ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ಪಂಚದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತೇ ತು ತಾಂ ರಜನೀಮುಷ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇದಪಾರಗಾಃ ।
ಉಪತಸ್ಥುರುಪಸ್ಥಾನಂ ಸಹ ರಾಜಪುರೋಹಿತಾಃ ॥ 1 ॥
ಅಮಾತ್ಯಾ ಬಲಮುಖ್ಯಾಶ್ಚ ಮುಖ್ಯಾ ಯೇ ನಿಗಮಸ್ಯ ಚ ।
ರಾಘವಸ್ಯಾಭಿಷೇಕಾರ್ಥೇ ಪ್ರಿಯಮಾಣಾಸ್ತು ಸಂಗತಾಃ ॥ 2 ॥
ಉದಿತೇ ವಿಮಲೇ ಸೂರ್ಯೇ ಪುಷ್ಯೇ ಚಾಭ್ಯಾಗತೇಽಹನಿ ।
ಲಗ್ನೇ ಕರ್ಕಟಕೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಜನ್ಮ ರಾಮಸ್ಯ ಚ ಸ್ಥಿತೇ ॥ 3 ॥
ಅಭಿಷೇಕಾಯ ರಾಮಸ್ಯ ದ್ವಿಜೇಂದ್ರೈರುಪಕಲ್ಪಿತಮ್ ।
ಕಾಂಚನಾ ಜಲಕುಂಭಾಶ್ಚ ಭದ್ರಪೀಠಂ ಸ್ವಲಂಕೃತಮ್ ।
2.15,4 ।
ರಥಃ ಚ ಸಮ್ಯಗಾಸ್ತೀರ್ಣೋ ಭಾಸ್ವತಾ ವ್ಯಾಘ್ರಚರ್ಮಣಾ ।
ಗಂಗಾಯಮುನಯೋಃಪುಣ್ಯಾತ್ಸಂಗಮಾದಾಹೃತಂ ಜಲಮ್ ॥ 4 ॥
ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯಾ ಸ್ಸರಿತಃ ಪುಣ್ಯಾ ಹ್ರದಾಃ ಕೂಪಾ ಸ್ಸರಾಂಸಿ ಚ ।
ಪ್ರಾಗ್ವಾಹಾಶ್ಚೋರ್ಧ್ವವಾಹಾಶ್ಚ ತಿರ್ಯಗ್ವಾಹಾ ಸ್ಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 5 ॥
ತಾಭ್ಯಶ್ಚೈವಾಹೃತಂ ತೋಯಂ ಸಮುದ್ರೇಭ್ಯಶ್ಚ ಸರ್ವಶಃ ।
ಸಲಾಜಾಃ ಕ್ಷೀರಿಭಿಶ್ಛನ್ನಾ ಘಟಾಃ ಕಾಂಚನರಾಜತಾಃ ॥ 6 ॥
ಪದ್ಮೋತ್ಪಲಯುತಾ ಭಾಂತಿ ಪೂರ್ಣಾಃ ಪರಮವಾರಿಣಾ ।
ಕ್ಷೌದ್ರಂ ದಧಿ ಘೃತಂ ಲಾಜಾ ದರ್ಭಾ ಸ್ಸುಮನಸಃ ಪಯಃ ॥ 7 ॥
ವೇಶ್ಯಾಶ್ಚೈವ ಶುಭಾಚಾರಾ ಸ್ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾಃ ।
ಚಂದ್ರಾಂಶುವಿಕಚಪ್ರಖ್ಯಂ ಕಾಂಚನಂ ರತ್ನಭೂಷಿತಮ್ ॥ 8 ॥
ಸಜ್ಜಂ ತಿಷ್ಠತಿ ರಾಮಸ್ಯ ವಾಲವ್ಯಜನಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಚಂದ್ರಮಂಡಲಸಂಕಾಶಮಾತಪತ್ರಂ ಚ ಪಾಂಡುರಮ್ ॥ 9 ॥
ಸಜ್ಜಂ ದ್ಯುತಿಕರಂ ಶ್ರೀಮದಭಿಷೇಕಪುರಸ್ಕೃತಮ್ ।
ಪಾಂಡುರಶ್ಚ ವೃಷಸ್ಸಜ್ಜಃ ಪಾಂಡುರೋಽಶ್ವಶ್ಚ ಸುಸ್ಥಿತಃ ॥ 10 ॥
ಪ್ರಸೃತಶ್ಚ ಗಜಃಶ್ರೀಮಾನೌಪವಾಹ್ಯಃ ಪ್ರತೀಕ್ಷತೇ ।
ಅಷ್ಟೌ ಚ ಕನ್ಯಾ ಮಾಂಗಲ್ಯಾ ಸ್ಸರ್ವಾಭರಣಭೂಷಿತಾಃ ॥ 11 ॥
ವಾದಿತ್ರಾಣಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿ ವಂದಿನಶ್ಚ ತಥಾಽಪರೇ ।
ಇಕ್ಷ್ವಾಕೂಣಾಂ ಯಥಾ ರಾಜ್ಯೇ ಸಂಭ್ರಿಯೇತಾಭಿಷೇಚನಮ್ ॥ 12 ॥
ತಥಾಜಾತೀಯಮಾದಾಯ ರಾಜಪುತ್ರಾಭಿಷೇಚನಮ್ ।
ತೇ ರಾಜವಚನಾತ್ತತ್ರ ಸಮವೇತಾಮಹೀಪತಿಮ್ ॥ 13 ॥
ಅಪಶ್ಯಂತೋಽಬ್ರುವನ್ ಕೋ ನು ರಾಜ್ಞೋ ನಃ ಪ್ರತಿವೇದಯೇತ್ ।
ನ ಪಶ್ಯಾಮಶ್ಚ ರಾಜಾನಮುದಿತಶ್ಚ ದಿವಾಕರಃ ॥ 14 ॥
ಯೌವರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕಶ್ಚ ಸಜ್ಜೋ ರಾಮಸ್ಯ ಧೀಮತಃ ।
ಇತಿ ತೇಷು ಬ್ರುವಾಣೇಷು ಸಾರ್ವಭೌಮಾನ್ ಮಹೀಪತೀನ್ ॥ 15 ॥
ಅಬ್ರವೀತ್ತಾನಿದಂ ಸರ್ವಾನ್ಸುಮಂತ್ರೋ ರಾಜಸತ್ಕೃತಃ ।
ರಾಮಂ ರಾಜ್ಞೋ ನಿಯೋಗೇನ ತ್ವರಯಾ ಪ್ರಸ್ಥಿತೋಽಸ್ಮ್ಯಹಮ್ ॥ 16 ॥
ಪೂಜ್ಯಾ ರಾಜ್ಞೋ ಭವಂತಸ್ತು ರಾಮಸ್ಯ ಚ ವಿಶೇಷತಃ ।
ಅಯಂ ಪೃಚ್ಛಾಮಿ ವಚನಾತ್ಸುಖಮಾಯುಷ್ಮತಾಮಹಮ್ ॥ 17 ॥
ರಾಜ್ಞಃ ಸಂಪ್ರತಿ ಬುದ್ಧಸ್ಯ ಯಚ್ಚಾಗಮನಕಾರಣಮ್ ।
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾಽಂತಃ ಪುರದ್ವಾರಮಾಜಗಾಮ ಪುರಾಣವಿತ್ ॥ 18 ॥
ಸದಾಽಸಕ್ತಂ ಚ ತದ್ವೇಶ್ಮ ಸುಮಂತ್ರಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಹ ।
ತುಷ್ಟಾವಾಸ್ಯ ತದಾ ವಂಶಂ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಸ ವಿಶಾಂಪತೇಃ ॥ 19 ॥
ಶಯನೀಯಂ ನರೇಂದ್ರಸ್ಯ ತದಾಽಽಸಾದ್ಯ ವ್ಯತಿಷ್ಠತ ।
ಸೋಽತ್ಯಾಸಾದ್ಯ ತು ತದ್ವೇಶ್ಮ ತಿರಸ್ಕರಣಿಮಂತರಾ ॥ 20 ॥
ಆಶೀರ್ಭಿರ್ಗುಣಯುಕ್ತಾಭಿ ರಭಿತುಷ್ಟಾವ ರಾಘವಮ್ ।
ಸೋಮಸೂರ್ಯೌ ಚ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಶಿವವೈಶ್ರವಣಾವಪಿ ॥ 21 ॥
ವರುಣಶ್ಚಾಗ್ನಿರಿಂದ್ರಶ್ಚ ವಿಜಯಂ ಪ್ರದಿಶಂತು ತೇ ।
ಗತಾ ಭಗವತೀ ರಾತ್ರಿರಹಃ ಶಿವಮುಪಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 22 ॥
ಬುದ್ಧ್ಯಸ್ವ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ ಕುರು ಕಾರ್ಯಮನಂತರಮ್ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಬಲಮುಖ್ಯಾಶ್ಚ ನೈಗಮಾಶ್ಚಾಗತಾ ನೃಪ ॥ 23 ॥
ದರ್ಶನಂ ತೇಽಭಿಕಾಂಕ್ಷಂತೇ ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯಸ್ವ ರಾಘವ ।
ಸ್ತುವಂತಂ ತಂ ತದಾ ಸೂತಂ ಸುಮಂತ್ರಂ ಮಂತ್ರಕೋವಿದಮ್ ॥ 24 ॥
ಪ್ರತಿಬುಧ್ಯ ತತೋ ರಾಜಾ ಇದಂ ವಚನಮಬ್ರವೀತ್ ।
ರಾಮಮಾನಯ ಸೂತೇತಿ ಯದಸ್ಯಭಿಹಿತೋಽನಯಾ ॥ 25 ॥
ಕಿಮಿದಂ ಕಾರಣಂ ಯೇನ ಮಮಾಜ್ಞಾ ಪ್ರತಿಹನ್ಯತೇ ।
ನ ಚೈವ ಸಂಪ್ರಸುಪ್ತೋಽಹಮಾನಯೇಹಾಶು ರಾಘವಮ್ ॥ 26 ॥
ಇತಿ ರಾಜಾ ದಶರಥ ಸ್ಸೂತಂ ತತ್ರಾನ್ವಶಾತ್ಪುನಃ ।
ಸ ರಾಜವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶಿರಸಾ ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯ ತಮ್ ॥ 27 ॥
ನಿರ್ಜಗಾಮ ನೃಪಾವಾಸಾನ್ಮನ್ಯಮಾನಃ ಪ್ರಿಯಂ ಮಹತ್ ।
ಪ್ರಸನ್ನೋ ರಾಜಮಾರ್ಗಂ ಚ ಪತಾಕಾಧ್ವಜಶೋಭಿತಮ್ ॥ 28 ॥
ಹೃಷ್ಟಃ ಪ್ರಮುದಿತ ಸ್ಸೂತೋ ಜಗಾಮಾಶು ವಿಲೋಕಯನ್ ।
ಸ ಸೂತಸ್ತತ್ರ ಶುಶ್ರಾವ ರಾಮಾಧಿಕರಣಾಃ ಕಥಾಃ ॥ 29 ॥
ಅಭಿಷೇಚನಸಂಯುಕ್ತಾಸ್ಸರ್ವಲೋಕಸ್ಯ ಹೃಷ್ಟವತ್ ।
ತತೋ ದದರ್ಶ ರುಚಿರಂ ಕೈಲಾಸಶಿಖರಪ್ರಭಮ್ ॥ 30 ॥
ರಾಮವೇಶ್ಮ ಸುಮಂತ್ರಸ್ತು ಶಕ್ರವೇಶ್ಮಸಮಪ್ರಭಮ್ ।
ಮಹಾಕವಾಟವಿಹಿತಂ ವಿತರ್ದಿಶತಶೋಭಿತಮ್ ॥ 31 ॥
ಕಾಂಚನಪ್ರತಿಮೈಕಾಗ್ರಂ ಮಣಿವಿದ್ರುಮತೋರಣಮ್ ।
ಶಾರದಾಭ್ರಘನಪ್ರಖ್ಯಂ ದೀಪ್ತಂ ಮೇರುಗುಹೋಪಮಮ್ ॥ 32 ॥
ಮಣಿಭಿರ್ವರಮಾಲ್ಯಾನಾಂ ಸಮುಹದ್ಭಿರಲಂಕೃತಮ್ ।
ಮುಕ್ತಾಮಣಿಭಿರಾಕೀರ್ಣಂ ಚಂದನಾಗರೂಧೂಪಿತಮ್ ॥ 33 ॥
ಗಂಧಾನ್ಮನೋಜ್ಞಾನ್ ವಿಸೃಜದ್ದಾರ್ದುರಂ ಶಿಖರಂ ಯಥಾ ।
ಸಾರಸೈಶ್ಚ ಮಯೂರೈಶ್ಚ ವಿನದದ್ಭಿರ್ವಿರಾಜಿತಮ್ ॥ 34 ॥
ಸುಕೃತೇಹಾಮೃಗಾಕೀರ್ಣಂ ಸುಕೀರ್ಣಂ ಭಕ್ತಿಭಿಸ್ತಥಾ ।
ಮನಶ್ಚಕ್ಷುಶ್ಚ ಭೂತಾನಾಮಾದದತ್ತಿಗ್ಮತೇಜಸಾ ॥ 35 ॥
ಚಂದ್ರಭಾಸ್ಕರಸಂಕಾಶಂ ಕುಬೇರಭವನೋಪಮಮ್ ।
ಮಹೇಂದ್ರಧಾಮಪ್ರತಿಮಂ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಸಮಾಕುಲಮ್ ॥ 36 ॥
ಮೇರುಶೃಂಗಸಮಂ ಸೂತೋ ರಾಮವೇಶ್ಮ ದದರ್ಶ ಹ ।
ಉಪಸ್ಥಿತೈಃಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಜನೈರಂಜಲಿಕಾರಿಭಿಃ ॥ 37 ॥
ಉಪಾದಾಯ ಸಮಾಕ್ರಾಂತೈಸ್ತಥಾ ಜಾನಪದೈರ್ಜನೈಃ ।
ರಾಮಾಭಿಷೇಕಸುಮುಖೈರುನ್ಮುಖೈಸ್ಸಮಲಂಕೃತಮ್ ॥ 38 ॥
ಮಹಾಮೇಘಸಮಪ್ರಖ್ಯಮುದಗ್ರಂ ಸುವಿಭೂಷಿತಮ್ ।
ನಾನಾರತ್ನಸಮಾಕೀರ್ಣಂ ಕುಬ್ಜಕೈರಾತಕಾವೃತಮ್ ॥ 39 ॥
ಸ ವಾಜಿಯುಕ್ತೇನ ರಥೇನ ಸಾರಥಿಃ ನರಾಕುಲಂ ರಾಜಕುಲಂ ವಿರಾಜಯನ್ ।
ವರೂಥಿನಾ ರಾಮಗೃಹಾಭಿಪಾತಿನಾ ಪುರಸ್ಯ ಸರ್ವಸ್ಯ ಮನಾಂಸಿ ಹರ್ಷಯನ್ ॥ 40 ॥
ತತಸ್ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಮಹಾಧನಂ ಮಹತ್ ಪ್ರಹೃಷ್ಟರೋಮಾ ಸ ಬಭೂಬ ಸಾರಥಿಃ ।
ಮೃರ್ಗೈರ್ಮಯೂರೈಶ್ಚ ಸಮಾಕುಲೋಲ್ಬಣಂ ಗೃಹಂ ವರಾರ್ಹಸ್ಯ ಶಚೀಪತೇರಿವ ॥ 41 ॥
ಸ ತತ್ರ ಕೈಲಾಸನಿಭಾಸ್ಸ್ವಲಂಕೃತಾಃ ಪ್ರವಿಶ್ಯ ಕಕ್ಷ್ಯಾಸ್ತ್ರಿದಶಾಲಯೋಪಮಾಃ ।
ಪ್ರಿಯಾನ್ವರಾನ್ ರಾಮಮತೇ ಸ್ಥಿತಾನ್ ಬಹೂನ್ ವ್ಯಪೋಹ್ಯ ಶುದ್ಧಾಂತಮುಪಸ್ಥಿತೋ ರಥೀ ॥ 42 ॥
ಸ ತತ್ರ ಶುಶ್ರಾವ ಚ ಹರ್ಷಯುಕ್ತಾಃ ರಾಮಾಭಿಷೇಕಾರ್ಥಕೃತಾ ಜನಾನಾಮ್ ।
ನರೇಂದ್ರಸೂನೋರಭಿಮಂಗಲಾರ್ಥಾಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಗಿರಃ ಪ್ರಹೃಷ್ಟಃ ॥ 43 ॥
ಮಹೇಂದ್ರಸದ್ಮಪ್ರತಿಮಂ ತು ವೇಶ್ಮ ರಾಮಸ್ಯ ರಮ್ಯಂ ಮೃಗಪಕ್ಷಿ ಜುಷ್ಟಮ್ ।
ದದರ್ಶ ಮೇರೋರಿವ ಶ್ರುಂಗಮುಚ್ಚಂ ವಿಭ್ರಾಜಮಾನಂ ಪ್ರಭಯಾ ಸುಮಂತ್ರಃ ॥ 44 ॥
ಉಪಸ್ಥಿತೈರಂಜಲಿಕಾರಕೈಶ್ಚ ಸೋಪಾಯನೈರ್ಜಾನಪದೈರ್ಜನೈಶ್ಚ ।
ಕೋಟ್ಯಾ ಪರಾರ್ಧೈಶ್ಚ ವಿಮುಕ್ತಯಾನೈಃ ಸಮಾಕುಲಂ ದ್ವಾರಪಥಂ ದದರ್ಶ ॥ 45 ॥
ತತೋ ಮಹಾಮೇಘಮಹೀಧರಾಭಂ ಪ್ರಭಿನ್ನಮತ್ಯಂಕುಶಮತ್ಯಸಹ್ಯಮ್ ।
ರಾಮೌಪವಾಹ್ಯಂ ರುಚಿರಂ ದದರ್ಶ ಶತ್ರುಂಜಯಂ ನಾಗಮುದಗ್ರಕಾಯಮ್ ॥ 46 ॥
ಸ್ವಲಂಕೃತಾನ್ ಸಾಶ್ವರಥಾನ್ ಸಕುಂಜರಾ ನಮಾತ್ಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶ್ಚ ದದರ್ಶ ವಲ್ಲಭಾನ್ ।
ವ್ಯಪೋಹ್ಯ ಸೂತಸ್ಸಹಿತಾನ್ ಸಮಂತತಃ ಸಮೃದ್ಧಮಂತಃಪುರಮಾವಿವೇಶ ಹ ॥ 47 ॥
ತದಂದ್ರಿಕೂಟಾಚಲಮೇಘಸನ್ನಿಭಂ ಮಹಾವಿಮಾನೋಪಮವೇಶ್ಮಸಂಯುತಮ್ ।
ಅವಾರ್ಯಮಾಣಃ ಪ್ರವಿವೇಶ ಸಾರಥಿಃ ಪ್ರಭೂತರತ್ನಂ ಮಕರೋ ಯಥಾರ್ಣವಮ್ ॥ 48 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡೇ ಪಂಚದಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
