ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಂತುಶೋಕಪರಿದ್ಯೂನಂರಾಮಂದಶರಥಾತ್ಮಜಮ್ ।
ಉವಾಚವಚನಂಶ್ರೀಮಾನ್ ಸುಗ್ರೀವಶ್ಶೋಕನಾಶನಮ್ ॥ 1 ॥
ಕಿಂ ತ್ವಯಾ ತಪ್ಯತೇ ವೀರ ಯಥಾನ್ಯಃ ಪ್ರಾಕೃತಸ್ತಥಾ ।
ಮೈವಂ ಭೂಸ್ತ್ಯಜ ಸತಾಪಂ ಕೃತಘ್ನ ಇವ ಸೌಹೃದಮ್ ॥ 2 ॥
ಸಂತಾಪಸ್ಯಚತೇಸ್ಥಾನಂನಹಿಪಶ್ಯಾಮಿರಾಘವ ।
ಪ್ರವೃತ್ತಾವುಪಲಬ್ಧಾಯಾಂಜ್ಞಾತೇಚನಿಲಯೇರಿಪೋಃ ॥ 3 ॥
ಮತಿಮಾನ್ಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃಪಂಡಿತಶ್ಚಾಸಿರಾಘವ ।
ತ್ಯಜೇಮಾಂಪಾಪಿಕಾಂಬುದ್ಧಿಂಕೃತಾತ್ಮೇವಾರ್ಥದೂಷಣೀಮ್ ॥ 4 ॥
ಸಮುದ್ರಂಲಂಘಯಿತ್ವಾತುಮಹಾನಕ್ರಸಮಾಕುಲಮ್ ।
ಲಂಕಾಮಾರೋಹಯಿಷ್ಯಾಮೋಹನಿಷ್ಯಾಮಶ್ಚತೇರಿಪುಮ್ ॥ 5 ॥
ನಿರುತ್ಸಾಹಸ್ಯದೀನಸ್ಯಶೋಕಪರ್ಯಾಕುಲಾತ್ಮನಃ ।
ಸರ್ವಾರ್ಥಾವ್ಯವಸೀದಂತಿವ್ಯಸನಂಚಾಧಿಗಚ್ಛತಿ ॥ 6 ॥
ಇಮೇಶೂರಾಸ್ಸಮರ್ಥಾಶ್ಚಸರ್ವನೋಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ತ್ವತ್ಪ್ರಿಯಾರ್ಥಂಕೃತೋತ್ಸಾಹಾಃಪ್ರವೇಷ್ಟುಮಪಿಪಾವಕಮ್ ।
ಏಷಾಂಹರ್ಷೇಣಜಾನಾಮಿತರ್ಕಶ್ಚಾಸ್ಮಿನ್ ದೃಢೋಮಮ ॥ 7 ॥
ವಿಕ್ರಮೇಣಸಮಾನೇಷ್ಯೇಸೀತಾಂಹತ್ವಾಯಥಾರಿಪುಮ್ ।
ರಾವಣಂಪಾಪಕರ್ಮಾಣಂತಥಾತ್ವಂಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 8 ॥
ಸೇತುರತ್ರಯಥಾಬಧ್ಯೇದ್ಯಥಾಪಶ್ಯೇಮತಾಂಪುರೀಮ್ ।
ತಸ್ಯರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯತಥಾತ್ವಂಕುರುರಾಘವ ॥ 9 ॥
ದೃಷ್ಟವಾತಾಂತುಪುರೀಂಲಂಕಾಂತ್ರಿಕೂಟಶಿಖರೇಸ್ಥಿತಾಮ್ ।
ಹತಂಚರಾವಣಂಯುದ್ಧೇದರ್ಶನಾವಧಾರಯ ॥ 10 ॥
ಅಬಧ್ವಾಸಾಗರೇಸೇತುಂಘೋರೇಚತುವರುಣಾಲಯೇ ।
ಲಂಕಾಂನಮರ್ದಿತುಂಶಕ್ಯಾಸೇಂದ್ರೈರಪಿಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 11 ॥
ಸೇತುರ್ಬದ್ಧಸ್ಸಮುದ್ರೇಚಯಾವಲ್ಲಂಕಾಸ್ಸಮೀಪತಃ ॥ 12 ॥
ಸರ್ವಂತೀರ್ಣಂಚಮೇಸೈನ್ಯಂಜಿತಮಿತ್ಯುಪಧಾರಯ ।
ಇಮೇಹಿಸಮರೇವೀರಾಹರಯಃಕಾಮರೂಪಿಣ ॥ 13 ॥
ತದಲಂವಿಕ್ಲಬಾಂಬುದ್ಧಿಂ ರಾಜನ ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನೀಮ್ ।
ಪುರುಷಸ್ಯಹಿಲೋಕೇಽಸ್ಮಿನ್ ಶೋಕಶ್ಶೌರ್ಯಾಪಕರ್ಷಣಃ ॥ 14 ॥
ಯತ್ತುಕಾರ್ಯಂಮನುಷ್ಯೇಣಶೌಂಡೀರ್ಯಮವಲಂಬತಾ ।
ಅಸ್ಮಿನ್ ಕಾಲೇಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸತ್ತ್ವಮಾತಿಷ್ಠತೇಜಸಾ ॥ 15 ॥
ಶೂರಾಣಾಂಹಿಮನುಷ್ಯಾಣಾಂತ್ವದ್ವಿಧಾನಾಂಮಹಾತ್ಮನಾಮ್ ।
ವಿನಷ್ಟೇವಾಪ್ರಣಷ್ಟೇವಾಶೋಕಸ್ಸರ್ವಾರ್ಥನಾಶನಃ ॥ 16 ॥
ತತ್ತ್ವಂಬುದ್ಧಿಮತಾಂಶ್ರೇಷ್ಠಸ್ಸರ್ವಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಕೋವಿದಃ ।
ಮದ್ವಿಧೈಸ್ಸಚಿವೈಸ್ಸಾರ್ಥಮರಿಂಜೇತುಮಿಹಾರ್ಹಸಿ ॥ 17 ॥
ನಹಿಪಶ್ಯಾಮ್ಯಹಂಕಂಚಿತ್ ತ್ರಿಷುಲೋಕೇಷುರಾಘವ ।
ಗೃಹೀತಧನುಷೇಯಸ್ತೇತಿಷ್ಠೇದಭಿಮುಖೋರಣೇ ॥ 18 ॥
ವಾನರೇಷುಸಮಾಸಕ್ತಂನತೇಕಾರ್ಯಂವಿಪತ್ಸ್ಯತೇ ।
ಅಚಿರಾದ್ದ್ರಕ್ಷ್ಯಸೇಸೀತಾಂತೀರ್ತ್ವಾಸಾಗರಮಕ್ಷ್ಯಮ್ ॥ 19 ॥
ತದಲಂಶೋಕಮಾಲಂಬ್ಯಕ್ರೋಧಮಾಲಂಬಭೂಪತೇ ।
ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಾಃಕ್ಷತ್ರಿಯಾಮಂದಾಸ್ಸರ್ವೇಚಂಡಸ್ಯಬಿಭ್ಯತಿ ॥ 20 ॥
ಲಂಘನಾರ್ಥಂಚಘೋರಸ್ಯಸಮುದ್ರಸ್ಯನದೀಂಪತೇಃ ।
ಸಹಾಸ್ಮಾಭಿರಿಹೋಪೇತಸ್ಸೂಕ್ಷ್ಮಬುದ್ಧಿರ್ವಿಚಾರಯ ॥ 21 ॥
ಲಂಘಿತೇತಸ್ಯತೈಸ್ಸೈನ್ಯಂಜಿತಮಿತ್ಯುಪಧಾರಯ ।
ಸರ್ವಂತೀರ್ಣಂಚಮೇಸೈನ್ಯಂಜಿತಮಿತ್ಯವಧಾರ್ಯತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಇಮೇಹಿಹರಯಶ್ಶೂರಾಸ್ಸಮರೇಕಾಮರೂಪಿಣಃ ।
ತಾನರೀನ್ವಿಧಮಿಷ್ಯಂತಿಶಿಲಾಪಾದಪವೃಷ್ಟಿಭಿಃ ॥ 23 ॥
ಕಥಂಚಿತ್ಸಂತರಿಷ್ಯಾಮಸ್ತೇವಯಂವರುಣಾಲಯಮ್ ।
ಹತಮಿತ್ಯೇವತಂಮನ್ಯೇಯುದ್ಧೇಶತ್ರುನಿಬರ್ಹಣ ॥ 24 ॥
ಕಿಮುಕ್ತ್ವಾಬಹುಧಾಚಾಪಿಸರ್ವಥಾವಿಜಯೀಭವಾನ್ ।
ನಿಮಿತ್ತಾನಿಚಪಶ್ಯಾಮಿಮನೋಮೇಸಂಪ್ರಹೃಷ್ಯತಿ ॥ 25 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ದ್ವಿತೀಯಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
