ଶ୍ରୀମଦ୍ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ରାମାୟଣେ ସୁଂଦରକାଂଡମ୍ ।
ଅଥ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ।
ସ ତାଂ ପରିଵୃତାଂ ଦୀନାଂ ନିରାନଂଦାଂ ତପସ୍ଵିନୀମ୍ ।
ସାକାରୈର୍ମଧୁରୈର୍ଵାକ୍ୟୈର୍ନ୍ୟଦର୍ଶୟତ ରାଵଣଃ ॥ 1 ॥
ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାଗନାସୋରୁ ଗୂହମାନା ସ୍ତନୋଦରମ୍ ।
ଅଦର୍ଶନମିଵାତ୍ମାନଂ ଭୟାନ୍ନେତୁଂ ତ୍ଵମିଚ୍ଛସି ॥ 2 ॥
କାମୟେ ତ୍ଵାଂ ଵିଶାଲାକ୍ଷି ବହୁମନ୍ୟସ୍ଵ ମାଂ ପ୍ରିୟେ ।
ସର୍ଵାଂଗଗୁଣସଂପନ୍ନେ ସର୍ଵଲୋକମନୋହରେ ॥ 3 ॥
ନେହ କେଚିନ୍ମନୁଷ୍ୟା ଵା ରାକ୍ଷସାଃ କାମରୂପିଣଃ ।
ଵ୍ୟପସର୍ପତୁ ତେ ସୀତେ ଭୟଂ ମତ୍ତଃ ସମୁତ୍ଥିତମ୍ ॥ 4 ॥
ସ୍ଵଧର୍ମୋ ରକ୍ଷସାଂ ଭୀରୁ ସର୍ଵଥୈଵ ନ ସଂଶୟଃ ।
ଗମନଂ ଵା ପରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ହରଣଂ ସଂପ୍ରମଥ୍ୟ ଵା ॥ 5 ॥
ଏଵଂ ଚୈତଦକାମାଂ ତୁ ନ ତ୍ଵାଂ ସ୍ପ୍ରକ୍ଷ୍ୟାମି ମୈଥିଲି ।
କାମଂ କାମଃ ଶରୀରେ ମେ ୟଥାକାମଂ ପ୍ରଵର୍ତତାମ୍ ॥ 6 ॥
ଦେଵି ନେହ ଭୟଂ କାର୍ୟଂ ମୟି ଵିଶ୍ଵସି ହି ପ୍ରିୟେ ।
ପ୍ରଣୟସ୍ଵ ଚ ତତ୍ତ୍ଵେନ ମୈଵଂ ଭୂଃ ଶୋକଲାଲସା ॥ 7 ॥
ଏକଵେଣୀ ଧରାଶୟ୍ୟା ଧ୍ୟାନଂ ମଲିନମଂବରମ୍ ।
ଅସ୍ଥାନେଽପ୍ୟୁପଵାସଶ୍ଚ ନୈତାନ୍ୟୌପୟିକାନି ତେ ॥ 8 ॥
ଵିଚିତ୍ରାଣି ଚ ମାଲ୍ୟାନି ଚଂଦନାନ୍ୟଗରୂଣି ଚ ।
ଵିଵିଧାନି ଚ ଵାସାଂସି ଦିଵ୍ୟାନ୍ୟାଭରଣାନି ଚ ॥ 9 ॥
ମହାର୍ହାଣି ଚ ପାନାନି ଶୟନାନ୍ୟାସନାନି ଚ ।
ଗୀତଂ ନୃତ୍ତଂ ଚ ଵାଦ୍ୟଂ ଚ ଲଭ ମାଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ମୈଥିଲି ॥ 10 ॥
ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନମସି ମୈଵଂ ଭୂଃ କୁରୁ ଗାତ୍ରେଷୁ ଭୂଷଣମ୍ ।
ମାଂ ପ୍ରାପ୍ୟ ହି କଥଂ ନୁ ସ୍ଵାସ୍ତ୍ଵମନର୍ହା ସୁଵିଗ୍ରହେ ॥ 11 ॥
ଇଦଂ ତେ ଚାରୁ ସଂଜାତଂ ୟୌଵନଂ ଵ୍ୟତିଵର୍ତତେ ।
ୟଦତୀତଂ ପୁନର୍ନୈତି ସ୍ରୋତଃ ଶୀଘ୍ରମପାମିଵ ॥ 12 ॥
ତ୍ଵାଂ କୃତ୍ଵୋପରତୋ ମନ୍ୟେ ରୂପକର୍ତା ସ ଵିଶ୍ଵସୃକ୍ ।
ନ ହି ରୂପୋପମା ତ୍ଵନ୍ୟା ତଵାସ୍ତି ଶୁଭଦର୍ଶନେ ॥ 13 ॥
ତ୍ଵାଂ ସମାସାଦ୍ୟ ଵୈଦେହି ରୂପୟୌଵନଶାଲିନୀମ୍ ।
କଃ ପୁମାନତିଵର୍ତେତ ସାକ୍ଷାଦପି ପିତାମହଃ ॥ 14 ॥
ୟଦ୍ୟତ୍ପଶ୍ୟାମି ତେ ଗାତ୍ରଂ ଶୀତାଂଶୁସଦୃଶାନନେ ।
ତସ୍ମିଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ ପୃଥୁଶ୍ରୋଣି ଚକ୍ଷୁର୍ମମ ନିବଧ୍ୟତେ ॥ 15 ॥
ଭଵ ମୈଥିଲି ଭାର୍ୟା ମେ ମୋହମେନଂ ଵିସର୍ଜୟ ।
ବହ୍ଵୀନାମୁତ୍ତମସ୍ତ୍ରୀଣାମାହୃତାନାମିତସ୍ତତଃ ॥ 16 ॥
ସର୍ଵାସାମେଵ ଭଦ୍ରଂ ତେ ମମାଗ୍ରମହିଷୀ ଭଵ ।
ଲୋକେଭ୍ୟୋ ୟାନି ରତ୍ନାନି ସଂପ୍ରମଥ୍ୟାହୃତାନି ଵୈ ॥ 17 ॥
ତାନି ମେ ଭୀରୁ ସର୍ଵାଣି ରାଜ୍ୟଂ ଚୈତଦହଂ ଚ ତେ ।
ଵିଜିତ୍ୟ ପୃଥିଵୀଂ ସର୍ଵାଂ ନାନାନଗରମାଲିନୀମ୍ ॥ 18 ॥
ଜନକାୟ ପ୍ରଦାସ୍ୟାମି ତଵ ହେତୋର୍ଵିଲାସିନି ।
ନେହ ପଶ୍ୟାମି ଲୋକେଽନ୍ୟଂ ୟୋ ମେ ପ୍ରତିବଲୋ ଭଵେତ୍ ।
ପଶ୍ୟ ମେ ସୁମହଦ୍ଵୀର୍ୟମପ୍ରତିଦ୍ଵଂଦ୍ଵମାହଵେ ॥ 19 ॥
ଅସକୃତ୍ସଂୟୁଗେ ଭଗ୍ନା ମୟା ଵିମୃଦିତଧ୍ଵଜାଃ ॥ 20 ॥
ଅଶକ୍ତାଃ ପ୍ରତ୍ୟନୀକେଷୁ ସ୍ଥାତୁଂ ମମ ସୁରାସୁରାଃ ।
ଇଚ୍ଛ ମାଂ କ୍ରିୟତାମଦ୍ୟ ପ୍ରତିକର୍ମ ତଵୋତ୍ତମମ୍ ॥ 21 ॥
ସପ୍ରଭାଣ୍ୟଵସଜ୍ୟଂତାଂ ତଵାଂଗେ ଭୂଷଣାନି ଚ ।
ସାଧୁ ପଶ୍ୟାମି ତେ ରୂପଂ ସଂୟୁକ୍ତଂ ପ୍ରତିକର୍ମଣା ॥ 22 ॥
ପ୍ରତିକର୍ମାଭିସଂୟୁକ୍ତା ଦାକ୍ଷିଣ୍ୟେନ ଵରାନନେ ।
ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ୟଥାକାମଂ ପିବ ଭୀରୁ ରମସ୍ଵ ଚ ॥ 23 ॥
ୟଥେଷ୍ଟଂ ଚ ପ୍ରୟଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ପୃଥିଵୀଂ ଵା ଧନାନି ଚ ।
ଲଲସ୍ଵ ମୟି ଵିସ୍ରବ୍ଧା ଧୃଷ୍ଟମାଜ୍ଞାପୟସ୍ଵ ଚ ॥ 24 ॥
ମତ୍ପ୍ରସାଦାଲ୍ଲଲଂତ୍ୟାଶ୍ଚ ଲଲଂତାଂ ବାଂଧଵାସ୍ତଵ ।
ଋଦ୍ଧିଂ ମମାନୁପଶ୍ୟ ତ୍ଵଂ ଶ୍ରିୟଂ ଭଦ୍ରେ ୟଶଶ୍ଚ ମେ ॥ 25 ॥
କିଂ କରିଷ୍ୟସି ରାମେଣ ସୁଭଗେ ଚୀରଵାସସା ।
ନିକ୍ଷିପ୍ତଵିଜୟୋ ରାମୋ ଗତଶ୍ରୀର୍ଵନଗୋଚରଃ ॥ 26 ॥
ଵ୍ରତୀ ସ୍ଥଂଡିଲଶାୟୀ ଚ ଶଂକେ ଜୀଵତି ଵା ନ ଵା ।
ନ ହି ଵୈଦେହି ରାମସ୍ତ୍ଵାଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଵା ପ୍ୟୁପଲପ୍ସ୍ୟତେ ।
ପୁରୋବଲାକୈରସିତୈର୍ମେଘୈର୍ଜ୍ୟୋତ୍ସ୍ନାମିଵାଵୃତାମ୍ ॥ 27 ॥
ନ ଚାପି ମମ ହସ୍ତାତ୍ତ୍ଵାଂ ପ୍ରାପ୍ତୁମର୍ହତି ରାଘଵଃ ॥ 28 ॥
ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଃ କୀର୍ତିମିଂଦ୍ରହସ୍ତଗତାମିଵ ।
ଚାରୁସ୍ମିତେ ଚାରୁଦତି ଚାରୁନେତ୍ରେ ଵିଲାସିନି ॥ 29 ॥
ମନୋ ହରସି ମେ ଭୀରୁ ସୁପର୍ଣଃ ପନ୍ନଗଂ ୟଥା ।
କ୍ଲିଷ୍ଟକୌଶେୟଵସନାଂ ତନ୍ଵୀମପ୍ୟନଲଂକୃତାମ୍ ॥ 30 ॥
ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵେଷୁ ଦାରେଷୁ ରତିଂ ନୋପଲଭାମ୍ୟହମ୍ ।
ଅଂତଃପୁରନିଵାସିନ୍ୟଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ସର୍ଵଗୁଣାନ୍ଵିତାଃ ॥ 31 ॥
ୟାଵଂତ୍ୟୋ ମମ ସର୍ଵାସାମୈଶ୍ଵର୍ୟଂ କୁରୁ ଜାନକି ।
ମମ ହ୍ୟସିତକେଶାଂତେ ତ୍ରୈଲୋକ୍ୟପ୍ରଵରାଃ ସ୍ତ୍ରିୟଃ ॥ 32 ॥
ତାସ୍ତ୍ଵାଂ ପରିଚରିଷ୍ୟଂତି ଶ୍ରିୟମପ୍ସରସୋ ୟଥା ।
ୟାନି ଵୈଶ୍ରଵଣେ ସୁଭ୍ରୁ ରତ୍ନାନି ଚ ଧନାନି ଚ ॥ 33 ॥
ତାନି ଲୋକାଂଶ୍ଚ ସୁଶ୍ରୋଣି ମାଂ ଚ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ୟଥାସୁଖମ୍ ।
ନ ରାମସ୍ତପସା ଦେଵି ନ ବଲେନ ନ ଵିକ୍ରମୈଃ ॥ 34 ॥
ନ ଧନେନ ମୟା ତୁଲ୍ୟସ୍ତେଜସା ୟଶସାପି ଵା ।
ପିବ ଵିହର ରମସ୍ଵ ଭୁଂକ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ ଧନନିଚୟଂ ପ୍ରଦିଶାମି ମେଦିନୀଂ ଚ ।
ମୟି ଲଲ ଲଲନେ ୟଥାସୁଖଂ ତ୍ଵଂ ତ୍ଵୟି ଚ ସମେତ୍ୟ ଲଲଂତୁ ବାଂଧଵାସ୍ତେ ॥ 35 ॥
କୁସୁମିତତରୁଜାଲସଂତତାନି ଭ୍ରମରୟୁତାନି ସମୁଦ୍ରତୀରଜାନି ।
କନକଵିମଲହାରଭୂଷିତାଂଗୀ ଵିହର ମୟା ସହ ଭୀରୁ କାନନାନି ॥ 36 ॥
ଇତ୍ୟାର୍ଷେ ଶ୍ରୀମଦ୍ରାମାୟଣେ ଵାଲ୍ମୀକୀୟ ଆଦିକାଵ୍ୟେ ସୁଂଦରକାଂଡେ ଵିଂଶସ୍ସର୍ଗଃ ॥
