കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ കാഠകേ പ്രഥമഃ പ്രശ്നഃ - സാവിത്രചയനമ്
ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥
അനുവാകം 1 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
സ॒ഞ്ജ്ഞാനം॑-വിഁ॒ജ്ഞാന॑-മ്പ്ര॒ജ്ഞാന॑-ഞ്ജാ॒നദ॑ഭിജാ॒നത് । സ॒കംല്പഁ ॑മാന-മ്പ്ര॒കല്പ॑മാന-മുപ॒കല്പ॑മാന॒-മുപ॑ക്ലൃപ്ത-ങ്ക്ലൃ॒പ്തമ് ।
ശ്രേയോ॒ വസീ॑യ ആ॒യഥ്സമ്ഭൂ॑ത-മ്ഭൂ॒തമ് ॥
ചി॒ത്രഃ കേ॒തുഃ പ്ര॒ഭാനാ॒ഭാന്-ഥ്സ॒ഭാന്ന് ।
ജ്യോതി॑ഷ്മാ॒ഗ്॒-സ്തേജ॑സ്വാനാ॒തപ॒ഗ്ഗ്॒-സ്തപ॑ന്നഭി॒തപന്ന്॑ ।
രോ॒ച॒നോ രോച॑മാനഃ-ശോഭ॒നഃ-ശോഭ॑മാനഃ ക॒ല്യാണഃ॑ ॥ ദര്ശാ॑ ദൃ॒ഷ്ടാ ദ॑ര്ശ॒താ വി॒ശ്വരൂ॑പാ സുദര്ശ॒നാ । ആ॒പ്യായ॑മാനാ॒ പ്യായ॑മാനാ॒-പ്യായാ॑ സൂ॒നൃതേരാ᳚ ।
ആ॒പൂര്യ॑മാണാ॒ പൂര്യ॑മാണാ പൂ॒രയ॑ന്തീ പൂ॒ര്ണാ പൌ᳚ര്ണമാ॒സീ ॥ ദാ॒താ പ്ര॑ദാ॒താ-ഽഽന॒ന്ദോ മോദഃ॑ പ്രമോ॒ദഃ ॥ 1 ॥
ആ॒വേ॒ശയ॑-ന്നിവേ॒ശയന്᳚ഥ്സം॒വേഁശ॑ന॒-സ്സഗ്ഗ്ശാ᳚ന്ത-ശ്ശാ॒ന്തഃ । ആ॒ഭവ॑-ന്പ്ര॒ഭവന്᳚-ഥ്സ॒ഭംവഁ॒ന്-ഥ്സമ്ഭൂ॑തോ ഭൂ॒തഃ ॥
പ്രസ്തു॑തം॒-വിഁഷ്ടു॑ത॒ഗ്മ്॒ സഗ്ഗ്സ്തു॑ത-ങ്ക॒ല്യാണം॑-വിഁ॒ശ്വരൂ॑പമ് । ശു॒ക്രമ॒മൃത॑-ന്തേജ॒സ്വി തേജ॒-സ്സമി॑ദ്ധമ് । അ॒രു॒ണ-മ്ഭാ॑നു॒മ-ന്മരീ॑ചിമദഭി॒തപ॒-ത്തപ॑സ്വത് ॥ സ॒വി॒താ പ്ര॑സവി॒താ ദീ॒പ്തോ ദീ॒പയ॒-ന്ദീപ്യ॑മാനഃ । ജ്വല॑-ഞ്ജ്വലി॒താ തപ॑ന് വി॒തപന്᳚-ഥ്സ॒ന്തപന്ന്॑ । രോ॒ച॒നോ രോച॑മാന-ശ്ശു॒ഭൂം-ശ്ശുമ്ഭ॑മാനോ വാ॒മഃ ॥
സു॒താ സു॑ന്വ॒തീ പ്രസു॑താ സൂ॒യമാ॑നാ ഽഭിഷൂ॒യമാ॑ണാ । പീതീ᳚ പ്ര॒പാ സ॒പാ-ന്തൃപ്തി॑-സ്ത॒ര്പയ॑ന്തീ ॥ 2 ॥
കാ॒ന്താ കാ॒മ്യാ കാ॒മജാ॒താ ഽഽയു॑ഷ്മതീ കാമ॒ദുഘാ᳚ ॥ അ॒ഭി॒ശാ॒സ്താ ഽനു॑മ॒ന്താ-ഽഽന॒ന്ദോ മോദഃ॑ പ്രമോ॒ദഃ । ആ॒സാ॒ദയ॑-ന്നിഷാ॒ദയന്᳚-ഥ്സ॒ഗ്മ്॒സാദ॑ന॒-സ്സഗ്മ്സ॑ന്ന-സ്സ॒ന്നഃ ।
ആ॒ഭൂ ർവി॒ഭൂഃ പ്ര॒ഭൂ-ശ്ശ॒ഭൂം ര്ഭുവഃ॑ ॥
പ॒വിത്ര॑-മ്പവയി॒ഷ്യ-ന്പൂ॒തോ മേദ്ധ്യഃ॑ ।
യശോ॒ യശ॑സ്വാ-നാ॒യുര॒മൃതഃ॑ । ജീ॒വോ ജീ॑വി॒ഷ്യ-ന്ഥ്സ്വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ ॥ സഹ॑സ്വാ॒-ന്ഥ്സഹീ॑യാ॒-നോജ॑സ്വാ॒-ന്ഥ്സഹ॑മാനഃ । ജയ॑ന്ന-ഭി॒ജയന്᳚-ഥ്സു॒ദ്രവി॑ണോ ദ്രവിണോ॒ദാഃ । ആ॒ര്ദ്രപ॑വിത്രോ॒ ഹരി॑കേശോ॒ മോദഃ॑ പ്രമോ॒ദഃ ॥ 3 ॥
അ॒രു॒ണോ॑ ഽരു॒ണര॑ജാഃ പു॒ണ്ഡരീ॑കോ വിശ്വ॒ജിദ॑-ഭി॒ജിത് । ആ॒ര്ദ്രഃ പിന്വ॑മാ॒നോ ഽന്ന॑വാ॒ന്-രസ॑വാ॒-നിരാ॑വാന് ।
സ॒ർവൌ॒ഷ॒ധ-സ്സ॑ഭം॒രോ മഹ॑സ്വാന് ॥ ഏ॒ജ॒ത്കാ ജോ॑വ॒ത്കാഃ । ക്ഷു॒ല്ല॒കാ-ശ്ശി॑പിവിഷ്ട॒കാഃ ।
സ॒രി॒സ്ത്ര॒രാ-സ്സു॒ശേര॑വഃ । അ॒ജി॒രാസോ॑ ഗമി॒ഷ്ണവഃ॑ ॥ ഇ॒ദാനീ᳚-ന്ത॒ദാനീ॑-മേ॒തര്ഹി॑ ക്ഷി॒പ്രമ॑ജി॒രമ് । ആ॒ശു ര്നി॑മേ॒ഷഃ ഫ॒ണോ ദ്രവ॑ന്നതി॒-ദ്രവന്ന്॑ । ത്വര॒ഗ്ഗ്॒ സ്ത്വര॑മാണ ആ॒ശുരാശീ॑യാഞ്ജ॒വഃ {ആ॒ശുരാശീ॑യാന് ജ॒വഃ} ॥
അ॒ഗ്നി॒ഷ്ടോ॒മ ഉ॒ക്ഥ്യോ॑ ഽതിരാ॒ത്രോ ദ്വി॑രാ॒ത്ര-സ്ത്രി॑രാ॒ത്ര-ശ്ച॑തൂരാ॒ത്രഃ । അ॒ഗ്നിര്-ഋ॒തു-സ്സൂര്യ॑ ഋ॒തുശ്ച॒ന്ദ്രമാ॑ ഋ॒തുഃ ॥ പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സംവഁഥ്സ॒രോ മ॒ഹാന്കഃ ॥ 4 ॥
(പ്ര॒മോ॒ദ - സ്ത॒ര്പയ॑ന്തീ - പ്രമോ॒ദോ - ജ॒വസ്ത്രീണി॑ ച) (അ. 1)
അനുവാകം 2 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം
സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
ഭൂര॒ഗ്നി-ഞ്ച॑ പൃഥി॒വീ-ഞ്ച॒ മാ-ഞ്ച॑ ।
ത്രീഗ്ശ്ച॑ ലോ॒കാ-ന്ഥ്സം॑വഁഥ്സ॒ര-ഞ്ച॑ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥
ഭുവോ॑ വാ॒യു-ഞ്ചാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-ഞ്ച॒ മാ-ഞ്ച॑ । ത്രീഗ്ശ്ച॑ ലോ॒കാ-ന്ഥ്സം॑വഁഥ്സ॒ര-ഞ്ച॑ ।
പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ-ഽ ങ്ഗിംര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ । സ്വ॑രാദി॒ത്യ-ഞ്ച॒ ദിവ॑-ഞ്ച॒ മാ-ഞ്ച॑ । ത്രീഗ്ശ്ച॑ ലോ॒കാ-ന്ഥ്സം॑വഁഥ്സ॒ര-ഞ്ച॑ । പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ഽങ്ഗിംര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ । ഭൂര്ഭുവ॒-സ്സ്വ॑-ശ്ച॒ന്ദ്രമ॑സ-ഞ്ച॒ ദിശ॑ശ്ച॒ മാ-ഞ്ച॑ ।
ത്രീഗ്ശ്ച॑ ലോ॒കാ-ന്ഥ്സ॑വന്ഥ്സ॒ര-ഞ്ച॑ । പ്ര॒ജാപ॑തിസ്ത്വാ സാദയതു । തയാ॑ ദേ॒വത॑യാ ഽങ്ഗിര॒സ്വ-ദ്ധ്രു॒വാ സീ॑ദ ॥ 5 ॥
(സം॒വഁ॒ഥ്സ॒ര॒-ഞ്ച॒ ഷട് ച॑)(ആ2)
അനുവാകം 3 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
ത്വമേ॒വ ത്വാം-വേഁ᳚ത്ഥ॒ യോ॑-ഽസി॒ സോ-ഽസി॑ । ത്വമേ॒വ ത്വാമ॑ചൈഷീഃ । ചി॒തശ്ചാസി॒ സഞ്ചി॑ത-ശ്ചാസ്യഗ്നേ । ഏ॒താവാ॒ഗ്॒ശ്ചാസി॒ ഭൂയാഗ്॑ശ്ചാസ്യഗ്നേ ।
യത്തേ॑ അഗ്നേ॒ ന്യൂ॑നം॒-യഁദു॒ തേ-ഽതി॑രിക്തമ് । ആ॒ദി॒ത്യാ-സ്തദംങ്ഗി॑രസ-ശ്ചിന്വന്തു ।
വിശ്വേ॑ തേ ദേ॒വാശ്ചിതി॒-മാപൂ॑രയന്തു । ചി॒തശ്ചാസി॒ സഞ്ചി॑ത-ശ്ചാസ്യഗ്നേ । ഏ॒താവാ॒ഗ്॒ശ്ചാസി॒ ഭൂയാഗ്॑ശ്ചാസ്യഗ്നേ । മാ തേ॑ അഗ്നേ ഽച॒യേന॒ മാ-ഽതി॑ ച॒ യേനായു॒രാവൃ॑ക്ഷി । സവ॑ര്ഷാ॒-ഞ്ജ്യോതി॑ഷാ॒-ഞ്ജ്യോതി॒ ര്യദ॒ദാവു॒ദേതി॑ । തപ॑സോ ജാ॒തമനി॑-ഭൃഷ്ട॒മോജഃ॑ । തത്തേ॒ ജ്യോതി॑രിഷ്ടകേ । തേന॑ മേ തപ । തേന॑ മേ ജ്വല । തേന॑ മേ ദീദിഹി ।
യാവ॑ദ്ദേ॒വാഃ । യാവ॒ദസാ॑തി॒ സൂര്യഃ॑ । യാവ॑ദു॒താപി॒ ബ്രഹ്മ॑ ॥ 6 ॥
(ആവൃ॑ക്ഷി॒ നവ॑ ച) (അ. 3)
അനുവാകം 4 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
സം॒വഁ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസി പരിവഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । ഇ॒ദാ॒വ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസീ-ദുവഥ്സ॒രോ॑-ഽസി ।
ഇ॒ദ്വ॒ഥ്സ॒രോ॑-ഽസി വഥ്സ॒രോ॑-ഽസി । തസ്യ॑ തേ വസ॒ന്ത-ശ്ശിരഃ॑ । ഗ്രീ॒ഷ്മോ ദക്ഷി॑ണഃ പ॒ക്ഷഃ । വ॒ര॒.ഷാഃ പുച്ഛ᳚മ് । ശ॒രദുത്ത॑രഃ പ॒ക്ഷഃ ।
ഹേ॒മ॒ന്തോ മദ്ധ്യ᳚മ് । പൂ॒ർവ॒പ॒ക്ഷാശ്ചിത॑യഃ । അ॒പ॒ര॒പ॒ക്ഷാഃ പുരീ॑ഷമ് ॥ 7 ॥
അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രാ-ണീഷ്ട॑കാഃ । ഋ॒ഷ॒ഭോ॑-ഽസി സ്വ॒ര്ഗോ ലോ॒കഃ । യസ്യാ᳚-ന്ദി॒ശി മ॒ഹീയ॑സേ । തതോ॑ നോ॒ മഹ॒ ആവ॑ഹ । വാ॒യു ര്ഭൂ॒ത്വാ സർവാ॒ ദിശ॒ ആവാ॑ഹി । സർവാ॒ ദിശോ-ഽനു॒ വിവാ॑ഹി । സർവാ॒ ദിശോ-ഽനു॒ സംവാഁ ॑ഹി । ചിത്ത്യാ॒ ചിതി॒-മാപൃ॑ണ । അചി॑ത്ത്യാ॒ ചിതി॒-മാപൃ॑ണ । ചിദ॑സി സമു॒ദ്രയോ॑നിഃ ॥ 8 ॥
ഇന്ദു॒ ര്ദക്ഷ॑-ശ്ശ്യേ॒ന ഋ॒താവാ᳚ । ഹിര॑ണ്യപക്ഷ-ശ്ശകു॒നോ ഭു॑ര॒ണ്യുഃ । മ॒ഹാ-ന്ഥ്സ॒ധസ്ഥേ᳚ ധ്രു॒വ ആനിഷ॑ത്തഃ । നമ॑സ്തേ അസ്തു॒ മാ മാ॑ ഹിഗ്മ്സീഃ । ഏതി॒ പ്രേതി॒ വീതി॒ സമിത്യുദിതി॑ । ദിവ॑-മ്മേ യച്ഛ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്മേ യച്ഛ । പൃ॒ഥി॒വീ-മ്മേ॑ യച്ഛ ।
പൃ॒ഥി॒വീ-മ്മേ॑ യച്ഛ । അ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്മേ യച്ഛ । ദിവ॑-മ്മേ യച്ഛ । അഹ്നാ॒ പ്രസാ॑രയ । രാത്ര്യാ॒ സമ॑ച । രാത്ര്യാ॒ പ്രസാ॑രയ । അഹ്നാ॒ സമ॑ച ।
കാമ॒-മ്പ്രസാ॑രയ । കാമ॒ഗ്മ്॒ സമ॑ച ॥ 9 ॥
(പുരീ॑ഷഗ്മ് - സമു॒ദ്രയോ॑നിഃ - പൃഥി॒വീ-മ്മേ॑ യച്ഛാ॒ന്തരി॑ക്ഷ-മ്മേ യച്ഛ സ॒പ്ത ച॑) (അ. 4)
അനുവാകം 5 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം
സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
ഭൂര്ഭുവ॒-സ്സ്വഃ॑ । ഓജോ॒ ബല᳚മ് । ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്രമ് । യശോ॑ മ॒ഹത് । സ॒ത്യ-ന്തപോ॒ നാമ॑ । രൂ॒പ-മ॒മൃത᳚മ് । ചക്ഷു॒-ശ്ശ്രോത്ര᳚മ് । മന॒ ആയുഃ॑ ।
വിശ്വം॒-യഁശോ॑ മ॒ഹഃ । സ॒മ-ന്തപോ॒ ഹരോ॒ ഭാഃ । ജാ॒തവേ॑ദാ॒ യദി॑ വാ പാവ॒കോ-ഽസി॑ । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രോ യദി॑ വാ വൈദ്യു॒തോ-ഽസി॑ । ശ-മ്പ്ര॒ജാഭ്യോ॒ യജ॑മാനായ ലോ॒കമ് । ഊര്ജ॒-മ്പുഷ്ടി॒-ന്ദദ॑-ദ॒ഭ്യാവ॑വൃഥ്സ്വ ॥ 10 ॥
(ഭാശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 5)
അനുവാകം 6 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം
സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
രാജ്ഞീ॑ വിരാജ്ഞീ᳚ । സ॒മ്രാജ്ഞീ᳚ സ്വ॒രാജ്ഞീ᳚ । അ॒ര്ചി-ശ്ശോ॒ചിഃ । തപോ॒ ഹരോ॒ ഭാഃ । അ॒ഗ്നി-രിന്ദ്രോ॒ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ ഭുവ॑നസ്യ ഗോ॒പാഃ ।
തേ മാ॒ സർവേ॒ യശ॑സാ॒ സഗ്മ്സൃ॑ജന്തു ॥ 11 ॥
(രാജ്ഞീന്ദ്രോ॑ മാ സ॒പ്ത (അ. 6)
അനുവാകം 7 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
അസ॑വേ॒ സ്വാഹാ॒ വസ॑വേ॒ സ്വാഹാ᳚ । വിഭു॑വേ॒ സ്വാഹാ॒ വിവ॑സ്വതേ॒ സ്വാഹാ᳚ । അ॒ഭി॒ഭുവേ॒ സ്വാഹാ-ഽധി॑പതയേ॒ സ്വാഹാ᳚ । ദി॒വാമ്പത॑യേ॒ സ്വാഹാ ഽഗ്മ്॑ഹസ്പ॒ത്യായ॒ സ്വാഹാ᳚ । ചാ॒ക്ഷു॒ഷ്മ॒ത്യായ॒ സ്വാഹാ᳚ ജ്യോതിഷ്മ॒ത്യായ॒ സ്വാഹാ᳚ । രാജ്ഞേ॒ സ്വാഹാ॑ വി॒രാജ്ഞേ॒ സ്വാഹാ᳚ । സ॒മ്രാജ്ഞേ॒ സ്വാഹാ᳚ സ്വ॒രാജ്ഞേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
ശൂഷാ॑യ॒ സ്വാഹാ॒ സൂര്യാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ । ച॒ന്ദ്രമ॑സേ॒ സ്വാഹാ॒ ജ്യോതി॑ഷേ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
സ॒ഗ്മ്॒സര്പാ॑യ॒ സ്വാഹാ॑ ക॒ല്യാണാ॑യ॒ സ്വാഹാ᳚ ।
അര്ജു॑നായ॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 12 ॥
(ക॒ല്യാണാ॑യ॒ സ്വാഹൈക॑-ഞ്ച) (അ. 7)
അനുവാകം 8 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
വി॒പ॒ശ്ചിതേ॒ പവ॑മാനായ ഗായത । മ॒ഹീ ന ധാരാ ഽത്യന്ധോ॑ അര്ഷതി । അഹി॑ര്ഹ ജീ॒ര്ണാമതി॑സര്പതി॒ ത്വച᳚മ് । അത്യോ॒ ന ക്രീഡ॑ന്ന സര॒ദ്വൃഷാ॒ ഹരിഃ॑ ।
ഉ॒പ॒യാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസി മൃ॒ത്യവേ᳚ ത്വാ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമി । ഏ॒ഷ തേ॒ യോനി॑ര്മൃ॒ത്യവേ᳚ ത്വാ ॥ അപ॑ മൃ॒ത്യു-മപ॒ക്ഷുധ᳚മ് । അപേ॒ത-ശ്ശ॒പഥ॑-ഞ്ജഹി ।
അധാ॑ നോ അഗ്ന॒ ആവ॑ഹ । രാ॒യസ്പോഷഗ്മ്॑ സഹ॒സ്രിണ᳚മ് ॥ 13 ॥
യേ തേ॑ സ॒ഹസ്ര॑മ॒യുത॒-മ്പാശാഃ᳚ । മൃത്യോ॒ മര്ത്യാ॑യ॒ ഹന്ത॑വേ । താന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॑ മാ॒യയാ᳚ । സർവാ॒നവ॑ യജാമഹേ ॥ ഭ॒ക്ഷോ᳚ ഽസ്യമൃത ഭ॒ക്ഷഃ । തസ്യ॑ തേ മൃ॒ത്യു-പീ॑തസ്യാ॒-മൃത॑വതഃ ।
സ്വ॒ഗാ-കൃ॑തസ്യ॒ മധു॑മതഃ ।
ഉപ॑ഹൂത॒സ്യോ-പ॑ഹൂതോ ഭക്ഷയാമി ॥
മ॒ന്ദ്രാ ഽഭിഭൂ॑തിഃ കേ॒തു ര്യ॒ജ്ഞാനാം॒-വാഁക് । അസാ॒വേഹി॑ ॥ 14 ॥
അ॒ന്ധോ ജാഗൃ॑വിഃ പ്രാണ । അസാ॒വേഹി॑ । ബ॒ധി॒ര ആ᳚ക്രന്ദയിത-രപാന । അസാ॒വേഹി॑ । അ॒ഹ॒സ്തോസ്ത്വാ॒ ചക്ഷുഃ॑ । അസാ॒വേഹി॑ । അ॒പാ॒ദാശോ॒ മനഃ॑ ।
അസാ॒വേഹി॑ । കവേ॒ വിപ്ര॑ചിത്തേ॒ ശ്രോത്ര॑ । അസാ॒വേഹി॑ ॥ 15 ॥
സു॒ഹ॒സ്ത-സ്സു॑വാ॒സാഃ । ശൂ॒ഷോ നാമാ᳚സ്യ॒-മൃതോ॒ മര്ത്യേ॑ഷു । തന്ത്വാ॒-ഽഹ-ന്തഥാ॒ വേദ॑ । അസാ॒വേഹി॑ । അ॒ഗ്നിര്മേ॑ വാ॒ചി ശ്രി॒തഃ । വാഘൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി । വാ॒യുര്മേ᳚ പ്രാ॒ണേ ശ്രി॒തഃ ॥ 16 ॥
പ്രാ॒ണോ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
സൂര്യോ॑ മേ॒ ചക്ഷു॑ഷി ശ്രി॒തഃ ।
ചക്ഷു॒ര്॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
ച॒ന്ദ്രമാ॑ മേ॒ മന॑സി ശ്രി॒തഃ ॥ 17 ॥
മനോ॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
ദിശോ॑ മേ॒ ശ്രോത്രേ᳚ ശ്രി॒താഃ । ശ്രോത്ര॒ഗ്മ്॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ ।
അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി । ആപോ॑ മേ॒ രേത॑സി ശ്രി॒താഃ ॥ 18 ॥
രേതോ॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ ।
അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
പൃ॒ഥി॒വീ മേ॒ ശരീ॑രേ ശ്രി॒താ ।
ശരീ॑ര॒ഗ്മ്॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി । ഓ॒ഷ॒ധി॒വ॒ന॒സ്പ॒തയോ॑ മേ॒ ലോമ॑സു ശ്രി॒താഃ ॥ 19 ॥
ലോമാ॑നി॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
ഇന്ദ്രോ॑ മേ॒ ബലേ᳚ ശ്രി॒തഃ । ബല॒ഗ്മ്॒ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ ।
അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി । പ॒ര്ജന്യോ॑ മേ മൂ॒ര്ധ്നി ശ്രി॒തഃ ॥ 20 ॥
മൂ॒ദ്ര്ധാ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
ഈശാ॑നോ മേ മ॒ന്യൌ ശ്രി॒തഃ । മ॒ന്യുര്-ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ ।
അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
ആ॒ത്മാ മ॑ ആ॒ത്മനി॑ ശ്രി॒തഃ( ) ॥ 21 ॥
ആ॒ത്മാ ഹൃദ॑യേ । ഹൃദ॑യ॒-മ്മയി॑ । അ॒ഹമ॒മൃതേ᳚ । അ॒മൃത॒-മ്ബ്രഹ്മ॑ണി ।
പുന॑ര്മ ആ॒ത്മാ പുന॒രായു॒രാഗാ᳚ത് । പുനഃ॑ പ്രാ॒ണഃ പുന॒രാകൂ॑ത॒-മാഗാ᳚ത് ।
വൈ॒ശ്വാ॒ന॒രോ ര॒ശ്മിഭി॑ ർവാവൃധാ॒നഃ । അ॒ന്തസ്തി॑ഷ്ഠത്വ॒മൃത॑സ്യ ഗോ॒പാഃ ॥ 22 ॥
(സ॒ഹ॒സ്രിണ॑ - മിഹി॒ - ശ്രോത്രാസാ॒വേഹി॑ - പ്രാ॒ണേ ശ്രി॒തോ - മന॑സി ശ്രി॒തോ - രേത॑സി ശ്രി॒താ - ലോമ॑സു ശ്രി॒താ - മൂ॒ര്ധ്നി ശ്രി॒ത - ആ॒ത്മനി॑ ശ്രി॒തോ᳚ - +-ഽഷ്ടൌ ച॑) (അ. 8)
(അ॒ഗ്നി-ർവാ॒യു-സ്സൂര്യ॑ ശ്ച॒ന്ദ്രമാ॒ ദിശ॒ ആപഃ॑ പൃഥി॒ വ്യോ॑ഷധിവനസ്പ॒തയ॒ ഇന്ദ്രഃ॑ പ॒ര്ജന്യ॒ ഈശാ॑ന ആ॒ത്മാ പുന॑ര്മേ॒ ത്രയോ॑ദശ)
അനുവാകം 9 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
പ്ര॒ജാപ॑തി ര്ദേ॒വാന॑സൃജത । തേ പാ॒പ്മനാ॒ സന്ദി॑താ അജായന്ത । താന് വ്യ॑ദ്യത് । യ-ദ്വ്യ॒ദ്യത് । തസ്മാ᳚-ദ്വി॒ദ്യുത് । തമ॑വൃശ്ചത് । യദവൃ॑ശ്ചത് । തസ്മാ॒-ദ്വൃഷ്ടിഃ॑ । തസ്മാ॒-ദ്യത്രൈ॒തേ ദേ॒വതേ॑ അഭി॒പ്രാപ്നു॑തഃ ।
വിച॑ ഹൈ॒വാസ്യ॒ തത്ര॑ പാ॒പ്മാന॒ന്ദ്യതഃ॑ ॥ 23 ॥
വൃ॒ശ്ചത॑ശ്ച ॥ സൈഷാ മീ॑മാ॒ഗ്മ്॒സാ-ഽഗ്നി॑ഹോ॒ത്ര ഏ॒വ സ॑പന്ന്നാ । അഥോ॑ ആഹുഃ ।
സർവേ॑ഷു യജ്ഞക്ര॒തുഷ്വിതി॑ ॥
ഹോഷ്യ॑ന്ന॒പ ഉപ॑സ്പൃശേത് ।
വിദ്യു॑ദസി॒ വിദ്യ॑മേ പാ॒പ്മാന॒മിതി॑ ।
അഥ॑ ഹു॒ത്വോപ॑സ്പൃശേത് ।
വൃഷ്ടി॑രസി॒ വൃശ്ച॑ മേ പാ॒പ്മാന॒മിതി॑ ।
യ॒ക്ഷ്യമാ॑ണോ വേ॒ഷ്ട്വാ വാ᳚ । വി ച॑ ഹൈ॒വാസ്യൈ॒തേ ദേ॒വതേ॑ പാ॒പ്മാന॒-ന്ദ്യതഃ॑ ॥ 24 ॥
വൃ॒ശ്ചത॑ശ്ച ॥ അ॒ത്യ॒ഗ്മ്॒ഹോ ഹാരു॑ണിഃ । ബ്ര॒ഹ്മ॒ചാ॒രിണേ᳚ പ്ര॒ശ്നാ-ന്പ്രോച്യ॒ പ്രജി॑ഘായ ।
പരേ॑ഹി । പ്ല॒ക്ഷ-ന്ദൈയാം᳚ (ദൈയ്യാം᳚) പാതി-മ്പൃച്ഛ । വേത്ഥ॑ സാവി॒ത്രാം(3) ന വേ॒ത്ഥാ(3) ഇതി॑ ।
തമാ॒ഗത്യ॑ പപ്രച്ഛ । ആ॒ചാര്യോ॑ മാ॒ പ്രാഹൈ॑ഷീത് ।
വേത്ഥ॑ സാവി॒ത്രാം(3) ന വേ॒ത്ഥാ(3) ഇതി॑ । സഹോ॑വാച॒ വേദേതി॑ ॥ 25 ॥
സ കസ്മി॒-ന്പ്രതി॑ഷ്ഠിത॒ ഇതി॑ । പ॒രോര॑ജ॒സീതി॑ ।
കസ്തദ്യ-ത്പ॒രോര॑ജാ॒ ഇതി॑ । ഏ॒ഷ വാവ സ പ॒രോര॑ജാ॒ ഇതി॑ ഹോവാച । യ ഏ॒ഷ തപ॑തി ।
ഏ॒ഷോ᳚ ഽർവാഗ്ര॑ജാ॒ ഇതി॑ । സ കസ്മി॑-ന്ത്വേ॒ഷ ഇതി॑ । സ॒ത്യ ഇതി॑ । കി-ന്തഥ്സ॒ത്യമിതി॑ । തപ॒ ഇതി॑ ॥ 26 ॥
കസ്മി॒ന്നു തപ॒ ഇതി॑ । ബല॒ ഇതി॑ ।
കി-ന്ത-ദ്ബ॒ലമിതി॑ । പ്രാ॒ണ ഇതി॑ ।
മാസ്മ॑ പ്രാ॒ണമതി॑ പൃച്ഛ॒ ഇതി॑ മാ-ഽഽചാ॒ര്യോ᳚ ഽബ്രവീ॒ദിതി॑ ഹോവാച ബ്രഹ്മചാ॒രീ ॥
സഹോ॑വാച പ്ല॒ക്ഷോ ദൈയാം᳚ (ദൈയ്യാം᳚) പാതിഃ ।
യദ്വൈ ബ്ര॑ഹ്മചാരി-ന്പ്രാ॒ണമത്യ॑പ്രക്ഷ്യഃ । മൂ॒ദ്ര്ധാ തേ॒ വ്യപ॑തിഷ്യത് ।
അ॒ഹമു॑ത ആചാ॒ര്യാ-ച്ഛ്രേയാ᳚-ന്ഭവിഷ്യാമി ।
യോ മാ॑ സാവി॒ത്രേ സ॒മവാ॑ദി॒ഷ്ടേതി॑ ॥ 27 ॥
തസ്മാ᳚-ഥ്സാവി॒ത്രേ ന സംവഁ ॑ദേത ॥
സ യോ ഹ॒വൈ സാ॑വി॒ത്രം-വിഁ॒ദുഷാ॑ സാവി॒ത്രേ സം॒വഁദ॑തേ । സഹാ᳚സ്മി॒-ഞ്ഛ്രിയ॑-ന്ദധാതി ।
അനു॑ ഹ॒വാ അ॑സ്മാ അ॒സൌ തപ॒ഞ്ഛ്രിയ॑-മ്മന്യതേ ।
അന്വ॑സ്മൈ॒ ശ്രീസ്തപോ॑ മന്യതേ । അന്വ॑സ്മൈ॒ തപോ॒ ബല॑-മ്മന്യതേ । അന്വ॑സ്മൈ॒ ബല॑-മ്പ്രാ॒ണ-മ്മ॑ന്യതേ ॥ സ യദാഹ॑ ।
സ॒ജ്ഞാന്നം॑-വിഁ॒ജ്ഞാന॒-ന്ദര്ശാ॑ ദൃ॒ഷ്ടേതി॑ । ഏ॒ഷ ഏ॒വ തത് ॥ 28 ॥
അഥ॒ യദാഹ॑ । പ്രസ്തു॑തം॒-വിഁഷ്ടു॑തഗ്മ് സു॒താ സു॑ന്വ॒തീതി॑ । ഏ॒ഷ ഏ॒വ തത് ॥ ഏ॒ഷ ഹ്യേ॑വ താന്യഹാ॑നി । ഏ॒ഷ രാത്ര॑യഃ ॥ അഥ॒ യദാഹ॑ ।
ചി॒ത്രഃ കേ॒തു ര്ദാ॒താ പ്ര॑ദാ॒താ സ॑വി॒താ പ്ര॑സവി॒താ ഽഭി॑ശാ॒സ്താ ഽനു॑മ॒ന്തേതി॑ । ഏ॒ഷ ഏ॒വ തത് । ഏ॒ഷ ഹ്യേ॑വ തേ-ഽഹ്നോ॑ മുഹൂ॒ര്താഃ । ഏ॒ഷ രാത്രേഃ᳚ ॥ 29 ॥
അഥ॒ യദാഹ॑ । പ॒വിത്ര॑-മ്പവയി॒ഷ്യന്-ഥ്സഹ॑സ്വാ॒ന്-ഥ്സഹീ॑യാനരു॒ണോ॑
-ഽരു॒ണര॑ജാ॒ ഇതി॑ । ഏ॒ഷ ഏ॒വ തത് । ഏ॒ഷ ഹ്യേ॑വ തേ᳚ ഽദ്ര്ധമാ॒സാഃ । ഏ॒ഷ മാസാഃ᳚ ॥ അഥ॒ യദാഹ॑ ।
അ॒ഗ്നി॒ഷ്ടോ॒മ ഉ॒ക്ഥ്യോ᳚-ഽഗ്നിര്-ഋ॒തുഃ പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സംവഁഥ്സ॒ര ഇതി॑ । ഏ॒ഷ ഏ॒വ തത് । ഏ॒ഷ ഹ്യേ॑വ തേ യ॑ജ്ഞക്ര॒തവഃ॑ । ഏ॒ഷ ഋ॒തവഃ॑ ॥ 30 ॥
ഏ॒ഷ സം॑വഁഥ്സ॒രഃ ॥ അഥ॒ യദാഹ॑ । ഇ॒ദാനീ᳚-ന്ത॒ദാനീ॒മിതി॑ । ഏ॒ഷ ഏ॒വ തത് । ഏ॒ഷ ഹ്യേ॑വ തേ മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്താഃ ॥ ജ॒ന॒കോ ഹ॒ വൈ ദേ॑ഹഃ । അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രൈ-സ്സ॒മാജ॑ഗാമ । തഗ്മ് ഹോ॑ചുഃ । യോ വാ അ॒സ്മാന്. വേദ॑ । വി॒ജഹ॑ത്-പാ॒പ്മാന॑മേതി ॥ 31 ॥
സർവ॒-മായു॑രേതി । അ॒ഭി സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യതി ।
നാസ്യാ॒-മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ-ഽന്ന॑-ങ്ക്ഷീയത॒ ഇതി॑ ॥ വി॒ജഹ॑ദ്ധ॒ വൈ പാ॒പ്മാന॑മേതി ।
സർവ॒മായു॑രേതി । അ॒ഭി സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യതി ।
നാസ്യാ॒-മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ ഽന്ന॑-ങ്ക്ഷീയതേ ।
യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ അഹീ॑നാ॒ ഹാശ്വ॑ത്ഥ്യഃ । സാ॒വി॒ത്രം-വിഁ॒ദാ-ഞ്ച॑കാര ॥ 32 ॥
സ ഹ॑ ഹ॒ഗ്മ്॒സോ ഹി॑ര॒ണ്മയോ॑ ഭൂ॒ത്വാ । സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമി॑യായ । ആ॒ദി॒ത്യസ്യ॒ സായു॑ജ്യമ് ॥ ഹ॒ഗ്മ്॒സോ ഹ॒വൈ ഹി॑ര॒ണ്മയോ॑ ഭൂ॒ത്വാ ।
സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി । ആ॒ദി॒ത്യസ്യ॒ സായു॑ജ്യമ് । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ ദേ॒വ॒ഭാ॒ഗോ ഹ॑ ശ്രൌത॒ര്॒ഷഃ । സാ॒വി॒ത്രം-വിഁ॒ദാ-ഞ്ച॑കാര ।
തഗ്മ് ഹ॒ വാഗദൃ॑ശ്യമാ॒നാ ഽഭ്യു॑വാച ॥ 33 ॥
സർവ॑മ്ബത ഗൌത॒മോ വേ॑ദ । യ-സ്സാ॑വി॒ത്രം-വേഁദേതി॑ । സ ഹോ॑വാച । കൈഷാ വാഗ॒സീതി॑ । അ॒യമ॒ഹഗ്മ് സാ॑വി॒ത്രഃ । ദേ॒വാനാ॑-മുത്ത॒മോ ലോ॒കഃ । ഗുഹ്യ॒-മ്മഹോ॒ ബിഭ്ര॒ദിതി॑ । ഏ॒താവ॑തി ഹ ഗൌത॒മഃ ।
യ॒ജ്ഞോ॒പ॒വീ॒ത-ങ്കൃ॒ത്വാ-ഽധോ നിപ॑പാത ।
നമോ॒ നമ॒ ഇതി॑ ॥ 34 ॥
സ ഹോ॑വാച । മാ ഭൈ॑ഷീ ര്ഗൌതമ । ജി॒തോ വൈ തേ॑ ലോ॒ക ഇതി॑ ॥ തസ്മാ॒ദ്യേ കേ ച॑ സാവി॒ത്രം-വിഁ॒ദുഃ । സർവേ॒ തേ ജി॒തലോ॑കാഃ ॥ സ യോ ഹ॒വൈ സാ॑വി॒ത്ര-സ്യാ॒ഷ്ടാക്ഷ॑ര-മ്പ॒ദഗ്ഗ് ശ്രി॒യാ ഽഭിഷി॑ക്തം॒-വേഁദ॑ । ശ്രി॒യാ ഹൈ॒വാഭിഷി॑ച്യതേ । ഘൃണി॒രിതി॒ ദ്വേ അ॒ക്ഷരേ᳚ । സൂര്യ॒ ഇതി॒ ത്രീണി॑ । ആ॒ദി॒ത്യ ഇതി॒ ത്രീണി॑ ॥ 35 ॥
ഏ॒തദ്വൈ സാ॑വി॒ത്ര-സ്യാ॒ഷ്ടാക്ഷ॑ര-മ്പ॒ദഗ്ഗ് ശ്രി॒യാഭിഷി॑ക്തമ് । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ।
ശ്രി॒യാ ഹൈ॒വാഭിഷി॑ച്യതേ ॥ തദേ॒-തദൃ॒ചാ-ഽഭ്യു॑ക്തമ് । ഋ॒ചോ അ॒ക്ഷരേ॑ പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് ।
യസ്മി॑-ന്ദേ॒വാ അധി॒ വിശ്വേ॑ നിഷേ॒ദുഃ ।
യസ്തന്ന വേദ॒ കിമൃ॒ചാ ക॑രിഷ്യതി । യ ഇ-ത്തദ്വി॒ദുസ്ത ഇ॒മേ സമാ॑സത॒ ഇതി॑ ॥ ന ഹ॒വാ ഏ॒തസ്യ॒ര്ചാ ന യജു॑ഷാ॒ ന സാമ്നാ-ഽര്ഥോ᳚-ഽസ്തി ।
യ-സ്സാ॑വി॒ത്രം-വേഁദ॑ ॥ 36 ॥
തദേ॒ത-ത്പ॑രി॒ യദ്ദേ॑വച॒ക്രമ് ।
ആ॒ര്ദ്ര-മ്പിന്വ॑മാനഗ്ഗ് സ്വ॒ര്ഗേ ലോ॒ക ഏ॑തി ।
വി॒ജഹ॒-ദ്വിശ്വാ॑ ഭൂ॒താനി॑ സ॒പംശ്യ॑ത് ॥
ആ॒ര്ദ്രോ ഹ॒ വൈ പിന്വ॑മാന-സ്സ്വ॒ര്ഗേ ലോ॒ക ഏ॑തി ।
വി॒ജഹ॒ന് വിശ്വാ॑ ഭൂ॒താനി॑ സ॒പംശ്യന്ന്॑ । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ ശൂ॒ഷോ ഹ॒വൈ വാ᳚ര്ഷ്ണേ॒യഃ । ആ॒ദി॒ത്യേന॑ സ॒മാജ॑ഗാമ । തഗ്മ് ഹോ॑വാച ।
ഏഹി॑ സാവി॒ത്രം-വിഁ ॑ദ്ധി । അ॒യം-വൈഁ സ്വ॒ര്ഗ്യോ᳚-ഽഗ്നിഃ പാ॑രയി॒ഷ്ണു-ര॒മൃതാ॒-ഥ്സമ്ഭൂ॑ത॒ ഇതി॑ । ഏ॒ഷ വാവ സ സാ॑വി॒ത്രഃ ।
യ ഏ॒ഷ തപ॑തി । ഏഹി॒ മാം-വിഁ ॑ദ്ധി । ഇതി॑ ഹൈ॒വൈന॒-ന്തദു॑വാച ॥ 37 ॥
(ദ്യതോ॒ - ദ്യതോ॒ - വേദേതി॒ - തപ॒ ഇതി॑ - സ॒മവാ॑ദി॒ഷ്ടേതി॒ - ത-ദ്- രാത്രേര്॑. - ഋ॒തവഃ॑ - ഏതി - ചകാരോ - വാച॒ - നമ॒ ഇത്യാ॑ - ദി॒ത്യ ഇതി॒ ത്രീണി॑ - സാവി॒ത്രം-വേഁദ॑ - വിദ്ധി॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 9)
(പ്ര॒ജാപ॑തിര്ദേ॒വാന് സ॒ജ്ഞാന്ന॒-മ്പ്രസ്തു॑ത॒-ന്താന്യഹാ᳚ന്യേ॒ഷ രാത്ര॑യാസ്ചി॒ത്ര കേ॒തുസ്തേ-ഽഹ്നോ॑ മുഹൂ॒ര്തോ രാത്രേഃ᳚ പ॒വിത്ര॒-ന്തേ᳚-ഽര്ധ മാ॒സാ അ॑ഗ്നിഷ്ടോ॒മോ യ॑ജ്ഞക്ര॒തവ॑ ഇ॒ദാനീ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്താനാ᳚-ഞ്ജന॒കോ-ഽഹീ॑നാ ദേവഭാ॒ഗഃ കൈഷാ വാമ്മ ശൂ॒ഷോ ഹ॒ വൈ ഷോഡ॑ശ)
അനുവാകം 10 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
ഇ॒യം-വാഁവ സ॒രഘാ᳚ । തസ്യാ॑ അ॒ഗ്നിരേ॒വ സാ॑ര॒ഘ-മ്മധു॑ । യാ ഏ॒താഃ പൂ᳚ർവപക്ഷാ-പരപ॒ക്ഷയോ॒ രാത്ര॑യഃ । താ മ॑ധു॒കൃതഃ॑ ।
യാന്യഹാ॑നി । തേ മ॑ധുവൃ॒ഷാഃ ।
സ യോ ഹ॒ വാ ഏ॒താ മ॑ധു॒കൃത॑ശ്ച മധുവൃ॒ഷാഗ്ശ്ച॒ വേദ॑ ।
കു॒ർവന്തി॑ ഹാസ്യൈ॒താ അ॒ഗ്നൌ മധു॑ । നാസ്യേ᳚ഷ്ടാപൂ॒ര്ത-ന്ധ॑യന്തി ॥
അഥ॒ യോ ന വേദ॑ ॥ 38 ॥
ന ഹാ᳚സ്യൈ॒താ അ॒ഗ്നൌ മധു॑ കുർവന്തി । ധയ॑ന്ത്യസ്യേഷ്ടാപൂ॒ര്തമ് ॥
യോ ഹ॒ വാ അ॑ഹോരാ॒ത്രാണാ᳚-ന്നാമ॒ധേയാ॑നി॒ വേദ॑ ।
നാഹോ॑രാ॒ത്രേഷ്വാ-ര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । സ॒ജ്ഞാന്നം॑-വിഁ॒ജ്ഞാന॒-ന്ദര്ശാ॑ ദൃ॒ഷ്ടേതി॑ ।
ഏ॒താ-വ॑നുവാ॒കൌ പൂ᳚ർവപ॒ക്ഷസ്യാ॑-ഹോരാ॒ത്രാണാ᳚-ന്നാമ॒ധേയാ॑നി । പ്രസ്തു॑തം॒-വിഁഷ്ടു॑തഗ്മ് സു॒താ സു॑ന്വ॒തീതി॑ । ഏ॒താവ॑നു-വാ॒കാവ॑-പരപ॒ക്ഷസ്യാ॑-ഹോരാ॒ത്രാണാ᳚-ന്നാമ॒ധേയാ॑നി ।
നാഹോ॑രാ॒ത്രേഷ്വാ-ര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 39 ॥
യോ ഹ॒ വൈ മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-ന്നാമ॒ധേയാ॑നി॒ വേദ॑ । ന മു॑ഹൂ॒ര്തേഷ്വാ-ര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । ചി॒ത്രഃ കേ॒തു ര്ദാ॒താ പ്ര॑ദാ॒താ സ॑വി॒താ പ്ര॑സവി॒താ ഽഭി॑ശാ॒സ്താ ഽനു॑മ॒ന്തേതി॑ । ഏ॒തേ॑-ഽനുവാ॒കാ മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-ന്നാമ॒ധേയാ॑നി । ന മു॑ഹൂ॒ര്തേഷ്വാ-ര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ യോ ഹ॒ വാ അ॑ദ്ര്ധമാ॒സാ-നാ᳚ഞ്ച॒ മാസാ॑നാഞ്ച നാമ॒ധേയാ॑നി॒ വേദ॑ ।
നാദ്ര്ധ॑മാ॒സേഷു॒ ന മാസേ॒ഷ്വാ-ര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി ।
പ॒വിത്ര॑-മ്പവയി॒ഷ്യന്-ഥ്സഹ॑സ്വാ॒ന്-ഥ്സഹീ॑യാനരു॒ണോ॑ ഽരു॒ണര॑ജാ॒ ഇതി॑ ।
ഏ॒തേ॑-ഽനുവാ॒കാ അ॑ദ്ര്ധമാ॒സാനാ᳚ഞ്ച॒ മാസാ॑നാഞ്ച നാമ॒ധേയാ॑നി ॥ 40 ॥
നാദ്ര്ധ॑മ॒സേഷു॒ ന മാസേ॒ഷ്വാ-ര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥
യോ ഹ॒ വൈ യ॑ജ്ഞക്രതൂ॒നാ-ഞ്ച॑ര്തൂ॒നാ-ഞ്ച॑ സംവഁഥ്സ॒രസ്യ॑ ച നാമ॒ധേയാ॑നി॒ വേദ॑ ।
ന യ॑ജ്ഞക്ര॒തുഷു॒ നര്തുഷു॒ ന സം॑വഁഥ്സ॒ര ആര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । അ॒ഗ്നി॒ഷ്ടോ॒മ ഉ॒ക്ഥ്യോ᳚-ഽഗ്നിര്-ഋ॒തുഃ പ്ര॒ജാപ॑തി-സ്സംവഁഥ്സ॒ര ഇതി॑ ।
ഏ॒തേ॑ ഽനുവാ॒കാ യ॑ജ്ഞക്രതൂ॒നാ-ഞ്ച॑ര്തൂ॒നാ-ഞ്ച॑ സംവഁഥ്സ॒രസ്യ॑ ച നാമ॒ധേയാ॑നി ।
ന യ॑ജ്ഞക്ര॒തുഷു॒ നര്തുഷു॒ ന സം॑വഁഥ്സ॒ര ആര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥
യോ ഹ॒ വൈ മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്താന്. വേദ॑ ।
ന മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്തേഷ്വാര്തി॒ മാര്ച്ഛ॑തി ॥ 41 ॥
ഇ॒ദാനീ᳚-ന്ത॒ദാനീ॒മിതി॑ । ഏ॒തേ വൈ മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്താഃ । ന മു॑ഹൂ॒ര്താനാ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്തേഷ്വാര്തി॒-മാര്ച്ഛ॑തി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥
അഥോ॒ യഥാ᳚ ക്ഷേത്ര॒ജ്ഞോ ഭൂ॒ത്വാ ഽനു॑ പ്ര॒വിശ്യാന്ന॒-മത്തി॑ । ഏ॒വമേ॒വൈതാന് ക്ഷേ᳚ത്ര॒ജ്ഞോ ഭൂ॒ത്വാ ഽനു॑ പ്ര॒വിശ്യാ-ന്ന॑മത്തി । സ ഏ॒തേഷാ॑മേ॒വ സ॑ലോ॒കതാ॒ഗ്മ്॒ സായു॑ജ്യ-മശ്നുതേ ।
അപ॑ പുനര്മൃ॒ത്യു-ഞ്ജ॑യതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ 42 ॥
(ന വേദൈ॒ - വം-വേഁദാ॑ - നുവാ॒കാ അ॑ദ്ര്ധമാ॒സാനാ᳚-ഞ്ച॒ മസാ॑നാ-ഞ്ച നാമ॒ധേയാ॑നി - മുഹൂ॒ര്തേഷ്വാര്തി॒മാര്ച്ഛ॑തി॒ - +നവ॑ ച) (അ. 10)
(ഇ॒യമ॑ഹോരാ॒ത്രാണാഗ്മ്॑ സ॒ജ്ഞാന്ന॑-മ്പൂർവപ॒ക്ഷസ്യ॒ പ്രസ്തു॑തമപരപ॒ക്ഷസ്യ॑ മുഹൂ॒ര്താനാ᳚-ഞ്ചി॒ത്രഃ കേ॒തുര॑ദ്ര്ധമാ॒സാനാ᳚-മ്പ॒വിത്രം॑-യഁജ്ഞക്രതൂ॒നാമ॑ഗ്നിഷ്ടോ॒മോ യ॑ജ്ഞക്രതൂ॒നാമി॒ദാനീ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്താനാ᳚-മ്മുഹൂ॒ര്താന്. വേ॒ദേദാനീ॒മഥോ॒ ദ്വാദ॑ശ)
അനുവാകം 11 - അനുവാകേഷു നവസു ലേഖാസു നാഭ്യാ-ഞ്ചേഷ്ടകോപധാനം സ്വയമാതൃണ്ണോപധാന-ഞ്ചോച്യതേ
കശ്ചി॑ദ്ധ॒വാ അ॒സ്മാ-ല്ലോ॒കാ-ത്പ്രേത്യ॑ । ആ॒ത്മാനം॑-വേഁദ । അ॒യ-മ॒ഹ-മ॒സ്മീതി॑ । കശ്ചി॒ഥ്സ്വം-ലോഁ॒ക-ന്ന പ്രതി॒ പ്രജാ॑നാതി ॥ അ॒ഗ്നിമു॑ഗ്ധോ ഹൈ॒വ ധു॒മതാ᳚ന്തഃ । സ്വം-ലോഁ॒ക-ന്ന പ്രതി॒ പ്രജാ॑നാതി ।
അഥ॒ യോ ഹൈ॒വൈത-മ॒ഗ്നിഗ്മ് സാ॑വി॒ത്രം-വേഁദ॑ ।
സ ഏ॒വാസ്മാ ല്ലോ॒കാ-ത്പ്രേത്യ॑ । ആ॒ത്മാനം॑-വേഁദ ।
അ॒യ-മ॒ഹ-മ॒സ്മീതി॑ ॥ 43 ॥
സ സ്വം-ലോഁ॒ക-മ്പ്രതി॒ പ്രജാ॑നാതി ॥ ഏ॒ഷ ഉ॑ വേ॒വൈന॒-ന്തഥ്സാ॑വി॒ത്രഃ । സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒ക-മ॒ഭിവ॑ഹതി ॥ അ॒ഹോ॒രാ॒ത്രൈ ർവാ ഇദഗ്മ് സ॒യുഗ്ഭിഃ॑ ക്രിയതേ । ഇ॒തി॒ രാ॒ത്രായാ॑ ദീക്ഷിഷത । ഇ॒തി॒ രാ॒ത്രായ॑ വ്ര॒ത-മുപാ॑ഗു॒രിതി॑ । താനി॒ ഹാനേ॑വം-വിഁ॒ദുഷഃ॑ । അ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ ശേ॑വ॒ധി-ന്ധ॑യന്തി ।
ധീ॒തഗ്മ് ഹൈ॒വ സ ശേ॑വ॒ധി-മനു॒പരൈ॑തി ॥
അഥ॒ യോ ഹൈ॒വൈതമ॒ഗ്നിഗ്മ് സാ॑വി॒ത്രം-വേഁദ॑ ॥ 44 ॥
തസ്യ॑ ഹൈ॒വാ-ഹോ॑രാ॒ത്രാണി॑ । അ॒മുഷ്മി॑ന് ഁലോ॒കേ ശേ॑വ॒ധി-ന്ന ധ॑യന്തി ।
അധീ॑തഗ്മ് ഹൈ॒വ സ ശേ॑വ॒ധി-മനു॒പരൈ॑തി ॥
ഭ॒രദ്വാ॑ജോ ഹ ത്രി॒ഭിരായു॑ര്ഭി ര്ബ്രഹ്മ॒ചര്യ॑മുവാസ ।
തഗ്മ് ഹ॒ ജീര്ണി॒ഗ്ഗ്॒ സ്ഥവി॑ര॒ഗ്മ്॒ ശയാ॑നമ് ।
ഇന്ദ്ര॑ ഉപ॒വ്രജ്യോ॑ വാച । ഭര॑ദ്വാജ । യത്തേ॑ ചതു॒ര്ഥമായു॑ര്ദ॒ദ്യാമ് । കിമേ॑നേന കുര്യാ॒ ഇതി॑ । ബ്ര॒ഹ്മ॒ചര്യ॑മേ॒വൈനേ॑ന ചരേയ॒മിതി॑ ഹോവാച ॥ 45 ॥
തഗ്മ് ഹ॒ ത്രീ-ന്ഗി॒രി-രൂ॑പാ॒ന വി॑ജ്ഞാതാനിവ ദര്ശ॒യാ-ഞ്ച॑കാര । തേഷാ॒ഗ്മ്॒ ഹൈകൈ॑കസ്മാ-ന്മു॒ഷ്ടിനാ-ഽഽദ॑ദേ । സ ഹോ॑വാച ।
ഭര॑ദ്വാ॒ജേത്യാ॒മന്ത്ര്യ॑ । വേദാ॒ വാ ഏ॒തേ । അ॒ന॒ന്താ വൈ വേദാഃ᳚ । ഏ॒തദ്വാ ഏ॒തൈ സ്ത്രി॒ഭി-രായു॑ര്ഭി॒-രന്വ॑വോചഥാഃ । അഥ॑ ത॒ ഇത॑ര॒-ദന॑നൂക്തമേ॒വ । ഏഹീ॒മം-വിഁ ॑ദ്ധി । അ॒യം-വൈഁ സ॑ർവ വി॒ദ്യേതി॑ ॥ 46 ॥
തസ്മൈ॑ ഹൈ॒തമ॒ഗ്നിഗ്മ് സാ॑വി॒ത്രമു॑വാച । തഗ്മ് സ വി॑ദി॒ത്വാ । അ॒മൃതോ॑ ഭൂ॒ത്വാ । സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമി॑യായ । ആ॒ദി॒ത്യസ്യ॒ സായു॑ജ്യമ് ॥
അ॒മൃതോ॑ ഹൈ॒വ ഭൂ॒ത്വാ । സ്വ॒ര്ഗം-ലോഁ॒കമേ॑തി । ആ॒ദി॒ത്യസ്യ॒ സായു॑ജ്യമ് । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ ഏ॒ഷോ ഏ॒വ ത്രയീ॑ വി॒ദ്യാ ॥ 47 ॥
യാവ॑ന്തഗ്മ് ഹ॒ വൈ ത്ര॒യ്യാ വി॒ദ്യയാ॑ ലോ॒ക-ഞ്ജ॑യതി । താവ॑ന്തം-ലോഁ॒ക-ഞ്ജ॑യതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ അ॒ഗ്നേ ർവാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി ।
അ॒ഗ്നേരേ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി ।
യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । വാ॒യോ ർവാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി । വാ॒യോരേ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ വാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി ॥ 48 ॥
ഇന്ദ്ര॑സ്യൈ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ।
ബൃഹ॒സ്പതേ॒ ർവാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി ।
ബൃഹ॒സ്പതേ॑രേ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി ।
യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ । പ്ര॒ജാപ॑തേ॒ ർവാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി । പ്ര॒ജാപ॑തേരേ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി । യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ।
ബ്രഹ്മ॑ണോ॒ വാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി ।
ബ്രഹ്മ॑ണ ഏ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑-മാപ്നോതി ।
യ ഏ॒വം-വേഁദ॑ ॥ സ വാ ഏ॒ഷോ᳚-ഽഗ്നി-ര॑പക്ഷപു॒ച്ഛോ വാ॒യുരേ॒വ ।
തസ്യാ॒ഗ്നി ര്മുഖ᳚മ് । അ॒സാവാ॑ദി॒ത്യ-ശ്ശിരഃ॑ ।
സ യദേ॒തേ ദേ॒വതേ॒ അന്ത॑രേണ ।
തഥ്സർവഗ്മ്॑ സീവ്യതി । തസ്മാ᳚-ഥ്സാവി॒ത്രഃ ॥ 49 ॥
(അ॒യമ॒ഹമ॒സ്മീതി॒ - വേദ॑ - ഹോവാച - സർവവി॒ദ്യേതി॑ - വി॒ദ്യേ - ന്ദ്ര॑സ്യ॒ വാ ഏ॒താനി॑ നാമ॒ധേയാ॑നി॒ - ബ്രഹ്മ॑ണ ഏ॒വ സായു॑ജ്യഗ്മ് സലോ॒കതാ॑മാപ്നോതി സ॒പ്ത ച॑) । (അ. 11)
(അ॒ഗ്നേർവാ॒യോരിന്ദ്ര॑സ്യ॒ ബൃഹ॒സ്പതേഃ᳚ പ്ര॒ജാപ॑തേ॒-ര്ബ്രഹ്മ॑ണ॒-സ്സ വൈ സ॒പ്ത)
(സ॒ഞ്ജ്ഞാനം॒ - ഭൂ - സ്ത്വമേ॒വ - സം॑വഁഥ്സ॒രോ॑-ഽസി॒ - ഭൂ - രാജ്ഞ്യ - സ॑വ-വിപ॒ശ്ചിതേ᳚ - പ്ര॒ജാപ॑തി-ര്ദേ॒വാ - നി॒യം-വാഁവ സ॒രഘാ॒ - കശ്ചി॒ദ്ധൈകാ॑ദശ)
(സ॒ഞ്ജ്ഞാന॒ഗ്മ്॒ - രാജ്ഞീ॑ - മൂ॒ദ്ര്ധാ ഹൃദ॑യ - ഏ॒ഷ സം॑വഁഥ്സ॒രോ - നാദ്ര്ധ॑മാ॒സേഷു॒ നവ॑ചത്വാരിഗ്മ്ശത്)
(സ॒ഞ്ജ്ഞാനഗ്മ്॑ - സാവി॒ത്രഃ)
॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥
॥ ഇതി തൈത്തരീയ യജുബ്രാഹ്മണേ കാഠകേ പ്രഥമഃ പ്രശ്ന-സ്സമാപ്തഃ ॥
++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++
