श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुंदरकांडम् ।
अथ विंशस्सर्गः ।
स तां परिवृतां दीनां निरानंदां तपस्विनीम् ।
साकारैर्मधुरैर्वाक्यैर्न्यदर्शयत रावणः ॥ 1 ॥
मां दृष्ट्वा नागनासोरु गूहमाना स्तनोदरम् ।
अदर्शनमिवात्मानं भयान्नेतुं त्वमिच्छसि ॥ 2 ॥
कामये त्वां विशालाक्षि बहुमन्यस्व मां प्रिये ।
सर्वांगगुणसंपन्ने सर्वलोकमनोहरे ॥ 3 ॥
नेह केचिन्मनुष्या वा राक्षसाः कामरूपिणः ।
व्यपसर्पतु ते सीते भयं मत्तः समुत्थितम् ॥ 4 ॥
स्वधर्मो रक्षसां भीरु सर्वथैव न संशयः ।
गमनं वा परस्त्रीणां हरणं संप्रमथ्य वा ॥ 5 ॥
एवं चैतदकामां तु न त्वां स्प्रक्ष्यामि मैथिलि ।
कामं कामः शरीरे मे यथाकामं प्रवर्तताम् ॥ 6 ॥
देवि नेह भयं कार्यं मयि विश्वसि हि प्रिये ।
प्रणयस्व च तत्त्वेन मैवं भूः शोकलालसा ॥ 7 ॥
एकवेणी धराशय्या ध्यानं मलिनमंबरम् ।
अस्थानेऽप्युपवासश्च नैतान्यौपयिकानि ते ॥ 8 ॥
विचित्राणि च माल्यानि चंदनान्यगरूणि च ।
विविधानि च वासांसि दिव्यान्याभरणानि च ॥ 9 ॥
महार्हाणि च पानानि शयनान्यासनानि च ।
गीतं नृत्तं च वाद्यं च लभ मां प्राप्य मैथिलि ॥ 10 ॥
स्त्रीरत्नमसि मैवं भूः कुरु गात्रेषु भूषणम् ।
मां प्राप्य हि कथं नु स्वास्त्वमनर्हा सुविग्रहे ॥ 11 ॥
इदं ते चारु संजातं यौवनं व्यतिवर्तते ।
यदतीतं पुनर्नैति स्रोतः शीघ्रमपामिव ॥ 12 ॥
त्वां कृत्वोपरतो मन्ये रूपकर्ता स विश्वसृक् ।
न हि रूपोपमा त्वन्या तवास्ति शुभदर्शने ॥ 13 ॥
त्वां समासाद्य वैदेहि रूपयौवनशालिनीम् ।
कः पुमानतिवर्तेत साक्षादपि पितामहः ॥ 14 ॥
यद्यत्पश्यामि ते गात्रं शीतांशुसदृशानने ।
तस्मिंस्तस्मिन् पृथुश्रोणि चक्षुर्मम निबध्यते ॥ 15 ॥
भव मैथिलि भार्या मे मोहमेनं विसर्जय ।
बह्वीनामुत्तमस्त्रीणामाहृतानामितस्ततः ॥ 16 ॥
सर्वासामेव भद्रं ते ममाग्रमहिषी भव ।
लोकेभ्यो यानि रत्नानि संप्रमथ्याहृतानि वै ॥ 17 ॥
तानि मे भीरु सर्वाणि राज्यं चैतदहं च ते ।
विजित्य पृथिवीं सर्वां नानानगरमालिनीम् ॥ 18 ॥
जनकाय प्रदास्यामि तव हेतोर्विलासिनि ।
नेह पश्यामि लोकेऽन्यं यो मे प्रतिबलो भवेत् ।
पश्य मे सुमहद्वीर्यमप्रतिद्वंद्वमाहवे ॥ 19 ॥
असकृत्संयुगे भग्ना मया विमृदितध्वजाः ॥ 20 ॥
अशक्ताः प्रत्यनीकेषु स्थातुं मम सुरासुराः ।
इच्छ मां क्रियतामद्य प्रतिकर्म तवोत्तमम् ॥ 21 ॥
सप्रभाण्यवसज्यंतां तवांगे भूषणानि च ।
साधु पश्यामि ते रूपं संयुक्तं प्रतिकर्मणा ॥ 22 ॥
प्रतिकर्माभिसंयुक्ता दाक्षिण्येन वरानने ।
भुंक्ष्व भोगान्यथाकामं पिब भीरु रमस्व च ॥ 23 ॥
यथेष्टं च प्रयच्छ त्वं पृथिवीं वा धनानि च ।
ललस्व मयि विस्रब्धा धृष्टमाज्ञापयस्व च ॥ 24 ॥
मत्प्रसादाल्ललंत्याश्च ललंतां बांधवास्तव ।
ऋद्धिं ममानुपश्य त्वं श्रियं भद्रे यशश्च मे ॥ 25 ॥
किं करिष्यसि रामेण सुभगे चीरवाससा ।
निक्षिप्तविजयो रामो गतश्रीर्वनगोचरः ॥ 26 ॥
व्रती स्थंडिलशायी च शंके जीवति वा न वा ।
न हि वैदेहि रामस्त्वां द्रष्टुं वा प्युपलप्स्यते ।
पुरोबलाकैरसितैर्मेघैर्ज्योत्स्नामिवावृताम् ॥ 27 ॥
न चापि मम हस्तात्त्वां प्राप्तुमर्हति राघवः ॥ 28 ॥
हिरण्यकशिपुः कीर्तिमिंद्रहस्तगतामिव ।
चारुस्मिते चारुदति चारुनेत्रे विलासिनि ॥ 29 ॥
मनो हरसि मे भीरु सुपर्णः पन्नगं यथा ।
क्लिष्टकौशेयवसनां तन्वीमप्यनलंकृताम् ॥ 30 ॥
त्वां दृष्ट्वा स्वेषु दारेषु रतिं नोपलभाम्यहम् ।
अंतःपुरनिवासिन्यः स्त्रियः सर्वगुणान्विताः ॥ 31 ॥
यावंत्यो मम सर्वासामैश्वर्यं कुरु जानकि ।
मम ह्यसितकेशांते त्रैलोक्यप्रवराः स्त्रियः ॥ 32 ॥
तास्त्वां परिचरिष्यंति श्रियमप्सरसो यथा ।
यानि वैश्रवणे सुभ्रु रत्नानि च धनानि च ॥ 33 ॥
तानि लोकांश्च सुश्रोणि मां च भुंक्ष्व यथासुखम् ।
न रामस्तपसा देवि न बलेन न विक्रमैः ॥ 34 ॥
न धनेन मया तुल्यस्तेजसा यशसापि वा ।
पिब विहर रमस्व भुंक्ष्व भोगान् धननिचयं प्रदिशामि मेदिनीं च ।
मयि लल ललने यथासुखं त्वं त्वयि च समेत्य ललंतु बांधवास्ते ॥ 35 ॥
कुसुमिततरुजालसंततानि भ्रमरयुतानि समुद्रतीरजानि ।
कनकविमलहारभूषितांगी विहर मया सह भीरु काननानि ॥ 36 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुंदरकांडे विंशस्सर्गः ॥
