श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकांडम् ।
अथ षट्पंचाशस्सर्गः ।
तद्दृष्टवासुमहत्कर्मकृतंवानरतस्तमैः ।
क्रोधमाहारयामासयुधितीव्रमकंपनः ॥ 1 ॥
क्रोधमूर्चितरूपस्तुधून्वन्परमकार्मुकम् ।
दृष्टवातुकर्मशत्रूणांसारथिंवाक्यमब्रवीत् ॥ 2 ॥
तत्त्त्वैतावत्त्वरितंरथंप्रापयसारथे ।
यत्रैतेबहवोघ्नंतिसुबहून्राक्षसान्रणे ॥ 3 ॥
एतेऽत्रबलवंतोहिभीमकोपाश्चवानराः ।
द्रुमशैलप्रहरणास्तिष्ठंतिप्रमुखेमम ॥ 4 ॥
एतान्निहंतुमिच्छामिसमरश्लाघिनोह्यहम् ।
एतैःप्रमथितंसर्वंदृश्यतेराक्षसांबलम् ॥ 5 ॥
ततःप्रजवनाश्वेनरथेनरथिनांवरः ।
हरीनभ्यहनत्क्रोधाच्छरजालैकंपनः ॥ 6 ॥
नस्थातुंवानराश्शेकुःकिंपुनर्योद्धुमाहवे ।
अकंपनशरैर्भग्नास्सर्वएवविदुद्रुवुः ॥ 7 ॥
तान्मृत्युवशमापन्नानकंपनवंशगतान् ।
समीक्ष्यहनुमान्ज्ञातीनुपतस्थेमहाबलः ॥ 8 ॥
तंमहाप्लवगंदृष्टवासर्वेतेप्लवगयूथपाः ।
समेत्यसमरेवीरास्सहिताःपर्यवारयन् ॥ 9 ॥
अवस्थितंहनूमंतंतेदृष्टवाहरियूथपाः ।
बभूवुर्बलवंतोहिबलवंतंसमाश्रिताः ॥ 10 ॥
अकंपनस् तु शैल आभं हनूमंतं अवस्थितम् ।
महा इंद्र;इव धाराभिह् शरैर् अभिववर्ष ह ॥ 11 ॥
अचिंतयित्वाबाणौघान् शरीरेपतितान्शितान् ।
अकंपनवधार्थायमनोदध्रेमहाबलः ॥ 12 ॥
सप्रहस्यमहातेजाहनुमान् मारुतात्मजः ।
अभिदुद्रावतद्रक्षःकंपयन्निवमेदिनीम् ॥ 13 ॥
तस्याभिनर्दमानस्यदीप्यमानस्यतेजसा ।
बभूवरूपंदुर्धर्षंदीप्तस्येवविभावसोः ॥ 14 ॥
आत्मानंमप्रहरणंज्ञात्वाक्रोधसमन्वितः ।
शैलमुत्पाटयामासवेगेनहरिपुंगवः ॥ 15 ॥
गृहीत्वातंमहाशैलंपाणिनैकेनमारुतिः ।
सविनद्यमहानादंभ्रामयामासवीर्यवान् ॥ 16 ॥
ततस्तमभिदुद्रावराक्षसेंद्रमकंपनम् ।
पुराहिनमुचिंसङ् ख्येवज्रेणेवपुरंदरः ॥ 17 ॥
अकंपनस्तुतद्दृष्टवागिरिशृंगंसमुद्यतम् ।
दूरादेवमहाबाणैरर्धचंद्रैर्व्यदारयत् ॥ 18 ॥
तत्पर्वताग्रमाकाशेरक्षोबाणविदारितम् ।
विकीर्णंपतितंदृष्टवाहनुमान्क्रोधमूर्छितः ॥ 19 ॥
सोऽश्वकर्णंसमासाद्यरोषदर्पान्वितोहरिः ।
तूर्णमुत्पाटयामासमहागिरिमिवोच्छ्रितम् ॥ 20 ॥
तंगृहीत्वामहास्कंधंसोऽश्वकर्णंमहाद्युतिः ।
प्रहस्यपरयाप्रीत्याभ्रामयामासभूतले ॥ 21 ॥
प्रधावन्नूरुवेगेनप्रभंजंस्तरसाद्रुमान् ।
हनूमान्परमक्रुद्धश्चरणैर्दारयत्क्षितम् ॥ 22 ॥
गजांश्चसगजारोहान्सरथान्रथिनस्तथा ।
जघानहनुमान् भीमान् राक्षसांश्चपदातिगान् ॥ 23 ॥
तमंतकमिवक्रुद्धंसद्रुमंप्राणहारिणम् ।
हनूमंतमभिप्रेक्ष्यराक्षसाविप्रदुद्रुवुः ॥ 24 ॥
तमापतंतंसंकृद्धंराक्षसानांभयावहम् ।
ददर्शाकंपनोवीरश्चुक्षोधचननादच ॥ 25 ॥
सचतुर्दशभिर्बाणैश्शितैर्देहविदारणैः ।
निर्बिभेदहनूमंतंमहावीर्यमकंपनः ॥ 26 ॥
स तथा प्रतिविद्धस् तु बह्वीभिह् शर वृष्टिभिः ।
हनूमान् ददृशे वीरह् प्ररूढ;इव सानुमान् ॥ 27 ॥
विरराज महावीर्यो महाकायो महाबलः ।
पुष्पिताशोकसम्काशो विधूम इव पावकः ॥ 28 ॥
ततोऽन्यंवृक्षमुत्पाट्यकृत्वावेगमनुत्तमम् ।
शिरस्यभिजघानाशुराक्षसेंद्रमकंपनम् ॥ 29 ॥
सवृक्षेणहतस्तेनसक्रोधेनमहात्मना ।
राक्षसोवानरेंद्रेणपपातचममारच ॥ 30 ॥
तं दृष्ट्वा निहतं भूमौ राक्षस इंद्रं अकंपनम् ।
व्यथिता राक्षसाह् सर्वे क्षिति कंप;इव द्रुमाः ॥ 31 ॥
त्यक्तप्रहरणास्सर्वेराक्षसास्तेपराजिताः ।
लंकामभिययुस्त्रस्तावानरास्तैभिद्रुताः ॥ 32 ॥
तेमुक्तकेशाःसंभ्रांताभग्नमानाःपराजिताः ।
स्रवच्छ्रमजलैरंगैश्श्वसंतोविप्रदुद्रुवुः ॥ 33 ॥
अन्योन्यंप्रममंथुस्तेविविशुर्नगरंभयात् ।
पृष्ठतस्तेतुसम्मूढाःप्रेक्षमाणामुहुर्मुहुः ॥ 34 ॥
तेषुलंकांप्रविष्टेषुराक्षसेषुमहाबलाः ।
समेत्यहरयस्सर्वेहनूमंतमपूजयन् ॥ 35 ॥
सोऽपिप्रहृष्टस्तान् सर्वान् हरीन् संप्रत्यपूजयत् ।
हनुमान्सत्त्वसंपन्नोयथार्हमनुकूलतः ॥ 36 ॥
विनेदुश्चयथाप्राणंहरयोजितकाशिनः ।
चकर्षुश्चपुनस्तत्रसप्राणानपिराक्षसान् ॥ 37 ॥
सवीरशोभामभजन्महाकपिःसमेत्यरक्षांसिनिहत्यमारुतिः ।
महासुरंभीमममित्रनाशनःयथैवविष्णुर्बलिनंचमूमुखे ॥ 38 ॥
अपूजयंदेवगणास्तदाकपिंस्वयंचरामोऽतिबलश्चलक्ष्मणः ।
तथैवसुग्रीवमुखाःप्लवंगमाविभीषणश्चैवमहाबलस्तथा ॥ 39 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकांडे षट्पंचाशस्सर्गः ॥
