ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಾವೀರಸಮಿತೀರಾಜ್ಞಾವಿರರಾಜವ್ಯವಸ್ಥಿತಾ ।
ಶಶಿನಾಶುಭನಕ್ಷತ್ರಾಪೌರ್ಣಮಾಸೀವಶಾರದೀ ॥ 1 ॥
ಪ್ರಚಚಾಲಚವೇಗೇನತ್ರಸ್ತಾಚೈವವಸುಂಧರಾ ।
ಪೀಡ್ಯಮಾನಾಬಲೌಘೇನತೇನಸಾಗರವರ್ಚಸಾ ॥ 2 ॥
ತತಶ್ಶುಶ್ರುವುರಾಕ್ರುಷ್ಟಂಲಂಕಾಯಾಂಕಾನನೌಕಸಃ ।
ಭೇರೀಮೃದಂಗಸಂಘುಷ್ಟಂತುಮುಲಂರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ॥ 3 ॥
ಬಭೂವುಸ್ತೇನಘೋಷೇಣಸಂಹೃಷ್ಟಾಹರಿಯೂಥಪಾಃ ।
ಅಮೃಷ್ಯಮಾಣಾಸ್ತಂಘೋಷಂವಿನೇದುರ್ಘೋಷವತ್ತರಮ್ ॥ 4 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತುಪ್ಲವಂಗಾನಾಂಶುಶ್ರುವುಶ್ಚಾಽಪಿಗರ್ಜಿತಮ್ ।
ನರ್ದತಾಮಿವದೃಪ್ತಾನಾಂಮೇಘಾನಾಮಂಬರೇಸ್ವನಮ್ ॥ 5 ॥
ದೃಷ್ಟವಾದಾಶರಥಿರ್ಲಂಕಾಂಚಿತ್ರಧ್ವಜಪತಾಕಿನೀಮ್ ।
ಜಗಾಮಮನಸಾಸೀತಂದೂಯಮಾನೇನಚೇತಸಾ ॥ 6 ॥
ಅತ್ರಸಾಮೃಗಶಾಬಾಕ್ಷೀರಾವಣೇನೋಪರುಧ್ಯತೇ ।
ಅಭಿಭೂತಾಗ್ರಹೇಣೇವಲೋಹಿತಾಂಗೇನರೋಹಿಣೀ ॥ 7 ॥
ದೀರ್ಘಮುಷ್ಣಂಚನಿಶ್ವಸ್ಯಸಮುದ್ವೀಕ್ಷ್ಯಚಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ।
ಉವಾಚವಚನಂವೀರಸ್ತತ್ಕಾಲಹಿತಮಾತ್ಮನಃ ॥ 8 ॥
ಆಲಿಖಂತೀಮಿವಾಕಾಶಮುತ್ಥಿತಾಂಪಶ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಣ ।
ಮನಸೇವಕೃತಾಂಲಂಕಾಂನಗಾಗ್ರೇವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ ॥ 9 ॥
ವಿಮಾನೈರ್ಬಹುಭಿರ್ಲಂಕಾಸಂಕೀರ್ಣಾಭುವಿರಾಜತೇ ।
ವಿಷ್ಣೋಃಪದಮಿವಾಕಾಶಂಛಾದಿತಂಪಾಂಡುಭಿರ್ಘನೈಃ ॥ 10 ॥
ಪುಷ್ಪಿತೈಶ್ಶೋಭಿತಾಲಂಕಾವನೈಶ್ಚತ್ರರಥೋಪಮೈಃ ।
ನಾನಾಪತಗಸಂಘುಷ್ಟೈಃ ಫಲಪುಷ್ಪೋಪಗೈಶ್ಶುಭೈಃ ॥ 11 ॥
ಪಶ್ಯಮತ್ತವಿಹಾಂಗಾನಿಪ್ರಲೀನಭ್ರಮರಾಣಿಚ ।
ಕೋಕಿಲಾಕುಲಷಂಡಾನಿದೋಧವೀತಿಶಿವೋಽನಿಲಃ ॥ 12 ॥
ಇತಿದಾಶರಥೀರಾಮೋಲಕ್ಷ್ಮಣಂಸಮಭಾಷತ ।
ಬಲಂಚತದ್ವೈವಿಭಜನ್ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟೇನಕರ್ಮಣಾ ॥ 13 ॥
ಶಶಾಸಕಪಿಸೇನಾಯಾಂಬಲಮಾದಾಯವೀರ್ಯವಾನ್ ।
ಅಂಗದಸ್ಸಹನೀಲೇನತಿಷ್ಠೇದುರಸಿದುರ್ಜಯಃ ॥ 14 ॥
ತಿಷ್ಠೇದ್ವಾನರವಾಹಿನ್ಯಾವಾನರೌಘಸಮಾವೃತಃ ।
ಆಶ್ರಿತ್ಯದಕ್ಷಿಣಂಪಾರ್ಶ್ವಮೃಷಭೋವಾನರರ್ಷಭಃ ॥ 15 ॥
ಗಂಧಹಸ್ತೀವದುರ್ಧರ್ಷಸ್ತರಸ್ವೀಗಂಧಮಾದನಃ ।
ತಿಷ್ಠೇದ್ವಾನರವಾಹಿನ್ಯಾಸ್ಸವ್ಯಂಪಾರ್ಶ್ವಂಸಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ 16 ॥
ಮೂರ್ಧ್ನಿಸ್ಥಾಸ್ಯಾಮ್ಯಹಂಯುಕ್ತೋಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಸಮನ್ವಿತಃ ।
ಜಾಂಬವಾಂಶ್ಚಸುಷೇಣಶ್ಚವೇಗದರ್ಶೀಚವಾನರಃ ॥ 17 ॥
ಋಕ್ಷಮುಖ್ಯಾಮಹಾತ್ಮಾನಃಕುಕ್ಷಿಂರಕ್ಷಂತುತೇತ್ರಯಃ ।
ಜಘನಂಕಪಿಸೇನಾಯಾಃಕಪಿರಾಜೋಽಭಿರಕ್ಷತು ।
ಪಶ್ಚಾರ್ಧಮಿವಲೋಕಸ್ಯಪ್ರಚೇತಾಸ್ತೇಜಸಾವೃತಃ ॥ 18 ॥
ಸುವಿಭಕ್ತಮಹಾವ್ಯೂಹಾಮಹಾವಾನರರಕ್ಷಿತಾ ।
ಅನೀಕಿನೀಸಾವಿಬಭೌಯಥಾದ್ಯೌಸ್ಸಾಭ್ರಸಂಪ್ಲವಾ ॥ 19 ॥
ಪ್ರಗೃಹ್ಯಗಿರಿಶೃಂಗಾಣಿಮಹಾತಶ್ಚಮಹೀರುಹನ್ ।
ಲಂಕಾಂವಿಮರ್ದಯಿಷವೋರಣೇ ॥ 20 ॥
ಶಿಖರೈರ್ವಿಕಿರಾಮೈನಾಂಲಂಕಾಂಮುಷ್ಟಭಿರೇವವಾ ।
ಇತಿಸ್ಮದಧಿರೇಸರ್ವೇಮನಾಂಸಿಹರಿಪುಂಗವಾಃ ॥ 21 ॥
ತತೋರಾಮೋಮಹಾತೇಜಾಸ್ಸುಗ್ರೀವಮಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಸುವಿಭಕ್ತಾನಿಸೈನ್ಯಾನಿಶುಕಏಷವಿಮುಚ್ಯತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ರಾಮಸ್ಯತುವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾವಾನರೇಂದ್ರೋಮಹಾಬಲಃ ।
ಮೋಚಯಾಮಾಸತಂದೂತಂಶುಕಂರಾಮಸ್ಯಶಾಸನಾತ್ ॥ 23 ॥
ಮೋಚಿತೋರಾಮವಾಕ್ಯೇನವಾನರೈಶ್ಚನಿಪೀಡಿತಃ ।
ಶುಕಃಪರಮಸಂತ್ರಸ್ತೋರಕ್ಷೋಧಿಪಮುಪಾಗಮತ್ ॥ 24 ॥
ರಾವಣಃಪ್ರಹಸನ್ನೇವಶುಕಂವಾಕ್ಯಮುವಾಚಹ ॥ 25 ॥
ಕಿಮಿಮೌತೇಸಿತೌಪಕ್ಷೌಲೂನಪಕ್ಷಶ್ಚದೃಶ್ಯಸೇ ।
ಕಚ್ಚಿನ್ನಾನೇಕಚಿತ್ತಾನಾಂತೇಷಾಂತ್ವಂವಶಮಾಗತಃ ॥ 26 ॥
ತತಸ್ಸಭಯಸಂವಿಗ್ನಸ್ತದಾರಾಜ್ಞಾಭಿಚೋದಿತಃ ।
ವಚನಂಪ್ರತ್ಯುವಾಚೇದಂರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 27 ॥
ಸಾಗರಸ್ಯೋತ್ತರೇತೀರೇಽಬ್ರವಂತೇವಚನಂತಥಾ ।
ಯಥಾಸಂಧೇಶಮಕ್ಲಿಷ್ಟಂಸಾಂತ್ವಯನ್ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣಯಾಗಿರಾ ॥ 28 ॥
ಕ್ರುದ್ಧೈಸ್ಸೈರಹಮುತ್ಪ್ಲುತದೃಷ್ಟಮಾತ್ರಃಪ್ಲವಂಗಮೈಃ ।
ಗೃಹೀತೋಽಸ್ಮ್ಯಪಿಚಾರಬ್ದೋಹಂತುಂಲೋಪ್ತುಂಚಮುಷ್ಟಿಭಿ ॥ 29 ॥
ನೈವಸಂಭಾಷಿತುಂಶಕ್ಯಾಸ್ಸಂಪ್ರಶ್ನೋಽತ್ರನಲಭ್ಯತೇ ।
ಪ್ರಕೃತ್ಯಾಕೋಪನಾಸ್ತೀಕ್ಷ್ಣಾನಾನರಾರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪ ॥ 30 ॥
ಸಚಹಂತಾವಿರಾಧಸ್ಯಕಬಂಧಸ್ಯಖರಸ್ಯಚ ।
ಸುಗ್ರೀವಸಹಿತೋರಾಮಸ್ಸೀತಾಯಾಃ ಪದಮಾಗತಃ ॥ 31 ॥
ಸಕೃತ್ವಾಸಾಗರೇಸೇತುಂತೀರ್ತ್ವಾಚಲವಣೋದಧಿಮ್ ।
ಏಷರಕ್ಷಾಂಸಿನಿರ್ದೂಯಧನ್ವೀತಿಷ್ಠತಿರಾಘವಃ ॥ 32 ॥
ಋಕ್ಷವಾನರಸಂಘಾನಾಮನೀಕಾನಿಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಗಿರಿಮೇಘನಿಕಾಶಾನಾಂಛಾದಯಂತಿವಸುಂಧರಾಮ್ ॥ 33 ॥
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಂಬಲೌಘಸ್ಯವಾನರೇಂದ್ರಬಲಸ್ಯಚ ।
ನೈತಯೋರ್ವಿದ್ಯತೇಸಂಧಿರ್ದೇವದಾನವಯೋರಿವ ॥ 34 ॥
ಪುರಾಪ್ರಾಕಾರಮಾಯಾಂತಿಕ್ಷಿಪ್ರಮೇಕತರಂಕುರು ।
ಸೀತಾಂವಾಸ್ಮೈಪ್ರಯಚ್ಛಾಶುಸುಯುದ್ಧಂವಾಪಿಪ್ರದೀಯತಾಮ್ ॥ 35 ॥
ಶುಕಸ್ಯವಚನಂಶ್ರುತ್ವಾರಾವಣೋವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ರೋಷಸಂರಕ್ತನಯನೋನಿರ್ದಹನ್ನಿನಚಕ್ಷುಷಾ ॥ 36 ॥
ಯದಿಮಾಂಪ್ರತಿಯುಧ್ಯೇರನ್ ದೇವಗಂಧರ್ವದಾನವಾಃ ।
ನೈವಸೀತಾಂಪ್ರದಾಸ್ಯಾಮಿಸರ್ವಲೋಕಭಯಾದಪಿ ॥ 37 ॥
ಕದಾಸಮಭಿಧಾವಂತಿರಾಘವಂಮಾಮಕಾಶ್ಶರಾಃ ।
ವಸಂತೇಪುಷ್ಪಿತಂಮತ್ತಾಭ್ರಮರಾಇವಪಾದಪಮ್ ॥ 38 ॥
ಕದಾತೂಣೀಯಶೈರ್ದೀಪ್ತೈರ್ಗಣಶಃ ಕಾರ್ಮುಕಚ್ಯುತೈಃ ।
ಶರೈರಾದೀಪಯಾಮ್ಯೇನಮುಲ್ಕಾಭಿರಿವಕುಂಜರಮ್ ॥ 39 ॥
ತಚ್ಚಾಸ್ಯಬಲಮಾದಾಸ್ಯೇಬಲೇನಮಹತಾವೃತಃ ।
ಜ್ಯೋತಿಷಾಮಿವಸರ್ವೇಷಾಂಪ್ರಭಾಮುದ್ಯಂದಿವಾಕರಃ ॥ 40 ॥
ಸಾಗರಸ್ಯೇವಮೇವೇಗೋಮಾರುತಸ್ಯೇವಮೇಗತಿಃ ।
ನಹಿದಾಶರಥಿರ್ವೇದತೇನಮಾಂಯೋದ್ಧುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 41 ॥
ನಮೇತೂಣೀಶಯಾನ್ಬಾಣಾನ್ ಸವಿಷಾನಿವಪನ್ನಗಾನ್ ।
ರಾಮಃಪಶ್ಯತಿಸಂಗ್ರಾಮೇತೇನಮಾಂಯೋಧ್ದುಮಿಚ್ಛತಿ ॥ 42 ॥
ನಜಾನಾತಿಪುರಾವೀರ್ಯಮಮಯುದ್ಧೇಸರಾಘವಃ ।
ಮಮಚಾಪಮಯೀಂವೀಣಾಂಶರಕೋಣೈಃಪ್ರವಾದಿತಾಮ್ ॥ 43 ॥
ಜ್ಯಾಶಬ್ದತುಮುಲಾಂಘೋರಾಮಾರ್ತಭೀತಮಹಾಸ್ವನಾಮ್ ।
ನಾರಾಚತಲಸನ್ನಾದಾಂತಾಂಮಮಾಹಿತವಾಹಿನೀಮ್ ॥ 44 ॥
ಅವಗಾಹ್ಯಮಹಾರಂಗಂವಾದಯಿಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂರಣೇ ।
ನವಾಸವೇನಾಪಿಸಹಸ್ರಚಕ್ಷುಷಾಯಥಾಸ್ಮಿಶಕ್ಯೋವರುಣೇನವಾಸ್ವಯಮ್ ।
ಯಮೇನವಾಧರ್ಷಯಿತುಂಶರಾಗ್ನಿನಾಮಹಾಹವೇವೈಶ್ರವಣೇನವಾಪುನಃ ॥ 45 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ಚತುರ್ವಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
