श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकांडम् ।
अथ चतुस्त्रिंशस्सर्गः ।
ततश्शूर्पणखां दृष्ट्वा ब्रुवंतीं परुषं वचः ।
अमात्यमध्ये संक्रुद्धः परिपप्रच्छ रावणः ॥ 1 ॥
कश्च रामः कथंवीर्यः किंरूपः किंपराक्रमः ।
किमर्थं दंडकारण्यं प्रविष्टस्सुदुरासदम् ॥ 2 ॥
आयुधं किंच रामस्य निहता येन राक्षसाः ।
खरश्च निहतस्संख्ये दूषणस्त्रिशिरास्तथा ॥ 3 ॥
इत्युक्ता राक्षसेंद्रेण राक्षसी क्रोधमूर्छिता ।
ततो रामं यथातत्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ 4 ॥
दीर्घबाहुर्विशालाक्ष श्चीरकृष्णाजिनांबरः ।
कंदर्पसमरूपश्च रामो दशरथात्मजः ॥ 5 ॥
शक्रचापनिभं चापं विकृष्य कनकांगदम् ।
दीप्तान् क्षिपति नाराचान्सर्पानिव महाविषान् ॥ 6 ॥
नाददानं शरान्घोरान्नमुंचंतं शिलीमुखान् ।
न कार्मुकं विकर्षंतं रामं पश्यामि संयुगे ॥ 7 ॥
हन्यमानं तु तत्सैन्यं पश्यामि शरवृष्टिभिः ।
इंद्रेणेवोत्तमं सस्यमाहतंत्वश्मवृष्टिभिः ॥ 8 ॥
रक्षसां भीमरूपाणां सहस्राणि चतुर्दश ।
निहतानि शरै स्तीक्ष्णैस्तेनैकेन पदातिना ॥ 9 ॥
अर्धाधिकमुहूर्तेन खरश्च सहदूषणः ।
ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दंडकाः ॥ 10 ॥
एका कथंचिन्मुक्ताहं परिभूय महात्मना ।
स्त्रीवधं शंकमानेन रामेण विदितात्मना ॥ 11 ॥
भ्राता चास्य महातेजा गुणतस्तुल्यविक्रमः ।
अनुरक्तश्च भक्तश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ 12 ॥
अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रांतो बुद्धिमान्बली ।
रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः ॥ 13 ॥
रामस्य तु विशालाक्षी पूर्णेंदुसदृशानना ।
धर्मपत्नी प्रिया भर्तुर्नित्यं प्रियहिते रता ॥ 14 ॥
सा सुकेशी सुनासोरुस्सुरूपा च यशस्विनी ।
देवतेव वनस्यास्य राजते श्रीरिवापरा ॥ 15 ॥
तप्तकांचनवर्णाभा रक्ततुंगनखी शुभा ।
सीता नाम वरारोहा वैदेही तनुमध्यमा ॥ 16 ॥
नैव देवी न गंधर्वी न यक्षी न च किन्नरी ।
नैवंरूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले ॥ 17 ॥
यस्य सीता भवेद्भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेत् ।
अतिजीवेत्स सर्वेषु लोकेष्वपि पुरंदरात् ॥ 18 ॥
सा सुशीला वपुश्श्लाघ्या रूपेणाप्रतिमा भुवि ।
तवानुरूपा भार्या स्यात्त्वं च तस्यास्तथा पतिः ॥ 19 ॥
तां तु विस्तीर्णजघनां पीनश्रोणिपयोधराम् ।
भार्यार्थे च तवानेतुमुद्यताहं वराननाम् ॥ 20 ॥
विरूपितास्मि क्रूरेण लक्ष्मणेन महाभुज ।
तां तु दृष्ट्वाद्य वैदेहीं पूर्णचंद्रनिभाननाम् ।
मन्मथस्य शराणां वै त्वं विधेयो भविष्यसि ॥ 21 ॥
यदि तस्यामभिप्रायो भार्यार्थे तव जायते ।
शीघ्रमुद्ध्रियतां पादो जयार्थमिह दक्षिणः ॥ 22 ॥
कुरु प्रियं तथा तेषां रक्षसां राक्षसेश्वर ।
वधात्तस्य नृशंसस्य रामस्याश्रमवासिनः ॥ 23 ॥
तं शरैर्निशितैर्हत्वा लक्ष्मणं च महारथम् ।
हतनाथां सुखं सीतां यथावदुपभोक्ष्यसि ॥ 24 ॥
रोचते यति ते वाक्यं ममैतद्राक्षसेश्वर ।
क्रियतां निर्विशंकेन वचनं मम रावण ॥ 25 ॥
विज्ञायेहात्मशक्तिं च ह्रियतामबला बलात् ।
सीता सर्वानवद्यांगी भार्यार्थे राक्षसेश्वर ॥ 26 ॥
निशम्य रामेण शरैरजिह्मगै र्हतान् जनस्थानगतान्निशाचरान् ।
खरं च बुद्ध्वा निहतं च दूषणं त्वमत्र कृत्यं प्रतिपत्तुमर्हसि ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकांडे चतुस्त्रिंशस्सर्गः ॥
