ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಸ್ಯರಾಕ್ಷಸರಾಜಸ್ಯನಿಶಮ್ಯಪರಿದೇವಿತಮ್ ।
ಕುಂಭಕರ್ಣೋಬಭಾಷೇದಂವಚನಂಪ್ರಜಹಾಸ ಚ ॥ 1 ॥
ದೃಷ್ಟೋ ದೋಷೋ ಹಿ ಯೋಽಸ್ಮಾಭಿಃ ಪುರಾ ಮಂತ್ರವಿನಿರ್ಣಯೇ ।
ಹಿತೇಷ್ವನಭಿಯುಕ್ತೇನ ಸೋಽಯಮಾಸಾದಿತಸ್ತ್ವಯಾ ॥ 2 ॥
ಶೀಘ್ರಂಖಲ್ವಭ್ಯುಪೇತಂತ್ವಾಂಫಲಂಪಾಪಸ್ಯಕರ್ಮಣಃ ।
ನಿರಯೇಷ್ವೇವಪತನಂಯಥಾದುಷ್ಕೃತಕರ್ಮಣಃ ॥ 3 ॥
ಪ್ರಥಮಂವೈಮಹಾರಾಜಕೃತ್ಯಮೇತದಚಿಂತಿತಮ್ ।
ಕೇವಲಂವೀರ್ಯದರ್ಪೇಣನಾನುಬಂಧೋವಿಚಿಂತಿತಃ ॥ 4 ॥
ಯಃಪಶ್ಚಾತೂರ್ವಕಾರ್ಯಾಣಿಕುರ್ಯಾದೈಶ್ವರ್ಯಮಾಸ್ಥಿತಃ ।
ಪೂರ್ವಂಚೋತ್ತರಕಾರ್ಯಾಣಿ ನ ಸ ವೇದನಯಾನಯಾ ॥ 5 ॥
ದೇಶಕಾಲವಿಹೀನಾನಿಕರ್ಮಾಣಿವಿಪರೀತವತ್ ।
ಕ್ರಿಯಮಾಣಾನಿದುಷ್ಯಂತಿಹವೀಂಷ್ಯಪ್ರಯತೇಷ್ವಿವ ॥ 6 ॥
ತ್ರಯಾಣಾಂಪಂಚಧಾಯೋಗಂಕರ್ಮಣಾಂಯಃಪ್ರಪಶ್ಯತಿ ।
ಸಚಿವೈಸ್ಸಮಯಂಕೃತ್ವಾ ಸ ಸಭ್ಯೇವರ್ತತೇಪಥಿ ॥ 7 ॥
ಯಥಾಗಮಂ ಚ ಯೋರಾಜಾಸಮಯಂವಿಚಿಕೀರ್ಷತಿ ।
ಬುಧ್ಯತೇಸಚಿವಾನ್ಬಧ್ಯಾಸುಹೃದಶ್ಚಾನುಪಶ್ಯತಿ ॥ 8 ॥
ಧರ್ಮಮರ್ಥಂ ಚ ಕಾಮಂ ಚ ಸರ್ವಾನ್ವಾರಕ್ಷಸಾಂಪತೇ ।
ಭಜತೇಪುರುಷಃಕಾಲೇತ್ರೀಣಿದ್ವಂದ್ವಾನಿವಾಪುನಃ ॥ 9 ॥
ತ್ರಿಷುಚೈತೇಷುಯಚ್ಛ್ರೇಷ್ಠಂಶ್ರುತ್ವಾತನ್ನಾವಬುಧ್ಯತೇ ।
ರಾಜಾವಾರಾಜಮಾತ್ರೋವಾವ್ಯರ್ಥಂತಸ್ಯಬಹುಶ್ರುತಮ್ ॥ 10 ॥
ಉಪಪ್ರದಾನಂಸಾಂತ್ವಂ ಚ ಭೇದಂಕಾಲೇ ಚ ವಿಕ್ರಮಮ್ ।
ಯೋಗಂ ಚ ರಕ್ಷಸಾಂಶ್ರೇಷ್ಠತಾವುಭೌ ಚ ನಯಾನಯೌ ॥ 11 ॥
ಕಾಲೇಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಾನ್ಯಸ್ಸಮ್ಮಂತ್ಱ್ಯಸಚಿವೈಃಸಹ ।
ನಿಷೇವೇತಾತ್ಮವಾನ್ಲೋಕೇ ನ ಸ ವ್ಯಸನಮಾಪ್ನುಯಾತ್ ॥ 12 ॥
ಹಿತಾನುಬಂಧಮಾಲೋಚ್ಯಕಾರ್ಯಾತ್ಕಾರ್ಯಮಿಹಾತ್ಮನಃ ।
ರಾಜಾಸಹಾರ್ಥತತ್ತ್ವಜ್ಞೈಸ್ಸಚಿವೈರ್ಬುಸ್ಸಹಿಜೀವತಿ ॥ 13 ॥
ಅನಭಿಜ್ಞಾಯಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥಾನ್ ಪುರುಷಾಃಪಶುಬುದ್ಧಯಃ ।
ಪ್ರಾಗಲ್ಭ್ಯಾದ್ವಕ್ತುಮಿಚ್ಛಂತಿಮಂತ್ರೇಷ್ವಭ್ಯಂತರೀಕೃತಾಃ ॥ 14 ॥
ಅಶಾಸ್ತ್ರವಿದುಷಾಂತೇಷಾಂ ನ ಕಾರ್ಯಮಭಿಹಿತಂವಚಃ ।
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಾನಭಿಜ್ಞಾನಾಂವಿಪುಲಾಂಶ್ರಿಯಮಿಚ್ಛತಾಮ್ ॥ 15 ॥
ಅಹಿತಂ ಚ ಹಿತಾಕಾರಂಧಾರ್ಷ್ಟ್ಯಾಜ್ಜಲ್ಪಂತಿಯೇನರಾಃ ।
ಅವೇಕ್ಷ್ಯಮಂತ್ರಬಾಹ್ಯಾಸ್ತೇಕರ್ತವ್ಯಾಃಕೃತ್ಯದೂಷಣಾಃ ॥ 16 ॥
ವಿನಾಶಯಂತೋಭರ್ತಾರಂಸಹಿತಾಶ್ಶತ್ರುಭಿರ್ಬುಧೈಃ ।
ವಿಪರೀತಾನಿಕೃತ್ಯಾನಿಕಾರಯಂತೀಹಮಂತ್ರಿಣಃ ॥ 17 ॥
ತಾನ್ಭರ್ತಾಮಿತ್ರಸಂಕಾಶಾನಮಿತ್ರಾನ್ಮಂತ್ರನಿರ್ಣಯೇ ।
ವ್ಯವಹಾರೇಣಜಾನೀಯಾತ್ಸಚಿವಾನುಪಸಮ್ಹಿತಾನ್ ॥ 18 ॥
ಚಪಲಸ್ಯೇಹಕೃತ್ಯಾನಿಸಹಸಾನುಪ್ರಧಾವತಃ ।
ಛಿದ್ರಮನ್ಯೇಪ್ರಪದ್ಯಂತೇಕ್ರೌಂಚಸ್ಯ ಖ ಮಿವದ್ವಿಜಾಃ ॥ 19 ॥
ಯೋಹಿಶತ್ರುಮವಜ್ಞಾಯನಾತ್ಮಾನಮಭಿರಕ್ಷತಿ ।
ಅವಾಪ್ನೋತಿಹಿಸೋಽನರ್ಥಾನ್ ಸ್ಥಾನಾಚ್ಚವ್ಯವರೋಪ್ಯತೇ ॥ 20 ॥
ಯದುಕ್ತಮಿಹತೇಪೂರ್ವಂಕ್ರಿಯತಾಮನುಜೇನ ಚ ।
ತದೇವನೋಹಿತಂವಾಕ್ಯಂಯದಿಚ್ಛಸಿ ಚ ತತ್ಕುರು ॥ 21 ॥
ತತ್ತುಶ್ರುತ್ವಾದಶಗ್ರೀವಃಕುಂಭಕರ್ಣಸ್ಯಭಾಷಿತಮ್ ।
ಭ್ರುಕುಟಿಂಚೈವಸಂಚಕ್ರೇಕ್ರುದ್ಧಶ್ಚೈನಮಭಾಷತ ॥ 22 ॥
ಮಾನ್ಯೋಗುರುವಾರಿಚಾರ್ಯಃಕಿಮಾಂತ್ವಮನುಶಾಸಸಿ ।
ಕಿಮೇವಂವಾಕ್ಛ್ರಮಂಕೃತ್ವಾಕಾಲೇಯುಕ್ತಂವಿಧೀಯತಾಮ್ ॥ 23 ॥
ವಿಭ್ರಮಾಚ್ಚಿತ್ತಮೋಹಾದ್ವಾಬಲವೀರ್ಯಾಶ್ರಯೇಣವಾ ।
ನಾಭಿಪನ್ನಮಿದಾನೀಂಯದ್ವ್ಯರ್ಥಾತಸ್ಯಪುನಃಕಥಾಃ ॥ 24 ॥
ಅಸ್ಮಿನ್ಕಾಲೇತುಯದ್ಯುಕ್ತಂತದಿದಾನೀಂವಿಧೀಯತಾಮ್ ।
ಗತಂತುನಾನುಶೋಚಂತಿಗತಂತುಗತಮೇವಹಿ ॥ 25 ॥
ಮಮಾಪನಯಜಂದೋಷಂವಿಕ್ರಮೇಣಸಮೀಕುರು ।
ಯದಿಖಲ್ವಸ್ತಿಮೇಸ್ನೇಹೋವಿಕ್ರಮಂವಾಽವಗಚ್ಛಸಿ ॥ 26 ॥
ಯದಿವಕಾರ್ಯಂಮೇತತ್ತೇಹೃದಿಕಾರ್ಯತಮಂಮತಮ್ ।
ಸ ಸುಹೃದ್ಯೋವಿಪನ್ನಾರ್ಥಂದೀನಮಭ್ಯವಪದ್ಯತೇ ॥ 27 ॥
ಸ ಬಂಧುರ್ಯೋಽಪನೀತೇಷುಸಾಹಾಯ್ಯಾಯೋಪಕಲ್ಪತೇ ।
ತಮಥೈವಂಬ್ರುವಾಣಂತುವಚನಂಧೀರದಾರುಣಮ್ ॥ 28 ॥
ರುಷ್ಟೋಽಯಮಿತಿವಿಜ್ಞಾಯಶನೈಶ್ಶ್ಲಕ್ಷಣಮುವಾಚ ಹ ।
ಅತೀವಹಿಸಮಾಲಕ್ಷ್ಯಭ್ರಾತರಂಕ್ಷುಭಿತೇಂದ್ರಿಯಮ್ ॥ 29 ॥
ಕುಂಭಕರ್ಣಶ್ಶನೈರ್ವಾಕ್ಯಂಬಭಾಷೇಪರಿಸಾಂತ್ವಯನ್ ।
ಶೃಣುರಾಜನ್ನವಹಿತೋಮಮವಾಕ್ಯಮರಿಂದಮ ॥ 30 ॥
ಅಲಂರಾಕ್ಷಸರಾಜೇಂದ್ರ ಸಂತಾಪಮುಪಪದ್ಯತೇ ।
ರೋಷಂ ಚ ಸಂಪರಿತ್ಯಜ್ಯಸ್ವಸ್ಥೋಭವಿತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 31 ॥
ನೈತನ್ಮನಸಿಕರ್ತವ್ಯಂಮಯಿಜೀವತಿಪಾರ್ಥಿವ ।
ತಮಹಂನಾಶಯಿಷ್ಯಾಮಿಯತ್ಕೃತೇಪರಿತಪ್ಯತೇ ॥ 32 ॥
ಅವಶ್ಯಂತುಹಿತಂವಾಚ್ಯಂಸರ್ವಾವಸ್ಥಾಂತವಮಯಾ ।
ಬಂಧುಭಾವಾದಭಿಹಿತಂಭ್ರಾತೃಸ್ನೇಹಾಚ್ಛಪಾರ್ಥಿವ ॥ 33 ॥
ಸದೃಶಂಯತ್ತುಕಾಲೇಽಸ್ಮಿನ್ ಕರ್ತುಂಸ್ನಿಗ್ಧೇನಬಂಧುನಾ ।
ಶತ್ರೂಣಾಂಕದನಂಪಶ್ಯಕ್ರಿಯಮಾಣಂಮಯಾರಣೇ ॥ 34 ॥
ಅದ್ಯಪಶ್ಯಮಹಾಬಾಹೋ ಮಯಾಸಮರಮೂರ್ಧನಿ ।
ಹತೇರಾಮೇಸಹಭ್ರಾತ್ರಾದ್ರವಂತೀಂಹರಿವಾಹಿನೀಮ್ ॥ 35 ॥
ಅದ್ಯರಾಮಸ್ಯತದ್ದೃಷ್ಟವಾಮಯಾನೀತಂರಣಾಚ್ಛಿರಃ ।
ಸುಖೀಭವಮಹಾಬಾಹೋ ಸೀತಾಭವತುದುಃಖಿತಾ ॥ 36 ॥
ಅದ್ಯರಾಮಸ್ಯಪಶ್ಯಂತುನಿಧನಂಸುಮಹತ್ಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಲಂಕಾಯಾಂರಾಕ್ಷಸಾಃಸರ್ವೇಯೇತೇನಿಹತಬಾಂಧವಾಃ ॥ 37 ॥
ಅದ್ಯಶೋಕಪರೀತಾನಾಂಸ್ವಬಂಧುವಧಕಾರಣಾತ್ ।
ಶತ್ರೋರ್ಯುಧಿವಿನಾಶೇನಕರೋಮ್ಯಸ್ರಪ್ರಮಾರ್ಜನಮ್ ॥ 38 ॥
ಅದ್ಯಪರ್ವತಸಂಕಾಶಂಸಸೂರ್ಯಮಿವತೋಯದಮ್ ।
ವಿಕೀರ್ಣಂಪಶ್ಯಸಮರೇಸುಗ್ರೀವಂಪ್ಲವಗೋತ್ತಮ ॥ 39 ॥
ಕಥಂ ಚ ರಾಕ್ಷಸೈರೇಭಿರ್ಮಯಾ ಚ ಪರಿರಕ್ಷಿತಃ ।
ಜಿಘಾಂಸುಭಿರ್ದಾಶರಥಿಂ ವಧ್ಯಸೇ ತ್ವಮಿಹಾನಘ ॥ 40 ॥
ಮಾಂನಿಹತ್ಯಕಿಲತ್ವಾಂಹಿನಿಹನಿಷ್ಯತಿರಾಘವಃ ।
ನಾಹಮಾತ್ಮನಿಸಂತಾಪಂಗಚ್ಛೇಯಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪ ॥ 41 ॥
ಕಾಮಂವತಿದಾನೀಮಪಿಮಾಂವ್ಯಾದಿಶತ್ವಂಪರಂತಪ ।
ನ ಪರಃಪ್ರೇಷಣೀಯಸ್ತೇಯುದ್ಧಾಯಾತುಲವಿಕ್ರಮ ॥ 42 ॥
ಅಹಮುತ್ಸಾದಯಿಷ್ಯಾಮಿಶತ್ರೂಂಸ್ತವಮಹಾಬಲಃ ।
ಯದಿಶಕ್ರೋಯದಿಯಮೋಯದಿಪಾವಕಮಾರುತೌ ॥ 43 ॥
ತಾನಹಂಯೋಧಯಿಷ್ಯಾಮಿಕುಬೇರವರುಣಾವಪಿ ।
ಗಿರಿಮಾತ್ರಶರೀರಸ್ಯಶಿತಶೂಲಧರಸ್ಯಮೇ ॥ 44 ॥
ನರ್ದತಸ್ತೀಕ್ಷಣದಂಷ್ಟ್ರಸ್ಯಬಿಭೀಯಾಚ್ಚಪುರಂದರಃ ।
ಅಥವಾತ್ಯಕ್ತಶಸ್ತ್ರಸ್ಯಮೃದ್ನತಸ್ತರಸಾರಿಪೂನ್ ॥ 45 ॥
ನ ಮೇಪ್ರತಿಮುಖೇಸ್ಥಾತುಂಕಶ್ಚಿತ್ ಶಕ್ತೋಜಿಜೀವಿಷುಃ ।
ನೈವಶಕ್ತ್ಯಾ ನ ಗದಯಾನಾಸಿನಾನಿಶಿತೈಶ್ಶರೈಃ ॥ 46 ॥
ಹಸ್ತಾಭ್ಯಾಮೇವಸಮ್ರಬ್ದೋಹನಿಷ್ಯಾಮ್ಯಪಿವಜ್ರಿಣಮ್ ।
ಯದಿಮೇಮುಷ್ಟಿವೇಗಂ ಸ ರಾಘವೋಽದ್ಯಸಹಿಷ್ಯತೇ ॥ 47 ॥
ತತಃಪಾಶ್ಯಂತಿಬಾಣೌಘಾರುಧಿರಂರಾಘವಸ್ಯತು ।
ಚಿಂತಯಾಬಾಧ್ಯಸೇರಾಜನ್ಕಿಮರ್ಥಂಮಯಿತಿಷ್ಠತಿ ॥ 48 ॥
ಸೋಽಹಂಶತ್ರುವಿನಾಶಾಯ ತವ ನಿರ್ಯಾತುಮುದ್ಯತಃ ।
ಮುಂಚರಾಮಾದ್ಭಯಂರಾಜ ನ್ಹನಿಷ್ಯಾಮೀಹಸಮ್ಯುಗೇ ॥ 49 ॥
ರಾಘವಂಲಕ್ಷ್ಮಣಂಚೈವಸುಗ್ರೀವಂ ಚ ಮಹಾಬಲಮ್ ।
ಹನೂಮಂತಂ ಚ ರಕ್ಷೋಘ್ನಂಲಂಕಾಯೇನಪ್ರದೀಪಿತಾ ॥ 50 ॥
ಹರೀಂಶ್ಚಾಪಿಹನಿಯಿಷ್ಯಾಮಿಸಂಯುಗೇಸಮವಾಸ್ಥಿವಾನ್ ।
ಅಸಾಧಾರಣಮಿಚ್ಛಾಮಿನದಾತುಂಮಹದ್ಯಶಃ ॥ 51 ॥
ಯದಿಚೇಂದ್ರಾದ್ಭಯಂ ರಾಜನ್ಯದಿ ಚಾಪಿ ಸ್ವಯಂಭುವಃ ।
ತತೋಽಹಂ ನಾಶಯಿಷ್ಯಾಮಿ ನೈಶಂ ತಮ ಇವಾಂಶುಮಾನ್ ॥ 52 ॥
ಅಪಿದೇವಾಶ್ಶಯಿಷ್ಯಂತೇಕ್ರುದ್ಧೇಮಯಿಮಹೀತಲೇ ।
ಯಮಂ ಚ ಶಮಯಿಷ್ಯಾಮಿಭಕ್ಷಯಿಷ್ಯಾಮಿಪಾವಕಮ್ ॥ 53 ॥
ಆದಿತ್ಯಂಪಾತಯಿಷ್ಯಾಮಿಸನಕ್ಷತ್ರಂಮಹೀತಲೇ ।
ಶತಕ್ರತುಂವಧಿಷ್ಯಾಮಿಪಾಸ್ಯಾಮಿವರುಣಾಲಯಮ್ ॥ 54 ॥
ಪರ್ವತಾಂಶ್ಚೂರ್ಣಯಿಷ್ಯಾಮಿದಾರಯಿಷ್ಯಾಮಿಮೇದಿನೀಮ್ ।
ದೀರ್ಘಕಾಲಂಪ್ರಸುಪ್ತಸ್ಯಕುಂಭಕರ್ಣಸ್ಯವಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 55 ॥
ಅದ್ಯಪಶ್ಯಂತುಭೂತಾನಿಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾನಿಸರ್ವಶಃ ।
ನನ್ವಿದಂತ್ರಿದಿವಂಸರ್ವಮಾಹಾರಸ್ಯ ನ ಪೂರ್ಯತೇ ॥ 56 ॥
ವಧೇನತೇದಾಶರಥೇಃಸುಖಾರ್ಹಂಸುಖಂಸಮಾಹರ್ತುಮಹಂವ್ರಜಾಮಿ ।
ನಿಹತ್ಯರಾಮಂಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಖಾದಾಮಿನ್ಹರಿಯೂಥಮುಖ್ಯಾನ್ ॥ 57 ॥
ರಮಸ್ವರಾಜನ್ ಪಿಬಚಾದ್ಯವಾರುಣೀಂಕುರುಷ್ವಕೃತ್ಯಾನಿವಿನೀಯತಾಂಮ್ ।
ಮಯಾದ್ಯರಾಮೇಗಮಿತೇಯಮಕ್ಷ್ಯಂಚಿರಾಯಸೀತಾವಶಗಾತಿ ॥ 58 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
