒વીગ્​મ્ષિ॒ પ્રય॑તાનિ બ॒ર્॒હિષ્યથા॑ ર॒યિગ્​મ્ સર્વ॑વીર-ન્દધાતન ॥ ॥ અ॒ગ્નિ॒ષ્વા॒ત્તાનૃ॑તુ॒મતો॑ હવામહે । નરા॒શગ્​મ્સે॑ સોમપી॒થં-યઁ આ॒શુઃ । તે નો॒ અર્વ॑ન્ત-સ્સુ॒હવા॑ ભવન્તુ । શ-ન્નો॑ ભવન્તુ દ્વિ॒પદે॒ શ-ઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥ યે અ॑ગ્નિષ્વા॒ત્તા યે-ઽન॑ગ્નિષ્વાત્તાઃ ॥ 75 ॥

અ॒ગ્​મ્॒હો॒મુચઃ॑ પિ॒તર॑-સ્સો॒મ્યાસઃ॑ । પરે-ઽવ॑રે॒-ઽમૃતા॑સો॒ ભવ॑ન્તઃ । અધિ॑બ્રુવન્તુ॒ તે અ॑વન્ત્વ॒સ્માન્ ॥ વા॒ન્યા॑યૈ દુ॒ગ્ધે જુ॒ષમા॑ણાઃ કર॒મ્ભમ્ । ઉ॒દીરા॑ણા॒ અવ॑રે॒ પરે॑ ચ । અ॒ગ્નિ॒ષ્વા॒ત્તા ઋ॒તુભિ॑-સ્સં​વિઁદા॒નાઃ । ઇન્દ્ર॑વન્તો હ॒વિરિ॒દ-ઞ્જુ॑ષન્તામ્ ॥ યદ॑ગ્ને કવ્યવાહન પિ॒તૄન્ યક્ષ્યૃ॑તા॒વૃધઃ॑ । પ્ર ચ॑ હ॒વ્યાનિ॑ વક્ષ્યસિ દે॒વેભ્ય॑શ્ચ પિ॒તૃભ્ય॒ આ ॥, ત્વમ॑ગ્ન ઈડિ॒તો જા॑તવે॒દો-ઽવા᳚ડ્ઢ॒વ્યાનિ॑ સુર॒ભીણિ॑ કૃ॒ત્વા । પ્રાદાઃ᳚ પિ॒તૃભ્ય॑-સ્સ્વ॒ધયા॒ તે અ॑ક્ષન્ન॒દ્ધિ ત્વ-ન્દે॑વ॒ પ્રય॑તા હ॒વીગ્​મ્ષિ॑ । । માત॑લી ક॒વ્યૈર્ય॒મો અઙ્ગિ॑રોભિ॒ ર્બૃહ॒સ્પતિ॒ર્-ઋક્વ॑ભિ ર્વાવૃધા॒નઃ । યાગ્​શ્ચ॑ દે॒વા વા॑વૃ॒ધુર્યે ચ॑ દે॒વાન્-થ્સ્વાહા॒-ઽન્યે સ્વ॒ધયા॒-ઽન્યે મ॑દન્તિ ॥ ॥ યે તા॑તૃ॒પુર્દે॑વ॒ત્રા જેહ॑માનાઃ । હો॒ત્રા॒વૃધ॒-સ્સ્તોમ॑તષ્ટાસો અ॒ર્કૈઃ । આ-ઽગ્ને॑ યાહિ સુવિ॒દત્રે॑ભિર॒ર્વામ્ । સ॒ત્યૈઃ ક॒વ્યૈઃ પિ॒તૃભિ॑-ર્ઘર્મ॒સદ્ભિઃ॑ ॥ હ॒વ્ય॒વાહ॑મ॒જર॑-મ્પુરુપ્રિ॒યમ્ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ઘૃ॒તેન॑ હ॒વિષા॑ સપ॒ર્યન્ન્ । ઉપા॑સદ-ઙ્કવ્ય॒વાહ॑-મ્પિતૃ॒ણામ્ । સ નઃ॑ પ્ર॒જાં-વીઁ॒રવ॑તી॒ગ્​મ્॒ સમૃ॑ણ્વતુ ॥ 76 ॥
(અન॑ગ્નિષ્વાત્તા॒ - જેહ॑માના-સ્સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 16)

અનુવાકં 17 - ઐન્દ્રો પશૌ એકાદશ પ્રયાજાઃ
હોતા॑ યક્ષદિ॒ડસ્પ॒દે । સ॒મિ॒ધા॒ન-મ્મ॒હદ્યશઃ॑ । સુષ॑મિદ્ધં॒-વઁરે᳚ણ્યમ્ । અ॒ગ્નિમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ગા॒ય॒ત્રી-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્ર્યવિ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ચ્છુચિ॑વ્રતમ્ । તનૂ॒નપા॑તમુ॒દ્ભિદ᳚મ્ । ય-ઙ્ગર્ભ॒મદિ॑તિર્દ॒ધે ॥ 77 ॥

શુચિ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ઉ॒ષ્ણિહ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । દિ॒ત્ય॒વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદી॒ડેન્ય᳚મ્ । ઈ॒ડિ॒તં-વૃઁ॑ત્ર॒હન્ત॑મમ્ । ઇડા॑ભિ॒રીડ્ય॒ગ્​મ્॒ સહઃ॑ । સોમ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । અ॒નુ॒ષ્ટુભ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્રિ॒વ॒થ્સ-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ ॥ 78 ॥

વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુબર્​હિ॒ષદ᳚મ્ । પૂ॒ષ॒ણ્વન્ત॒-મમ॑ર્ત્યમ્ । સીદ॑ન્ત-મ્બ॒ર્॒હિષિ॑ પ્રિ॒યે । અ॒મૃતેન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । બૃ॒હ॒તી-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પઞ્ચા॑વિ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વ્યચ॑સ્વતીઃ । સુ॒પ્રા॒ય॒ણા ઋ॑તા॒વૃધઃ॑ ॥ 79 ॥

દ્વારો॑ દે॒વીર્​હિ॑ર॒ણ્યયીઃ᳚ । બ્ર॒હ્માણ॒ ઇન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । પ॒ઙ્ક્તિ-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । તુ॒ર્ય॒વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુ॒પેશ॑સે । સુ॒શિ॒લ્પે બૃ॑હ॒તી ઉ॒ભે । નક્તો॒ષાસા॒ ન દ॑ર્​શ॒તે । વિશ્વ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ત્રિ॒ષ્ટુભ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 80 ॥

પ॒ષ્ઠ॒વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-ત્પ્રચે॑તસા । દે॒વાના॑મુત્ત॒મં-યઁશઃ॑ । હોતા॑રા॒ દૈવ્યા॑ ક॒વી । સ॒યુજેન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । જગ॑તી॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒ન॒ડ્વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-ત્પેશ॑સ્વતીઃ ॥ 81 ॥

તિ॒સ્રો દે॒વીર્​હિ॑ર॒ણ્યયીઃ᳚ । ભાર॑તી-ર્બૃહ॒તીર્મ॒હીઃ । પતિ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । વિ॒રાજ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ધે॒નુ-ઙ્ગા-ન્ન વયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુ॒રેત॑સમ્ । ત્વષ્ટા॑ર-મ્પુષ્ટિ॒વર્ધ॑નમ્ । રૂ॒પાણિ॒ બિભ્ર॑ત॒-મ્પૃથ॑ક્ । પુષ્ટિ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ ॥ 82 ॥

દ્વિ॒પદ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ઉ॒ક્ષાણ॒-ઙ્ગા-ન્ન વયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષચ્છ॒તક્ર॑તુમ્ । હિર॑ણ્યપર્ણ-મુ॒ક્થિન᳚મ્ । ર॒શ॒ના-મ્બિભ્ર॑તં-વઁ॒શિમ્ । ભગ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ક॒કુભ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒શાં-વેઁ॒હત॒-ઙ્ગા-ન્ન વયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-થ્સ્વાહા॑કૃતીઃ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિ॒-મ્પૃથ॑ક્ । વરુ॑ણ-મ્ભેષ॒જ-ઙ્ક॒વિમ્ । ક્ષ॒ત્રમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । અતિ॑ચ્છન્દસ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । બૃ॒હદૃ॑ષ॒ભ-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 83 ॥
(દ॒ધે - દધ॑-દ્- ઋતા॒વૃધ॑ - ઇન્દ્રિ॒યં - પેશ॑સ્વતી--ર્ વયો॒ધસં॒ - ઁવેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 17)

ઇ॒ડસ્પ॒દે᳚-ઽગ્નિ-ઙ્ગા॑ય॒ત્રી-ન્ત્ર્યવિ᳚મ્ । શુચિ॑વ્રત॒ગ્​મ્॒ શુચિ॑મુ॒ષ્ણિહ॑-ન્દિત્ય॒વાહ᳚મ્ । ઈ॒ડેન્ય॒ગ્​મ્॒ સોમ॑-મન॒ષ્ટુભ॑-ન્ત્રિવ॒થ્સમ્ । સુ॒બ॒ર॒ઃઇ॒ષદ॑મ॒મૃતેન્દ્ર॑-મ્બૃહ॒તી-મ્પઞ્ચા॑વિમ્ । વ્યચ॑સ્વતી-સ્સુપ્રાય॒ણા દ્વારો᳚ બ્રા॒હ્માણઃ॑ પા॒ઙ્ક્તિમિ॒હ તુ॑ર્ય॒વાહ᳚મ્ । સુ॒પેશ॑સે॒ વિશ્વ॒મિન્દ્ર॑-ન્ત્રિ॒ષ્ટુભ॑-મ્પષ્ઠ॒વાહ᳚મ્ । પ્રચે॑તસા સ॒યુજેન્દ્ર॒-ઞ્જગ॑તીમિ॒હાન॒ડ્વાહ᳚મ્ । પેશ॑સ્વતીસ્તિ॒સ્ત્રો ભાર॑તીઃ॒ પતિં॑-વિઁ॒રાજ॑મિ॒હ ધે॒નુ-ન્ન । સુ॒રેત॑સ॒-ન્ત્વષ્ટા॑ર॒-મ્પુષ્ટિ॑-ન્દ્વિ॒પદ॑મિ॒હોક્ષાણ॒-ન્ન । શ॒તક્ર॑તુ॒-મ્ભગ॒મિન્દ્ર॑-ઙ્ક॒કુભ॑મિ॒હ વ॒શાં-વેઁ॒હત॒-ઙ્ગા-ન્ન । સ્વાહા॑કૃતીઃ, ક્ષ॒ત્રમતિ॑ચ્છન્દસ-મ્બૃ॒હદૃ॑ષ॒ભ-ઙ્ગાં-વઁયઃ॑ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમુષિ॑વસુ॒નવ॑દ॒શેહે᳚ન્દ્રિય॒મષ્ટ॑ નવ દશ॒ ગા-ન્ન વયો॒ દધ॒-થ્સર્વ॑વેતુ ।

અનુવાકં 18 - ઐન્દ્રો પશૌ પ્રયાજયાજ્યાઃ
સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિ-સ્સ॒મિધા᳚ । સુષ॑મિદ્ધો॒ વરે᳚ણ્યઃ । ગા॒ય॒ત્રી છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્ર્યવિ॒ર્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ તનૂ॒નપા॒-ચ્છુચિ॑વ્રતઃ । ત॒નૂ॒નપાચ્ચ॒ (ત॒નૂ॒પાચ્ચ) સર॑સ્વતી । ઉ॒ષ્ણિક્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । દિ॒ત્ય॒વાડ્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ ઇડા॑ભિર॒ગ્નિરીડ્યઃ॑ । સોમો॑ દે॒વો અમ॑ર્ત્યઃ ॥ 84 ॥

અ॒નુ॒ષ્ટુપ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્રિ॒વ॒થ્સો ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ સુ॒બ॒ર્॒હિર॒ગ્નિઃ પૂ॑ષ॒ણ્વાન્ । સ્તી॒ર્ણ-બ॑ર્​હિ॒રમ॑ર્ત્યઃ । બૃ॒હ॒તી છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પઞ્ચા॑વિ॒-ર્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ દુરો॑ દે॒વીર્દિશો॑ મ॒હીઃ । બ્ર॒હ્મા દે॒વો બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । પ॒ઙ્ક્તિ-શ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । તુ॒ર્ય॒વાડ્ ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ 85 ॥

ઉ॒ષે ય॒હ્વી સુ॒પેશ॑સા । વિશ્વે॑ દે॒વા અમ॑ર્ત્યાઃ । ત્રિ॒ષ્ટુ-પ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પ॒ષ્ઠ॒વાદ્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ દૈવ્યા॑ હોતારા ભિષજા । ઇન્દ્રે॑ણ સ॒યુજા॑ યુ॒જા । જગ॑તી॒ છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒ન॒ડ્વાન્-ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ તિ॒સ્ર ઇડા॒ સર॑સ્વતી । ભાર॑તી મ॒રુતો॒ વિશઃ॑ ॥ 86 ॥

વિ॒રાટ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ધે॒નુર્ગૌર્ન વયો॑ દધુઃ ॥ ત્વષ્ટા॑ તુ॒રીપો॒ અદ્ભુ॑તઃ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની પુ॑ષ્ટિ॒વર્ધ॑ના । દ્વિ॒પાચ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ઉ॒ક્ષા ગૌર્ન વયો॑ દધુઃ ॥ શ॒મિ॒તા નો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । સ॒વિ॒તા પ્ર॑સુ॒વન્ભગ᳚મ્ । ક॒કુચ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒શા વે॒હદ્ગૌર્ન વયો॑ દધુઃ ॥ સ્વાહા॑ ય॒જ્ઞં-વઁરુ॑ણઃ । સુ॒ક્ષ॒ત્રો ભે॑ષ॒જ-ઙ્ક॑રત્ । અતિ॑-શ્છન્દા॒-શ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । બૃ॒હદૃ॑ષ॒ભો ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ 87 ॥
(અમ॑ર્ત્ય - સ્તુર્ય॒વાડ્ગૌર્વયો॑ દધુ॒--ર્ વિશો॑ - વ॒શા વે॒હદ્ગૌર્ન વયો॑ દધુશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 18)

અનુવાકં 19 - ઐન્દ્રો પશૌ વપાદીનાં-યઁજ્યાનુવાક્યાઃ
વ॒સ॒ન્તેન॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । વસ॑વસ્ત્રિ॒વૃતા᳚ સ્તુ॒તમ્ । ર॒થ॒ન્ત॒રેણ॒ તેજ॑સા । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ ગ્રી॒ષ્મેણ॑ દે॒વા ઋ॒તુના᳚ । રુ॒દ્રાઃ પ॑ઞ્ચદ॒શે સ્તુ॒તમ્ । બૃ॒હ॒તા યશ॑સા॒ બલ᳚મ્ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ વ॒ર॒.ષાભિ॑ર્-ઋ॒તુના॑-ઽઽદિ॒ત્યાઃ । સ્તોમે॑ સપ્તદ॒શે સ્તુ॒તમ્ ॥ 88 ॥

વૈ॒રૂ॒પેણ॑ વિ॒શૌજ॑સા । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ શા॒ર॒દેન॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । એ॒ક॒વિ॒ગ્​મ્॒શ ઋ॒ભવ॑-સ્સ્તુ॒તમ્ । વૈ॒રા॒જેન॑ શ્રિ॒યા શ્રિય᳚મ્ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ હે॒મ॒ન્તેન॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । મ॒રુત॑સ્ત્રિણ॒વે સ્તુ॒તમ્ । બલે॑ન॒ શક્વ॑રી॒-સ્સહઃ॑ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ શૈ॒શિ॒રેણ॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । ત્ર॒ય॒સ્ત્રિ॒ગ્​મ્॒શે॑ ઽમૃતગ્ગ્॑ સ્તુ॒તમ્ । સ॒ત્યેન॑ રે॒વતીઃ᳚, ક્ષ॒ત્રમ્ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ 89 ॥
(સ્તોમે॑ સપ્તદ॒શે સ્તુ॒તગ્​મ્ - સહો॑ હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 19)

(વ॒સ॒ન્તેન॑ ગ્રી॒ષ્મેણ॑ વ॒ર્॒ષાભિ॑-શ્શાર॒દેન॑ હેમ॒ન્તેન॑ શૈશિ॒રેણ॒ ષટ્ )

અનુવાકં 20 - ઐન્દ્રો પશૌ અનૂયાજાના-મ્મૈત્રાવરિણપ્રૈષાઃ
દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વ-ન્દે॒વમ॑વર્ધયત્ । ગા॒ય॒ત્રિ॒યા છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । તેજ॒ ઇન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વીર્દ્વારો॑ દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વીર્દે॒વ-મ॑વર્ધયન્ન્ । ઉ॒ષ્ણિહા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । પ્રા॒ણમિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 90 ॥

દે॒વી દે॒વં-વઁ॑યો॒ધસ᳚મ્ । ઉ॒ષે ઇન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । અ॒નુ॒ષ્ટુભા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । વાચ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વી દે॒વમ॑વર્ધતામ્ । બૃ॒હ॒ત્યા છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । શ્રોત્ર॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ 91 ॥

દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વી દે॒વમ॑વર્ધતામ્ । પ॒ઙ્ક્ત્યા છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । શુ॒ક્રમિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વા દે॒વમ॑વર્ધતામ્ । ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । ત્વિષિ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ 92 ॥

દે॒વી-સ્તિ॒સ્ર-સ્તિ॒સ્રો દે॒વીર્વ॑યો॒ધસ᳚મ્ । પતિ॒મિન્દ્ર॑-મવર્ધયન્ન્ । જગ॑ત્યા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । બલ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો નરા॒શગ્​મ્સો॑ દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો દે॒વમ॑વર્ધયત્ । વિ॒રાજા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । રેત॒ ઇન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ 93 ॥

દે॒વો વન॒સ્પતિ॑-ર્દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો દે॒વમ॑વર્ધયત્ । દ્વિ॒પદા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । ભગ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો (દે॒વં) દે॒વમ॑વર્ધયત્ । ક॒કુભા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । યશ॒ ઇન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-દ્દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો દે॒વમ॑વર્ધયત્ । અતિ॑ચ્છન્દસા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । ક્ષ॒ત્રમિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ 94 ॥
(વિ॒ય॒ન્તુ॒ યજ॑ - વીતાં॒-યઁજ॑-વીતાં॒-યઁજ॑-વેતુ॒ યજ॑-વેતુ॒ યજ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 20)

(દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્ગા॑યત્રિ॒યા તેજઃ॑ । દે॒વીર્દ્વાર॑ ઉ॒ષ્ણિહા᳚ પ્રા॒ણમ્ । દે॒વી દે॒વમુ॒ષે અ॑નુ॒ષ્ટુભા॒ વાચ᳚મ્ । દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ બૃહ॒ત્યા શ્રોત્ર᳚મ્ । દે॒વી ઊ॒ર્જાહૂ॑તી પ॒ઙ્ક્ત્યા શુ॒ક્રમ્ । દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ ત્વિષિ᳚મ્ । દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ પતિ॒-ઞ્જગ॑ત્યા॒ બલ᳚મ્ । દે॒વો નરા॒શગ્​મ્સો॑ વિ॒રાજા॒ રેતઃ॑ । દે॒વો વન॒સ્પતિ॑-ર્દ્વિ॒પદા॒ ભગ᳚મ્ । દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્વારિ॑તીના-ઙ્ક॒કુભા॒ યશઃ॑ । દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃદતિ॑ચ્છન્દસા ક્ષ॒ત્રમ્ । વે॒તુ॒ વિ॒ય॒ન્તુ॒ ચ॒તુ-ર્વી॑તા॒મેકો॑ વિયન્તુ ચ॒તુર્વે॑તુ । અ॒વ॒ર્ધ॒ય॒દ॒વ॒ર્ધ॒ય॒ગ્ગ્॒ શ્ચ॒તુર॑વર્ધતા॒મેકો॑ ઽવર્ધયગ્ગ્​ શ્ચ॒તુર॑વર્ધયત્ ।)

(સ્વા॒દ્વી-ન્ત્વા॒ - સોમઃ॒ - સુરા॑વન્ત॒ગ્​મ્॒ - સીસે॑ન - મિ॒ત્રો॑-ઽસિ॒ - ય-દ્દે॑વા॒ - હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધેન્દ્ર॒ગ્​મ્॒ - સમિ॑દ્ધ॒ ઇન્દ્ર॒ - આચ॑ર્​ષણિ॒પ્રા - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રગ્​મ્॑ સુદે॒વગ્​મ્ - હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધા॒-ઽગ્નિગ્​મ્ - સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિર॑શ્વિના॒ - ઽશ્વિના॑ હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યં - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સર॑સ્વ - ત્યા॒ગ્નિમ॒ - દ્યોશન્તો॒ - હોતા॑ યક્ષદિ॒ડસ્પ॒દે - સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિ-સ્સ॒મિધા॑ - વસ॒ન્તેન॑ - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસં॑-વિઁગ્​મ્શ॒તિઃ)

(સ્વા॒દ્વી-ન્ત્વા-ઽ - મી॑ મદન્ત પિ॒તરઃ॒ - સામ્રા᳚જ્યાય - પૂ॒ત-મ્પ॒વિત્રે॑ણે॒ વાજ્ય॑ - મુ॒ષાસા॒નક્તા॒ - બદ॑રૈ॒ - રધા॑તામ॒શ્વિના॑ - દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ - પષ્ઠ॒વાહ॒-ઙ્ગાં - દે॒વી દે॒વં-વઁ॑યો॒ધસ॒-ઞ્ચતુ॑ર્નવતિઃ )

(સ્વા॒દ્વીન્ત્વા॑ - વેતુ॒ યજ॑)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥