ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ಷೋಡಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಇತಿಪ್ರತಿಸಮಾದಿಷ್ಟೋಹನೂಮಾನ್ಮಾರುತಾತ್ಮಜಃ ।
ಪ್ರವಿವೇಶಪುರೀಂಲಂಕಾಂಪೂಜ್ಯಮಾನೋನಿಶಾಚರೈಃ ॥ 1 ॥
ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಚಪುರೀಂಲಂಕಾಂಪೂಜ್ಯಮಾನೋನಿಶಾಚಾರೈಃ ।
ತತಸ್ತೇನಾಭ್ಯುನುಜ್ಞಾತೋಹನುಮಾನ್ವೃಕ್ಷವಾಟಿಕಾಮ್ ॥ 2 ॥
ಪ್ರವಿಶಂತೀವ ಗಾತ್ರಾಣಿ ಸ್ವಾನ್ಯೇವ ಜನಕಾತ್ಮಜಾ ।
ವಾಕ್ಷಲ್ಯೈಸ್ತೈಃ ಸಶಲ್ಯೇವ ಭೃಶಮಶ್ರೂಣ್ಯವರ್ತಯತ್ ॥ 3 ॥
ವೃಕ್ಷಮೂಲೇನಿರಾನಂದಾಂರಾಕ್ಷಸೀಭಿಃಪರೀವೃತಾಮ್ ।
ನಿಭೃತಃಪ್ರಣತಃಪ್ರಹ್ವಸ್ಸೋಽಭಿಗಮ್ಯಾಭಿವಾದ್ಯ ಚ ॥ 4 ॥
ದೃಷ್ಟವಾಸಮಾಗತಂದೇವೀಹನೂಮಂತಂಮಹಾಬಲಮ್ ।
ತೂಷ್ಣೀಮಾಸ್ತತದಾದೃಷ್ಟವಾಸ್ಮೃತ್ವಾಸೃಷ್ಟಾಭವತ್ತದಾ ॥ 5 ॥
ಸೌಮ್ಯಂತಸ್ಯಾಮುಖಂದೃಷ್ಟವಾಹನುಮಾನ್ಪ್ಲವಗೋತ್ತಮಃ ।
ರಾಮಸ್ಯವಚನಂಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾತುಮುಪಚಕ್ರಮೇ ॥ 6 ॥
ವೈದೇಹೀ ಕುಶಲೀರಾಮಸ್ಸಹಸುಗ್ರೀವಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ವಭೀಷಣಸಹಾಯಶ್ಚಹರೀಣಾಂಸಹಿತೋಬಲೈಃ ॥ 7 ॥
ಕುಶಲಂಚಾಹಸಿದ್ಧಾರ್ಥೋಹತಶತ್ರುರಿಮತ್ರಜಿತ್ ।
ವಿಭೀಷಣಸಹಾಯೇನರಾಮೇಣಹರಿಭಿಸ್ಸಹ ॥ 8 ॥
ನಿಹತೋರಾವಣೋದೇವಿಲಕ್ಷ್ಮಣೇನ ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಪ್ರಿಯಮಾಖ್ಯಾಮಿತೇದೇವಿಭೂಯಶ್ಚತ್ವಾಂಸಭಾಜಯೇ ॥ 9 ॥
ತವಪ್ರಭಾವಾದ್ಧರ್ಮಜೇಮಹಾನ್ ರಾಮೇಣಸಂಯುಗೇ ।
ಲಬ್ಧೋಽಯಂವಿಜಯಸ್ಸೀತೇಸ್ವಸ್ಥಾಭವಗತಜ್ವರಾ ॥ 10 ॥
ರಾವಣಶ್ಚಹತಶ್ಶತ್ರುರ್ಲಂಕಚೈವವಶೀಕೃತಾ ।
ಮಯಾಹ್ಯಲಬಂದಿದ್ರೇಣಧೃತೇನತವನಿರ್ಜಯೇ ॥ 11 ॥
ಪ್ರತಿಜ್ಞೈಷಾವಿನಿಸ್ತೀರ್ಣಾಬದ್ಧ್ವಾಸೇತುಂಮಹೋದಧೌ ।
ಸಂಭ್ರಮಶ್ಚ ನ ಕರ್ತವ್ಯೋವರ್ತಂತ್ಯಾರಾವಣಾಲಯೇ ॥ 12 ॥
ವಿಭೀಷಣವಿಧೇಯಂಹಿಲಂಕೈಶ್ವರ್ಯಮಿದಂಕೃತಮ್ ।
ತದಾಶ್ವಸಿಹಿವಿಸ್ರಬ್ಧಂಸ್ವಗೃಹೇಪರಿವರ್ತಸೇ ॥ 13 ॥
ಅಯಂಚಾಭ್ಯೇತಿಸಮ್ಹೃಷ್ಟಸ್ತ್ವದ್ಧರ್ಶನಸಮುತ್ಸುಕಃ ।
ಏವಮುಕ್ತಾಸಮುತ್ಪತ್ಯಸೀತಾಶಶಿನಿಭಾನನಾ ॥ 14 ॥
ಪ್ರಹರ್ಷೇಣಾವರುದ್ಧಾಸಾವ್ಯಾಹರ್ತುಂ ನ ಶಶಾಕ ಹ ।
ತತೋಽಬ್ರವೀದ್ಧರಿವರಃಸೀತಾಮಪ್ರತಿಜಲ್ಪತೀಮ್ ॥ 15 ॥
ಕಿಂತ್ವಂಚಿಂತಯಸೇದೇವಿಕಿಂ ಚ ಮಾಂನಾಭಿಭಾಷಸೇ ।
ಏವಮುಕ್ತಾಹನುಮತಾಸೀತಾಧರ್ಮಪಥೇಸ್ಥಿತಾ ॥ 16 ॥
ಅಬ್ರವೀತ್ಪರಮಪ್ರೀತಾಬಾಷ್ಪಗದ್ಗದಯಾಗಿರಾ ।
ಪ್ರಿಯಮೇತದುಪಶ್ರುತ್ಯಭರ್ತುರ್ವಿಜಯಸಂಶ್ರಯಮ್ ॥ 17 ॥
ಪ್ರಹರ್ಷವಶಮಾಪನ್ನಾನಿರ್ವಾಕ್ಯಾಸ್ಮಿಕ್ಷಣಾಂತರಮ್ ।
ನ ಹಿಪಶ್ಯಾಮಿಸದೃಶಂಚಿಂತಯಂತೀಪ್ಲವಂಗಮಾ ॥ 18 ॥
ಮಪ್ರತಿಯಾಬ್ಯಾನಕಸ್ಯೇಹದಾತುಂಪ್ರತ್ಯಭಿನಂದನಮ್ ।
ನಹಿಪಶ್ಯಾಮಿತತಸೌಮ್ಯಪೃಥಿವ್ಯಾಮಪಿವಾನರ ॥ 19 ॥
ಸದೃಶಂಯತ್ಪ್ರಿಯಾಖ್ಯಾನೇತವದತ್ತ್ವಾಭವೇತ್ಸುಖಮ್ ।
ಹಿರಣ್ಯಂವಾಸುವರ್ಣಂವಾರತ್ನಾನಿವಿವಿಧಾನಿಚ ॥ 20 ॥
ರಾಜ್ಯಂವಾತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷುನೈತದರ್ಹತಿಭಾಷಿತಮ್ ।
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತುವೈದೇಹ್ಯಾಪ್ರತ್ಯುವಾಚಪ್ಲವಂಗಮಃ ॥ 21 ॥
ಪ್ರಗೃಹೀತಾಂಜಲಿರ್ಹರ್ಷಾಸತೀತಾಯಾಃಪ್ರಮುಖೇಸ್ಥಿತಃ ।
ಭರ್ತುಃಪ್ರಿಯಹಿತೇಯುಕ್ತೇಭರ್ತುರ್ವಿಜಯಕಾಂಕ್ಷಿಣಃ ॥ 22 ॥
ಸ್ನಿಗ್ಧಮೇವಂವಿಧಂವಾಕ್ಯಂತ್ವಮೇವಾರ್ಹಸ್ಯನಿಂದಿತೇ ।
ತವೈತದ್ವಚನಂಸೌಮ್ಯೇಸಾರವತ್ ಸ್ನಿಗ್ಧಮೇವ ಚ ॥ 23 ॥
ರತ್ನೌಘಾದ್ವಿವಿಧಾಚ್ಚಾಪಿದೇವರಾಜ್ಯಾದ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ ।
ಅರ್ಥತಶ್ಚಮಯಾಪ್ರಾಪ್ತಾದೇವರಜ್ಯಾದಯೋಗುಣಾಃ ॥ 24 ॥
ಹತಶತ್ರುಂವಿಜಯಿನಂರಾಮಂಪಶ್ಯಾಮಿಸುಸ್ಥಿತಮ್ ।
ತಸ್ಯತದ್ವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾಮೈಥಿಲೀಜನಕಾತ್ಮಜಾ ॥ 25 ॥
ತತಃಶುಭತರಂವಾಕ್ಯಮುವಾಚಪವನಾತ್ಮಜಮ್ ।
ಅತಿಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನಂಮಾಧುರ್ಯಗುಣಭೂಷಿತಮ್ ॥ 26 ॥
ಬುದ್ಧ್ಯಾಹ್ಯಷ್ಟಾಂಗಯಾಯುಕ್ತಂತ್ವಮೇವಾರ್ಹಸಿಭಾಷಿತುಮ್ ।
ಶ್ಲಾಘನೀಯೋಽನಿಲಸ್ಯತ್ವಂಸುತಃಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ ॥ 27 ॥
ಬಲಂಶೌರ್ಯಂಶ್ರುತಂಸತ್ತ್ವಂವಿಕ್ರಮೋದಾಕ್ಷ್ಯಮುತ್ತಮಮ್ ।
ತೇಜಃಕ್ಷಮಾಧೃತಿಸ್ಸ್ಥೈರ್ಯಂವಿನೀತತ್ವಂ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 28 ॥
ಏತೇಚಾನ್ಯೇ ಚ ಬಹವೋಗುಣಾಸ್ತ್ವಯ್ಯೇವಶೋಭನಾಃ ।
ಅಥೋವಾಚಪುನಸ್ಸೀತಾಮಸಂಭ್ರಾಂತೋವಿನೀತವತ್ ॥ 29 ॥
ಪ್ರಗೃಹೀತಾಂಚಲಿರ್ಹರ್ಷಾತ್ಸೀತಾಯಾಃಪ್ರಮುಖೇಸ್ಥಿತಃ ।
ಇಮಾಸ್ತುಖಲುರಾಕ್ಷಸ್ಯೋಯದಿತ್ವಮನುಮನ್ಯಸೇ ॥ 30 ॥
ಹಂತುಮಿಚ್ಛಾಮಿತಾಸ್ಸರ್ವಾಯಾಭಿಸ್ತ್ವಂತರ್ಜಿತಾಪುರಾ ।
ಕ್ಲಿಶ್ಯಂತೀಂ ಪತಿದೇವಾಂತ್ವಾಮಶೋಕವನಿಕಾಂಗತಾಮ್ ॥ 31 ॥
ಘೋರರೂಪಸಮಾಚಾರಾಃಕ್ರೂರಾಃಕ್ರೂರತರೇಕ್ಷಣಾಃ ।
ಇಹಶ್ರುತಾಮಯಾದೇವಿ ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋವಿಕೃತಾನನಾಃ ॥ 32 ॥
ಅಸಕೃತ್ಪರುಷೈರ್ವಾಕ್ಯೈರ್ವದ್ನತ್ಯೋರಾವಣಾಜ್ಞಯಾ ।
ವಿಕೃತಾವಿಕೃತಾಕಾರಾಃಕ್ರೂರಾಃಕ್ರೂರಕಚೇಕ್ಷಣಾಃ ॥ 33 ॥
ಇಚ್ಛಾಮಿವಿವಿಧೈರಾಘತೈರ್ಹಂತುಮೇತಾಸ್ಸುದಾರುಣಾಃ ।
ರಾಕ್ಷಸ್ಯೋದಾರುಣಕಥಾವರಮೇತತ್ಪ್ರಯಚ್ಛಮೇ ॥ 34 ॥
ಮುಷ್ಟಿಭಿಃಪರ್ಷಿಣಘಾತೈಶ್ಚವಿಶಾಲೈಶ್ಚೈವಬಾಹುಭಿಃ ।
ಜಂಘಾಜಾನುಪ್ರಹಾರೈಶ್ಚದಂತಾನಾಂಚೈವಪೀಡನೈಃ ॥ 35 ॥
ಭಕ್ಷಣೈಃಕರ್ಣನಾಸಾನಾಂಕೇಶಾನಾಂಲುಂಚನೈಸ್ತಥಾ ।
ಭೃಶಂಶುಷ್ಕಮುಖೈಶ್ಚೈವದಾರಣೈರ್ಲಂಘನೈರ್ಹತೈಃ ॥ 36 ॥
ವಿಭಿನ್ನಶಂಕುಗ್ರೀವಾಂಶಪಾರ್ಶ್ವಕೈಶ್ಚಕಲೇವರೈಃ ।
ನಿಪಾತ್ಯಹಂತುಮಿಚ್ಛಾಮಿತವವಿಪ್ರಿಯಕಾರಿಣೀಃ ॥ 37 ॥
ಏವಂಪ್ರಹಾರೈರ್ಬಹುಭಿಃಸಂಪ್ಪ್ರಹಾರ್ಯಯಶಸ್ವಿನಿ ।
ಘಾತಯೇತೀವ್ರರೂಪಾಭಿರ್ಯಾಭಿಸ್ತ್ವಂತರ್ಜಿತಾಪುರಾ ॥ 38 ॥
ಇತ್ಯುಕ್ತಾಸಾಹನುಮತಾಕೃಪಣಾದೀನವತ್ಸಲಾ ।
ಹನೂಮಂತಮುವಾಚೇದಂಚಿಂತಯಿತ್ವಾವಿಮೃಶ್ಯ ಚ ॥ 39 ॥
ರಾಜಸಂಶ್ರಯವಶ್ಯಾನಾಂಕುರ್ವತೀನಾಂಪರಾಜ್ಞಯಾ ।
ವಿಧೇಯಾನಾಂ ಚ ದಾಸೀನಾಂಕಃಕುಪ್ಯದ್ವಾನರೋತ್ತಮ ॥ 40 ॥
ಭಾಗ್ಯವೈಷಮ್ಯದೋಷೇಣಪುರಸ್ತಾದ್ಧುಷ್ಕೃತೇನ ಚ ।
ಮಯೈತತ್ಪ್ರಾಪ್ಯಸರ್ವಂಸ್ವಕೃತಂಹ್ಯುಪಭುಜ್ಯತೇ ॥ 41 ॥
ಮೈವಂವದಮಹಾಬಾಹೋ ದೈವೇಹ್ಯೇಷಾಪರಾಗತಿಃ ।
ಪ್ರಾಪ್ತವ್ಯಂತುದಶಾಯೋಗಾನ್ಮಯೈತದಿತಿನಿಶ್ಚಿತಮ್ ॥ 42 ॥
ದಾಸೀನಾಂರಾವಣಸ್ಯಾಹಂಮರ್ಷಯಾಮೀಹದುರ್ಬಲಾ ।
ಆಜ್ಞಪ್ತಾರಾಕ್ಷಸೇನೇಹರಾಕ್ಷಸ್ಯಸ್ತರ್ಜಯಂತಿಮಾಮ್ ॥ 43 ॥
ಹತೇತಸ್ಮಿನ್ನಕುರ್ವಂತಿತರ್ಜನಂಮಾರುತಾತ್ಮಜ ।
ಅಯಂವ್ಯಾಘ್ರಸಮೀಪೇತುಪುರಾಣೋಧರ್ಮಸಂಹಿತಃ ॥ 44 ॥
ಋಕ್ಷೇಣಗೀತಃಶ್ಲೋಕೋಽಸ್ತಿತಂನಿಬೋಧಪ್ಲವಂಗಮ ।
ನ ಪರಃ ಪಾಪಮಾದತ್ತೇಪರೇಷಾಂಪಾಪಕರ್ಮಣಾಮ್ ॥ 45 ॥
ಸಮಯೋರಕ್ಷಿತವ್ಯಸ್ತುಸಪ್ತಶ್ಚಾರಿತ್ರಭೂಷಣಾಃ ।
ಪಾಪಾನಾಂವಾಶುಭಾನಾಂವಾವಧಾರ್ಹಾಣಾಂಪ್ಲವಂಗಮ ॥ 46 ॥
ಕಾರ್ಯಂಕರುಣ್ಯಮಾರ್ಯೇಣ ನ ಕಶ್ಚಿನ್ನಾಪರಾಧ್ಯತಿ ।
ಲೋಕಹಿಂಸಾವಿಹಾರಾಣಾಂರಕ್ಷಸಾಂಕಾಮರೂಪಿಣಾಮ್ ॥ 47 ॥
ಕುರ್ವತಾಮಪಿಪಾಪಾನಿನೈವಕಾರ್ಯಮಶೋಭನಮ್ ।
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತುಹನುಮಾನ್ ಸೀತಯಾವಾಕ್ಯಕೋವಿದಃ ॥ 48 ॥
ಪ್ರತ್ಯುವಾಚತತಸ್ಸೀತಾಂರಾಮಪತ್ನೀಯಶಶ್ವಿನೀಮ್ ।
ಯುಕ್ತಾರಾಮಸ್ಯಭವತೀಧರ್ಮಪತ್ನೀಯಶಶ್ವಿನೀ ॥ 49 ॥
ಪ್ರತಿಸಂದಿಶಮಾಂದೇವಿ ಗಮಿಷ್ಯೇಯತ್ರರಾಘವಃ ।
ಏವಮುಕ್ತಾಹನುಮತಾವೈದೇಹಿಜನಕಾತ್ಮಜಾ ॥ 50 ॥
ಸಾಬ್ರವೀದ್ಧ್ರಷ್ಟುಮಿಚ್ಛಾಮಿಭರ್ತಾರಂವಾನರೋತ್ತಮ ।
ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾಹನುಮಾನ್ಪವನಾತ್ಮಜಃ ॥ 51 ॥
ಹರ್ಷಯನ್ಮೈಥಿಲೀಂವಾಕ್ಯಮುವಾಚೇದಂಮಹಾಮತಿಃ ।
ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಾನನಂರಾಮಂದ್ರಕ್ಷ್ಯಸ್ಯಾರ್ಯೇಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 52 ॥
ಸ್ಥಿರಮಿತ್ರಂಹತಾಮಿತ್ರಂಶಚೀವತ್ರಿದಶೇಶ್ವರಮ್ ।
ತಾಮೇವಮುಕ್ತ್ವಾರಾಜಂತೀಂಸೀತಾಂಸಾಕ್ಷಾದಿವಶ್ರಿಯಮ್ ॥ 53 ॥
ಆಜಗಾಮಮಹಾವೇಗೋಹನೂಮಾನ್ಯತ್ರರಾಘವಃ ।
ಸಪದಿಹರಿವರಸ್ತತೋಹನೂಮಾನ್ ಪ್ರತಿವಚನಂಜನಕೇಶ್ವರಾತ್ಮಜಾಯಾಃ ।
ಕಥಿತಮಕಥಯದ್ಯಥಾಕ್ರಮೇಣತ್ರಿದಶವರಪ್ರತಿಮಾಯರಾಘವಾಯ ॥ 54 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ಷೋಡಶಾಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
