ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ಅಷ್ಟಪಂಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತತಃಪ್ರಹಸ್ತಂನಿರ್ಯಾಂತಂದೃಷ್ಟವಾಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಮ್ ।
ಉವಾಚಸಸ್ಮಿತಂರಾಮೋವಿಭೀಷಣಮರಿಂದಮಃ ॥ 1 ॥
ಕಏಷಸ್ಸುಮಹಾಕಾಯೋಬಲೇನಮಹತಾವೃತಃ ।
ಆಚಕ್ಷ್ವಮೇಮಹಾಬಾಹೋ ವೀರ್ಯವಂತಂನಿಶಾಚರಮ್ ॥ 2 ॥
ರಾಘವಸ್ಯವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾಪ್ರತ್ಯುವಾಚವಿಭೀಷಣಃ ॥ 3 ॥
ಏಷಸೇನಾಪತಿಸ್ತಸ್ಯಪ್ರಹಸ್ತೋನಾಮರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಲಂಕಾಯಾಂರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ಯತ್ರಿಭಾಗಬಲಸಮ್ವೃತಃ ॥ 4 ॥
ವೀರ್ಯವಾನಸ್ತ್ರವಿಚ್ಛೂರಃಸುಪ್ರಖ್ಯಾಶ್ಚಪರಾಕ್ರಮೇ ।
ತತಃಪ್ರಹಸ್ತಂನಿರ್ಯಾಂತಂಭೀಮಂಭೀಮಪರಾಕ್ರಮಮ್ ॥ 5 ॥
ಗರ್ಜಂತಂಸುಮಹಾಕಾಯಂರಾಕ್ಷಸೈರಭಿಸಮ್ವೃತಮ್ ।
ದದರ್ಶಮಹತೀಸೇನಾವಾನರಾಣಾಂಬಲೀಯಸಾಮ್ ॥ 6 ॥
ಅಭಿಸಂಜಾತರೋಷಾಣಾಂಪ್ರಹಸ್ತಮಭಿಗರ್ಜತಾಮ್ ।
ಖಡಗಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಣಿಬಾಣಾಶ್ಚಶೂಲಾನಿಮುಸಲಾನಿಚ ॥ 7 ॥
ಗದಾಶ್ಚಪರಿಘಾಃಪ್ರಾಸಾವಿವಿಧಾಶ್ಚಪರಿಶ್ವಧಾಃ ।
ನೂಂಷಿಚವಿಚಿತ್ರಾಣಿರಾಕ್ಷಸಾನಾಂಜಯೈಷಿಣಾಮ್ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಗೃಹೀತಾನ್ಯಶೋಭಂತವಾನರಾನಭಿಧಾವತಾಮ್ ।
ಜಗೃಹುಃಪಾದಪಾಂಶ್ಚಾಪಿಪುಷ್ಪಿತಾನ್ವಾನರರ್ಷಭಾಃ ॥ 9 ॥
ಶಿಲಾಶ್ಚವಿಪುಲಾದೀರ್ಘಾಯೋದ್ಧುಕಾಮಾಃಪ್ಲವಂಗಮಾಃ ।
ತೇಷಾಮನ್ಯೋನ್ಯಮಾಸಾದ್ಯಸಂಗ್ರಾಮಃಸುಮಹಾನಭೂತ್ ॥ 10 ॥
ಬಹೂನಾಮಶ್ಮವೃಷ್ಟಿಂಚಶರವರ್ಷಂಚವರ್ಷತಾಮ್ ।
ಬಹವೋರಾಕ್ಷಸಾಯುದ್ಧೇಬಹೂನ್ವಾನರಯೂಧಪಾನ್ ॥ 11 ॥
ವಾನರಾರಾಕ್ಷಸಾಂಶ್ಚಾಪಿನಿಜಘ್ನುರ್ಬಹವೋಬಹೂನ್ ।
ಶೂಲೈಃಪ್ರಮಥಿತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿಚ್ಚಪರಮಾಯುಧೈಃ ॥ 12 ॥
ಪರಿಘೈರಾಹತಾಃಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿಚ್ಛಿನ್ನಾಃಪರಶ್ವಧೈಃ ।
ನಿರುಚ್ಛವಾಸಾಃಕೃತಾಃ ಕೇಚಿತ್ಪತಿತಾಧರಣೀತಲೇ ॥ 13 ॥
ವಿಭಿನ್ನಹೃದಯಾಃಕೇಚಿದಿಷುಸಂಧಾನಸಂದಿತಾಃ ।
ಕೇಚಿವ್ದಿಧಾಕೃತಾಃಖಡಗೈಃಸ್ಫುರಂತಃಪತಿತಾಭುವಿ ॥ 14 ॥
ವಾನರಾರಾಕ್ಷಸೈಶ್ಶೂಲೈಪಾರ್ಶ್ವತಶ್ಚಾವದಾರಿತಾಃ ।
ವಾನರೈಶ್ಚಾಪಿಸಂಕ್ರುದ್ಧೈರಾಕ್ಷಸೌಘಾಃಸಮಂತತಃ ॥ 15 ॥
ಪಾದಪೈರ್ಗಿರಿಶೃಂಗೈಶ್ಚಸಂಪಿಷ್ಟಾವಸುಧಾತಲೇ ।
ವಜ್ರಸ್ಪರ್ಶತಲೈರ್ಹಸ್ಸ್ಸೈರ್ಮುಷ್ಟಿಭಿಶ್ಚಹತಾಭೃಶಮ್ ॥ 16 ॥
ವೇಮುಶ್ಶೋಣಿತಮಾಸ್ಯೇಭ್ಯೋವಿಶೀರ್ಣದಶನೇಕ್ಷಣಾಃ ।
ಆರ್ತಸ್ವನಂಚಸ್ವನತಾಂಸಿಂಹನಾದಂಚನರ್ದತಾಮ್ ॥ 17 ॥
ಬಭೂವತುಮುಲಶ್ಶಬ್ದೋಹರೀಣಾಂರಕ್ಷಸಾಂಯುಧಿ ।
ವಾನರಾರಾಕ್ಷಸಾಃಕ್ರುದ್ಧಾವೀರಮಾರ್ಗಮನುವ್ರತಾಃ ॥ 18 ॥
ವಿವೃತ್ತನಯನಾಃಕ್ರೂರಾಶ್ಚಕ್ರುಃಕರ್ಮಾಣ್ಯಭೀತವತ್ ।
ನರಾಂತಕಃಕುಂಭಹನುರ್ಮಹಾನಾದಸ್ಸಮುನ್ನತಃ ॥ 19 ॥
ಏತೇಪ್ರಹಸ್ತಸಚಿವಾಸ್ಸರ್ವೇಜಘ್ನುರ್ವನೌಕಸಃ ।
ತೇಷಾಮಾಪತತಾಂಶೀಘ್ರಂನಿಘ್ನತಾಂಚಾಪಿವಾನರಾನ್ ॥ 20 ॥
ದ್ವಿವಿದೋಗಿರಿಶೃಂಗೇಣಜಘಾನೈಕಂನರಾಂತಕಮ್ ।
ದುರ್ಮುಖಃಪುನರುತ್ಥಾಯಕಪಿಸ್ಸವಿಪುಲದ್ರುಮಮ್ ॥ 21 ॥
ರಾಕ್ಷಸಂಕ್ಷಿಪ್ರಹಸ್ತಸ್ತುಸಮುನ್ನತಮಪೋಥಯತ್ ।
ಜಾಂಬವಾಂಸ್ತುಸುಸಂಕ್ರುದ್ಧಃಪ್ರಗೃಹ್ಯಮಹತೀಂಶಿಲಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಪಾತಯಾಮಾಸತೇಜಸ್ವೀಮಹಾನಾದಸ್ಯವಕ್ಷಸಿ ।
ಅಥಕುಂಭಹನುಸ್ತತ್ರತಾರೇಣಾಸಾದ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 23 ॥
ವೃಕ್ಷೇಣಾಭಿಹತೋಮೂರ್ಧ್ನಿಪ್ರಾಣಾನ್ಸಂತ್ಯಾಜಯದ್ರಣೇ ।
ಅಮೃಷ್ಯಮಾಣಸ್ತತ್ಕರ್ಮಪ್ರಹಸ್ತೋರಥಮಾಶ್ರಿತಃ ॥ 24 ॥
ಚಕಾರ ಕದನಂ ಘೋರಂ ಧನುಷ್ ಪಾಣಿರ್ ವನ ಓಕಸಾಮ್ ।
ಆವರ್ತ;ಇವ ಸಮ್ಜಜ್ನೇ;ಉಭಯೋಹ್ ಸೇನಯೋಸ್ ತದಾ ॥ 25 ॥
ಕ್ಷುಭಿತಸ್ಯಾಪ್ರಮೇಯಸ್ಯಸಾಗರಸ್ಯೇವನಿಸ್ಸ್ವನಃ ।
ಮಹತಾಹಿಶರೌಘೇಣಪ್ರಹಸ್ತೋಯುದ್ಧಕೋವಿದಃ ॥ 26 ॥
ಅರ್ದಯಾಮಾಸಸಂಕ್ರುದ್ಧೋವಾನರಾನ್ ಪರಮಾಹವೇ ।
ವಾನರಾಣಾಂಶರೀರೈಶ್ಚರಾಕ್ಷಸಾನಾಂಚಮೇದಿನೀ ॥ 27 ॥
ಬಭೂನ್ವಿಚಿತಾಘೋರಾಃಪತಿತೈರಿವಪರ್ವತೈ ।
ಸಾಮಹೀರುಧಿರೌಘೇಣಪ್ರಚ್ಛನ್ನಾಸಂಪ್ರಕಾಶತೇ ॥ 28 ॥
ಸಂಛನ್ನಾಮಾಧವೇಮಾಸಿಪಲಾಶೈರಿವಪುಷ್ಪಿತೈಃ ।
ಹತವೀರೌಘವಸ್ರಾಂತುಭಗ್ನಾಯುಧಮಹಾದ್ರುಮಾಮ್ ॥ 29 ॥
ಶೋಣಿತ ಓಘ ಮಹಾ ತೋಯಾಂ ಯಮ ಸಾಗರ ಗಾಮಿನೀಮ್ ।
ಯಕೃತ್ ಪ್ಲೀಹ ಮಹಾ ಪನ್ಕಾಂ ವಿನಿಕೀರ್ಣ ಅಂತ್ರ ಶೈಬಲಾಮ್ ॥ 30 ॥
ಭಿನ್ನಕಾಯಶಿರೋಮೀನಾಮಂಗಾವಯವಶಾದ್ವಲಾಮ್ ।
ಗೃಧ್ರಹಂಸಗಣಾಕೀರ್ಣಾಂಕಂಕಸಾರಸಸೇವಿತಾಮ್ ॥ 31 ॥
ಮೇದಃಫೇನಸಮಾಕೀರ್ಣಾಮಾರ್ತಸಂತಿತಸ್ವನಾಮ್ ।
ತಾಂಕಾಪುರಷುದುಸ್ತಾರಾಂಯುದ್ಧಭೂಮಿಮಯೀಂನದೀಮ್ ॥ 32 ॥
ನದೀಮಿವಘನಾಪಾಯೇಹಂಸಸಾರಸಸೇವಿತಾಮ್ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಃಕಪಿಮುಖ್ಯಾಶ್ಚತೇರುಸ್ತಾಂದುಸ್ತರಾಂನದೀಮ್ ॥ 33 ॥
ಯಥಾ ಪದ್ಮ ರಜೋ ಧ್ವಸ್ತಾಂ ನಲಿನೀಂ ಗಜ ಯೂಥಪಾಃ ।
ತತಃ ಸೃಜಂತಂ ಬಾಣ ಓಘಾನ್ ಪ್ರಹಸ್ತಂ ಸ್ಯಂದನೇ ಸ್ಥಿತಮ್ ॥ 34 ॥
ದದರ್ಶ ತರಸಾ ನೀಲೋ ವಿನಿಘ್ನಂತಂ ಪ್ಲವಂ ಗಮಾನ್ ।
ಉದ್ಧೂತ ಇವ ವಾಯುಃ ಖೇ ಮಹಾದಭ್ರಬಲಂ ಬಲಾತ್ ॥ 35 ॥
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಾಭಿದ್ರುತಂಯುದ್ಧೇಪ್ರಹಸ್ತೋವಾಹಿನೀಪತಿಃ ।
ರಥೇನಾದಿತ್ಯವರ್ಣೇನನೀಲಮೇವಾಭಿದುದ್ರುವೇ ॥ 36 ॥
ಸಧನುರ್ಧನ್ವಿನಾಂಶ್ರೇಷ್ಠೋವಿಕೃಷ್ಯಪರಮಾಹವೇ ॥ 37 ॥
ನೀಲಾಯವ್ಯಸೃಜದ್ಬಾಣಾನ್ಪ್ರಹಸ್ತೋವಾಹಿನೀಪತಿಃ ।
ತೇಪ್ರಾಪ್ಯವಿಶಿಖಾನೀಲಂವಿನಿರ್ಭಿದ್ಯಸಮಾಹಿತಾಃ ॥ 38 ॥
ಮಹೀಂಜಗ್ಮುರ್ಮಹಾವೇಗಾರುಷಿತಾಇವಪನ್ನಗಾಃ ।
ನೀಲಃಶರೈರಭಿಹತೋನಿಶಿತೈರ್ಜ್ವಲನೋಪಮೈಃ ॥ 39 ॥
ಸತಂಪರಮದುರ್ಧರ್ಷಮಾಪತಂತಂಮಹಾಕಪಿಃ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಂತಾಡಯಾಮಾಸವೃಕ್ಷಮುತ್ಪಾಟ್ಯವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 40 ॥
ಸತೇನಾಭಿಹತಃಕ್ರುದ್ಧೋನದನ್ರಾಕ್ಷಸಪುಂಗವಃ ।
ವವರ್ಷಶರವರ್ಷಾಣಿಪ್ಲವಂಗಾನಾಂಚಮೂಪತೌ ॥ 41 ॥
ತಸ್ಯಬಾಣಗಣಾನ್ಘಾರಾನ್ರಾಕ್ಷಸಸ್ಯಮಹಾಬಲಃ ।
ಅಪಾರಯನ್ವಾರಯಿತುಂಪ್ರತ್ಯಗೃಹ್ಣಾನ್ನಿಮೀಲಿತಃ ॥ 42 ॥
ಯಥೈವಗೋವೃಷೋವರ್ಷಂಶಾರದಂಶೀಘ್ರಮಾಗತಮ್ ।
ಏವಮೇವಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಶರವರ್ಷಂದುರಾಸದಮ್ ॥ 43 ॥
ನಿಮೀಲಿತಾಕ್ಷಸ್ಸಹಸಾನೀಲಸ್ಸೇಹೇದುರಾಸದಾನ್ ।
ರೋಷಿತಶ್ಶರವರ್ಷೇಣಸಾಲೇನಮಹತಾಮಹಾನ್ ।
ಪ್ರಜಘಾನಹಯಾನನೀಲಃಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಮಹಾಬಲಃ ॥ 44 ॥
ತತನ್ಸಚಾಪಮುದ್ಗೃಹ್ಯಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಮಹಾಬಲಃ ।
ಬಭಂಜತರಸಾನೀಲೋನನಾದಚಪುನಃಪುನಃ ॥ 45 ॥
ವಿಧನುಸ್ತುಕೃತಸ್ತೇನಪ್ರಹಸ್ತೋವಾಹಿನೀಪತಿಃ ।
ಪ್ರಗೃಹ್ಯಮುಸಲಂಘೋರಂಸ್ಯಂದನಾದವಪುಪ್ಲುವೇ ॥ 46 ॥
ತಾವುಭೌವಾಹಿನೀಮುಖ್ಯೌಜಾತವೈರೌತರಸ್ವಿನೌ ।
ಸ್ಥಿತೌಕ್ಷತಜಗದಿಗ್ಧಾಂಗೌಪ್ರಭಿನ್ನಾವಿವಕುಂಜರೌ ॥ 47 ॥
ಉಲ್ಲಿಖಂತೌಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾಭಿರ್ದಂಷ್ಟ್ರಾಭಿರಿತರೇತರಮ್ ।
ಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲಸದೃಶೌಸಿಂಹಶಾರ್ದೂಲಚೇಷ್ಟಿತೌ ॥ 48 ॥
ವಿಕ್ರಾಂತವಿಜಯೌವೀರೌಸಮರೇಷ್ನ್ವಿವರ್ತಿನೌ ।
ಕಾಂಕ್ಷಮಾಣೌಯಶಃಪ್ರಾಪ್ತುಂವೃತ್ರವಾಸವಯೋಸ್ಸಹ ॥ 49 ॥
ಆಜಘಾನತದಾನೀಲಂಲಲಾಟೇಮುಸಲೇನಸಃ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಃಪರಮಾಯತ್ತಸ್ತತಸ್ಸುಸ್ರಾವಶೋಣಿತಮ್ ॥ 50 ॥
ತತಃಶೋಣಿತದಿಗ್ಧಾಂಗಃಪ್ರಗೃಹ್ಯಸುಮಹಾತರುಮ್ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯೋರಸಿಕ್ರುದ್ಧೋವಿಸಸರ್ಜಮಹಾಕಪಿಃ ॥ 51 ॥
ತಮಚಿಂತ್ಯಪ್ರಹಾರಂಸಪ್ರಗೃಹ್ಯಮುಸಲಂಮಹತ್ ।
ಅಭಿದುದ್ರಾವಬಲಿನಂಬಲಾನನೀಲಂಪ್ಲವಂಗಮಮ್ ॥ 52 ॥
ತಮುಗ್ರವೇಗಂಸಂರಬ್ಧಮಾಪತಂತಂಮಹಾಕಪಿಃ ।
ತತಸ್ಸಂಪ್ರೇಕ್ಷ್ಯಜಗ್ರಾಹಮಹಾವೇಗೋಮಹಾಶಿಲಾಮ್ ॥ 53 ॥
ತಸ್ಯಯುದ್ಧಾಭಿಕಾಮಸ್ಯಮೃಥೇಮುಸಲಯೋಧಿನ ।
ಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಶಿಲಾಂನೀಲೋಮೂರ್ಧ್ನಿತೂರ್ಣಮಪಾತಯತ್ ॥ 54 ॥
ಸಾತೇನಕಪಿಮುಖ್ಯೇನವಿಮುಕ್ತಾಮಹತೀಶಿಲಾ ।
ಬಿಭೇದಬಹುಧಾಘೋರಾಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಯಶಿರಸ್ತದಾ ॥ 55 ॥
ವಿಭಿನ್ನ ಶಿರಸಸ್ ತಸ್ಯ ಬಹು ಸುಸ್ರಾವ ಶೋಣಿತಮ್ ।
ಶರೀರಾದ್ ಅಪಿ ಸುಸ್ರಾವ ಗಿರೇಹ್ ಪ್ರಸ್ರವಣಂ ಯಥಾ ॥ 56 ॥
ವಿಭಿನ್ನಶಿರಸಸ್ತಸ್ಯಬಹುಸುಸ್ರಾವಶೋಣಿತಮ್ ।
ಶರೀರಾದಪಿಸುಸ್ರಾವಗಿರೇಃಪ್ರಸ್ರವಣಂಯಥಾ ॥ 57 ॥
ಹತೇಪ್ರಹಸ್ತೇನೀಲೇನತದಕಂಪ್ಯಂಮಹಾಬಲಮ್ ।
ರಾಕ್ಷಸಾನಾಮಹೃಷ್ಟಾನಾಂಲಂಕಾಮಭಿಜಗಾಮಹ ॥ 58 ॥
ನಶೇಕುಸ್ಸಮವಸ್ಥಾತುಂನಿಹತೇವಾಹಿನೀಪತೌ ।
ಸೇತುಬಂಧಂಸಮಾಸಾದ್ಯವಿಶೀರ್ಣಂಸಲಿಲಂಯಥಾ ॥ 59 ॥
ಹತೇತಸ್ಮಿಂಶ್ಚಮೂಮುಖ್ಯೇರಾಕ್ಷಸಾಸ್ತೇನಿರುದ್ಯಮಾಃ ।
ರಕ್ಷಃಪತಿಗೃಹಂಗತ್ವಾಧ್ಯಾನಮೂಕತ್ವಮಾಸ್ಥಿತಾಃ ॥ 60 ॥
ಪ್ರಾಪ್ತಾಶ್ಶೋಕಾರ್ಣವಂತೀವ್ರಂನಿಸ್ಸಜ್ಞೌಇವತೇಽಭವನ್ ।
ತತಸ್ತುನೀಲೋವಿಜಯೀಮಹಾಬಲಃಪ್ರಶಸ್ಯಮಾನಃಸುಕೃತೇನಕರ್ಮಣಾ ।
ಸಮೇತ್ಯರಾಮೇಣಸಲಕ್ಷ್ಮಣೇನಪ್ರಹೃಷ್ಟರೂಪಸ್ತುಬಭೂವಯೂಥಪಃ ॥ 61 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ಅಷ್ಟಪಂಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
