श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकांडम् ।
अथ षट्त्रिंशस्सर्गः ।
उक्तवाक्ये मुनौ तस्मिन्नुभौ राघवलक्ष्मणौ ।
प्रतिनंद्य कथां वीरावूचतुर्मुनिपुंगवम् ॥ 1 ॥
धर्मयुक्तमिदं ब्रह्मन् कथितं परमं त्वया ।
दुहितुश्शैलराजस्य ज्येष्ठाया वक्तुमर्हसि ॥ 2 ॥
विस्तरं विस्तरज्ञोऽसि दिव्यमानुषसंभवम् ।
त्रीन् पथो हेतुना केन प्लावयेल्लोकपावनी ॥ 3 ॥
कथं गंगा त्रिपथगा विश्रुता सरिदुत्तमा ।
त्रिषु लोकेषु धर्मज्ञ कर्मभिः कैस्समन्विता ॥ 4 ॥
तथा ब्रुवति काकुत्स्थे विश्वामित्रस्तपोधनः ।
निखिलेन कथां सर्वामृषिमध्ये न्यवेदयत् ॥ 5 ॥
पुरा राम कृतोद्वाहो नीलकंठो महातपाः ।
दृष्ट्वा च स्पृहया देवीं मैथुनायोपचक्रमे ॥ 6 ॥
शितिकंठस्य देवस्य दिव्यं वर्षशतं गतम् ।
न चापि तनयो राम तस्यामासीत् परंतप ॥ 7 ॥
ततो देवास्समुद्विग्नाः पितामहपुरोगमाः ।
यदिहोत्पद्यते भूतं कस्तत्प्रतिसहिष्यते ॥ 8 ॥
अभिगम्य सुरास्सर्वे प्रणिपत्येदमब्रुवन् ।
देव देव महादेव लोकस्यास्य हिते रत ॥ 9 ॥
सुराणां प्रणिपातेन प्रसादं कर्तुमर्हसि ।
न लोका धारयिष्यंति तव तेजस्सुरोत्तम ॥ 10 ॥
ब्राह्मेण तपसा युक्तो देव्या सह तपश्चर ।
त्रैलोक्यहितकामार्थं तेजस्तेजसि धारय ॥ 11 ॥
देवतानां वचश्श्रुत्वा सर्वलोकमहेश्वरः ।
बाढमित्यब्रवीत्सर्वान्पुनश्चैवमुवाच ह ॥ 12 ॥
धारयिष्याम्यहं तेजस्तेजस्येव सहोमया ।
त्रिदशाः पृथिवी चैव निर्वाणमधिगच्छतु ॥ 13 ॥
यदिदं क्षुभितं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् ।
धारयिष्यति कस्तन्मे ब्रुवंतु सुरसत्तमाः ॥ 14 ॥
एवमुक्तास्सुरास्सर्वे प्रत्यूचुर्वृषभध्वजम् ।
यत्तेजः क्षुभितं ह्येतत्तद्धरा धारयिष्यति ॥ 15 ॥
एवमुक्तस्सुरपतिः प्रमुमोच महीतले ।
तेजसा पृथिवी येन व्याप्ता सगिरिकानना ॥ 16 ॥
ततो देवाः पुनरिदमूचुश्चाथ हुताशनम् ।
प्रविश त्वं महातेजो रौद्रं वायुसमन्वितः ॥ 17 ॥
तदग्निना पुनर्व्याप्तं संजातश्श्वेतपर्वतः ।
दिव्यं शरवणं चैव पावकादित्यसन्निभम् ॥ 18 ॥
यत्र जातो महातेजाः कार्तिकेयोऽग्निसंभवः ।
अथोमां च शिवं चैव देवास्सर्षिगणास्तदा ।
पूजयामासुरत्यर्थं सुप्रीतमनसस्ततः ॥ 19 ॥
अथ शैलसुता राम त्रिदशानिदमब्रवीत् ।
समन्युरशपत्सर्वान् क्रोधसंरक्तलोचना ॥ 20 ॥
यस्मान्निवारिता चैव संगतिः पुत्रकाम्यया ।
अपत्यं स्वेषु दारेषु तस्मान्नोत्पादयिष्यथ ॥ 21 ॥
अद्यप्रभृति युष्माकमप्रजास्संतु पत्नयः ॥ 22 ॥
एवमुक्त्वासुरान् सर्वान् शशाप पृथिवीमपि ।
अवने नैकरूपा त्वं बहुभार्या भविष्यसि ॥ 23 ॥
न च पुत्रकृतां प्रीतिं मत्क्रोधकलुषीकृता ।
प्राप्स्यसि त्वं सुदुर्मेधे मम पुत्रमनिच्छती ॥ 24 ॥
तान् सर्वान् व्रीडितान् दृष्ट्वा सुरान्सुरपतिस्तदा ।
गमनायोपचक्राम दिशं वरुणपालिताम् ॥ 25 ॥
स गत्वा तप आतिष्ठत्पार्श्वे तस्योत्तरे गिरौ ।
हिमवत्प्रभवे शृंगे सह देव्या महेश्वरः ॥ 26 ॥
एष ते विस्तरो राम शैलपुत्र्या निवेदितः ।
गंगायाः प्रभवं चैव शृणु मे सहलक्ष्मणः ॥ 27 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकांडे षट्त्रिंशस्सर्गः ॥
