ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸ ತದಾ ವಾಲಿನಂ ಹತ್ವಾ ಸುಗ್ರೀವಮಭಿಷಿಚ್ಯ ಚ ।
ವಸನ್ಮಾಲ್ಯವತಃ ಪೃಷ್ಠೇ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 1 ॥
ಅಯಂ ಸ ಕಾಲಸ್ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಸ್ಸಮಯೋಽದ್ಯ ಜಲಾಗಮಃ ।
ಸಂಪಶ್ಯ ತ್ವಂ ನಭೋ ಮೇಘೈಸ್ಸಂವೃತಂ ಗಿರಿಸನ್ನಿಭೈಃ ॥ 2 ॥
ನವಮಾಸಧೃತಂ ಗರ್ಭಂ ಭಾಸ್ಕರಸ್ಯ ಗಭಸ್ತಿಭಿಃ ।
ಪೀತ್ವಾ ರಸಂ ಸಮುದ್ರಾಣಾಂ ದ್ಯೌಃ ಪ್ರಸೂತೇ ರಸಾಯನಮ್ ॥ 3 ॥
ಶಕ್ಯಮಂಬರಮಾರುಹ್ಯ ಮೇಘಸೋಪಾನಪಂಕ್ತಿಭಿಃ ।
ಕುಟಜಾರ್ಜುನಮಾಲಾಭಿರಲಂಕರ್ತುಂ ದಿವಾಕರಮ್ ॥ 4 ॥
ಸಂಧ್ಯಾರಾಗೋತ್ಥಿತೈಸ್ತಾಮ್ರೈರಂತೇಷ್ವಧಿಕ ಪಾಂಡರೈಃ ।
ಸ್ನಿಗ್ಧೈರಭ್ರಪಟಚ್ಛೇದೈರ್ಬದ್ಧವ್ರಣಮಿವಾಂಬರಮ್ ॥ 5 ॥
ಮಂದಮಾರುತ ನಿಶ್ವಾಸಂ ಸಂಧ್ಯಾಚಂದನರಂಜಿತಮ್ ।
ಆಪಾಂಡುಜಲದಂ ಭಾತಿ ಕಾಮಾತುರಮಿವಾಂಬರಮ್ ॥ 6 ॥
ಏಷಾ ಘರ್ಮಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಾ ನವವಾರಿಪರಿಪ್ಲುತಾ ।
ಸೀತೇವ ಶೋಕಸಂತಪ್ತಾ ಮಹೀ ಬಾಷ್ಪಂ ವಿಮುಂಚತಿ ॥ 7 ॥
ಮೇಘೋದರವಿನಿರ್ಮುಕ್ತಾಃ ಕಹ್ಲಾರಸುಖಶೀತಲಾಃ ।
ಶಕ್ಯಮಂಜಲಿಭಿಃ ಪಾತುಂ ವಾತಾಃ ಕೇತಕಿಗಂಧಿನಃ ॥ 8 ॥
ಏಷ ಫುಲ್ಲಾರ್ಜುನಶ್ಶೈಲಃ ಕೇತಕೈರಧಿವಾಸಿತಃ ।
ಸುಗ್ರೀವ ಇವ ಶಾಂತಾರಿರ್ಧಾರಾಭಿರಭಿಷಿಚ್ಯತೇ ॥ 9 ॥
ಮೇಘಕೃಷ್ಣಾಜಿನಧರಾಃ ಧಾರಾಯಜ್ಞೋಪವೀತಿನಃ ।
ಮಾರುತಾಪೂರಿತಗುಹಾಃ ಪ್ರಾಧೀತಾ ಇವ ಪರ್ವತಾಃ ॥ 10 ॥
ಕಶಾಭಿರಿವ ಹೈಮೀಭಿರ್ವಿದ್ಯುದ್ಭಿರಿವತಾಡಿತಮ್ ।
ಅಂತಸ್ತ್ಸತನಿರ್ಘೋಷಂ ಸವೇದನಮಿವಾಂಬರಮ್ ॥ 11 ॥
ನೀಲಮೇಘಾಶ್ರಿತಾ ವಿದ್ಯುತ್ಸ್ಫುರಂತೀ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮಾ ।
ಸ್ಫುರಂತೀ ರಾವಣಸ್ಯಾಂಕೇ ವೈದೇಹೀವ ತಪಸ್ವಿನೀ ॥ 12 ॥
ಇಮಾಸ್ತಾ ಮನ್ಮಥವತಾಂ ಹಿತಾಃ ಪ್ರತಿಹತಾ ದಿಶಃ ।
ಅನುಲಿಪ್ತಾ ಇವ ಘನೈರ್ನಷ್ಟಗ್ರಹನಿಶಾಕರಾಃ ॥ 13 ॥
ಚಿದ್ಬಾಷ್ಪಾಭಿಸಂರುದ್ಧಾನ್ ವರ್ಷಾಗಮಸಮುತ್ಸುಕಾನ್ ।
ಕುಟಜಾನ್ಪಶ್ಯ ಸೌಮಿತ್ರೇ ಪುಷ್ಪಿತಾನ್ಗಿರಿಸಾನುಷು ॥ 14 ॥
ಮಮ ಶೋಕಾಭಿಭೂತಸ್ಯ ಕಾಮಸಂದೀಪನಾನ್ ಸ್ಥಿತಾನ್ ।
ರಜಃ ಪ್ರಶಾಂತಂ ಸಹಿಮೋಽದ್ಯ ವಾಯು ರ್ನಿದಾಘದೋಷಪ್ರಸರಾಃ ಪ್ರಶಾಂತಾಃ ।
ಸ್ಥಿತಾ ಹಿ ಯಾತ್ರಾ ವಸುಧಾಧಿಪಾನಾಂ ಪ್ರವಾಸಿನೋ ಯಾಂತಿ ನರಾಸ್ಸ್ವದೇಶಾನ್ ॥ 15 ॥
ಸಂಪ್ರಸ್ಥಿತಾ ಮಾನಸವಾಸಲುಬ್ಧಾಃ ಪ್ರಿಯಾನ್ವಿತಾಃ ಸಂಪ್ರತಿ ಚಕ್ರವಾಕಾಃ ।
ಅಭೀಕ್ಷ್ಣವರ್ಷೋದಕವಿಕ್ಷತೇಷು ಯಾನಾನಿ ಮಾರ್ಗೇಷು ನ ಸಂಪತಂತಿ ॥ 16 ॥
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರಕಾಶಂ ಕ್ವಚಿದಪ್ರಕಾಶಂ ನಭಃ ಪ್ರಕೀರ್ಣಾಂಬುಧರಂ ವಿಭಾತಿ ।
ಕ್ವಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್ಪರ್ವತಸನ್ನಿರುದ್ಧಂ ರೂಪಂ ಯಥಾ ಶಾಂತಮಹಾರ್ಣವಸ್ಯ ॥ 17 ॥
ವ್ಯಾಮಿಶ್ರಿತಂ ಸಾರ್ಜಕದಂಬಪುಷ್ಪೈ ರ್ನವಂ ಜಲಂ ಪರ್ವತಧಾತುತಾಮ್ರಮ್ ।
ಮಯೂರಕೇಕಾಭಿರನುಪ್ರಯಾತಂ ಶೈಲಾಪಗಾಶ್ಶೀಘ್ರತರಂ ವಹಂತಿ ॥ 18 ॥
ರಸಾಕುಲಂ ಷಟ್ಪದಸನ್ನಿಕಾಶಂ ಪ್ರಭುಜ್ಯತೇ ಜಂಬುಫಲಂ ಪ್ರಕಾಮಮ್ ।
ಅನೇಕವರ್ಣಂ ಪವನಾವಧೂತಂ ಭೂಮೌ ಪತತ್ಯಾಮ್ರಫಲಂ ವಿಪಕ್ವಮ್ ॥ 19 ॥
ವಿದ್ಯುತ್ಪತಾಕಾಸ್ಸಬಲಾಕಮಾಲಾಃ ಶೈಲೇಂದ್ರಕೂಟಾಕೃತಿಸನ್ನಿಕಾಶಾಃ ।
ಗರ್ಜಂತಿ ಮೇಘಾಃ ಸಮುದೀರ್ಣನಾದಾಃ ಮತ್ತಾ ಗಜೇಂದ್ರಾ ಇವ ಸಂಯುಗಸ್ಥಾಃ ॥ 20 ॥
ವರ್ಷೋದಕಾಪ್ಯಾಯಿತಶಾದ್ವಲಾನಿ ಪ್ರವೃತ್ತನೃತ್ತೋತ್ಸವಬರ್ಹಿಣಾನಿ ।
ವನಾನಿ ನಿರ್ವೃಷ್ಟವಲಾಹಕಾನಿ ಪಶ್ಯಾಪರಾಹ್ಣೇಷ್ವಧಿಕಂ ವಿಭಾಂತಿ ॥ 21 ॥
ಸಮುದ್ವಹಂತ ಸ್ಸಲಿಲಾತಿಭಾರಂ ಬಲಾಕಿನೋ ವಾರಿಧರಾ ನದಂತಃ ।
ಮಹತ್ಸು ಶೃಂಗೇಷು ಮಹೀಧರಾಣಾಂ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ಪುನಃ ಪ್ರಯಾಂತಿ ॥ 22 ॥
ಮೇಘಾಭಿಕಾಮಾ ಪರಿಸಂಪತಂತೀ ಸಮ್ಮೋದಿತಾ ಭಾತಿ ಬಲಾಕಪಂಕ್ತಿಃ ।
ವಾತಾವಧೂತಾ ವರಪೌಂಡರೀಕೀ ಲಂಬೇವ ಮಾಲಾ ರಚಿತಾಂಬರಸ್ಯ ॥ 23 ॥
ಬಾಲೇಂದ್ರಗೋಪಾಂತರಚಿತ್ರಿತೇನ ವಿಭಾತಿ ಭೂಮಿರ್ನವಶಾದ್ವಲೇನ ।
ಗಾತ್ರಾನುಪೃಕ್ತೇನ ಶುಕಪ್ರಭೇಣ ನಾರೀವ ಲಾಕ್ಷೋಕ್ಷಿತಕಂಬಲೇನ ॥ 24 ॥
ನಿದ್ರಾ ಶನೈಃ ಕೇಶವಮಭ್ಯುಪೈತಿ ದ್ರುತಂ ನದೀ ಸಾಗರಮಭ್ಯುಪೈತಿ ।
ಹೃಷ್ಟಾ ಬಲಾಕಾ ಘನಮಭ್ಯುಪೈತಿ ಕಾಂತಾ ಸಕಾಮಾ ಪ್ರಿಯಮಭ್ಯುಪೈತಿ ॥ 25 ॥
ಜಾತಾ ವನಾಂತಾಶ್ಶಿಖಿಸಂಪ್ರನೃತ್ತಾ ಜಾತಾಃ ಕದಂಬಾಃ ಸಕದಂಬಶಾಖಾಃ ।
ಜಾತಾ ವೃಷಾ ಗೋಷು ಸಮಾನಕಾಮಾ ಜಾತಾ ಮಹೀ ಸಸ್ಯವನಾಭಿರಾಮಾ ॥ 26 ॥
ವಹಂತಿ ವರ್ಷಂತಿ ನದಂತಿ ಭಾಂತಿ ಧ್ಯಾಯಂತಿ ನೃತ್ಯಂತಿ ಸಮಾಶ್ವಸಂತಿ ।
ನದ್ಯೋ ಘನಾ ಮತ್ತಗಜಾ ವನಾಂತಾಃ ಪ್ರಿಯಾವಿಹೀನಾಶ್ಶಿಖಿನಃ ಪ್ಲವಂಗಮಾಃ ॥ 27 ॥
ಪ್ರಹರ್ಷಿತಾಃ ಕೇತಕಪುಷ್ಪಗಂಧ ಮಾಘ್ರಾಯ ಹೃಷ್ಟಾ ವನನಿರ್ಝರೇಷು ।
ಪ್ರಪಾತಶಬ್ದಾಕುಲಿತಾ ಗಜೇಂದ್ರಾ ಸ್ಸಾರ್ಧಂ ಮಯೂರೈ ಸ್ಸಮದಾ ನದಂತಿ ॥ 28 ॥
ಧಾರಾನಿಪಾತೈರಭಿಹನ್ಯಮಾನಾಃ ಕದಂಬಶಾಖಾಸು ವಿಲಂಬಮಾನಾಃ ।
ಕ್ಷಣಾರ್ಜಿತಂ ಪುಷ್ಪರಸಾವಗಾಢಂ ಶನೈರ್ಮದಂ ಷಟ್ಚರಣಾಸ್ತ್ಯಜಂತಿ ॥ 29 ॥
ಅಂಗಾರಚೂರ್ಣೋತ್ಕರಸನ್ನಿಕಾಶೈಃ ಫಲೈಸ್ಸುಪರ್ಯಾಪ್ತರಸೈಸ್ಸಮೃದ್ಧೈಃ ।
ಜಂಬೂದ್ರುಮಾಣಾಂ ಪ್ರವಿಭಾಂತಿ ಶಾಖಾಃ ನಿಲೀಯಮಾನಾ ಇವ ಷಟ್ಪದೌಘೈಃ ॥ 30 ॥
ತಟಿತ್ಪತಾಕಾಭಿರಲಂಕೃತಾನಾ ಮುದೀರ್ಣಗಂಭೀರಮಹಾರವಾಣಾಮ್ ।
ವಿಭಾಂತಿ ರೂಪಾಣಿ ಬಲಾಹಕಾನಾಂ ರಣೋದ್ಯತಾನಾಮಿವ ವಾನರಣಾನಾಮ್ ॥ 31 ॥
ಮಾರ್ಗಾನುಗಶ್ಶೈಲವನಾನುಸಾರೀ ಸಂಪ್ರಸ್ಥಿತೋ ಮೇಘರವಂ ನಿಶಮ್ಯ ।
ಯುದ್ಧಾಭಿಕಾಮಃ ಪ್ರತಿನಾದಶಂಕೀ ಮತ್ತೋ ಗಜೇಂದ್ರಃ ಪ್ರತಿಸನ್ನಿವೃತ್ತಃ ॥ 32 ॥
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರಗೀತಾ ಇವ ಷಟ್ಪದೌಘೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರನೃತ್ತಾ ಇವ ನೀಲಕಂಠೈಃ ।
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರಮತ್ತಾ ಇವ ವಾರಣೇಂದ್ರೈ ರ್ವಿಭಾಂತ್ಯನೇಕಾಶ್ರಯಿಣೋ ವನಾಂತಾಃ ॥ 33 ॥
ಕದಂಬಸರ್ಜಾರ್ಜುನಕಂದಲಾಢ್ಯಾ ವನಾಂತಭೂಮಿರ್ನವವಾರಿಪೂರ್ಣಾ ।
ಮಯೂರಮತ್ತಾಭಿರುತಪ್ರನೃತ್ತೈ ರಾಪಾನಭೂಮಿಪ್ರತಿಮಾ ವಿಭಾತಿ ॥ 34 ॥
ಮುಕ್ತಾಸಕಾಶಂ ಸಲಿಲಂ ಪತದ್ವೈ ಸುನಿರ್ಮಲಂ ಪತ್ರಪುಟೇಷು ಲಗ್ನಮ್ ।
ಹೃಷ್ಟಾ ವಿವರ್ಣಚ್ಛದನಾ ವಿಹಂಗಾ ಸ್ಸುರೇಂದ್ರದತ್ತಂ ತೃಷಿತಾಃ ಪಿಬಂತಿ ॥ 35 ॥
ಷಟ್ಪಾದತಂತ್ರೀಮಧುರಾಭಿಧಾನಂ ಪ್ಲವಂಗಮೋದೀರಿತಕಂಠತಾಲಮ್ ।
ಆವಿಷ್ಕೃತಂ ಮೇಘಮೃದಂಗನಾದೈ ರ್ವನೇಷು ಸಂಗೀತಮಿವ ಪ್ರವೃತ್ತಮ್ ॥ 36 ॥
ಕ್ವಚಿತ್ಪ್ರನೃತ್ತೈಃ ಕ್ವಚಿದುನ್ನದದ್ಭಿಃ ಕ್ವಚಿಚ್ಚ ವೃಕ್ಷಾಗ್ರನಿಷಣ್ಣಕಾಯೈಃ ।
ವ್ಯಾಲಂಬಬರ್ಹಾಭರಣೈರ್ಮಯೂರೈ ರ್ವನೇಷು ಸಂಗೀತಮಿವ ಪ್ರವೃತ್ತಮ್ ॥ 37 ॥
ಸ್ವನೈರ್ಘನಾನಾಂ ಪ್ಲವಗಾಃ ಪ್ರಬುದ್ಧಾಃ ವಿಹಾಯ ನಿದ್ರಾಂ ಚಿರಸನ್ನಿರುದ್ಧಾಮ್ ।
ಅನೇಕರೂಪಾಕೃತಿವರ್ಣನಾದಾಃ ನವಾಂಬುಧಾರಾಭಿಹತಾ ನದಂತಿ ॥ 38 ॥
ನದ್ಯಸ್ಸಮುದ್ವಾಹಿತಚಕ್ರವಾಕಾ ಸ್ತಟಾನಿ ಶೀರ್ಣಾನ್ಯಪವಾಹಯಿತ್ವಾ ।
ದೃಪ್ತಾ ನವಪ್ರಾಭೃತಪೂರ್ಣಭೋಗಾಃ ದ್ರುತಂ ಸ್ವಭರ್ತಾರಮುಪೋಪಯಾಂತಿ ॥ 39 ॥
ನೀಲೇಷು ನೀಲಾಃ ಪ್ರವಿಭಾಂತಿ ಸಕ್ತಾಃ ಮೇಘೇಷು ಮೇಘಾ ನವವಾರಿಪೂರ್ಣಾಃ ।
ದವಾಗ್ನಿದಗ್ಧೇಷು ದವಾಗ್ನಿದಗ್ಧಾ ಶ್ಶೈಲೇಷು ಶೈಲಾ ಇವ ಬದ್ಧಮೂಲಾಃ ॥ 40 ॥
ಪ್ರಹೃಷ್ಟಸನ್ನಾದಿತಬರ್ಹಿಣಾನಿ ಸಶಕ್ರಗೋಪಾಕುಲಶಾದ್ವಲಾನಿ ।
ಚರಂತಿ ನೀಪಾರ್ಜುನವಾಸಿತಾನಿ ಗಜಾಸ್ಸುರಮ್ಯಾಣಿ ವನಾಂತರಾಣಿ ॥ 41 ॥
ನವಾಂಬುಧಾರಾಹತಕೇಸರಾಣಿ ದ್ರುತಂ ಪರಿತ್ಯಜ್ಯ ಸರೋರುಹಾಣಿ ।
ಕದಂಬಪುಷ್ಪಾಣಿ ಸಕೇಸರಾಣಿ ನವಾನಿ ಹೃಷ್ಟಾ ಭ್ರಮರಾಃ ಪತಂತಿಃ ॥ 42 ॥
ಮತ್ತಾ ಗಜೇಂದ್ರಾ ಮುದಿತಾ ಗವೇಂದ್ರಾ ವನೇಷು ವಿಶ್ರಾಂತತರಾ ಮೃಗೇಂದ್ರಾ ।
ರಮ್ಯಾ ನಗೇಂದ್ರಾ ನಿಭೃತಾ ನರೇಂದ್ರಾಃ ಪ್ರಕ್ರೀಡಿತೋ ವಾರಿಧರೈಸ್ಸುರೇಂದ್ರಃ ॥ 43 ॥
ಮೇಘಾಸ್ಸಮುದ್ಧೂತಸಮುದ್ರನಾದಾಃ ಮಹಾಜಲೌಘೈರ್ಗಗನಾವಲಂಬಾಃ ।
ನದೀಸ್ತಟಾಕಾನಿ ಸರಾಂಸಿ ವಾಪೀ ರ್ಮಹೀಂ ಚ ಕೃತ್ಸ್ನಾಮಪವಾಹಯಂತಿ ॥ 44 ॥
ವರ್ಷಪ್ರವೇಗಾ ವಿಪುಲಾಃ ಪತಂತಿ ಪ್ರವಾಂತಿ ವಾತಾಸ್ಸಮುದೀರ್ಣಘೋಷಾಃ ।
ಪ್ರಣಷ್ಟಕೂಲಾಃ ಪ್ರವಹಂತಿ ಶೀಘ್ರಂ ನದ್ಯೋಜಲೈರ್ವಿಪ್ರತಿಪನ್ನಮಾರ್ಗಾಃ ॥ 45 ॥
ನರೈರ್ನರೇಂದ್ರಾ ಇವ ಪರ್ವತೇಂದ್ರಾ ಸ್ಸುರೇಂದ್ರದತ್ತೈಃ ಪವನೋಪನೀತೈಃ ।
ಘನಾಂಬುಕುಂಭೈರಭಿಷಿಚ್ಯಮಾನಾ ರೂಪಂ ಶ್ರಿಯಂ ಸ್ವಾಮಿವ ದರ್ಶಯಂತಿ ॥ 46 ॥
ಘನೋಪಗೂಢಂ ಗಗನಂ ಸತಾರಂ ನ ಭಾಸ್ಕರೋ ದರ್ಶನಮಭ್ಯುಪೈತಿ ।
ನವೈರ್ಜಲೌಘೈರ್ಧರಣೀ ವಿಸೃಪ್ತಾ ತಮೋ ವಿಲಿಪ್ತಾ ನ ದಿಶಃ ಪ್ರಕಾಶಾಃ ॥ 47 ॥
ಮಹಾಂತಿ ಕೂಟಾನಿ ಮಹೀಧರಾಣಾಂ ಧಾರಾಭಿಧೌತಾನ್ಯಧಿಕಂ ವಿಭಾಂತಿ ।
ಮಹಾಪ್ರಮಾಣೈರ್ವಿಪುಲೈಃ ಪ್ರಪಾತೈ ರ್ಮುಕ್ತಾಕಲಾಪೈರಿವ ಲಂಬಮಾನೈಃ ॥ 48 ॥
ಶೈಲೋಪಲಪ್ರಸ್ಖಲಮಾನವೇಗಾ ಶ್ಶೈಲೋತ್ತಮಾನಾಂ ವಿಪುಲಾಃ ಪ್ರಪಾತಾಃ ।
ಗುಹಾಸು ಸನ್ನಾದಿತಬರ್ಹಿಣಾಸು ಹಾರಾ ವಿಕೀರ್ಯಂತ ಇವಾವಭಾಂತಿ ॥ 49 ॥
ಶೀಘ್ರಪ್ರವೇಗಾ ವಿಪುಲಾಃ ಪ್ರಪಾತಾಃ ನಿರ್ಧೌತಶೃಂಗೋಪತಲಾ ಗಿರೀಣಾಮ್ ।
ಮುಕ್ತಾಕಲಾಪಪ್ರತಿಮಾಃ ಪತಂತೋ ಮಹಾಗುಹೋತ್ಸಂಗತಲೈರ್ಧ್ರಿಯಂತೇ ॥ 50 ॥
ಸುರತಾಮರ್ದವಿಚ್ಛಿನ್ನಾಸ್ಸ್ವರ್ಗಸ್ತ್ರೀಹಾರಮೌಕ್ತಿಕಾಃ ।
ಪತಂತಿ ಚಾತುಲಾ ದಿಕ್ಷು ತೋಯಧಾರಾಸ್ಸಮಂತತಃ ॥ 51 ॥
ನಿಲೀಯಮಾನೈರ್ವಿಹಗೈರ್ನಿಮೀಲದ್ಭಿಶ್ಚ ಪಂಕಜೈಃ ।
ವಿಕಸಂತ್ಯಾ ಚ ಮಾಲತ್ಯಾ ಗತೋಽಸ್ತಂ ಜ್ಞಾಯತೇ ರವಿಃ ॥ 52 ॥
ವೃತ್ತಾ ಯಾತ್ರಾ ನರೇಂದ್ರಾಣಾಂ ಸೇನಾ ಪ್ರತಿನಿವರ್ತತೇ ।
ವೈರಾಣಿ ಚೈವ ಮಾರ್ಗಾಶ್ಚ ಸಲಿಲೇನ ಸಮೀಕೃತಾಃ ॥ 53 ॥
ಮಾಸಿ ಪ್ರೋಷ್ಠಪದೇ ಬ್ರಹ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ವಿವಕ್ಷತಾಮ್ ।
ಅಯಮಧ್ಯಾಯಸಮಯಸ್ಸಾಮಗಾನಾಮುಪಸ್ಥಿತಃ ॥ 54 ॥
ನಿವೃತ್ತಕರ್ಮಾಯತನೋ ನೂನಂ ಸಂಚಿತಸಂಚಯಃ ।
ಆಷಾಢೀಮಭ್ಯುಪಗತೋ ಭರತಃ ಕೋಸಲಾಧಿಪಃ ॥ 55 ॥
ನೂನಮಾಪೂರ್ಯಮಾಣಾಯಾಸ್ಸರ್ವವ್ಯಾ ವರ್ಧತೇ ರಯಃ ।
ಮಾಂ ಸಮೀಕ್ಷ್ಯ ಸಮಾಯಾಂತಮಯೋಧ್ಯಾಯಾ ಇವ ಸ್ವನಃ ॥ 56 ॥
ಇಮಾಸ್ಫೀತಗುಣಾ ವರ್ಷಾಸ್ಸುಗ್ರೀವಸ್ಸುಖಮಶ್ನುತೇ ।
ವಿಜಿತಾರಿಃ ಸದಾರಶ್ಚ ರಾಜ್ಯೇ ಮಹತಿ ಚ ಸ್ಥಿತಃ ॥ 57 ॥
ಅಹಂ ತು ಹೃತದಾರಶ್ಚ ರಾಜ್ಯಾಚ್ಯ ಮಹತಶ್ಚ್ಯುತಃ ।
ನದೀಕೂಲಮಿವ ಕ್ಲಿನ್ನಮವಸೀದಾಮಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ॥ 58 ॥
ಶೋಕಶ್ಚ ಮಮ ವಿಸ್ತೀರ್ಣೋ ವರ್ಷಾಶ್ಚ ಭೃಶದುರ್ಗಮಾಃ ।
ರಾವಣಶ್ಚ ಮಹಾನ್ ಶತ್ರುರಪಾರಂ ಪ್ರತಿಭಾತಿ ಮೇ ॥ 59 ॥
ಅಯಾತ್ರಾಂ ಚೈವ ದೃಷ್ಟ್ವೇಮಾಂ ಮಾರ್ಗಾಂಶ್ಚ ಭೃಶದುರ್ಗಮಾನ್ ।
ಪ್ರಣತೇ ಚೈವ ಸುಗ್ರೀವೇ ನ ಮಯಾ ಕಿಂಚಿದೀರಿತಮ್ ॥ 60 ॥
ಅಪಿ ಚಾತಿಪರಿಕ್ಲಿಷ್ಟಂ ಚಿರಾದ್ದಾರೈಸ್ಸಮಾಗತಮ್ ।
ಆತ್ಮಕಾರ್ಯಗರೀಯಸ್ತ್ವಾದ್ವಕ್ತುಂ ನೇಚ್ಛಾಮಿ ವಾನರಮ್ ॥ 61 ॥
ಸ್ವಯಮೇವ ಹಿ ವಿಶ್ರಮ್ಯ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಕಾಲಮುಪಾಗತಮ್ ।
ಉಪಕಾರಂ ಚ ಸುಗ್ರೀವೋ ವೇತ್ಸ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ ॥ 62 ॥
ತಸ್ಮಾತ್ಕಾಲಪ್ರತೀಕ್ಷೋಽಹಂ ಸ್ಥಿತೋಽಸ್ಮಿ ಶುಭಲಕ್ಷಣ ।
ಸುಗ್ರೀವಸ್ಯ ನದೀನಾಂ ಚ ಪ್ರಸಾದಮಮನುಪಾಲಯನ್ ॥ 63 ॥
ಉಪಕಾರೇಣ ವೀರಸ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರೇಣ ಯುಜ್ಯತೇ ।
ಅಕೃತಜ್ಞೋಽಪ್ರತಿಕೃತೋ ಹಂತಿ ಸತ್ತ್ವವತಾಂ ಮನಃ ॥ 64 ॥
ಅಥೈವಮುಕ್ತಃ ಪ್ರಣಿಧಾಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಕೃತಾಂಜಲಿಸ್ತತ್ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯ ಭಾಷಿತಮ್ ।
ಉವಾಚ ರಾಮಂ ಸ್ವಭಿರಾಮದರ್ಶನಂ ಪ್ರದರ್ಶಯಂದರ್ಶನಮಾತ್ಮನಶ್ಶುಭಮ್ ॥ 65 ॥
ಯಥೋಕ್ತಮೇತತ್ತವ ಸರ್ವಮೀಪ್ಸಿತಂ ನರೇಂದ್ರ ಕರ್ತಾ ನಚಿರಾದ್ಧರೀಶ್ವರಃ ।
ಶರತ್ಪ್ರತೀಕ್ಷಃ ಕ್ಷಮತಾಮಿಮಂ ಭವಾನ್ ಜಲಪ್ರಪಾತಂ ರಿಪುನಿಗ್ರಹೇ ಧೃತಃ ॥ 66 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾಕಾಂಡೇ ಅಷ್ಟಾವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
