കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠകഃ - സൌത്രാമണിഃ കൌകിലീ ഹോത്ര-ഞ്ച

ഓ-ന്നമഃ പരമാത്മനേ, ശ്രീ മഹാഗണപതയേ നമഃ,
ശ്രീ ഗുരുഭ്യോ നമഃ । ഹ॒രിഃ॒ ഓമ് ॥

അനുവാകം 1 - ഗ്രഹാഃ
സ്വാ॒ദ്വീ-ന്ത്വാ᳚ സ്വാ॒ദുനാ᳚ । തീ॒വ്രാ-ന്തീ॒വ്രേണ॑ । അ॒മൃതാ॑-മ॒മൃതേ॑ന । മധു॑മതീ॒-മ്മധു॑മതാ । സൃ॒ജാമി॒ സഗ്​മ് സോമേ॑ന । സോമോ᳚-ഽസ്യ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-മ്പച്യസ്വ । സര॑സ്വത്യൈ പച്യസ്വ । ഇന്ദ്രാ॑യ സു॒ത്രാമ്ണേ॑ പച്യസ്വ ॥ പരീ॒തോഷി॑ഞ്ചതാ സു॒തമ് । സോമോ॒ യ ഉ॑ത്ത॒മഗ്​മ് ഹ॒വിഃ ॥ 1 ॥

ദ॒ധ॒ന്വാ യോ നര്യോ॑ അ॒ഫ്സ്വ॑ന്തരാ । സു॒ഷാവ॒ സോമ॒മദ്രി॑ഭിഃ ॥ പു॒നാതു॑ തേ പരി॒സ്രുത᳚മ് । സോമ॒ഗ്​മ്॒ സൂര്യ॑സ്യ ദുഹി॒താ । വാരേ॑ണ॒ ശശ്വ॑താ॒ തനാ᳚ । വാ॒യുഃ പൂ॒തഃ പ॒വിത്രേ॑ണ । പ്രാങ്ഖ്സോമോ॒ അതി॑ദ്രുതഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ യുജ്യ॒-സ്സഖാ᳚ ॥ വാ॒യുഃ പൂ॒തഃ പ॒വിത്രേ॑ണ । പ്ര॒ത്യങ്ഖ്സോമോ॒ ആതി॑ദ്രുതഃ ॥ 2 ॥

ഇന്ദ്ര॑സ്യ॒ യുജ്യ॒-സ്സഖാ᳚ ॥ ബ്രഹ്മ॑ ക്ഷ॒ത്ര-മ്പ॑വതേ॒ തേജ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । സുര॑യാ॒ സോമ॑-സ്സു॒ത ആസു॑തോ॒ മദാ॑യ । ശു॒ക്രേണ॑ ദേവ ദേ॒വതാഃ᳚ പിപൃഗ്ധി । രസേ॒നാന്നം॒-യഁജ॑മാനായ ധേഹി ॥ കു॒വിദ॒ങ്ഗ യവ॑മന്തോ॒ യവ॑-ഞ്ചിത് । യഥാ॒ ദാന്ത്യ॑നുപൂ॒ർവം-വിഁ॒യൂയ॑ । ഇ॒ഹേഹൈ॑ഷാ-ങ്കൃണുത॒ ഭോജ॑നാനി । യേ ബ॒ര॒ഃഇഷോ॒ നമോ॑വൃക്തി॒-ന്ന ജ॒ഗ്മുഃ ॥ ഉ॒പ॒യാ॒മ-ഗൃ॑ഹീതോ-ഽസ്യ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ന്ത്വാ॒ ജുഷ്ട॑-ങ്ഗൃഹ്ണാമി ॥ 3 ॥

സര॑സ്വത്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ സു॒ത്രാമ്ണേ᳚ ॥ ഏ॒ഷ തേ॒ യോനി॒സ്തേജ॑സേ ത്വാ । വീ॒ര്യാ॑യ ത്വാ॒ ബലാ॑യ ത്വാ ॥ തേജോ॑-ഽസി॒ തേജോ॒ മയി॑ ധേഹി । വീ॒ര്യ॑മസി വീ॒ര്യ॑-മ്മയി॑ ധേഹി । ബല॑മസി॒ ബല॒-മ്മയി॑ ധേഹി ॥ നാനാ॒ ഹി വാ᳚-ന്ദേ॒വഹി॑ത॒ഗ്​മ്॒ സദഃ॑ കൃ॒തമ് । മാ സഗ്​മ്സൃ॑ക്ഷാഥാ-മ്പര॒മേ വ്യോ॑മന്ന് । സുരാ॒ ത്വമസി॑ ശു॒ഷ്മിണീ॒ സോമ॑ ഏ॒ഷഃ । മാ മാ॑ ഹിഗ്​മ്സീ॒-സ്സ്വാം-യോഁനി॑മാവി॒ശന്ന് ॥ 4 ॥

ഉ॒പ॒യാ॒മഗൃ॑ഹീതോ-ഽസ്യാശ്വി॒ന-ന്തേജഃ॑ । സാ॒ര॒സ്വ॒തം-വീഁ॒ര്യ᳚മ് । ഐ॒ന്ദ്ര-മ്ബല᳚മ് ॥ ഏ॒ഷ തേ॒ യോനി॒ര്മോദാ॑യ ത്വാ । ആ॒ന॒ന്ദായ॑ ത്വാ॒ മഹ॑സേ ത്വാ ॥ ഓജോ॒-ഽസ്യോജോ॒ മയി॑ ധേഹി । മ॒ന്യുര॑സി മ॒ന്യു-മ്മയി॑ ധേഹി । മഹോ॑-ഽസി॒ മഹോ॒ മയി॑ ധേഹി । സഹോ॑-ഽസി॒ സഹോ॒ മയി॑ ധേഹി ॥ യാ വ്യാ॒ഘ്രം-വിഁഷൂ॑ചികാ । ഉ॒ഭൌ വൃക॑-ഞ്ച॒ രക്ഷ॑തി । ശ്യേ॒ന-മ്പ॑ത॒ത്രിണഗ്​മ്॑ സി॒ഗ്​മ്॒ഹമ് । സേമ-മ്പാ॒ത്വഗ്​മ്ഹ॑സഃ ॥ സ॒-മ്പൃച॑-സ്സ്ഥ॒ സ-മ്മാ॑ ഭ॒ദ്രേണ॑ പൃങ്ക്ത । വി॒പൃച॑-സ്സ്ഥ॒ വി മാ॑ പാ॒പ്മനാ॑ പൃങ്ക്ത ॥ 5 ॥
(ഹ॒വിഃ - പ്ര॒ത്യങ്ഖ്സോമോ॒ ആതി॑ദ്രുതോ - ഗൃഹ്ണാ - മ്യാവി॒ശന് - വിഷൂ॑ചികാ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 1)

അനുവാകം 2 - ഗ്രഹോപസ്ഥാനമ്
സോമോ॒ രാജാ॒-ഽമൃതഗ്​മ്॑ സു॒തഃ । ഋ॒ജീ॒ഷേണാ॑ജഹാന്മൃ॒ത്യുമ് । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । വിപാനഗ്​മ്॑ ശു॒ക്രമന്ധ॑സഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യേന്ദ്രി॒യമ് । ഇ॒ദ-മ്പയോ॒-ഽമൃത॒-മ്മധു॑ ॥ സോമ॑മ॒ദ്ഭ്യോ വ്യ॑പിബത് । ഛന്ദ॑സാ ഹ॒ഗ്​മ്॒സ-ശ്ശു॑ചി॒ഷത് । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ദ്ഭ്യഃ, ക്ഷീ॒രം-വ്യഁ ॑പിബത് ॥ 6 ॥

ക്രുങ്ങാ᳚ങ്ഗിര॒സോ ധി॒യാ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । അന്നാ᳚-ത്പരി॒സ്രുതോ॒ രസ᳚മ് । ബ്രഹ്മ॑ണാ॒ വ്യ॑പിബ-ത്ക്ഷ॒ത്രമ് । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ രേതോ॒ മൂത്രം॒-വിഁജ॑ഹാതി । യോനി॑-മ്പ്രവി॒ശദി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ഗര്ഭോ॑ ജ॒രായു॒ണാ-ഽഽവൃ॑തഃ । ഉല്ബ॑-ഞ്ജഹാതി॒ ജന്മ॑നാ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ 7 ॥

വേദേ॑ന രൂ॒പേ വ്യ॑കരോത് । സ॒താ॒സ॒തീ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ സോമേ॑ന॒ സോമൌ॒ വ്യ॑പിബത് । സു॒താ॒സു॒തൌ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ദൃ॒ഷ്ട്വാ രൂ॒പേ വ്യാക॑രോത് । സ॒ത്യാ॒നൃ॒തേ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । അശ്ര॑ദ്ധാ॒-മനൃ॒തേ-ഽദ॑ധാത് । ശ്ര॒ദ്ധാഗ്​മ് സ॒ത്യേ പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ ദൃ॒ഷ്ട്വാ പ॑രി॒സ്രുതോ॒ രസ᳚മ് । ശു॒ക്രേണ॑ ശു॒ക്രം-വ്യഁ ॑പിബത് । പയ॒-സ്സോമ॑-മ്പ്ര॒ജാപ॑തിഃ । ഋ॒തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । വിപാനഗ്​മ്॑ ശു॒ക്രമന്ധ॑സഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യേന്ദ്രി॒യമ് । ഇ॒ദ-മ്പയോ॒-ഽമൃത॒-മ്മധു॑ ॥ 8 ॥
(അ॒ദ്ഭ്യഃ, ക്ഷീ॒രം-വ്യഁ ॑പിബ॒ - ജ്ജന്മ॑ന॒ര്തേന॑ സ॒ത്യമി॑ന്ദ്രി॒യഗ്ഗ്​ - ശ്ര॒ദ്ധാഗ്​മ് സ॒ത്യേ പ്ര॒ജാപ॑തിര॒ഷ്ടൌ ച॑) (അ. 2)

(സോമോ॒ രാജാ॒ വിപാന॒ഗ്​മ്॒ സോമ॑മ॒ദ്ഭ്യോ-ഽന്നാ॒-ദ്രേതോ॒ മൂത്രം॒-വേഁദേ॑ന സതാസ॒തീ സോമേ॑ന സുതാസു॒തൌ ദൃ॒ഷ്ട്വാ രൂ॒പേ ദൃ॒ഷ്ട്വാ പ॑രി॒സ്രുതോ॒ രസം॒-വിഁപാന॒-ന്ദശ॑ )

അനുവാകം 3 - ഗ്രഹഹോമഃ
സുരാ॑വന്ത-മ്ബര്​ഹി॒ഷദഗ്​മ്॑ സു॒വീര᳚മ് । യ॒ജ്ഞഗ്​മ് ഹി॑ന്വന്തി മഹി॒ഷാ നമോ॑ഭിഃ । ദധാ॑നാ॒-സ്സോമ॑-ന്ദി॒വി ദേ॒വതാ॑സു । മദേ॒മേന്ദ്രം॒-യഁജ॑മാനാ-സ്സ്വ॒ര്കാഃ ॥ യസ്തേ॒ രസ॒-സ്സമ്ഭൃ॑ത॒ ഓഷ॑ധീഷു । സോമ॑സ്യ॒ ശുഷ്മ॒-സ്സുര॑യാ സു॒തസ്യ॑ । തേന॑ ജിന്വ॒ യജ॑മാന॒-മ്മദേ॑ന । സര॑സ്വതീ-മ॒ശ്വിനാ॒-വിന്ദ്ര॑-മ॒ഗ്നിമ് ॥ യമ॒ശ്വിനാ॒ നമു॑ചേരാസു॒രാദധി॑ । സര॑സ്വ॒ത്യസ॑നോദിന്ദ്രി॒യായ॑ ॥ 9 ॥

ഇ॒മ-ന്തഗ്​മ് ശു॒ക്ര-മ്മധു॑മന്ത॒-മിന്ദു᳚മ് । സോമ॒ഗ്​മ്॒ രാജാ॑നമി॒ഹ ഭ॑ക്ഷയാമി ॥ യദത്ര॑ രി॒പ്തഗ്​മ് ര॒സിന॑-സ്സു॒തസ്യ॑ । യദിന്ദ്രോ॒ അപി॑ബ॒ച്ഛചീ॑ഭിഃ । അ॒ഹ-ന്തദ॑സ്യ॒ മന॑സാ ശി॒വേന॑ । സോമ॒ഗ്​മ്॒ രാജാ॑നമി॒ഹ ഭ॑ക്ഷയാമി ॥ പി॒തൃഭ്യ॑-സ്സ്വധാ॒വിഭ്യ॑-സ്സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । പി॒താ॒മ॒ഹേഭ്യ॑-സ്സ്വധാ॒വിഭ്യ॑-സ്സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । പ്രപി॑താമഹേഭ്യ-സ്സ്വധാ॒വിഭ്യ॑-സ്സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । അക്ഷ॑-ന്പി॒തരഃ॑ ॥ 10 ॥

അമീ॑മദന്ത പി॒തരഃ॑ । അതീ॑തൃപന്ത പി॒തരഃ॑ । അമീ॑മൃജന്ത പി॒തരഃ॑ । പിത॑ര॒-ശ്ശുന്ധ॑ദ്ധ്വമ് ॥ പു॒നന്തു॑ മാ പി॒തര॑-സ്സോ॒മ്യാസഃ॑ । പു॒നന്തു॑ മാ പിതാമ॒ഹാഃ । പു॒നന്തു॒ പ്രപി॑താമഹാഃ । പ॒വിത്രേ॑ണ ശ॒തായു॑ഷാ । പു॒നന്തു॑ മാ പിതാമ॒ഹാഃ । പു॒നന്തു॒ പ്രപി॑താമഹാഃ ॥ 11 ॥

പ॒വിത്രേ॑ണ ശ॒തായു॑ഷാ ॥ വിശ്വ॒മായു॒-ർവ്യ॑ശ്നവൈ । അഗ്ന॒ ആയൂഗ്​മ്॑ഷി പവസ॒ ആ സു॒വോര്ജ॒മിഷ॑-ഞ്ച നഃ । ആ॒രേ ബാ॑ധസ്വ ദു॒ച്ഛുനാ᳚മ് ॥ അഗ്നേ॒ പവ॑സ്വ॒ സ്വപാ॑ അ॒സ്മേ വര്ച॑-സ്സു॒വീര്യ᳚മ് । ദധ॒-ത്പോഷഗ്​മ്॑ ര॒യി-മ്മയി॑ ॥। പവ॑മാന॒-സ്സുവ॒ര്ജനഃ॑ । പ॒വിത്രേ॑ണ॒ വിച॑ര്​ഷണിഃ । യഃ പോതാ॒ സ പു॑നാതു മാ ॥ പു॒നന്തു॑ മാ ദേവജ॒നാഃ । പു॒നന്തു॒ മന॑ വോ ധി॒യാ । പു॒നന്തു॒ വിശ്വ॑ ആ॒യവഃ॑ ॥। ജാത॑വേദഃ പ॒വിത്ര॑വത് । പ॒വിത്രേ॑ണ പുനാഹി മാ । ശു॒ക്രേണ॑ ദേവ॒ ദീദ്യ॑ത് । അഗ്നേ॒ ക്രത്വാ॒ ക്രതൂ॒ഗ്​മ്॒രനു॑ ॥ യത്തേ॑ പ॒വിത്ര॑-മ॒ര്ചിഷി॑ । അഗ്നേ॒ വിത॑തമന്ത॒രാ । ബ്രഹ്മ॒ തേന॑ പുനീമഹേ ॥। ഉ॒ഭാഭ്യാ᳚-ന്ദേവ സവിതഃ । പ॒വിത്രേ॑ണ സ॒വേന॑ ച । ഇ॒ദ-മ്ബ്രഹ്മ॑ പുനീമഹേ ॥ വൈ॒ശ്വ॒ദേ॒വീ പു॑ന॒തീ ദേ॒വ്യാഗാ᳚ത് । യസ്യൈ॑ ബ॒ഹ്വീ-സ്ത॒നുവോ॑ വീ॒തപൃ॑ഷ്ഠാഃ । തയാ॒ മദ॑ന്ത-സ്സധ॒മാദ്യേ॑ഷു । വ॒യഗ്ഗ്​ സ്യാ॑മ॒ പത॑യോ രയീ॒ണാമ് ॥॥ യേ സ॑മാ॒നാ-സ്സമ॑നസഃ । പി॒തരോ॑ യമ॒രാജ്യേ᳚ । തേഷാം᳚-ലോഁ॒ക-സ്സ്വ॒ധാ നമഃ॑ । യ॒ജ്ഞോ ദേ॒വേഷു॑ കല്പതാമ് ॥ 12 ॥

യേ സ॑ജാ॒താ-സ്സമ॑നസഃ । ജീ॒വാ ജീ॒വേഷു॑ മാമ॒കാഃ । തേഷാ॒ഗ്॒ ശ്രീര്മയി॑ കല്പതാമ് । അ॒സ്മില് ഁലോ॒കേ ശ॒തഗ്​മ് സമാഃ᳚ ॥ ദ്വേ സ്രു॒തീ അ॑ശൃണവ-മ്പിതൃ॒ണാമ് । അ॒ഹ-ന്ദേ॒വാനാ॑മു॒ത മര്ത്യാ॑നാമ് । യാഭ്യാ॑മി॒ദം-വിഁശ്വ॒മേജ॒-ഥ്സമേ॑തി । യദ॑ന്ത॒രാ പി॒തര॑-മ്മാ॒തര॑-ഞ്ച ॥ ഇ॒ദഗ്​മ് ഹ॒വിഃ പ്ര॒ജന॑ന-മ്മേ അസ്തു । ദശ॑വീരഗ്​മ് സ॒ർവഗ॑ണഗ്ഗ്​ സ്വ॒സ്തയേ᳚ । ആ॒ത്മ॒സനി॑ പ്രജാ॒സനി॑ । പ॒ശു॒സന്യ॑ഭയ॒സനി॑ ലോക॒സനി॑ । അ॒ഗ്നിഃ പ്ര॒ജാ-മ്ബ॑ഹു॒ലാ-മ്മേ॑ കരോതു । അന്ന॒-മ്പയോ॒ രേതോ॑ അ॒സ്മാസു॑ ധത്ത । രാ॒യസ്പോഷ॒-മിഷ॒മൂര്ജ॑മ॒സ്മാസു॑ ദീധര॒-ഥ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 13 ॥
(ഇ॒ന്ദ്രി॒യായ॑ - പി॒തരഃ॑ - ശ॒തായു॑ഷാ പു॒നന്തു॑ മാ പിതാമ॒ഹാഃ പു॒നന്തു॒ പ്രപി॑താമഹാഃ-കല്പതാഗ്​-സ്വ॒സ്തയേ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 3)

അനുവാകം 4 - ഉപഹോമാഃ
സീസേ॑ന॒ തന്ത്ര॒-മ്മന॑സാ മനീ॒ഷിണഃ॑ । ഊ॒ര്ണാ॒സൂ॒ത്രേണ॑ ക॒വയോ॑ വയന്തി । അ॒ശ്വിനാ॑ യ॒ജ്ഞഗ്​മ് സ॑വി॒താ സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പം-വഁരു॑ണോ ഭിഷ॒ജ്യന്ന് ॥ തദ॑സ്യ രൂ॒പമ॒മൃത॒ഗ്​മ്॒ ശചീ॑ഭിഃ । തി॒സ്രോ ദ॑ധുര്ദേ॒വതാ᳚-സ്സഗ്​മ്രരാ॒ണാഃ । ലോമാ॑നി॒ ശഷ്പൈ᳚-ര്ബഹു॒ധാ ന തോക്മ॑ഭിഃ । ത്വഗ॑സ്യ മാ॒ഗ്​മ്॒സമ॑ഭവ॒ന്ന ലാ॒ജാഃ ॥ തദ॒ശ്വിനാ॑ ഭി॒ഷജാ॑ രു॒ദ്രവ॑ര്തനീ । സര॑സ്വതീ വയതി॒ പേശോ॒ അന്ത॑രഃ ॥ 14 ॥

അസ്ഥി॑ മ॒ജ്ജാന॒-മ്മാസ॑രൈഃ । കാ॒രോ॒ത॒രേണ॒ ദധ॑തോ॒ ഗവാ᳚-ന്ത്വ॒ചി ॥ സര॑സ്വതീ॒ മന॑സാ പേശ॒ലം-വഁസു॑ । നാസ॑ത്യാഭ്യാം-വഁയതി ദര്​ശ॒തം-വഁപുഃ॑ । രസ॑-മ്പരി॒സ്രുതാ॒ ന രോഹി॑തമ് । ന॒ഗ്നഹു॒ര്ധീര॒സ്തസ॑ര॒-ന്ന വേമ॑ ॥ പയ॑സാ ശു॒ക്രമ॒മൃത॑-ഞ്ജ॒നിത്ര᳚മ് । സുര॑യാ॒ മൂത്രാ᳚ജ്ജനയന്തി॒ രേതഃ॑ । അപാമ॑തി-ന്ദുര്മ॒തി-മ്ബാധ॑മാനാഃ । ഊവ॑ദ്ധ്യം॒-വാഁതഗ്​മ്॑ സ॒ബുവ॒-ന്തദാ॒രാത് ॥ 15 ॥

ഇന്ദ്ര॑-സ്സു॒ത്രാമാ॒ ഹൃദ॑യേന സ॒ത്യമ് । പു॒രോ॒ഡാശേ॑ന സവി॒താ ജ॑ജാന । യകൃ॑-ത്ക്ലോ॒മാനം॒-വഁരു॑ണോ ഭിഷ॒ജ്യന്ന് । മത॑സ്നേ വായ॒വ്യൈ᳚ര്ന മി॑നാതി പി॒ത്തമ് ॥ ആ॒ന്ത്രാണി॑ സ്ഥാ॒ലീ മധു॒ പിന്വ॑മാനാ । ഗുദാ॒ പാത്രാ॑ണി സു॒ദുഘാ॒ ന ധേ॒നുഃ । ശ്യേ॒നസ്യ॒ പത്ര॒-ന്ന പ്ലീ॒ഹാ ശചീ॑ഭിഃ । ആ॒സ॒ന്ദീ നാഭി॑രു॒ദര॒-ന്ന മാ॒താ ॥ കു॒മ്ഭോ വ॑നി॒ഷ്ഠുര്ജ॑നി॒താ ശചീ॑ഭിഃ । യസ്മി॒ന്നഗ്രേ॒ യോന്യാ॒-ങ്ഗര്ഭോ॑ അ॒ന്തഃ ॥ 16 ॥

പ്ലാ॒ശീർവ്യ॑ക്ത-ശ്ശ॒തധാ॑ര॒ ഉഥ്സഃ॑ । ദു॒ഹേ ന കു॒മ്ഭീഗ്​ സ്വ॒ധാ-മ്പി॒തൃഭ്യഃ॑ ॥ മുഖ॒ഗ്​മ്॒ സദ॑സ്യ॒ ശിര॒ ഇഥ്സദേ॑ന । ജി॒ഹ്വാ പ॒വിത്ര॑മ॒ശ്വിനാ॒ സഗ്​മ് സര॑സ്വതീ । ചപ്പ॒-ന്ന പാ॒യുര്ഭി॒ഷഗ॑സ്യ॒ വാലഃ॑ । വ॒സ്തിര്ന ശേപോ॒ ഹര॑സാ തര॒സ്വീ ॥ അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ഞ്ചക്ഷു॑ര॒മൃത॒-ങ്ഗ്രഹാ᳚ഭ്യാമ് । ഛാഗേ॑ന॒ തേജോ॑ ഹ॒വിഷാ॑ ശൃ॒തേന॑ । പക്ഷ്മാ॑ണി ഗോ॒ധൂമൈഃ॒ ക്വ॑ലൈരു॒താനി॑ । പേശോ॒ ന ശു॒ക്ലമസി॑തം-വഁസാതേ ॥ 17 ॥

അവി॒ര്ന മേ॒ഷോ ന॒സി വീ॒ര്യാ॑യ । പ്രാ॒ണസ്യ॒ പന്ഥാ॑ അ॒മൃതോ॒ ഗ്രഹാ᳚ഭ്യാമ് । സര॑സ്വ॒ത്യുപ॒വാകൈ᳚ർവ്യാ॒നമ് । നസ്യാ॑നി ബ॒ര॒ഃഇ-ര്ബദ॑രൈ-ര്ജജാന ॥ ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പമൃ॑ഷ॒ഭോ ബലാ॑യ । കര്ണാ᳚ഭ്യാ॒ഗ്॒ ശ്രോത്ര॑മ॒മൃത॒-ങ്ഗ്രഹാ᳚ഭ്യാമ് । യവാ॒ ന ബ॒ര॒ഃഇ-ര്ഭ്രു॒വി കേസ॑രാണി । ക॒ര്കന്ധു॑ ജജ്ഞേ॒ മധു॑ സാര॒ഘ-മ്മുഖാ᳚ത് ॥ ആ॒ത്മന്നു॒പസ്ഥേ॒ ന വൃക॑സ്യ॒ ലോമ॑ । മുഖേ॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി॒ ന വ്യാ᳚ഘ്രലോ॒മമ് ॥ 18 ॥

കേശാ॒ ന ശീ॒ര॒.ഷന്. യശ॑സേ ശ്രി॒യൈ ശിഖാ᳚ । സി॒ഗ്​മ്॒ഹസ്യ॒ ലോമ॒ ത്വിഷി॑-രിന്ദ്രി॒യാണി॑ ॥ അങ്ഗാ᳚ന്യാ॒ത്മന്-ഭി॒ഷജാ॒ തദ॒ശ്വിനാ᳚ । ആ॒ത്മാന॒മങ്ഗൈ॒-സ്സമ॑ധാ॒-ഥ്സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ രൂ॒പഗ്​മ് ശ॒തമാ॑ന॒മായുഃ॑ । ച॒ന്ദ്രേണ॒ ജ്യോതി॑ര॒മൃത॒-ന്ദധാ॑നാ ॥ സര॑സ്വതീ॒ യോന്യാ॒-ങ്ഗര്ഭ॑മ॒ന്തഃ । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-മ്പത്നീ॒ സുകൃ॑ത-മ്ബിഭര്തി । അ॒പാഗ്​മ് രസേ॑ന॒ വരു॑ണോ॒ ന സാമ്നാ᳚ । ഇന്ദ്രഗ്ഗ്॑ ശ്രി॒യൈ ജ॒നയ॑ന്ന॒ഫ്സു രാജാ᳚ ॥ തേജഃ॑ പശൂ॒നാഗ്​മ് ഹ॒വിരി॑ന്ദ്രി॒യാവ॑ത് । പ॒രി॒സ്രുതാ॒ പയ॑സാ സാര॒ഘ-മ്മധു॑ । അ॒ശ്വിഭ്യാ᳚-ന്ദു॒ഗ്ധ-മ്ഭി॒ഷജാ॒ സര॑സ്വത്യാ സുതാസു॒താഭ്യാ᳚മ് । അ॒മൃത॒-സ്സോമ॒ ഇന്ദുഃ॑ ॥ 19 ॥
(അന്ത॑ര - ആ॒രാ - ദ॒ന്ത--ര് വ॑സാതേ - വ്യാഘ്രലോ॒മഗ്​മ് - രാജാ॑ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 4)

അനുവാകം 5 - അഭിഷേകഃ
മി॒ത്രോ॑-ഽസി॒ വരു॑ണോ-ഽസി । സമ॒ഹം-വിഁശ്വൈ᳚ര്ദേ॒വൈഃ ॥ ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ നാഭി॑രസി । ക്ഷ॒ത്രസ്യ॒ യോനി॑രസി ॥ സ്യോ॒നാമാസീ॑ദ । സു॒ഷദാ॒മാസീ॑ദ । മാ ത്വാ॑ ഹിഗ്​മ്സീത് । മാ മാ॑ ഹിഗ്​മ്സീത് ॥ നിഷ॑സാദ ധൃ॒തവ്ര॑തോ॒ വരു॑ണഃ । പ॒സ്ത്യാ᳚സ്വാ ॥ 20 ॥

സാമ്രാ᳚ജ്യായ സു॒ക്രതുഃ॑ ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് । പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാമ് । അ॒ശ്വിനോ॒-ര്ഭൈഷ॑ജ്യേന । തേജ॑സേ ബ്രഹ്മവര്ച॒സായാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് । പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാമ് । സര॑സ്വത്യൈ॒ ഭൈഷ॑ജ്യേന ॥ 21 ॥

വീ॒ര്യാ॑യാ॒ന്നാദ്യാ॑യാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ ദേ॒വസ്യ॑ ത്വാ സവി॒തുഃ പ്ര॑സ॒വേ । അ॒ശ്വിനോ᳚-ര്ബാ॒ഹുഭ്യാ᳚മ് । പൂ॒ഷ്ണോ ഹസ്താ᳚ഭ്യാമ് । ഇന്ദ്ര॑സ്യേന്ദ്രി॒യേണ॑ । ശ്രി॒യൈ യശ॑സേ॒ ബലാ॑യാ॒ഭിഷി॑ഞ്ചാമി ॥ കോ॑-ഽസി കത॒മോ॑-ഽസി । കസ്മൈ᳚ ത്വാ॒ കായ॑ ത്വാ ॥ സുശ്ലോ॒കാഁ(4) സുമ॑ഡ്ഗ॒ലാഁ(4) സത്യ॑രാ॒ജാ(3)ന് ॥ ശിരോ॑ മേ॒ ശ്രീഃ ॥ 22 ॥

യശോ॒ മുഖ᳚മ് । ത്വിഷിഃ॒ കേശാ᳚ശ്ച॒ ശ്മശ്രൂ॑ണി । രാജാ॑ മേ പ്രാ॒ണോ॑-ഽമൃത᳚മ് । സ॒മ്രാട് ചക്ഷുഃ॑ । വി॒രാട്ഛ്രോത്ര᳚മ് । ജി॒ഹ്വാ മേ॑ ഭ॒ദ്രമ് । വാമ്മഹഃ॑ । മനോ॑ മ॒ന്യുഃ । സ്വ॒രാഡ്ഭാമഃ॑ । മോദാഃ᳚ പ്രമോ॒ദാ അ॒ങ്ഗുലീ॒രങ്ഗാ॑നി ॥ 23 ॥

ചി॒ത്ത-മ്മേ॒ സഹഃ॑ । ബാ॒ഹൂ മേ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യമ് । ഹസ്തൌ॑ മേ॒ കര്മ॑ വീ॒ര്യ᳚മ് । ആ॒ത്മാ ക്ഷ॒ത്രമുരോ॒ മമ॑ । പൃ॒ഷ്ടീര്മേ॑ രാ॒ഷ്ട്രമു॒ദര॒മഗ്​മ്സൌ᳚ । ഗ്രീ॒വാശ്ച॒ ശ്രോണ്യൌ᳚ । ഊ॒രൂ അ॑ര॒ത്നീ ജാനു॑നീ । വിശോ॒ മേ-ഽങ്ഗാ॑നി സ॒ർവതഃ॑ । നാഭി॑ര്മേ ചി॒ത്തം-വിഁ॒ജ്ഞാന᳚മ് । പാ॒യുര്മേ-ഽപ॑ചിതിര്ഭ॒സത് ॥ 24 ॥

ആ॒ന॒ന്ദ॒ന॒ന്ദാവാ॒ണ്ഡൌ മേ᳚ । ഭഗ॒-സ്സൌഭാ᳚ഗ്യ॒-മ്പസഃ॑ ॥ ജങ്ഘാ᳚ഭ്യാ-മ്പ॒ദ്ഭ്യാ-ന്ധര്മോ᳚-ഽസ്മി । വി॒ശി രാജാ॒ പ്രതി॑ഷ്ഠിതഃ ॥ പ്രതി॑ ക്ഷ॒ത്രേ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമി രാ॒ഷ്ട്രേ । പ്രത്യശ്വേ॑ഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമി॒ ഗോഷു॑ । പ്രത്യങ്ഗേ॑ഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമ്യാ॒ത്മന്ന് । പ്രതി॑ പ്രാ॒ണേഷു॒ പ്രതി॑തിഷ്ഠാമി പു॒ഷ്ടേ । പ്രതി॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വ്യോഃ । പ്രതിതി॑ഷ്ഠാമി യ॒ജ്ഞേ ॥ 25 ॥

ത്ര॒യാ ദേ॒വാ ഏകാ॑ദശ । ത്ര॒യ॒സ്ത്രി॒ഗ്​മ്॒ശാ-സ്സു॒രാധ॑സഃ । ബൃഹ॒സ്പതി॑ പുരോഹിതാഃ । ദേ॒വസ്യ॑ സവി॒തു-സ്സ॒വേ । ദേ॒വാ ദേ॒വൈര॑വന്തു മാ । പ്ര॒ഥ॒മാ ദ്വി॒തീയൈഃ᳚ । ദ്വി॒തീയാ᳚സ്തൃ॒തീയൈഃ᳚ । തൃ॒തീയാ᳚-സ്സ॒ത്യേന॑ । സ॒ത്യം-യഁ॒ജ്ഞേന॑ ।യ॒ജ്ഞോ യജു॑ര്ഭിഃ ॥ 26 ॥

യജൂഗ്​മ്॑ഷി॒ സാമ॑ഭിഃ । സാമാ᳚ന്യൃ॒ഗ്ഭിഃ । ഋചോ॑ യാ॒ജ്യാ॑ഭിഃ । യാ॒ജ്യാ॑ വഷട്കാ॒രൈഃ । വ॒ഷ॒ട്കാ॒രാ ആഹു॑തിഭിഃ । ആഹു॑തയോ മേ॒ കാമാ॒ന്-ഥ്സമ॑ര്ധയന്തു ॥ ഭൂ-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ ലോമാ॑നി॒ പ്രയ॑തി॒ര്മമ॑ । ത്വമ്മ॒ ആന॑തി॒രാഗ॑തിഃ । മാ॒ഗ്​മ്॒സ-മ്മ॒ ഉപ॑നതിഃ । വ സ്വസ്ഥി॑ । മ॒ജ്ജാ മ॒ ആന॑തിഃ ॥ 27 ॥
(പ॒സ്ത്യാ᳚സ്വാ - സര॑സ്വത്യൈ॒ ഭൈഷ॑ജ്യേന॒ - ശ്രീ - രങ്ഗാ॑നി - ഭ॒സ--ദ്യ॒ജ്ഞേ - യ॒ജ്ഞോ യജു॑ര്ഭി॒ - രുപ॑നതി॒ര്ദ്വേ ച॑) (അ. 5)

അനുവാകം 6 - അവഭൃഥഃ
യ-ദ്ദേ॑വാ ദേവ॒ഹേഡ॑നമ് । ദേവാ॑സശ്ചകൃ॒മാ വ॒യമ് । അ॒ഗ്നിര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ । വിശ്വാ᳚-ന്മുഞ്ച॒ത്വഗ്​മ്ഹ॑സഃ ॥ യദി॒ ദിവാ॒ യദി॒ നക്ത᳚മ് । ഏനാഗ്​മ്॑സി ചകൃ॒മാ വ॒യമ് । വാ॒യുര്മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ । വിശ്വാ᳚-ന്മുഞ്ച॒ത്വഗ്​മ്ഹ॑സഃ ॥ യദി॒ ജാഗ്ര॒-ദ്യദി॒ സ്വപ്നേ᳚ । ഏനാഗ്​മ്॑സി ചകൃ॒മാ വ॒യമ് ॥ 28 ॥

സൂര്യോ॑ മാ॒ തസ്മാ॒ദേന॑സഃ । വിശ്വാ᳚-ന്മുഞ്ച॒ത്വഗ്​മ്ഹ॑സഃ ॥ യദ്ഗ്രാമേ॒ യദര॑ണ്യേ । യ-ഥ്സ॒ഭായാം॒-യഁദി॑ന്ദ്രി॒യേ । യച്ഛൂ॒ദ്രേ യദ॒ര്യേ᳚ । ഏന॑ശ്ചകൃ॒മാ വ॒യമ് । യദേക॒സ്യാധി॒ ധര്മ॑ണി । തസ്യാ॑വ॒യജ॑നമസി ॥ യദാപോ॒ അഘ്നി॑യാ॒ വരു॒ണേതി॒ ശപാ॑മഹേ । തതോ॑ വരുണ നോ മുഞ്ച ॥ 29 ॥

അവ॑ഭൃഥ നിചങ്കുണ നിചേ॒രുര॑സി നിചങ്കുണ । അവ॑ ദേ॒വൈ-ര്ദേ॒വകൃ॑ത॒മേനോ॑-ഽയാട് । അവ॒ മര്ത്യൈ॒ര്മര്ത്യ॑കൃതമ് । ഉ॒രോരാ നോ॑ ദേവ രി॒ഷസ്പാ॑ഹി ॥ സു॒മി॒ത്രാ ന॒ ആപ॒ ഓഷ॑ധയ-സ്സന്തു । ദു॒ര്മി॒ത്രാസ്തസ്മൈ॑ ഭുയാസുഃ । യോ᳚-ഽസ്മാ-ന്ദ്വേഷ്ടി॑ । യ-ഞ്ച॑ വ॒യ-ന്ദ്വി॒ഷ്മഃ ॥ ദ്രു॒പ॒ദാദി॒വേ-ന്മു॑മുചാ॒നഃ । സ്വി॒ന്ന-സ്സ്നാ॒ത്വീ മലാ॑ദിവ ॥ 30 ॥

പൂ॒ത-മ്പ॒വിത്രേ॑ണേ॒വാജ്യ᳚മ് । ആപ॑-ശ്ശുന്ധന്തു॒ മൈന॑സഃ ॥ ഉദ്വ॒യ-ന്തമ॑സ॒സ്പരി॑ । പശ്യ॑ന്തോ॒ ജ്യോതി॒രുത്ത॑രമ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॑വ॒ത്രാ സൂര്യ᳚മ് । അഗ॑ന്മ॒ ജ്യോതി॑രുത്ത॒മമ് ॥ പ്രതി॑യുതോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ പാശഃ॑ । പ്രത്യ॑സ്തോ॒ വരു॑ണസ്യ॒ പാശഃ॑ ॥ ഏധോ᳚-ഽസ്യേധിഷീ॒മഹി॑ । സ॒മിദ॑സി ॥ 31 ॥

തേജോ॑-ഽസി॒ തേജോ॒ മയി॑ ധേഹി ॥ അ॒പോ അന്വ॑ചാരിഷമ് । രസേ॑ന॒ സമ॑സൃക്ഷ്മഹി । പയ॑സ്വാഗ്​മ് അഗ്ന॒ ആ-ഽഗ॑മമ് । ത-മ്മാ॒ സഗ്​മ്സൃ॑ജ॒ വര്ച॑സാ । പ്ര॒ജയാ॑ ച॒ ധനേ॑ന ച ॥ സ॒മാവ॑വര്തി പൃഥി॒വീ । സമു॒ഷാഃ । സമു॒ സൂര്യഃ॑ । സമു॒ വിശ്വ॑മി॒ദ-ഞ്ജഗ॑ത് । വൈ॒ശ്വാ॒ന॒ര ജ്യോ॑തി-ര്ഭൂയാസമ് । വി॒ഭു-ങ്കാമം॒-വ്യഁ ॑ശ്നവൈ ॥ ഭൂ-സ്സ്വാഹാ᳚ ॥ 32 ॥
(സ്വപ്ന॒ ഏനാഗ്​മ്॑സി ചകൃ॒മാ വ॒യം - മു॑ഞ്ച॒ - മലാ॑ദിവ - സ॒മിദ॑സി॒ - ജഗ॒-ത്ത്രീണി॑ ച) (അ. 6)

അനുവാകം 7 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ പ്രയാജാനാമേകാദശ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ
ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധേന്ദ്ര॑-മി॒ഡസ്പ॒ദേ । നാഭാ॑ പൃഥി॒വ്യാ അധി॑ । ദി॒വോ വര്​ഷ്മ॒ന്-ഥ്സമി॑ദ്ധ്യതേ । ഓജി॑ഷ്ഠശ്ചര്​ഷണീ॒സഹാന്॑ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്തനൂ॒നപാ॑തമ് । ഊ॒തിഭി॒-ര്ജേതാ॑ര॒-മപ॑രാജിതമ് । ഇന്ദ്ര॑-ന്ദേ॒വഗ്​മ് സു॑വ॒ർവിദ᳚മ് । പ॒ഥിഭി॒-ര്മധു॑മത്തമൈഃ । നരാ॒ശഗ്​മ്സേ॑ന॒ തേജ॑സാ ॥ 33 ॥

വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദിഡാ॑ഭി॒-രിന്ദ്ര॑-മീഡി॒തമ് । ആ॒ജുഹ്വാ॑ന॒-മമ॑ര്ത്യമ് । ദേ॒വോ ദേ॒വൈ-സ്സവീ᳚ര്യഃ । വജ്ര॑ഹസ്തഃ പുരന്ദ॒രഃ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ദ്ബ॒ര॒ഃഇഷീന്ദ്ര॑-ന്നിഷദ്വ॒രമ് । വൃ॒ഷ॒ഭ-ന്നര്യാ॑പസമ് । വസു॑ഭീ രു॒ദ്രൈരാ॑ദി॒ത്യൈഃ । സ॒യുഗ്ഭി॑-ര്ബ॒ര॒ഃഇരാ ഽസ॑ദത് ॥ 34 ॥

വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദോജോ॒ ന വീ॒ര്യ᳚മ് । സഹോ॒ ദ്വാര॒ ഇന്ദ്ര॑മവര്ധയന്ന് । സു॒പ്രാ॒യ॒ണാ വിശ്ര॑യന്താമൃതാ॒വൃധഃ॑ । ദ്വാര॒ ഇന്ദ്രാ॑യ മീ॒ഢുഷേ᳚ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദു॒ഷേ ഇന്ദ്ര॑സ്യ ധേ॒നൂ । സു॒ദുഘേ॑ മാ॒തരൌ॑ മ॒ഹീ । സവാ॒തരൌ॒ ന തേജ॑സീ । വ॒ഥ്സമിന്ദ്ര॑-മവര്ധതാമ് ॥ 35 ॥

വീ॒താമാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ । ഭി॒ഷജാ॒ സഖാ॑യാ । ഹ॒വിഷേന്ദ്ര॑-മ്ഭിഷജ്യതഃ । ക॒വീ ദേ॒വൌ പ്രചേ॑തസൌ । ഇന്ദ്രാ॑യ ധത്ത ഇന്ദ്രി॒യമ് । വീ॒താമാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷത്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ । ത്രയ॑സ്ത്രി॒ധാത॑വോ॒-ഽപസഃ॑ । ഇഡാ॒ സര॑സ്വതീ॒ ഭാര॑തീ ॥ 36 ॥

മ॒ഹീന്ദ്ര॑പത്നീര്-ഹ॒വിഷ്മ॑തീഃ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മിന്ദ്ര॑-ന്ദേ॒വമ് । ഭി॒ഷജഗ്​മ്॑ സു॒യജ॑-ങ്ഘൃത॒ശ്രിയ᳚മ് । പു॒രു॒രൂപഗ്​മ്॑ സു॒രേത॑സ-മ്മ॒ഘോനി᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ॒ ത്വഷ്ടാ॒ ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യാണി॑ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വന॒സ്പതി᳚മ് । ശ॒മി॒താരഗ്​മ്॑ ശ॒തക്ര॑തുമ് । ധി॒യോ ജോ॒ഷ്ടാര॑-മിന്ദ്രി॒യമ് ॥ 37 ॥

മദ്ധ്വാ॑ സമ॒ഞ്ജന്പ॒ഥിഭി॑-സ്സു॒ഗേഭിഃ॑ । സ്വദാ॑തി ഹ॒വ്യ-മ്മധു॑നാ ഘൃ॒തേന॑ । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദിന്ദ്ര॒ഗ്ഗ്॒ സ്വാഹാ-ഽഽജ്യ॑സ്യ । സ്വാഹാ॒ മേദ॑സഃ । സ്വാഹാ᳚ സ്തോ॒കാനാ᳚മ് । സ്വാഹാ॒ സ്വാഹാ॑കൃതീനാമ് । സ്വാഹാ॑ ഹ॒വ്യസൂ᳚ക്തീനാമ് । സ്വാഹാ॑ ദേ॒വാഗ്​മ് ആ᳚ജ്യ॒പാന് । സ്വാഹേന്ദ്രഗ്​മ്॑ ഹോ॒ത്രാജ്ജു॑ഷാ॒ണാഃ । ഇന്ദ്ര॒ ആജ്യ॑സ്യ വിയന്തു । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 38 ॥
(തേജ॑സാ-ഽസദ-ദവര്ധതാം॒-ഭാര॑തീ-ന്ദ്രി॒യം-ജു॑ഷാ॒ണാ ദ്വേ ച॑) (അ. 7)

(സ॒മിധേന്ദ്ര॒-ന്തനൂ॒നപാ॑ത॒മിഡാ॑ഭി-ര്ബ॒ര്॒ഹിഷ്യോജ॑ ഉ॒ഷേ ദൈവ്യാ॑ തി॒സ്രസ്ത്വഷ്ടാ॑രം॒-വഁന॒സ്പതി॒മിന്ദ്ര᳚മ് । സ॒മിധേന്ദ്ര॑-ഞ്ച॒തുർവേത്വേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ദ്വിർവീ॒താമേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ദ്വിർവേത്വേകോ॑ വി॒യന്തു॒ ഹോത॒ര്യജ॑ )

അനുവാകം 8 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ പ്രയാജയാജ്യാഃ
സമി॑ദ്ധ॒ ഇന്ദ്ര॑ ഉ॒ഷസാ॒മനീ॑കേ । പു॒രോ॒രുചാ॑ പൂർവ॒കൃദ്വാ॑വൃധാ॒നഃ । ത്രി॒ഭിര്ദേ॒വൈസ്ത്രി॒ഗ്​മ്॒ശതാ॒ വജ്ര॑ബാഹുഃ । ജ॒ഘാന॑ വൃ॒ത്രം-വിഁ ദുരോ॑ വവാര ॥ നരാ॒ശഗ്​മ്സഃ॒ പ്രതി॒ ശൂരോ॒ മിമാ॑നഃ । തനൂ॒നപാ॒ത്-പ്രതി॑ യ॒ജ്ഞസ്യ॒ ധാമ॑ । ഗോഭി॑-ർവ॒പാവാ॒-ന്മധു॑നാ സമ॒ഞ്ജന്ന് । ഹിര॑ണ്യൈശ്ച॒ന്ദ്രീ യ॑ജതി॒ പ്രചേ॑താഃ ॥ ഈ॒ഡി॒തോ ദേ॒വൈര്​ഹരി॑വാഗ്​മ് അഭി॒ഷ്ടിഃ । ആ॒ജുഹ്വാ॑നോ ഹ॒വിഷാ॒ ശര്ധ॑മാനഃ ॥ 39 ॥

പു॒ര॒ദം॒രോ മ॒ഘവാ॒ന്॒. വജ്ര॑ബാഹുഃ । ആയാ॑തു യ॒ജ്ഞമുപ॑ നോ ജുഷാ॒ണഃ ॥ ജു॒ഷാ॒ണോ ബ॒ര॒ഃഇര്​ഹരി॑വാന്ന॒ ഇന്ദ്രഃ॑ । പ്രാ॒ചീനഗ്​മ്॑ സീദത്പ്ര॒ദിശാ॑ പൃഥി॒വ്യാഃ । ഉ॒രു॒വ്യചാഃ॒ പ്രഥ॑മാനഗ്ഗ്​ സ്യോ॒നമ് । ആ॒ദി॒ത്യൈര॒ക്തം-വഁസു॑ഭി-സ്സ॒ജോഷാഃ᳚ ॥ ഇന്ദ്ര॒-ന്ദുരഃ॑ കവ॒ഷ്യോ॑ ധാവ॑മാനാഃ । വൃഷാ॑ണം-യഁന്തു॒ ജന॑യ-സ്സു॒പത്നീഃ᳚ । ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീര॒ഭിതോ॒ വിശ്ര॑യന്താമ് । സു॒വീരാ॑ വീ॒ര-മ്പ്രഥ॑മാനാ॒ മഹോ॑ഭിഃ ॥ 40 ॥

ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ॑ ബൃഹ॒തീ ബൃ॒ഹന്ത᳚മ് । പയ॑സ്വതീ സു॒ദുഘേ॒ ശൂര॒മിന്ദ്ര᳚മ് । പേശ॑സ്വതീ॒ തന്തു॑നാ സം॒​വ്യഁയ॑ന്തീ । ദേ॒വാനാ᳚-ന്ദേ॒വം-യഁ ॑ജത-സ്സുരു॒ക്മേ ॥ ദൈവ്യാ॒ മിമാ॑നാ॒ മന॑സാ പുരു॒ത്രാ । ഹോതാ॑രാ॒വിന്ദ്ര॑-മ്പ്രഥ॒മാ സു॒വാചാ᳚ । മൂ॒ര്ധന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॒ മധു॑നാ॒ ദധാ॑നാ । പ്രാ॒ചീന॒-ഞ്ജ്യോതി॑ര്​ഹ॒വിഷാ॑ വൃധാതഃ ॥ തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്​ഹ॒വിഷാ॒ വര്ധ॑മാനാഃ । ഇന്ദ്ര॑-ഞ്ജുഷാ॒ണാ വൃഷ॑ണ॒-ന്ന പത്നീഃ᳚ ॥ 41 ॥

അച്ഛി॑ന്ന॒-ന്തന്തു॒-മ്പയ॑സാ॒ സര॑സ്വതീ । ഇഡാ॑ ദേ॒വീ ഭാര॑തീ വി॒ശ്വതൂ᳚ര്തിഃ ॥ ത്വഷ്ടാ॒ ദധ॒ദിന്ദ്രാ॑യ॒ ശുഷ്മ᳚മ് । അപാ॒കോ-ഽചി॑ഷ്ടുര്യ॒ശസേ॑ പു॒രൂണി॑ । വൃഷാ॒ യജ॒ന് വൃഷ॑ണ॒-മ്ഭൂരി॑രേതാഃ । മൂ॒ര്ധന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॒ സമ॑നക്തു ദേ॒വാന് ॥ വന॒സ്പതി॒-രവ॑സൃഷ്ടോ॒ ന പാശൈഃ᳚ । ത്മന്യാ॑ സമ॒ഞ്ജഞ്ഛ॑മി॒താ ന ദേ॒വഃ । ഇന്ദ്ര॑സ്യ ഹ॒വ്യൈര്ജ॒ഠര॑-മ്പൃണാ॒നഃ । സ്വദാ॑തി ഹ॒വ്യ-മ്മധു॑നാ ഘൃ॒തേന॑ ॥ സ്തോ॒കാനാ॒മിന്ദു॒-മ്പ്രതി॒ ശൂര॒ ഇന്ദ്രഃ॑ । വൃ॒ഷാ॒യമാ॑ണോ വൃഷ॒ഭ-സ്തു॑രാ॒ഷാട് । ഘൃ॒ത॒പ്രുഷാ॒ മധു॑നാ ഹ॒വ്യമു॒ന്ദന്ന് । മൂ॒ര്ധന്. യ॒ജ്ഞസ്യ॑ ജുഷതാ॒ഗ്॒ സ്വാഹാ᳚ ॥ 42 ॥
(ശര്ധ॑മാനോ॒ - മഹോ॑ഭിഃ॒ - പത്നീ᳚--ര് ഘൃ॒തേന॑ ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 8)

അനുവാകം 9 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ വപാദീനാം-യാഁജ്യാനുവാക്യാഃ
ആച॑ര്​ഷണി॒പ്രാ വൃ॑ഷ॒ഭോ ജനാ॑നാമ് । രാജാ॑ കൃഷ്ടീ॒നാ-മ്പു॑രുഹൂ॒ത ഇന്ദ്രഃ॑ । സ്തു॒ത-ശ്ശ്ര॑വ॒സ്യന്നവ॒സോപ॑മ॒ദ്രിക് । യു॒ക്ത്വാ ഹരീ॒ വൃഷ॒ണാ ഽഽയാ᳚ഹ്യ॒ർവാമ് ॥, വി॒വേഷ॒ യന്മാ॑ ധി॒ഷണാ॑ ജ॒ജാന॒ സ്തവൈ॑ പു॒രാ പാര്യാ॒ദിന്ദ്ര॒ മഹ്നഃ॑ । അഗ്​മ്ഹ॑സോ॒ യത്ര॑ പീ॒പര॒ദ്യഥാ॑ നോ നാ॒വേവ॒ യാന്ത॑ മു॒ഭയേ॑ ഹവന്തേ ॥॥ തഗ്​മ് സ॒ധ്രീചീ॑രൂ॒തയോ॒ വൃഷ്ണി॑യാനി । പൌഗ്ഗ്​സ്യാ॑നി നി॒യുത॑-സ്സശ്ചു॒രിന്ദ്ര᳚മ് । സ॒മു॒ദ്ര-ന്ന സിന്ധ॑വ ഉ॒ക്ഥശു॑ഷ്മാഃ । ഉ॒രു॒വ്യച॑സ॒ഗിംര॒ ആവി॑ശന്തി ॥॥ സ॒ത്യമിത്തന്ന ത്വാവാഗ്​മ്॑ അ॒ന്യോ അസ്തി॑ । ഇന്ദ്ര॑ ദേ॒വോ ന മര്ത്യോ॒ ജ്യായാന്॑ । അഹ॒ന്നഹി॑-മ്പരി॒ശയാ॑ന॒മര്ണഃ॑ । അവാ॑സൃജോ॒-ഽപോ അച്ഛാ॑ സമു॒ദ്രമ് ॥ പ്രസ॑സാഹിഷേ പുരുഹൂത॒ ശത്രൂന്॑ । ജ്യേഷ്ഠ॑സ്തേ॒ ശുഷ്മ॑ ഇ॒ഹ രാ॒തിര॑സ്തു । ഇന്ദ്രാഭ॑ര॒ ദക്ഷി॑ണേനാ॒ വസൂ॑നി । പതി॒-സ്സിന്ധൂ॑നാമസി രേ॒വതീ॑നാമ് ॥ സ ശേവൃ॑ധ॒മധി॑ധാ ദ്യു॒മ്നമ॒സ്മേ । മഹി॑ ക്ഷ॒ത്ര-ഞ്ജ॑നാ॒ഷാഡി॑ന്ദ്ര॒ തവ്യ᳚മ് । രക്ഷാ॑ ച നോ മ॒ഘോനഃ॑ പാ॒ഹി സൂ॒രീന് । രാ॒യേ ച॑ ന-സ്സ്വപ॒ത്യാ ഇ॒ഷേ ധാഃ᳚ ॥ 43 ॥
(രേ॒വതീ॑നാ-ഞ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 9)

അനുവാകം 10 - ഐന്ദ്രേ പ്രശ്നൌ അനുയാജാനാമേകാദശ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ
ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രഗ്​മ്॑ സുദേ॒വ-ന്ദേ॒വൈഃ । വീ॒രവ॑-ഥ്സ്തീ॒ര്ണം-വേഁദ്യാ॑മവര്ധയത് । വസ്തോ᳚ർവൃ॒ത-മ്പ്രാക്തോ᳚ര്ഭൃ॒തമ് । രാ॒യാ ബ॒ര്॒ഹിഷ്മ॒തോ-ഽത്യ॑ഗാത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീര്ദ്വാര॒ ഇന്ദ്രഗ്​മ്॑ സങ്ഘാ॒തേ । വി॒ഡ്വീര്യാമ॑ന്നവര്ധയന്ന് । ആ വ॒ഥ്സേന॒ തരു॑ണേന കുമാ॒രേണ॑ ച മീവി॒താ അപാർവാ॑ണമ് । രേ॒ണുക॑കാട-ന്നുദന്താമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 44 ॥

ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ᳚ । ഇന്ദ്രം॑-യഁ॒ജ്ഞേ പ്ര॑യ॒ത്യ॑ഹ്വേതാമ് । ദൈവീ॒ർവിശഃ॒ പ്രായാ॑സിഷ്ടാമ് । സുപ്രീ॑തേ॒ സുധി॑തേ അഭൂതാമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॒ വസു॑ധിതീ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । അയാ᳚വ്യ॒ന്യാ-ഽഘാ ദ്വേഷാഗ്​മ്॑സി । ആ-ഽന്യാ വാ᳚ക്ഷീ॒-ദ്വസു॒ വാര്യാ॑ണി । യജ॑മാനായ ശിക്ഷി॒തേ ॥ 45 ॥

വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ ദുഘേ॑ സു॒ദുഘേ᳚ । പയ॒സേന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । ഇഷ॒മൂര്ജ॑മ॒ന്യാ ഽവാ᳚ക്ഷീത് । സഗ്ധി॒ഗ്​മ്॒ സപീ॑തിമ॒ന്യാ । നവേ॑ന॒ പൂർവ॒-ന്ദയ॑മാനേ । പു॒രാ॒ണേന॒ നവ᳚മ് । അധാ॑താ॒-മൂര്ജ॑മൂ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ വസു॒ വാര്യാ॑ണി । യജ॑മാനായ ശിക്ഷി॒തേ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ 46 ॥

ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । ഹ॒താഘ॑ശഗ്​മ് സാ॒വാഭാ᳚ര്​ഷ്ടാം॒-വഁസു॒ വാര്യാ॑ണി । യജ॑മാനായ ശിക്ഷി॒തൌ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ । പതി॒മിന്ദ്ര॑മവര്ധയന്ന് । അസ്പൃ॑ക്ഷ॒ദ്ഭാര॑തീ॒ ദിവ᳚മ് । രു॒ദ്രൈര്യ॒ജ്ഞഗ്​മ് സര॑സ്വതീ । ഇഡാ॒ വസു॑മതീ ഗൃ॒ഹാന് ॥ 47 ॥

വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്​മ്സഃ॑ । ത്രി॒വ॒രൂ॒ഥ-സ്ത്രി॑വന്ധു॒രഃ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । ശ॒തേന॑ ശിതിപൃ॒ഷ്ഠാനാ॒മാഹി॑തഃ । സ॒ഹസ്രേ॑ണ॒ പ്രവ॑ര്തതേ । മി॒ത്രാവരു॒ണേദ॑സ്യ ഹോ॒ത്രമര്​ഹ॑തഃ । ബൃഹ॒സ്പതി॑-സ്സ്തോ॒ത്രമ് । അ॒ശ്വിനാ-ഽഽദ്ധ്വ॑ര്യവമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ 48 ॥

ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । ഹിര॑ണ്യപര്ണോ॒ മധു॑ശാഖ-സ്സുപിപ്പ॒ലഃ । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । ദിവ॒മഗ്രേ॑ണാപ്രാത് । ആ-ഽന്തരി॑ക്ഷ-മ്പൃഥി॒വീമ॑ദൃഗ്​മ്ഹീത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ-മ്ബ॒ര॒ഃഇർവാരി॑തീനാമ് । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । സ്വാ॒സ॒സ്ഥ-മിന്ദ്രേ॒ണാസ॑ന്നമ് । അ॒ന്യാ ബ॒ര്॒ഹീഗ്​ഷ്യ॒ഭ്യ॑ഭൂത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । ദേ॒വമിന്ദ്ര॑മവര്ധയത് । സ്വി॑ഷ്ട-ങ്കു॒ർവന്-ഥ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । സ്വി॑ഷ്ടമ॒ദ്യ ക॑രോതു നഃ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജേ॑ ॥ 49 ॥
(വി॒യ॒ന്തു॒ യജ॑ - ശിക്ഷി॒തേ - ശി॑ക്ഷി॒തേ വ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑-ഗൃ॒ഹാന്.-വേ॑തു॒ യജാ॑-ഭൂ॒-ഥ്ഷട്ച॑) (അ. 10)

ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ദേ॒വീര്ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്താ॑ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ശിക്ഷി॒തൌ ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ പതി॑-ന്ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്​മ്സോ॑ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതി॑-ര്ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിർവാരി॑തീനാ-ന്ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ദ്ദേ॒വമ് । വേ॒തു॒ വി॒യ॒ന്തു॒ ച॒തുർവീ॑താ॒മേകോ॑ വിയന്തു ച॒തുർവേ॑തു । അ॒വ॒ര്ധ॒യ॒ദ॒വ॒ര്ധ॒യ॒-ന്ത്രിര॑വര്ധതാ॒മേകോ॑ ഽവര്ധയഗ്ഗ്​ ശ്ച॒തുര॑വര്ധയത് । വസ്തോ॒രാ വ॒ഥ്സേന॒ ദൈവീ॒രയാ॒വീഷഗ്​മ്॑ ഹ॒താസ്പൃ॑ക്ഷച്ഛ॒തേന॒ ദിവ॒മിന്ദ്രഗ്ഗ്॑ സ്വാസ॒സ്ഥഗ്ഗ്​ സ്വി॑ഷ്ടമ് । ശിക്ഷി॒തേ ശി॑ക്ഷി॒തേ ശി॑ക്ഷി॒തൌ ।

അനുവാകം 11 - പശുത്രയേ പ്രയ ജാര്ഥാ മൈത്രാവരുണപ്രൈഷാഃ
ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നി-മി॒ഡസ്പ॒ദേ । അ॒ശ്വിനേന്ദ്ര॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വതീമ് । അ॒ജോ ധൂ॒മ്രോ ന ഗോ॒ധൂമൈഃ॒ ക്വ॑ലൈര്ഭേഷ॒ജമ് । മധു॒ ശഷ്പൈ॒ര്ന തേജ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്തനൂ॒നപാ॒-ഥ്സര॑സ്വതീ । അവി॑ര്മേ॒ഷോ ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । പ॒ഥാ മധു॑മ॒താ ഽഽഭ॑രന്ന് । അ॒ശ്വിനേന്ദ്രാ॑യ വീ॒ര്യ᳚മ് ॥ 50 ॥

ബദ॑രൈരുപ॒വാകാ॑ഭി-ര്ഭേഷ॒ജ-ന്തോക്മ॑ഭിഃ । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ന്നരാ॒ശഗ്​മ്സ॒ന-ന്ന॒ഗ്നഹു᳚മ് । പതി॒ഗ്​മ്॒ സുരാ॑യൈ ഭേഷ॒ജമ് । മേ॒ഷ-സ്സര॑സ്വതീ ഭി॒ഷക് । രഥോ॒ ന ച॒ന്ദ്ര്യ॑ശ്വിനോ᳚ർവ॒പാ ഇന്ദ്ര॑സ്യ വീ॒ര്യ᳚മ് । ബദ॑രൈരുപ॒വാകാ॑ഭി-ര്ഭേഷ॒ജ-ന്തോക്മ॑ഭിഃ । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 51 ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദി॒ഡേഡി॒ത ആ॒ജുഹ്വാ॑ന॒-സ്സര॑സ്വതീമ് । ഇന്ദ്ര॒-മ്ബലേ॑ന വ॒ര്ധയന്ന്॑ । ഋ॒ഷ॒ഭേണ॒ ഗവേ᳚ന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ശ്വിനേന്ദ്രാ॑യ വീ॒ര്യ᳚മ് । യവൈഃ᳚ ക॒ര്കന്ധു॑ഭിഃ । മധു॑ ലാ॒ജൈര്ന മാസ॑രമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ദ്ബ॒ര॒ഃഇ-സ്സു॒ഷ്ടരീ॒മോ-ഽര്ണ॑മ്രദാഃ । ഭി॒ഷന്നാസ॑ത്യാ ॥ 52 ॥

ഭി॒ഷജാ॒-ഽശ്വിനാ-ഽശ്വാ॒ ശിശു॑മതീ । ഭി॒ഷഗ്ധേ॒നു-സ്സര॑സ്വതീ । ഭി॒ഷഗ്ദു॒ഹ ഇന്ദ്രാ॑യ ഭേഷ॒ജമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദ്ദുരോ॒ ദിശഃ॑ । ക॒വ॒ഷ്യോ॑ ന വ്യച॑സ്വതീഃ । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ന്ന ദുരോ॒ ദിശഃ॑ । ഇന്ദ്രോ॒ ന രോദ॑സീ॒ ദുഘേ᳚ । ദു॒ഹേ കാമാ॒ന്-ഥ്സര॑സ്വതീ ॥ 53 ॥

അ॒ശ്വിനേന്ദ്രാ॑യ ഭേഷ॒ജമ് । ശു॒ക്ര-ന്ന ജ്യോതി॑രിന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സു॒പേശ॑സോ॒ഷേ നക്ത॒-ന്ദിവാ᳚ । അ॒ശ്വിനാ॑ സഞ്ജാനാ॒നേ । സമ॑ഞ്ജാതേ॒ സര॑സ്വത്യാ । ത്വിഷി॒മിന്ദ്രേ॒ ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । ശ്യേ॒നോ ന രജ॑സാ ഹൃ॒ദാ । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ ॥ 54 ॥

വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ദ്ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ഭി॒ഷജാ॒-ഽശ്വിനാ᳚ । ഇന്ദ്ര॒-ന്ന ജാഗൃ॑വീ॒ ദിവാ॒ നക്ത॒-ന്ന ഭേ॑ഷ॒ജൈഃ । ശൂഷ॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വതീ ഭി॒ഷക് । സീസേ॑ന ദുഹ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ത്തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । ത്രയ॑സ്ത്രി॒ധാത॑വോ॒-ഽപസഃ॑ । രൂ॒പമിന്ദ്രേ॑ ഹിര॒ണ്യയ᳚മ് ॥ 55 ॥

അ॒ശ്വിനേഡാ॒ ന ഭാര॑തീ । വാ॒ചാ സര॑സ്വതീ । മഹ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ത്ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മിന്ദ്ര॑മ॒ശ്വിനാ᳚ । ഭി॒ഷജ॒-ന്ന സര॑സ്വതീമ് । ഓജോ॒ ന ജൂ॒തിരി॑ന്ദ്രി॒യമ് । വൃകോ॒ ന ര॑ഭ॒സോ ഭി॒ഷക് । യശ॒-സ്സുര॑യാ ഭേഷ॒ജമ് ॥ 56 ॥

ശ്രി॒യാ ന മാസ॑രമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വന॒സ്പതി᳚മ് । ശ॒മി॒താരഗ്​മ്॑ ശ॒തക്ര॑തുമ് । ഭീ॒മ-ന്ന മ॒ന്യുഗ്​മ് രാജാ॑നം-വ്യാഁ॒ഘ്ര-ന്നമ॑സാ॒-ഽശ്വിനാ॒ ഭാമ᳚മ് । സര॑സ്വതീ ഭി॒ഷക് । ഇന്ദ്രാ॑യ ദുഹ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 57 ॥

ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ഗ്നിഗ്ഗ്​ സ്വാഹാ-ഽഽജ്യ॑സ്യ സ്തോ॒കാനാ᳚മ് । സ്വാഹാ॒ മേദ॑സാ॒-മ്പൃഥ॑ക് । സ്വാഹാ॒ ഛാഗ॑മ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । സ്വാഹാ॑ മേ॒ഷഗ്​മ് സര॑സ്വത്യൈ । സ്വാഹാ॑ര്​ഷ॒ഭ-മിന്ദ്രാ॑യ സി॒ഗ്​മ്॒ഹായ॒ സഹ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നി-ന്ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । സ്വാഹാ॒ സോമ॑മിന്ദ്രി॒യമ് । സ്വാഹേന്ദ്രഗ്​മ്॑ സു॒ത്രാമാ॑ണഗ്​മ് സവി॒താരം॒-വഁരു॑ണ-മ്ഭി॒ഷജാ॒-മ്പതി᳚മ് । സ്വാഹാ॒ വന॒സ്പതി॑-മ്പ്രി॒യ-മ്പാഥോ॒ ന ഭേ॑ഷ॒ജമ് । സ്വാഹാ॑ ദേ॒വാഗ്​മ് ആ᳚ജ്യ॒പാന് ॥ 58 ॥

സ്വാഹാ॒-ഽഗ്നിഗ്​മ് ഹോ॒ത്രാജ്ജു॑ഷാ॒ണോ അ॒ഗ്നി-ര്ഭേ॑ഷ॒ജമ് । പയ॒-സ്സോമഃ॑ പരി॒സ്രുതാ॑ ഘൃ॒ത-മ്മധു॑ । വി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദ॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വതീ॒മിന്ദ്രഗ്​മ്॑ സു॒ത്രാമാ॑ണമ് । ഇ॒മേ സോമാ᳚-സ്സു॒രാമാ॑ണഃ । ഛാഗൈ॒ര്ന മേ॒ഷൈര്-ഋ॑ഷ॒ഭൈ-സ്സു॒താഃ । ശഷ്പൈ॒ര്ന തോക്മ॑ഭിഃ । ലാ॒ജൈര്മഹ॑സ്വന്തഃ । മദാ॒ മാസ॑രേണ॒ പരി॑ഷ്കൃതാഃ । ശു॒ക്രാഃ പയ॑സ്വന്തോ॒-ഽമൃതാഃ᳚ । പ്രസ്ഥി॑താ വോ മധു॒ശ്ചുതഃ॑ । താന॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വ॒തീന്ദ്ര॑-സ്സു॒ത്രാമാ॑ വൃത്ര॒ഹാ । ജു॒ഷന്താഗ്​മ്॑ സൌ॒മ്യ-മ്മധു॑ । പിബ॑ന്തു॒ മദ॑ന്തു വി॒യന്തു॒ സോമ᳚മ് । ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 59 ॥
(വീ॒ര്യം - ഁവി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॒ - നാസ॑ത്യാ॒ - സര॑സ്വതീ॒ - മധു॑ - ഹിര॒ണ്യയം॑ - ഭേഷ॒ജം - ഁവി॒യന്ത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജാ᳚ - ജ്യ॒പാ - ന॒മൃതാഃ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 11)

സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നിഗ്​മ് ഷട് । തനൂ॒നപാ᳚-ഥ്സ॒പ്ത । നരാ॒ശഗ്​മ്സ॒മൃഷിഃ॑ । ഇ॒ഡേഡി॒തോ യവൈ॑ര॒ഷ്ടൌ । ബ॒ര്॒ഹി-സ്സ॒പ്ത । ദുരോ॒-ഽശ്വിനാ॑ ശു॒ക്രന്നവ॑ । സു॒പേശ॑സോ॒ഷേ നക്ത॒മൃഷിഃ॑। ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ॒ സീസേ॑ന॒ രസഃ॑ । തി॒സ്രസ്ത്വഷ്ടാ॑രമ॒ഷ്ടാവ॑ഷ്ടൌ । വന॒സ്പതി॒മൃഷിഃ॑ । അ॒ഗ്നി-ന്ത്രയോ॑ദശ । അ॒ശ്വിനാ॒ ദ്വാദ॑ശ॒ ത്രയോ॑ദശ । സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നി-മ്ബദ॑രൈ॒-ര്ബദ॑രൈ॒-ര്യവൈ॑ര॒ശ്വിനാ॒ ത്വിഷി॑മ॒ശ്വിനാ॒ ന ഭേ॑ഷ॒ജഗ്​മ് രൂ॒പമ॒ശ്വിനാ॑ ഭീ॒മ-മ്ഭാമ᳚മ് ।

അനുവാകം 12 - പശുത്രയേ പ്രയാജയാജ്യാ ആപ്രിയഃ
സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നിര॑ശ്വിനാ । ത॒പ്തോ ഘ॒ര്മോ വി॒രാട്-ഥ്സു॒തഃ । ദു॒ഹേ ധേ॒നു-സ്സര॑സ്വതീ । സോമഗ്​മ്॑ ശു॒ക്രമി॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് ॥ ത॒നൂ॒പാ ഭി॒ഷജാ॑ സു॒തേ । അ॒ശ്വിനോ॒ഭാ സര॑സ്വതീ । മദ്ധ്വാ॒ രജാഗ്​മ്॑സീന്ദ്രി॒യമ് । ഇന്ദ്രാ॑യ പ॒ഥിഭി॑-ർവഹാന് ॥ ഇന്ദ്രാ॒യേന്ദു॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വതീ । നരാ॒ശഗ്​മ്സേ॑ന ന॒ഗ്നഹുഃ॑ ॥ 60 ॥

അധാ॑താമ॒ശ്വിനാ॒ മധു॑ । ഭേ॒ഷ॒ജ-മ്ഭി॒ഷജാ॑ സു॒തേ ॥ ആ॒ജുഹ്വാ॑നാ॒ സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്രാ॑യേന്ദ്രി॒യാണി॑ വീ॒ര്യ᳚മ് । ഇഡാ॑ഭിരശ്വിനാ॒വിഷ᳚മ് । സമൂര്ജ॒ഗ്​മ്॒ സഗ്​മ് ര॒യി-ന്ദ॑ധുഃ ॥ അശ്വി॑നാ॒ നമു॑ചേ-സ്സു॒തമ് । സോമഗ്​മ്॑ ശു॒ക്ര-മ്പ॑രി॒സ്രുതാ᳚ । സര॑സ്വതീ॒ തമാഭ॑രത് । ബ॒ര്॒ഹിഷേന്ദ്രാ॑യ॒ പാത॑വേ ॥ 61 ॥

ക॒വ॒ഷ്യോ॑ ന വ്യച॑സ്വതീഃ । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ന്ന ദുരോ॒ ദിശഃ॑ । ഇന്ദ്രോ॒ ന രോദ॑സീ॒ ദുഘേ᳚ । ദു॒ഹേ കാമാ॒ന്-ഥ്സര॑സ്വതീ ॥ ഉ॒ഷാസാ॒ നക്ത॑മശ്വിനാ । ദിവേന്ദ്രഗ്​മ്॑ സാ॒യമി॑ന്ദ്രി॒യൈഃ । സ॒ജാ॒ന്നാ॒നേ സു॒പേശ॑സാ । സമ॑ഞ്ജാതേ॒ സര॑സ്വത്യാ ॥ പാ॒ത-ന്നോ॑ അശ്വിനാ॒ ദിവാ᳚ । പാ॒ഹി നക്തഗ്​മ്॑ സരസ്വതി ॥ 62 ॥

ദൈവ്യാ॑ ഹോതാരാ ഭിഷജാ । പാ॒തമിന്ദ്ര॒ഗ്​മ്॒ സചാ॑ സു॒തേ ॥ തി॒സ്രസ്ത്രേ॒ധാ സര॑സ്വതീ । അ॒ശ്വിനാ॒ ഭാര॒തീഡാ᳚ । തീ॒വ്ര-മ്പ॑രി॒സ്രുതാ॒ സോമ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ സുഷവു॒ര്മദ᳚മ് ॥ അശ്വി॑നാ ഭേഷ॒ജ-മ്മധു॑ । ഭേ॒ഷ॒ജ-ന്ന॒-സ്സര॑സ്വതീ । ഇന്ദ്രേ॒ ത്വഷ്ടാ॒ യശ॒-ശ്ശ്രിയ᳚മ് । രൂ॒പഗ്​മ് രൂ॑പമധു-സ്സു॒തേ ॥ ഋ॒തു॒ഥേന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । ശ॒ശ॒മാ॒നഃ പ॑രി॒സ്രുതാ᳚ । കീ॒ലാല॑മ॒ശ്വിഭ്യാ॒-മ്മധു॑ । ദു॒ഹേ ധേ॒നു-സ്സര॑സ്വതീ ॥ ഗോഭി॒ര്ന സോമ॑മശ്വിനാ । മാസ॑രേണ പരി॒ഷ്കൃതാ᳚ । സമ॑ധാതാ॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വത്യാ । സ്വാഹേന്ദ്രേ॑ സു॒ത-മ്മധു॑ ॥ 63 ॥
(ന॒ഗ്നഹുഃ॒ - പാത॑വേ - സരസ്വ - ത്യധു-സ്സു॒തേ᳚-ഽഷ്ടൌ ച॑) (അ. 12)

അനുവാകം 13 - പശുത്രയേ വപാദീനാം-യാഁജ്യാനുവാക്യാഃ
അ॒ശ്വിനാ॑ ഹ॒വിരി॑ന്ദ്രി॒യമ് । നമു॑ചേര്ധി॒യാ സര॑സ്വതീ । ആ ശു॒ക്രമാ॑സു॒രാദ്വ॒സു । മ॒ഘമിന്ദ്രാ॑യ ജഭ്രിരേ ॥ യമ॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വതീ । ഹ॒വിഷേന്ദ്ര॒-മവ॑ര്ധയന്ന് । സ ബി॑ഭേദ ബ॒ലം (വ॒ലം) മ॒ഘമ് । നമു॑ചാവാസു॒രേ സചാ᳚ । തമിന്ദ്ര॑-മ്പ॒ശവ॒-സ്സചാ᳚ ॥ അ॒ശ്വിനോ॒ഭാ സര॑സ്വതീ ॥ 64 ॥

ദധാ॑നാ അ॒ഭ്യ॑നൂഷത । ഹ॒വിഷാ॑ യ॒ജ്ഞമി॑ന്ദ്രി॒യമ് ॥ യ ഇന്ദ്ര॑ ഇന്ദ്രി॒യ-ന്ദ॒ധുഃ । സ॒വി॒താ വരു॑ണോ॒ ഭഗഃ॑ । സ സു॒ത്രാമാ॑ ഹ॒വിഷ്പ॑തിഃ । യജ॑മാനായ സശ്ചത ॥ സ॒വി॒താ വരു॑ണോ॒ ദധ॑ത് । യജ॑മാനായ ദാ॒ശുഷേ᳚ । ആദ॑ത്ത॒ നമു॑ചേ॒ർവസു॑ । സു॒ത്രാമാ॒ ബല॑മിന്ദ്രി॒യമ് ॥ 65 ॥

വരു॑ണഃ, ക്ഷ॒ത്രമി॑ന്ദ്രി॒യമ് । ഭഗേ॑ന സവി॒താ ശ്രിയ᳚മ് । സു॒ത്രാമാ॒ യശ॑സാ॒ ബല᳚മ് । ദധാ॑നാ യ॒ജ്ഞമാ॑ശത ॥ അശ്വി॑നാ॒ ഗോഭി॑രിന്ദ്രി॒യമ് । അശ്വേ॑ഭി-ർവീ॒ര്യ॑-മ്ബല᳚മ് । ഹ॒വിഷേന്ദ്ര॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വതീ । യജ॑മാന-മവര്ധയന്ന് ॥ താ നാസ॑ത്യാ സു॒പേശ॑സാ । ഹിര॑ണ്യവര്തനീ॒ നരാ᳚ । സര॑സ്വതീ ഹ॒വിഷ്മ॑തീ । ഇന്ദ്ര॒ കമ॑ര്​സു നോ-ഽവത ॥ താ ഭി॒ഷജാ॑ സു॒കര്മ॑ണാ । സാ സു॒ദുഘാ॒ സര॑സ്വതീ । സ വൃ॑ത്ര॒ഹാ ശ॒തക്ര॑തുഃ । ഇന്ദ്രാ॑യ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് ॥ 66 ॥
(ഉ॒ഭാ സര॑സ്വതീ॒ - ബല॑മിന്ദ്രി॒യം - നരാ॒ ഷട്ച॑) (അ. 13)

അനുവാകം 14 - പശുത്രയേ അനൂയാജപ്രൈഷാഃ
ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സര॑സ്വതീ । സു॒ദേ॒വമിന്ദ്രേ॑ അ॒ശ്വിനാ᳚ । തേജോ॒ ന ചക്ഷു॑ര॒ക്ഷ്യോഃ । ബ॒ര്॒ഹിഷാ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീര്ദ്വാരോ॑ അ॒ശ്വിനാ᳚ । ഭി॒ഷജേന്ദ്രേ॒ സര॑സ്വതീ । പ്രാ॒ണ-ന്ന വീ॒ര്യ॑-ന്ന॒സി । ദ്വാരോ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 67 ॥

ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॑വ॒ശ്വിനാ᳚ । ഭി॒ഷജേന്ദ്രേ॒ സര॑സ്വതീ । ബല॒-ന്ന വാച॑മാ॒സ്യേ᳚ । ഉ॒ഷാഭ്യാ᳚-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ അ॒ശ്വിനാ᳚ । സു॒ത്രാമേന്ദ്രേ॒ സര॑സ്വതീ । ശ്രോത്ര॒-ന്ന കര്ണ॑യോ॒ര്യശഃ॑ । ജോഷ്ട്രീ᳚ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 68 ॥

ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ॒ ദുഘേ॑ സു॒ദുഘേ᳚ । പയ॒സേന്ദ്ര॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വത്യ॒ശ്വിനാ॑ ഭി॒ഷജാ॑-ഽവത । ശു॒ക്ര-ന്ന ജ്യോതി॒-സ്സ്തന॑യോ॒രാഹു॑തീ ധത്ത ഇന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വാ ദേ॒വാനാ᳚-മ്ഭി॒ഷജാ᳚ । ഹോതാ॑രാ॒വിന്ദ്ര॑-മ॒ശ്വിനാ᳚ । വ॒ഷ॒ട്കാ॒രൈ-സ്സര॑സ്വതീ । ത്വിഷി॒-ന്ന ഹൃദ॑യേ മ॒തിമ് । ഹോതൃ॑ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 69 ॥

ദേ॒വീ-സ്തി॒സ്ര-സ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ । സര॑സ്വത്യ॒ശ്വിനാ॒ ഭാര॒തീഡാ᳚ । ശൂഷ॒-ന്ന മദ്ധ്യേ॒ നാഭ്യാ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്​മ്സഃ॑ । ത്രി॒വ॒രൂ॒ഥ-സ്സര॑സ്വത്യാ॒ ഽശ്വിഭ്യാ॑മീയതേ॒ രഥഃ॑ । രേതോ॒ ന രൂ॒പമ॒മൃത॑-ഞ്ജ॒നിത്ര᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യ॒ ത്വഷ്ടാ॒ ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യാണി॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 70 ॥

ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । ഹിര॑ണ്യപര്ണോ അ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । സര॑സ്വത്യാ-സ്സുപിപ്പ॒ലഃ । ഇന്ദ്രാ॑യ പച്യതേ॒ മധു॑ । ഓജോ॒ ന ജൂ॒തിമൃ॑ഷ॒ഭോ ന ഭാമ᳚മ് । വന॒സ്പതി॑ര്നോ॒ ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യാണി॑ । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിർവാരി॑തീനാമ് । അ॒ദ്ധ്വ॒രേ സ്തീ॒ര്ണമ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । ഊര്ണ॑മ്രദാ॒-സ്സര॑സ്വത്യാഃ ॥ 71 ॥

സ്യോ॒നമി॑ന്ദ്ര തേ॒ സദഃ॑ । ഈ॒ശായൈ॑ മ॒ന്യുഗ്​മ് രാജാ॑ന-മ്ബ॒ര്॒ഹിഷാ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । ദേ॒വാന്.യ॑ക്ഷ-ദ്യഥായ॒ഥമ് । ഹോതാ॑രാ॒-വിന്ദ്ര॑മ॒ശ്വിനാ᳚ । വാ॒ചാ വാച॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വതീമ് । അ॒ഗ്നിഗ്​മ് സോമഗ്ഗ്॑ സ്വിഷ്ട॒കൃത് । സ്വി॑ഷ്ട॒ ഇന്ദ്ര॑-സ്സു॒ത്രാമാ॑ സവി॒താ വരു॑ണോ ഭി॒ഷക് । ഇ॒ഷ്ടോ ദേ॒വോ വന॒സ്പതിഃ॑ । സ്വി॑ഷ്ടാ ദേ॒വാ ആ᳚ജ്യ॒പാഃ । ഇ॒ഷ്ടോ അ॒ഗ്നിര॒ഗ്നിനാ᳚ । ഹോതാ॑ ഹോ॒ത്രേ സ്വി॑ഷ്ട॒കൃത് । യശോ॒ ന ദധ॑ദിന്ദ്രി॒യമ് । ഊര്ജ॒മപ॑ചിതിഗ്ഗ്​ സ്വ॒ധാമ് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 72 ॥
(ദ്വാരോ॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യം-വഁ ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॒ - ജോഷ്ട്രീ᳚ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യം-വഁ ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॒ -ഹോതൃ॑ഭ്യാ-ന്ദധുരിന്ദ്രി॒യം-വഁ ॑സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജേ᳚ - ന്ദ്രി॒യാണി॑ വസു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॒ - സര॑സ്വത്യാ॒ - വന॒സ്പതി॒-ഷ്ഷട്ച॑) (അ. 14)

(ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ദേ॒വീ-ര്ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീ ഉ॒ഷാസാ॑വ॒ശ്വിനാ॑ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്ര॑ ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹൂ॑തീ ദേ॒വാ ദേ॒വാനാ᳚-മ്ഭി॒ഷജാ॑ വഷട്കാ॒രൈ-ര്ദേ॒വീസ്തിസ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീ-സ്സര॑സ്വതീ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ നരാ॒ശഗ്​മ്സോ॑ ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതി॑ര്ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിർവാരി॑തീനാ-ന്ദേ॒വോഅ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ദ്ദേ॒വാന്) ।

(സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നി-ന്ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സര॑സ്വത്യാ॒ശ്വിനാ॒ സർവം॑-വിഁയന്തു । ദ്വാര॑സ്തി॒സ്ര-സ്സംർവ॑ വിയന്തു । അ॒ജ ഇന്ദ്ര॒മോജോ॒-ഽഗ്നി-മ്പര॒-സ്സര॑സ്വതീമ് । നക്ത॒മ്പൂർവ॒-സ്സര॑സ്വതി । അ॒ന്യത്ര॒ സര॑സ്വതി । ഭി॒ഷ-ക്പൂർവ॑-ന്ദുഹ ഇന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ന്യത്ര॑ ദധുരിന്ദ്രി॒യമ് । സൌ॒ത്രാ॒മ॒ണ്യാഗ്​മ് സു॑താസു॒തീ । അ॒ഞ്ജന്ത്യ॒യം-യഁജ॑മാനഃ)

അനുവാകം 15 - സൂക്തവാകപ്രൈഷഃ
അ॒ഗ്നിമ॒ദ്യ ഹോതാ॑രമവൃണീത । അ॒യഗ്​മ് സു॑താസു॒തീ യജ॑മാനഃ । പച॑-ന്പ॒ക്തീഃ । പച॑-ന്പുരോ॒ഡാശാന്॑ । ഗൃ॒ഹ്ണ-ന്ഗ്രഹാന്॑ । ബ॒ദ്ധ്നന്ന॒ശ്വിഭ്യാ॒-ഞ്ഛാഗ॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വത്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ । ബ॒ദ്ധ്നന്-ഥ്സര॑സ്വത്യൈ മേ॒ഷമിന്ദ്രാ॑യാ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । ബ॒ദ്ധ്നന്നിന്ദ്രാ॑യര്​ഷ॒ഭ-മ॒ശ്വിഭ്യാ॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വത്യൈ । സൂ॒പ॒സ്ഥാ അ॒ദ്യ ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑രഭവത് । അ॒ശ്വിഭ്യാ॒-ഞ്ഛാഗേ॑ന॒ സര॑സ്വത്യാ॒ ഇന്ദ്രാ॑യ ॥ 73 ॥

സര॑സ്വത്യൈ മേ॒ഷേണേന്ദ്രാ॑യാ॒ശ്വിഭ്യാ᳚മ് । ഇന്ദ്രാ॑യര്​ഷ॒ഭേണാ॒ശ്വിഭ്യാ॒ഗ്​മ്॒ സര॑സ്വത്യൈ । അക്ഷ॒ഗ്ഗ്॒സ്താന്മേ॑ദ॒സ്തഃ പ്രതി॑ പച॒താ-ഽഗ്ര॑ഭീഷുഃ । അവീ॑വൃധന്ത॒ ഗ്രഹൈഃ᳚ । അപാ॑താമ॒ശ്വിനാ॒ സര॑സ്വ॒തീന്ദ്ര॑-സ്സു॒ത്രാമാ॑ വൃത്ര॒ഹാ । സോമാ᳚ന്-ഥ്സു॒രാമ്ണഃ॑ । ഉപോ॑ ഉക്ഥാമ॒ദാ-ശ്ശ്രൌ॒ദ്വിമദാ॑ അദന്ന് । അവീ॑വൃധ-ന്താങ്ഗൂ॒ഷൈഃ । ത്വാമ॒ദ്യര്​ഷ॑ ആര്​ഷേയര്​ഷീണാ-ന്നപാദവൃണീത । അ॒യഗ്​മ് സു॑താസു॒തീ യജ॑മാനഃ । ബ॒ഹുഭ്യ॒ ആസങ്ഗ॑തേഭ്യഃ । ഏ॒ഷ മേ॑ ദേ॒വേഷു॒ വസു॒ വാര്യാ യ॑ക്ഷ്യത॒ ഇതി॑ । താ യാ ദേ॒വാ ദേ॑വ॒ദാനാ॒ന്യദുഃ॑ । താന്യ॑സ്മാ॒ ആ ച॒ ശാസ്വ॑ । ആ ച॑ ഗുരസ്വ । ഇ॒ഷി॒തശ്ച॑ ഹോത॒രസി॑ ഭദ്ര॒വാച്യാ॑യ॒ പ്രേഷി॑തോ॒ മാനു॑ഷഃ । സൂ॒ക്ത॒വാ॒കായ॑ സൂ॒ക്താ ബ്രൂ॑ഹി ॥ 74 ॥
(ഇന്ദ്രാ॑യ॒ - യജ॑മാന-സ്സ॒പ്ത ച॑) (അ. 15)

അനുവാകം 16 - പിതൃയജ്ഞയാജ്യാനുവാക്യാഃ
ഉ॒ശന്ത॑സ്ത്വാ ഹവാമഹ ഉ॒ശന്ത॒-സ്സമി॑ധീമഹി । ഉ॒ശന്നു॑ശ॒ത ആ വ॑ഹ പി॒തൄന് ഹ॒വിഷേ॒ അത്ത॑വേ ॥, ആ നോ॑ അഗ്നേ സുകേ॒തുനാ᳚ । ര॒യിം-വിഁ॒ശ്വായു॑പോഷസമ് । മാ॒ര്ഡീ॒ക-ന്ധേ॑ഹി ജീ॒വസേ᳚ ॥। ത്വഗ്​മ് സോ॑മ മ॒ഹേ ഭഗ᳚മ് । ത്വം-യൂഁന॑ ഋതായ॒തേ । ദക്ഷ॑-ന്ദധാസി ജീ॒വസേ᳚ ॥,ത്വഗ്​മ് സോ॑മ॒ പ്രചി॑കിതോ മനീ॒ഷാ ത്വഗ്​മ് രജി॑ഷ്ഠ॒മനു॑ നേഷി॒ പന്ഥാ᳚മ് । തവ॒ പ്രണീ॑തീ പി॒തരോ॑ ന ഇന്ദോ ദേ॒വേഷു॒ രത്ന॑മ ഭജന്ത॒ ധീരാഃ᳚ ॥। ത്വയാ॒ ഹി നഃ॑ പി॒തര॑-സ്സോമ॒ പൂർവേ॒ കര്മാ॑ണി ച॒ക്രുഃ പ॑വമാന॒ ധീരാഃ᳚ । വ॒ന്വന്നവാ॑തഃ പരി॒ധീഗ്​മ് രപോ᳚ര്ണു വീ॒രേഭി॒രശ്വൈ᳚ര്മ॒ഘവാ॑ ഭവാ നഃ ॥, ത്വഗ്​മ് സോ॑മ പി॒തൃഭി॑-സ്സം​വിഁദാ॒നോ-ഽനു॒ ദ്യാവാ॑പൃഥി॒വീ ആ ത॑തന്ഥ । തസ്മൈ॑ ത ഇന്ദോ ഹ॒വിഷാ॑ വിധേമ വ॒യഗ്ഗ്​ സ്യാ॑മ॒ പത॑യോ രയീ॒ണാമ് ॥ । ബര്​ഹി॑ഷദഃ പിതര ഊ॒ത്യ॑ർവാഗി॒മാ വോ॑ ഹ॒വ്യാ ച॑കൃമാ ജു॒ഷധ്വ᳚മ് । ത ആ ഗ॒താ-ഽവ॑സാ॒ ശ-ന്ത॑മേ॒നാഥാ॒സ്മഭ്യ॒ഗ്​മ്॒ ശം-യോഁര॑ര॒പോ ദ॑ധാത ॥, ആ-ഽഹ-മ്പി॒തൄന്-ഥ്സു॑വി॒ദത്രാഗ്​മ്॑ അവിഥ്സി॒ നപാ॑ത-ഞ്ച വി॒ക്രമ॑ണ-ഞ്ച॒ വിഷ്ണോഃ᳚ । ബ॒ര്​ഹി॒ഷദോ॒ യേ സ്വ॒ധയാ॑ സു॒തസ്യ॒ ഭജ॑ന്ത പി॒ത്വസ്ത ഇ॒ഹാ-ഽഽ ഗ॑മിഷ്ഠാഃ ॥ । ഉപ॑ഹൂതാഃ പി॒തര॑-സ്സോ॒മ്യാസോ॑ ബര്​ഹി॒ഷ്യേ॑ഷു നി॒ധിഷു॑ പ്രി॒യേഷു॑ । ത ആ ഗ॑മന്തു॒ ത ഇ॒ഹ ശ്രു॑വ॒ന്ത്വധി॑ ബ്രുവന്തു॒ തേ അ॑വന്ത്വ॒സ്മാന് ॥, അഗ്നി॑ഷ്വാത്താഃ പിതര॒ ഏഹ ഗ॑ച്ഛത॒ സദ॑-സ്സദ-സ്സദത സുപ്രണീതയഃ । അ॒ത്താ ഹ॒വീഗ്​മ്ഷി॒ പ്രയ॑താനി ബ॒ര്॒ഹിഷ്യഥാ॑ ര॒യിഗ്​മ് സർവ॑വീര-ന്ദധാതന ॥ ॥ അ॒ഗ്നി॒ഷ്വാ॒ത്താനൃ॑തു॒മതോ॑ ഹവാമഹേ । നരാ॒ശഗ്​മ്സേ॑ സോമപീ॒ഥം-യഁ ആ॒ശുഃ । തേ നോ॒ അർവ॑ന്ത-സ്സു॒ഹവാ॑ ഭവന്തു । ശ-ന്നോ॑ ഭവന്തു ദ്വി॒പദേ॒ ശ-ഞ്ചതു॑ഷ്പദേ ॥ യേ അ॑ഗ്നിഷ്വാ॒ത്താ യേ-ഽന॑ഗ്നിഷ്വാത്താഃ ॥ 75 ॥

അ॒ഗ്​മ്॒ഹോ॒മുചഃ॑ പി॒തര॑-സ്സോ॒മ്യാസഃ॑ । പരേ-ഽവ॑രേ॒-ഽമൃതാ॑സോ॒ ഭവ॑ന്തഃ । അധി॑ബ്രുവന്തു॒ തേ അ॑വന്ത്വ॒സ്മാന് ॥ വാ॒ന്യാ॑യൈ ദു॒ഗ്ധേ ജു॒ഷമാ॑ണാഃ കര॒മ്ഭമ് । ഉ॒ദീരാ॑ണാ॒ അവ॑രേ॒ പരേ॑ ച । അ॒ഗ്നി॒ഷ്വാ॒ത്താ ഋ॒തുഭി॑-സ്സം​വിഁദാ॒നാഃ । ഇന്ദ്ര॑വന്തോ ഹ॒വിരി॒ദ-ഞ്ജു॑ഷന്താമ് ॥ യദ॑ഗ്നേ കവ്യവാഹന പി॒തൄന് യക്ഷ്യൃ॑താ॒വൃധഃ॑ । പ്ര ച॑ ഹ॒വ്യാനി॑ വക്ഷ്യസി ദേ॒വേഭ്യ॑ശ്ച പി॒തൃഭ്യ॒ ആ ॥, ത്വമ॑ഗ്ന ഈഡി॒തോ ജാ॑തവേ॒ദോ-ഽവാ᳚ഡ്ഢ॒വ്യാനി॑ സുര॒ഭീണി॑ കൃ॒ത്വാ । പ്രാദാഃ᳚ പി॒തൃഭ്യ॑-സ്സ്വ॒ധയാ॒ തേ അ॑ക്ഷന്ന॒ദ്ധി ത്വ-ന്ദേ॑വ॒ പ്രയ॑താ ഹ॒വീഗ്​മ്ഷി॑ । । മാത॑ലീ ക॒വ്യൈര്യ॒മോ അങ്ഗി॑രോഭി॒ ര്ബൃഹ॒സ്പതി॒ര്-ഋക്വ॑ഭി ർവാവൃധാ॒നഃ । യാഗ്​ശ്ച॑ ദേ॒വാ വാ॑വൃ॒ധുര്യേ ച॑ ദേ॒വാന്-ഥ്സ്വാഹാ॒-ഽന്യേ സ്വ॒ധയാ॒-ഽന്യേ മ॑ദന്തി ॥ ॥ യേ താ॑തൃ॒പുര്ദേ॑വ॒ത്രാ ജേഹ॑മാനാഃ । ഹോ॒ത്രാ॒വൃധ॒-സ്സ്തോമ॑തഷ്ടാസോ അ॒ര്കൈഃ । ആ-ഽഗ്നേ॑ യാഹി സുവി॒ദത്രേ॑ഭിര॒ർവാമ് । സ॒ത്യൈഃ ക॒വ്യൈഃ പി॒തൃഭി॑-ര്ഘര്മ॒സദ്ഭിഃ॑ ॥ ഹ॒വ്യ॒വാഹ॑മ॒ജര॑-മ്പുരുപ്രി॒യമ് । അ॒ഗ്നി-ങ്ഘൃ॒തേന॑ ഹ॒വിഷാ॑ സപ॒ര്യന്ന് । ഉപാ॑സദ-ങ്കവ്യ॒വാഹ॑-മ്പിതൃ॒ണാമ് । സ നഃ॑ പ്ര॒ജാം-വീഁ॒രവ॑തീ॒ഗ്​മ്॒ സമൃ॑ണ്വതു ॥ 76 ॥
(അന॑ഗ്നിഷ്വാത്താ॒ - ജേഹ॑മാനാ-സ്സ॒പ്ത ച॑) (അ. 16)

അനുവാകം 17 - ഐന്ദ്രോ പശൌ ഏകാദശ പ്രയാജാഃ
ഹോതാ॑ യക്ഷദി॒ഡസ്പ॒ദേ । സ॒മി॒ധാ॒ന-മ്മ॒ഹദ്യശഃ॑ । സുഷ॑മിദ്ധം॒-വഁരേ᳚ണ്യമ് । അ॒ഗ്നിമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ഗാ॒യ॒ത്രീ-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്ര്യവി॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒ച്ഛുചി॑വ്രതമ് । തനൂ॒നപാ॑തമു॒ദ്ഭിദ᳚മ് । യ-ങ്ഗര്ഭ॒മദി॑തിര്ദ॒ധേ ॥ 77 ॥

ശുചി॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ഉ॒ഷ്ണിഹ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ദി॒ത്യ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷദീ॒ഡേന്യ᳚മ് । ഈ॒ഡി॒തം-വൃഁ ॑ത്ര॒ഹന്ത॑മമ് । ഇഡാ॑ഭി॒രീഡ്യ॒ഗ്​മ്॒ സഹഃ॑ । സോമ॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । അ॒നു॒ഷ്ടുഭ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്രി॒വ॒ഥ്സ-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് ॥ 78 ॥

വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സുബര്​ഹി॒ഷദ᳚മ് । പൂ॒ഷ॒ണ്വന്ത॒-മമ॑ര്ത്യമ് । സീദ॑ന്ത-മ്ബ॒ര്॒ഹിഷി॑ പ്രി॒യേ । അ॒മൃതേന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ബൃ॒ഹ॒തീ-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പഞ്ചാ॑വി॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ദ്വ്യച॑സ്വതീഃ । സു॒പ്രാ॒യ॒ണാ ഋ॑താ॒വൃധഃ॑ ॥ 79 ॥

ദ്വാരോ॑ ദേ॒വീര്​ഹി॑ര॒ണ്യയീഃ᳚ । ബ്ര॒ഹ്മാണ॒ ഇന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । പ॒ങ്ക്തി-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । തു॒ര്യ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സു॒പേശ॑സേ । സു॒ശി॒ല്പേ ബൃ॑ഹ॒തീ ഉ॒ഭേ । നക്തോ॒ഷാസാ॒ ന ദ॑ര്​ശ॒തേ । വിശ്വ॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ത്രി॒ഷ്ടുഭ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് ॥ 80 ॥

പ॒ഷ്ഠ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ത്പ്രചേ॑തസാ । ദേ॒വാനാ॑മുത്ത॒മം-യഁശഃ॑ । ഹോതാ॑രാ॒ ദൈവ്യാ॑ ക॒വീ । സ॒യുജേന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ജഗ॑തീ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ന॒ഡ്വാഹ॒-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ത്പേശ॑സ്വതീഃ ॥ 81 ॥

തി॒സ്രോ ദേ॒വീര്​ഹി॑ര॒ണ്യയീഃ᳚ । ഭാര॑തീ-ര്ബൃഹ॒തീര്മ॒ഹീഃ । പതി॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । വി॒രാജ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ധേ॒നു-ങ്ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സു॒രേത॑സമ് । ത്വഷ്ടാ॑ര-മ്പുഷ്ടി॒വര്ധ॑നമ് । രൂ॒പാണി॒ ബിഭ്ര॑ത॒-മ്പൃഥ॑ക് । പുഷ്ടി॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് ॥ 82 ॥

ദ്വി॒പദ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ഉ॒ക്ഷാണ॒-ങ്ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷച്ഛ॒തക്ര॑തുമ് । ഹിര॑ണ്യപര്ണ-മു॒ക്ഥിന᳚മ് । ര॒ശ॒നാ-മ്ബിഭ്ര॑തം-വഁ॒ശിമ് । ഭഗ॒മിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ക॒കുഭ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । വ॒ശാം-വേഁ॒ഹത॒-ങ്ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ ഹോതാ॑ യക്ഷ॒-ഥ്സ്വാഹാ॑കൃതീഃ । അ॒ഗ്നി-ങ്ഗൃ॒ഹപ॑തി॒-മ്പൃഥ॑ക് । വരു॑ണ-മ്ഭേഷ॒ജ-ങ്ക॒വിമ് । ക്ഷ॒ത്രമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । അതി॑ച്ഛന്ദസ॒-ഞ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ബൃ॒ഹദൃ॑ഷ॒ഭ-ങ്ഗാം-വഁയോ॒ ദധ॑ത് । വേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ ॥ 83 ॥
(ദ॒ധേ - ദധ॑-ദ്- ഋതാ॒വൃധ॑ - ഇന്ദ്രി॒യം - പേശ॑സ്വതീ--ര് വയോ॒ധസം॒ - ഁവേത്വാജ്യ॑സ്യ॒ ഹോത॒ര്യജ॑ സ॒പ്ത ച॑) (അ. 17)

ഇ॒ഡസ്പ॒ദേ᳚-ഽഗ്നി-ങ്ഗാ॑യ॒ത്രീ-ന്ത്ര്യവി᳚മ് । ശുചി॑വ്രത॒ഗ്​മ്॒ ശുചി॑മു॒ഷ്ണിഹ॑-ന്ദിത്യ॒വാഹ᳚മ് । ഈ॒ഡേന്യ॒ഗ്​മ്॒ സോമ॑-മന॒ഷ്ടുഭ॑-ന്ത്രിവ॒ഥ്സമ് । സു॒ബ॒ര॒ഃഇ॒ഷദ॑മ॒മൃതേന്ദ്ര॑-മ്ബൃഹ॒തീ-മ്പഞ്ചാ॑വിമ് । വ്യച॑സ്വതീ-സ്സുപ്രായ॒ണാ ദ്വാരോ᳚ ബ്രാ॒ഹ്മാണഃ॑ പാ॒ങ്ക്തിമി॒ഹ തു॑ര്യ॒വാഹ᳚മ് । സു॒പേശ॑സേ॒ വിശ്വ॒മിന്ദ്ര॑-ന്ത്രി॒ഷ്ടുഭ॑-മ്പഷ്ഠ॒വാഹ᳚മ് । പ്രചേ॑തസാ സ॒യുജേന്ദ്ര॒-ഞ്ജഗ॑തീമി॒ഹാന॒ഡ്വാഹ᳚മ് । പേശ॑സ്വതീസ്തി॒സ്ത്രോ ഭാര॑തീഃ॒ പതിം॑-വിഁ॒രാജ॑മി॒ഹ ധേ॒നു-ന്ന । സു॒രേത॑സ॒-ന്ത്വഷ്ടാ॑ര॒-മ്പുഷ്ടി॑-ന്ദ്വി॒പദ॑മി॒ഹോക്ഷാണ॒-ന്ന । ശ॒തക്ര॑തു॒-മ്ഭഗ॒മിന്ദ്ര॑-ങ്ക॒കുഭ॑മി॒ഹ വ॒ശാം-വേഁ॒ഹത॒-ങ്ഗാ-ന്ന । സ്വാഹാ॑കൃതീഃ, ക്ഷ॒ത്രമതി॑ച്ഛന്ദസ-മ്ബൃ॒ഹദൃ॑ഷ॒ഭ-ങ്ഗാം-വഁയഃ॑ । ഇ॒ന്ദ്രി॒യമുഷി॑വസു॒നവ॑ദ॒ശേഹേ᳚ന്ദ്രിയ॒മഷ്ട॑ നവ ദശ॒ ഗാ-ന്ന വയോ॒ ദധ॒-ഥ്സർവ॑വേതു ।

അനുവാകം 18 - ഐന്ദ്രോ പശൌ പ്രയാജയാജ്യാഃ
സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നി-സ്സ॒മിധാ᳚ । സുഷ॑മിദ്ധോ॒ വരേ᳚ണ്യഃ । ഗാ॒യ॒ത്രീ ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്ര്യവി॒ര്ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ തനൂ॒നപാ॒-ച്ഛുചി॑വ്രതഃ । ത॒നൂ॒നപാച്ച॒ (ത॒നൂ॒പാച്ച) സര॑സ്വതീ । ഉ॒ഷ്ണിക്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ദി॒ത്യ॒വാഡ്ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ ഇഡാ॑ഭിര॒ഗ്നിരീഡ്യഃ॑ । സോമോ॑ ദേ॒വോ അമ॑ര്ത്യഃ ॥ 84 ॥

അ॒നു॒ഷ്ടുപ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ത്രി॒വ॒ഥ്സോ ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ സു॒ബ॒ര്॒ഹിര॒ഗ്നിഃ പൂ॑ഷ॒ണ്വാന് । സ്തീ॒ര്ണ-ബ॑ര്​ഹി॒രമ॑ര്ത്യഃ । ബൃ॒ഹ॒തീ ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പഞ്ചാ॑വി॒-ര്ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ ദുരോ॑ ദേ॒വീര്ദിശോ॑ മ॒ഹീഃ । ബ്ര॒ഹ്മാ ദേ॒വോ ബൃഹ॒സ്പതിഃ॑ । പ॒ങ്ക്തി-ശ്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । തു॒ര്യ॒വാഡ് ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ 85 ॥

ഉ॒ഷേ യ॒ഹ്വീ സു॒പേശ॑സാ । വിശ്വേ॑ ദേ॒വാ അമ॑ര്ത്യാഃ । ത്രി॒ഷ്ടു-പ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । പ॒ഷ്ഠ॒വാദ്ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ ദൈവ്യാ॑ ഹോതാരാ ഭിഷജാ । ഇന്ദ്രേ॑ണ സ॒യുജാ॑ യു॒ജാ । ജഗ॑തീ॒ ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । അ॒ന॒ഡ്വാന്-ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ തി॒സ്ര ഇഡാ॒ സര॑സ്വതീ । ഭാര॑തീ മ॒രുതോ॒ വിശഃ॑ ॥ 86 ॥

വി॒രാട്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ധേ॒നുര്ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുഃ ॥ ത്വഷ്ടാ॑ തു॒രീപോ॒ അദ്ഭു॑തഃ । ഇ॒ന്ദ്രാ॒ഗ്നീ പു॑ഷ്ടി॒വര്ധ॑നാ । ദ്വി॒പാച്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । ഉ॒ക്ഷാ ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുഃ ॥ ശ॒മി॒താ നോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ । സ॒വി॒താ പ്ര॑സു॒വന്ഭഗ᳚മ് । ക॒കുച്ഛന്ദ॑ ഇ॒ഹേന്ദ്രി॒യമ് । വ॒ശാ വേ॒ഹദ്ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുഃ ॥ സ്വാഹാ॑ യ॒ജ്ഞം-വഁരു॑ണഃ । സു॒ക്ഷ॒ത്രോ ഭേ॑ഷ॒ജ-ങ്ക॑രത് । അതി॑-ശ്ഛന്ദാ॒-ശ്ഛന്ദ॑ ഇന്ദ്രി॒യമ് । ബൃ॒ഹദൃ॑ഷ॒ഭോ ഗൌർവയോ॑ ദധുഃ ॥ 87 ॥
(അമ॑ര്ത്യ - സ്തുര്യ॒വാഡ്ഗൌർവയോ॑ ദധു॒--ര് വിശോ॑ - വ॒ശാ വേ॒ഹദ്ഗൌര്ന വയോ॑ ദധുശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 18)

അനുവാകം 19 - ഐന്ദ്രോ പശൌ വപാദീനാം-യഁജ്യാനുവാക്യാഃ
വ॒സ॒ന്തേന॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । വസ॑വസ്ത്രി॒വൃതാ᳚ സ്തു॒തമ് । ര॒ഥ॒ന്ത॒രേണ॒ തേജ॑സാ । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ഗ്രീ॒ഷ്മേണ॑ ദേ॒വാ ഋ॒തുനാ᳚ । രു॒ദ്രാഃ പ॑ഞ്ചദ॒ശേ സ്തു॒തമ് । ബൃ॒ഹ॒താ യശ॑സാ॒ ബല᳚മ് । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ വ॒ര॒.ഷാഭി॑ര്-ഋ॒തുനാ॑-ഽഽദി॒ത്യാഃ । സ്തോമേ॑ സപ്തദ॒ശേ സ്തു॒തമ് ॥ 88 ॥

വൈ॒രൂ॒പേണ॑ വി॒ശൌജ॑സാ । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ശാ॒ര॒ദേന॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । ഏ॒ക॒വി॒ഗ്​മ്॒ശ ഋ॒ഭവ॑-സ്സ്തു॒തമ് । വൈ॒രാ॒ജേന॑ ശ്രി॒യാ ശ്രിയ᳚മ് । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ഹേ॒മ॒ന്തേന॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । മ॒രുത॑സ്ത്രിണ॒വേ സ്തു॒തമ് । ബലേ॑ന॒ ശക്വ॑രീ॒-സ്സഹഃ॑ । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ ശൈ॒ശി॒രേണ॒ര്തുനാ॑ ദേ॒വാഃ । ത്ര॒യ॒സ്ത്രി॒ഗ്​മ്॒ശേ॑ ഽമൃതഗ്ഗ്॑ സ്തു॒തമ് । സ॒ത്യേന॑ രേ॒വതീഃ᳚, ക്ഷ॒ത്രമ് । ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുഃ ॥ 89 ॥
(സ്തോമേ॑ സപ്തദ॒ശേ സ്തു॒തഗ്​മ് - സഹോ॑ ഹ॒വിരിന്ദ്രേ॒ വയോ॑ ദധുശ്ച॒ത്വാരി॑ ച) (അ. 19)

(വ॒സ॒ന്തേന॑ ഗ്രീ॒ഷ്മേണ॑ വ॒ര്॒ഷാഭി॑-ശ്ശാര॒ദേന॑ ഹേമ॒ന്തേന॑ ശൈശി॒രേണ॒ ഷട് )

അനുവാകം 20 - ഐന്ദ്രോ പശൌ അനൂയാജാനാ-മ്മൈത്രാവരിണപ്രൈഷാഃ
ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വ-ന്ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । ഗാ॒യ॒ത്രി॒യാ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । തേജ॒ ഇന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വീര്ദ്വാരോ॑ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വീര്ദേ॒വ-മ॑വര്ധയന്ന് । ഉ॒ഷ്ണിഹാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । പ്രാ॒ണമിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ 90 ॥

ദേ॒വീ ദേ॒വം-വഁ ॑യോ॒ധസ᳚മ് । ഉ॒ഷേ ഇന്ദ്ര॑മവര്ധതാമ് । അ॒നു॒ഷ്ടുഭാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । വാച॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വീ ദേ॒വമ॑വര്ധതാമ് । ബൃ॒ഹ॒ത്യാ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ശ്രോത്ര॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ 91 ॥

ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹു॑തീ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വീ ദേ॒വമ॑വര്ധതാമ് । പ॒ങ്ക്ത്യാ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ശു॒ക്രമിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വാ ദേ॒വമ॑വര്ധതാമ് । ത്രി॒ഷ്ടുഭാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ത്വിഷി॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വീതാം॒-യഁജ॑ ॥ 92 ॥

ദേ॒വീ-സ്തി॒സ്ര-സ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീർവ॑യോ॒ധസ᳚മ് । പതി॒മിന്ദ്ര॑-മവര്ധയന്ന് । ജഗ॑ത്യാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ബല॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വിയന്തു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ നരാ॒ശഗ്​മ്സോ॑ ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । വി॒രാജാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । രേത॒ ഇന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ 93 ॥

ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑-ര്ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । ദ്വി॒പദാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ഭഗ॒മിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിർവാരി॑തീനാ-ന്ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ (ദേ॒വം) ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । ക॒കുഭാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । യശ॒ ഇന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃ-ദ്ദേ॒വമിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസ᳚മ് । ദേ॒വോ ദേ॒വമ॑വര്ധയത് । അതി॑ച്ഛന്ദസാ॒ ഛന്ദ॑സേന്ദ്രി॒യമ് । ക്ഷ॒ത്രമിന്ദ്രേ॒ വയോ॒ ദധ॑ത് । വ॒സു॒വനേ॑ വസു॒ധേയ॑സ്യ വേതു॒ യജ॑ ॥ 94 ॥
(വി॒യ॒ന്തു॒ യജ॑ - വീതാം॒-യഁജ॑-വീതാം॒-യഁജ॑-വേതു॒ യജ॑-വേതു॒ യജ॒ പഞ്ച॑ ച) (അ. 20)

(ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ര്ഗാ॑യത്രി॒യാ തേജഃ॑ । ദേ॒വീര്ദ്വാര॑ ഉ॒ഷ്ണിഹാ᳚ പ്രാ॒ണമ് । ദേ॒വീ ദേ॒വമു॒ഷേ അ॑നു॒ഷ്ടുഭാ॒ വാച᳚മ് । ദേ॒വീ ജോഷ്ട്രീ॑ ബൃഹ॒ത്യാ ശ്രോത്ര᳚മ് । ദേ॒വീ ഊ॒ര്ജാഹൂ॑തീ പ॒ങ്ക്ത്യാ ശു॒ക്രമ് । ദേ॒വാ ദൈവ്യാ॒ ഹോതാ॑രാ ത്രി॒ഷ്ടുഭാ॒ ത്വിഷി᳚മ് । ദേ॒വീസ്തി॒സ്രസ്തി॒സ്രോ ദേ॒വീഃ പതി॒-ഞ്ജഗ॑ത്യാ॒ ബല᳚മ് । ദേ॒വോ നരാ॒ശഗ്​മ്സോ॑ വി॒രാജാ॒ രേതഃ॑ । ദേ॒വോ വന॒സ്പതി॑-ര്ദ്വി॒പദാ॒ ഭഗ᳚മ് । ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-ർവാരി॑തീനാ-ങ്ക॒കുഭാ॒ യശഃ॑ । ദേ॒വോ അ॒ഗ്നി-സ്സ്വി॑ഷ്ട॒കൃദതി॑ച്ഛന്ദസാ ക്ഷ॒ത്രമ് । വേ॒തു॒ വി॒യ॒ന്തു॒ ച॒തു-ർവീ॑താ॒മേകോ॑ വിയന്തു ച॒തുർവേ॑തു । അ॒വ॒ര്ധ॒യ॒ദ॒വ॒ര്ധ॒യ॒ഗ്ഗ്॒ ശ്ച॒തുര॑വര്ധതാ॒മേകോ॑ ഽവര്ധയഗ്ഗ്​ ശ്ച॒തുര॑വര്ധയത് ।)

(സ്വാ॒ദ്വീ-ന്ത്വാ॒ - സോമഃ॒ - സുരാ॑വന്ത॒ഗ്​മ്॒ - സീസേ॑ന - മി॒ത്രോ॑-ഽസി॒ - യ-ദ്ദേ॑വാ॒ - ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധേന്ദ്ര॒ഗ്​മ്॒ - സമി॑ദ്ധ॒ ഇന്ദ്ര॒ - ആച॑ര്​ഷണി॒പ്രാ - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രഗ്​മ്॑ സുദേ॒വഗ്​മ് - ഹോതാ॑ യക്ഷ-ഥ്സ॒മിധാ॒-ഽഗ്നിഗ്​മ് - സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നിര॑ശ്വിനാ॒ - ഽശ്വിനാ॑ ഹ॒വിരി॑ന്ദ്രി॒യം - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹി-സ്സര॑സ്വ - ത്യാ॒ഗ്നിമ॒ - ദ്യോശന്തോ॒ - ഹോതാ॑ യക്ഷദി॒ഡസ്പ॒ദേ - സമി॑ദ്ധോ അ॒ഗ്നി-സ്സ॒മിധാ॑ - വസ॒ന്തേന॑ - ദേ॒വ-മ്ബ॒ര്॒ഹിരിന്ദ്രം॑-വഁയോ॒ധസം॑-വിഁഗ്​മ്ശ॒തിഃ)

(സ്വാ॒ദ്വീ-ന്ത്വാ-ഽ - മീ॑ മദന്ത പി॒തരഃ॒ - സാമ്രാ᳚ജ്യായ - പൂ॒ത-മ്പ॒വിത്രേ॑ണേ॒ വാജ്യ॑ - മു॒ഷാസാ॒നക്താ॒ - ബദ॑രൈ॒ - രധാ॑താമ॒ശ്വിനാ॑ - ദേ॒വ ഇന്ദ്രോ॒ വന॒സ്പതിഃ॑ - പഷ്ഠ॒വാഹ॒-ങ്ഗാം - ദേ॒വീ ദേ॒വം-വഁ ॑യോ॒ധസ॒-ഞ്ചതു॑ര്നവതിഃ )

(സ്വാ॒ദ്വീന്ത്വാ॑ - വേതു॒ യജ॑)

॥ ഹരിഃ॑ ഓമ് ॥

॥ കൃഷ്ണ യജുർവേദീയ തൈത്തിരീയ ബ്രാഹ്മണേ ദ്വിതീയാഷ്ടകേ ഷഷ്ഠഃ പ്രപാഠക-സ്സമാപ്തഃ ॥