श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ अष्टाधिकशततमस्सर्गः ।
स रथंसारथिःहृष्टंपरसैन्यप्रधर्षणम् ।
गंधर्वनगराकारंसमुच्छ्रितपाताकिनम् ॥ 1 ॥
युक्तंपरमसंपन्नैर्वजिभिर्हेममालिभिः ।
युद्धोपकरणैःपूर्णंपताकाध्वजमालिनीम् ॥ 2 ॥
ग्रसंतमिवचाकाशंनादयंतंवसुंधराम् ।
प्रणाशंपरनैन्यानांस्वनैन्यस्यप्रहर्षणम् ॥ 3 ॥
रावणस्यरथंक्षिप्रंचोदयामाससारथिः ।
समापतंतंसहसास्वनवंतंमहाध्वजम् ॥ 4 ॥
रथंराक्षसराजस्यनरराजोददर्श ह ।
कृष्णवाजिसमायुक्तंयुक्तंरौद्रेणवर्चसा ॥ 5 ॥
दीप्यमानमिवाकाशेविमानंसूर्यवर्चसम् ।
तडित्पताकागहनंदर्शितेंद्रायुधप्रभम् ॥ 6 ॥
शराधाराविमुंचंतंधारासारमिवांबुदम् ।
तंदृष्टवामेघसंकाशमापतंतंरथंरिपोः ॥ 7 ॥
गिरेर्वज्राभिमृष्टस्यदीर्यतस्सदृशस्वनम् ।
विस्पारयन्वैवेगेनबालचंद्रानतंधनुः ॥ 8 ॥
उवाचसारथिंरामंसहस्राक्षस्यमातलिम् ।
मातलेपश्यसम्रद्धमापतंतंरथंरिपोः ॥ 9 ॥
यथापसव्यंपततावेगेनमहतापुनः ।
समरेहंतुमात्मानंतथानेनकृतामतिः ॥ 10 ॥
तदप्रमादमातिष्ठन्प्रत्युद्गच्छरथंरिपोः ।
विध्वंसयितुमिच्छामिवायुर्मेघमिवोत्थितम् ॥ 11 ॥
अविक्लबमसंभ्रांतमव्यग्रहृदयेक्षणम् ।
रमशिसंचारनियंप्रचोदयरथंद्रुतम् ॥ 12 ॥
कामं न त्वंसमाधेयःपुरंदररथोचितः ।
युयुत्सुरहमेकाग्रःस्मारयेत्वां न शिक्ष्ये ॥ 13 ॥
परितुष्टः स रामस्यतेनवाक्येनमातलिः ।
प्रचोदयामासरथंसुरसारथिरुत्तमः ॥ 14 ॥
अपसव्यंततःकुर्वन् रावणस्यमहारथम् ।
चक्रसंभूतरसारावणंव्यवदूनयन् ॥ 15 ॥
ततःक्रुद्धोदशग्रीवस्ताम्रविस्फारितेक्षणः ।
रथप्रतिमुखंरामंसायकैरवधूनयत् ॥ 16 ॥
धर्षणामर्षितोरामोधैर्यंरोषेणलंभयन् ।
जग्राहसुमहावेगमैंद्रंयुधिशरासनम् ॥ 17 ॥
शरांश्चसुमहावेगान्सूर्यरश्मिसमप्रभान् ।
तदुपोढुंमहद्युद्धमन्योन्यवधकांक्षिणोः ॥ 18 ॥
परस्पराभिमुखयोर्दृप्तयोरिवसिंहयोः ।
ततोदेवास्सगंधर्वास्सिद्धाश्चपरमर्षयः ॥ 19 ॥
समीयुर्द्वैरथंद्रष्टुंरावणक्षयकांक्षिणः ।
वर्षरुधिरंदेवोरावणस्यरधोपरि ॥ 20 ॥
वातामंडलिनस्त्रीव्राह्यपसव्यंप्रचक्रमुः ।
महत् गृध्रकुलंचास्यभ्रममाणंनभस्तले ॥ 21 ॥
येनयेनरथोयातितेनतेनप्रधावति संध्ययाचावृतालंकाजपापुष्पनिकाशया ॥ 22 ॥
दृश्यतेसंप्रदीप्तेवदिवसेऽपिवसुंधरा ।
सनिर्घातामहोल्काश्चसंप्रपेतुर्महास्वनाः ॥ 23 ॥
विषादयंस्तेरक्षांसिरावणस्यतदाहिताः ।
रावणश्चयतस्तत्रप्रचचालवसुंधरा ॥ 24 ॥
रक्षसां च प्रहरतांगृहीताइवबाहवः ।
ताम्राःपीतास्सिताश्वेताःपतितास्सूर्यरश्मयः ॥ 25 ॥
दृश्यंतेरावणस्याग्रेपर्वतस्येवधातवः ।
गृध्रैरनुगताश्चास्यवमंत्योज्वलनंमुखैः ॥ 26 ॥
प्रणेदुर्मुखमीक्षंत्यःसम्रद्धमशिवंशिवाः ।
प्रतिकूलंववेवायूरणेपांसून् समुकतिरन् ॥ 27 ॥
तस्यराक्षसराजस्यकुर्वंदृष्टिविलोपनम् ।
निपेतुरिंद्राशनयस्सैन्येचाप्यसमंततः ॥ 28 ॥
दुर्विषह्यस्वनाघोरंविनाजलधरोदयम् ।
दिशश्चप्रदिशस्सर्वाबभूवुस्तिमिरावृताः ॥ 29 ॥
पांसुवर्षेणमहतादुर्दर्शं च नभोऽभवत् ।
कुर्वंतः कलहंघोरंशारिकास्तद्रथंप्रति ॥ 30 ॥
निपेतुश्शतशस्तत्रदारुणादारुणारुताः ।
जघनेभ्यःस्फुलिंगांश्चनेत्रेभ्योऽश्रूणिसंततम् ॥ 31 ॥
मुमुचुस्तस्यतुरगास्तुल्यमग्नि च वारि च ।
एवंप्रकाराबहवस्समुत्पाताभयापहाः ॥ 32 ॥
रावणस्यविनाशायदारुणाःसंप्रजज्ञिरे ।
रामस्यापिनिमित्तानिसौम्यानि च शिवानि च ॥ 33 ॥
बभूवुर्जयशंसीनिप्रादुर्भूतानिसर्वशः ।
निमित्तानि च सौम्यानिराघवःस्वजयायवै ॥ 34 ॥
दृष्टवापरमसम्हृष्टोहतंमेने च रावणम् ।
ततोनिरीक्ष्यात्मगतानिराघवोरणेनिमित्तानिनिमित्तकोविदः ।
जगामहर्षं च परां च निर्वृतिंचकारयुद्धेह्यधिक च विक्रमम् ॥ 35 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे अष्टाधिकशततमस्सर्गः ॥
