ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ತ್ರಿಂಶದಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಶ್ರುತ್ವಾತುಪರಮಾನಂದಂಭರತಸ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ ।
ಹೃಷ್ಟಮಾಜ್ಞಾಪಯಾಮಾಸಶತ್ರುಘ್ನಂಪರವೀರಹಾ ॥ 1 ॥
ದೈವತಾನಿ ಚ ಸರ್ವಾಣಿಚೈತ್ಯಾನಿನಗರಸ್ಯ ಚ ।
ಸುಗಂಧಮಾಲ್ಯೈರ್ಯಾದಿತ್ರೈರರ್ಚಂತು ಶುಚಯೋ ನರಾಃ ॥ 2 ॥
ಸೂತಾಸ್ಸ್ತುತಿಪುರಾಣಜ್ಞಾಸ್ಸರ್ವೇವೈತಾಲಿಕಾಸ್ತಥಾ ।
ಸರ್ವೇವಾದಿತ್ರಕುಶಲಾಗಣಿಕಾಶ್ಚೈವಸಂಘಶಃ ॥ 3 ॥
ರಾಜದಾರಾಸ್ತಥಾಮಾತ್ಯಾಸ್ಸೈನ್ಯಾಸ್ಸೇನಾಂಗನಾಗಣಾಃ ।
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಶ್ಚಸರಾಜನ್ಯಾಶ್ರೇಣಿಮುಖ್ಯಾಸ್ತಥಾಗಣಾಃ ॥ 4 ॥
ಅಭಿನಿರ್ಯಾಂತುರಾಮಸ್ಯದ್ರಷ್ಟುಂಶಶಿನಿಭಂಮುಖಮ್ ।
ಭರತಸ್ಯವಚ್ಶ್ರುತ್ವಾಶತ್ರುಘ್ನಃಪರವೀರಹಾ ॥ 5 ॥
ವಿಷ್ಟೀರನೇಕಸಾಹಸ್ರೀಶ್ಚೋದಯಾಮಾನಭಾಗಶಃ ।
ಸಮೀಕುರುತನಿಮ್ನಾನಿವಿಷಮಾನಿಸಮಾನಿ ಚ ॥ 6 ॥
ಸ್ಥಾನಾನಿತುನಿರಸ್ಯಂತಾಂನಂದಿಗ್ರಾಮಾದಿತಃಪರಮ್ ।
ಸಿಂಚಸ್ತುಪೃಥಿವೀಂಕೃತ್ಸ್ನಾಂಹಿವಶೀತೇವವಾರಿಣಾ ॥ 7 ॥
ತತೋಽಭ್ಯವಕಿರಂತ್ವನ್ಯೇಲಾಜೈಃಪುಷ್ಪೈಶ್ಚಸರ್ವತಃ ।
ಸುಮುಚ್ಛ್ರಿತಪತಾಕಾಸ್ತುರಥ್ಯಾಃಪುರವರೋತ್ತಮೇಃ ॥ 8 ॥
ಶೋಭಯಂತು ಚ ವೇಶ್ಮಾನಿಸೂರ್ಯಸ್ಯೋದಯನಂಪ್ರತಿ ।
ಸ್ರಗ್ದಾಮಮುಕ್ತಪುಷ್ಪೈಶ್ಚಸುಗಂಧೈಃ ಪಂಚವರ್ಣಕೈಃ ॥ 9 ॥
ರಾಜಮಾರ್ಗಮಸಂಬಾಧಂಕಿರಂತುಶತಶೋನರಾಃ ।
ತಸ್ತಚ್ಛಾಸನಂಶ್ರುತ್ವಾಶತ್ರುಘ್ನಸ್ಯಮುದಾನ್ವಿತಾಃ ॥ 10 ॥
ಧೃಷ್ಟಿರ್ಜಯಂತೋವಿಜಯಸ್ಸಿದ್ಧಾರ್ಥಶ್ಚಾರ್ಥಸಾಧಕಃ ।
ಅಶೋಕೋಮಂತ್ರಪಾಲಶ್ಚಸುಮಂತ್ರಶ್ಚಾಪಿನಿರ್ಯಯುಃ ॥ 11 ॥
ಮತ್ತೈರ್ನಾಗಸಹಸ್ರೈಶ್ಚಸಧ್ವಜೈಸ್ಸುವಿಭೂಷಿತೈಃ ।
ಅಪರೇಹೇಮಕಕ್ಷಾಭಿಸ್ಸಗಜಾಭಿಃಕರೇಣುಭಿಃ ॥ 12 ॥
ನಿರ್ಯಯುಸ್ತುರರಥೈಶ್ಚಸುಮಹಾರಥಾಃ ।
ಶಕ್ತ್ಯೃಷ್ಟಿಪಾಶಹಸ್ತಾನಾಂಸಧ್ವಜಾನಾಂಪತಾಕಿನಾಮ್ ॥ 13 ॥
ತುರಗಾಣಾಂಸಹಸ್ರೈಶ್ಚಮುಖ್ಯೈರ್ಮುಖ್ಯತರಾನ್ವಿತೈಃ ।
ಪದಾತೀನಾಂಸಹಸ್ರೈಶ್ಚವೀರಾಃಪರಿವೃತಾಯಯುಃ ॥ 14 ॥
ತತೋಯಾನಾನ್ಯುಪಾರೂಢಾಸ್ಸರ್ವಾದಶರಥಸ್ತ್ರಿಯಃ ।
ಕೌಸಲ್ಯಾಂಪ್ರಮುಖೇಕೃತ್ವಾಸುಮಿತ್ರಾಂಚಾಪಿನಿರ್ಯಯುಃ ॥ 15 ॥
ಕೈಕೇಯ್ಯಾಸಹಿತಾಃಸರ್ವಾನಂದಿಗ್ರಾಮಮುಪಾಗಮನ್ ।
ದ್ವಿಜಾತಿಮುಖ್ಯೈರ್ಧರ್ಮಾತ್ಮಾಶ್ರೇಣೀಮುಖ್ಯೈಸ್ಸನೈಗಮೈಃ ॥ 16 ॥
ಮಾಲ್ಯಮೋದಕಹಸ್ತೈಶ್ಚಮಂತ್ರಿಭಿರ್ಭರತೋವೃತಃ ।
ಶಂಖಭೇರೀನಿನಾದೈಶ್ಚವಂದಿಭಿಶ್ಚಾಭಿವನಂದಿತಃ ॥ 17 ॥
ಆರ್ಯಪಾದೌಗೃಹೀತ್ವಾತೌಶಿರಸಾಧರ್ಮಕೋವಿದಃ ।
ಪಾಂಡುರಂಛತ್ರಮಾದಾಯಶುಕ್ಲಮಾಲ್ಯೋಪಶೋಭಿತಮ್ ॥ 18 ॥
ಶುಕ್ಲೇ ಚ ವಾಲವ್ಯಜನೇರಾಜಾರ್ಹೇಹೇಮಭೂಷಿತೇ ।
ಉಪವಾಸಕೃಶೋದೀನಶ್ಚೀರಕೃಷ್ಣಾಜಿನಾಂಬರಃ ॥ 19 ॥
ಭ್ರಾತುರಾಗಮನಂಶ್ರುತ್ವಾತತ್ಪೂರ್ವಂಹರ್ಷಮಾಗತಃ ।
ಪ್ರತ್ಯುದ್ಯಯೌತದಾರಾಮಂಮಹಾತ್ಮಾಸಚಿವೈಸ್ಸಹ ॥ 20 ॥
ಅಶ್ವಾನಾಂಖುರಶಬ್ದೈಶ್ಚರಥನೇಮಿಸ್ವನೇನ ಚ ।
ಶಂಖದುಂದುಭಿನಾದೇನಸಂಚಚಾಲೇವಮೇದಿನೀ ॥ 21 ॥
ಕೃತ್ಸ್ನಂತುನಗರಂತತ್ತುನಂದಿಗ್ರಾಮಮುಪಾಗಮತ್ ।
ಸಮೀಕ್ಷ್ಯಭರತೋವಾಕ್ಯಮುವಾಚಪವನಾತ್ಮಜಮ್ ॥ 22 ॥
ಕಚ್ಚಿನ್ನಖಲುಕಾಪೇಯೀಸೇವ್ಯತೇಚಕಚಿತ್ತತಾ ।
ನ ಹಿಪಶ್ಯಾಮಿಕಾಕುತ್ಸ್ಥಂರಾಮಮಾರ್ಯಂಪರಂತಪಮ್ ॥ 23 ॥
ಅಥೈವಮುಕ್ತೇವಚನೇಹನೂಮಾನಿದಮಬ್ರವೀತ್ ।
ಅರ್ಥ್ಯಂವಿಜ್ಞಾಪಯನ್ನೇವಭರತಂಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 24 ॥
ಸದಾಫಲಾನ್ಕುಸುಮಿತಾನ್ವೃಕ್ಷಾನ್ ಪ್ರಾಪ್ಯಮಧುಸ್ರವಾನ್ ।
ಭರದ್ವಾಜಪ್ರಸಾದೇನಮತ್ತಭ್ರಮರನಾದಿತಾನ್ ॥ 25 ॥
ತಸ್ಯಚೈಷವರೋದತ್ತೋವಾಸವೇನಪರಂತಪ ।
ಸಸೈನ್ಯಸ್ಯತವಾತಿಥ್ಯಂಕೃತಂಸರ್ವಗುಣಾನ್ವಿತಮ್ ॥ 26 ॥
ನಿಸ್ಸ್ವನ್ಶ್ರೂಯತೇಭೀಮಃಪ್ರಹೃಷ್ಟಾನಾಂವನೌಕಸಾಮ್ ।
ಮನ್ಯೇವಾನರಸೇನಾಸಾನದೀಂತರತಿಗೋಮತೀಮ್ ॥ 27 ॥
ರಜೋವರ್ಷಂಸಮುದ್ಭೂತಂಪಶ್ಯಸಾಲವನಂಪ್ರತಿ ।
ಮನ್ಯೇಸಾಲವನಂರಮ್ಯಂಲೋಪಯಂತಿಪ್ಲವಂಗಮಾಃ ॥ 28 ॥
ತದೇತದ್ದೃಶ್ಯತೇದೂರಾದ್ವಿಮಾನಂಚಂದ್ರಸನ್ನಿಭಮ್ ।
ವಿಮಾನಂಪುಷ್ಪಕಂದಿವ್ಯಂಮನಸಾಬ್ರಹ್ಮನಿರ್ಮಿತಮ್ ॥ 29 ॥
ರಾವಣಂಬಾಂಧವೈಃಸಾರ್ಥಂಹತ್ವಾಲಬ್ಧಂಮಹಾತ್ಮನಾ ।
ತರುಣಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶಂವಿಮಾನಂರಾಮವಾಹನಮ್ ॥ 30 ॥
ಧನದಸ್ಯಪ್ರಸಾದೇನದಿವ್ಯಮೇತನ್ಮನೋಜವಮ್ ।
ಏತಸ್ಮಿನ್ ಭ್ರಾತರೌವೀರೌವೈದೇಹ್ಯಾಸಹರಾಘವೌ ॥ 31 ॥
ಸುಗ್ರೀವಶ್ಚಮಹಾತೇಜಾರಾಕ್ಷಸಶ್ಚವಿಭೀಷಣಃ ।
ಏತೋಹರ್ಷಸಮುದ್ಭೂತೋನಿಃಸ್ವನೋದಿವಮಸ್ಪೃಶತ್ ॥ 32 ॥
ಸ್ತ್ರೀಬಾಲಯುವವೃದ್ಧಾನಾಂರಾಮೋಽಯಮಿತಿಕೀರ್ತಿತೇ ।
ರಥಕುಂಜರವಾಜಿಭ್ಯಸ್ತೇಽವತೀರ್ಯಮಹೀಂಗತಾಃ ॥ 33 ॥
ದದೃಶುಸ್ತಂವಿಮಾನಸ್ಥಂನರಾಸ್ಸೋಮಮಿವಾಂಬರೇ ।
ಪ್ರಾಜ್ಞಲಿರ್ಭರತೋಭೂತ್ವಾಪ್ರಸೃಷ್ಟೋರಾಘವೋನ್ಮುಖಃ ॥ 34 ॥
ಸ್ವಾಗತೇನಯಥಾರ್ಹೇಣತತೋರಾಮಮಪೂಜಯತ್ ।
ಮನಸಾಬ್ರಹ್ಮಣಾಸೃಷ್ಟೇವಿಮಾನೇಭರತಾಗ್ರಜಃ ॥ 35 ॥
ರರಾಜಪೃಥುದೀರ್ಘಾಕ್ಷೋವಜ್ರಪಾಣಿರಿವಾಪರಃ ।
ತತೋವಿಮಾನಾಗ್ರಗತಂಭರತೋಭ್ರಾತರಂತದಾ ॥ 36 ॥
ವವಂದೇಪ್ರಣತೋರಾಮಂಮೇರುಸ್ಥಮಿವಭಾಸ್ಕರಮ್ ।
ತತೋರಾಮಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಂತದ್ವಿಮಾನಮನುತ್ತಮಮ್ ॥ 37 ॥
ಹಂಸಯುಕ್ತಂಮಹಾವೇಗಂನಿಪಪಾತಮಹೀತಲೇ ।
ಆಪಿತೋವಿಮಾನಂತದ್ಭರತಸ್ಸತ್ಯವಿಕ್ರಮಃ ॥ 38 ॥
ರಾಮಮಾಸಾದ್ಯಮುದಿತಃಪುನರೇವಾಭ್ಯವಾದಯತ್ ।
ತಂಸಮುತ್ಥಾಪ್ಯಕಾಕುತ್ಸ್ಥಶ್ಚಿರಸ್ಯಾಕ್ಷಿರಥಂಗತಮ್ ॥ 39 ॥
ಅಂಕೇಭರತಮಾರೋಪ್ಯಮುದಿತಃಪರಿಷಸ್ವಜೇ ।
ತತೋಲಕ್ಷ್ಮಣಮಾಸಾದ್ಯವೈದೇಹೀಂ ಚ ಪರಂತಪಃ ॥ 40 ॥
ಅಥಾಭ್ಯವಾದಯಪ್ರತೀತೋಭರತೋನಾಮಚಾಬ್ರವೀತ್ ।
ಸುಗ್ರೀವಂಕೇಕಯೀಪುತ್ರೋಜಾಂಬವಂತಮಥಾಂಗದಮ್ ॥ 41 ॥
ಮೈಂದಂ ಚ ದ್ವಿವಿದಂನೀಲಮೃಷಭಂಪರಿಷಸ್ವಜೇ ।
ಸುಷೇಣಂ ಚ ನಲಂಚೈವಗವಾಕ್ಷಂಗಂಧಮಾದನಮ್ ॥ 42 ॥
ಶರಭಂಪನಸಂಚೈವಪರಿತಃಪರಿಷಸ್ವಜೇ ।
ತೇಕೃತ್ವಾಮಾನುಷಂರೂಪಂವಾನರಾಃಕಾಮರೂಪಿಣಃ ॥ 43 ॥
ಕುಶಲಂಪರ್ಯಪೃಚ್ಛಂಸ್ತೇಪ್ರಹೃಷ್ಟಾಭರತಂತದಾ ।
ಅಥಾಬ್ರವೀದ್ರಾಜಪುತ್ರಸ್ಸುಗ್ರೀವಂವಾನರರ್ಷಭಮ್ ॥ 44 ॥
ಪರಿಷ್ವಜ್ಯಮಹಾತೇಜಾಭರತೋಧರ್ಮಿಣಾಂವರಃ ।
ತ್ವಮ್ಸ್ಮಾಕಂಚತುರ್ಣಾಂವೈಭ್ರಾತಾಸುಗ್ರೀವಪಂಚಮಃ ॥ 45 ॥
ಸೌಹಾರ್ದಾಜ್ಜಾಯತೇಮಿತ್ರಮಪಕಾರೋಽರಿಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ವಿಭೀಷಣಂ ಚ ಭರತಃಸಾಂತ್ವವಾಕ್ಯಮಥಾಬ್ರವೀತ್ ॥ 46 ॥
ದಿಷ್ಟ್ಯಾತ್ವಯಾಸಹಾಯೇನಕೃತಂಕರ್ಮಸುದುಷ್ಕರಮ್ ।
ಶತ್ರುಘ್ನಶ್ಚತದಾರಾಮಮಭಿವಾದ್ಯಸಲಕ್ಷ್ಮಣಮ್ ॥ 47 ॥
ಸೀತಾಯಾಶ್ಚರಣೌವೀರೋವಿನಯಾದಭ್ಯವಾದಯತ್ ।
ರಾಮೋಮಾತರಮಾಸಾದ್ಯವಿವರ್ಣಾಂಶೋಕಕರ್ಶಿತಾಮ್ ॥ 48 ॥
ಜಗ್ರಾಹಪ್ರಣತಃಪಾದೌಮನೋಮಾತುಃಪ್ರಹರ್ಷಯನ್ ।
ಅಭಿವಾದ್ಯಸುಮಿತ್ರಾಂ ಚ ಕೈಕೇಯೀಂ ಚ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ ॥ 49 ॥
ಸ ಮಾತ್ರೂಶ್ಚತತಸ್ಸರ್ವಾಪುರೋಹಿತಮುಪಾಗಮತ್ ।
ಸ್ವಾಗತಂತೇಮಹಾಬಾಹೋಕೌಸಲ್ಯಾನಂದವರ್ಧನಾ ॥ 50 ॥
ಇತಿಪ್ರಾಂಜಲಯಃಸರ್ವೇನಾಗರಾರಾಮಮಬ್ರುವನ್ ।
ತಾನ್ಯಂಜಲಿಸಹಸ್ರಾಣಿಪ್ರಗೃಹೀತಾನಿನಾಗರೈಃ ॥ 51 ॥
ವ್ಯಾಕೋಚಾನೀವಪದ್ಮಾನಿದದರ್ಶಭರತಾಗ್ರಜಃ ।
ಪಾದುಕೇತೇತುರಾಮಸ್ಯಗೃಹೀತ್ವಾಭರತಸ್ಸ್ವಯಮ್ ॥ 52 ॥
ಚರಣಾಭ್ಯಾಂನರೇಂದ್ರಸ್ಯಯೋಜಯಾಮಾಸಧರ್ಮವಿತ್ ।
ಅಬ್ರವೀಚ್ಚತದಾರಾಮಂಭರತಃ ಸ ಕೃತಾಂಜಲಿಃ ॥ 53 ॥
ಏತತ್ತೇಸಕಲಂರಾಜ್ಯಂನ್ಯಾಸಂನಿರ್ಯಾತಿತಂಮಯಾ ।
ಅದ್ಯಜನ್ಮಕೃತಾರ್ಥಂಮೇಸಮ್ವೃತ್ತಶ್ಚಮನೋರಥಃ ॥ 54 ॥
ಯತ್ತ್ವಾಂಪಶ್ಯಾಮಿರಾಜಾನಮಯೋಧ್ಯಾಂಪುನರಾಗತಮ್ ।
ಅವೇಕ್ಷತಾಂಭವಾನ್ಶೋಕಂಕೋಷ್ಠಾಗಾರಂಗೃಹಂಬಲಮ್ ॥ 55 ॥
ಭವತಸ್ತೇಜಸಾಸರ್ವಂಕೃತಂದಶಗುಣಂಮಯಾ ।
ತಥಾಬ್ರುವಾಣಂಭರತಂದೃಷ್ಟವಾತಂಭ್ರಾತೃವತ್ಸಲಮ್ ॥ 56 ॥
ಮುಮುಚುರ್ವಾನರಾಬಾಷ್ಪಂರಾಕ್ಷಸಶ್ಚವಿಭೀಷಣಃ ।
ತತಃಪ್ರಹರ್ಷಾದ್ಭರತಮಂಗಮಾರೋಪ್ಯರಾಘವಃ ॥ 57 ॥
ಯಯೌತೇನವಿಮಾನೇನಸಸೈನ್ಯೋಭರತಾಶ್ರಮಮ್ ।
ಭರತಾಶ್ರಮಮಾಸಾದ್ಯಸಸೈನ್ಯೋರಾಘವಸ್ತದಾ ॥ 58 ॥
ಅವತೀರ್ಯವಿಮಾನಾಗ್ರಾದವತಸ್ಥೇಮಹೀತಲೇ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ತುತದಾರಾಮಸ್ತದ್ವಿಮಾನಮನುತ್ತಮಮ್ ॥ 59 ॥
ವಹವೈಶ್ರವಣಂದೇವಮನುಜಾನಾಮಿಗಮ್ಯತಾಮ್ ।
ತತೋರಾಮಾಭ್ಯನುಜ್ಞಾತಂತದ್ವಿಮಾನಮನುತ್ತಮಮ್ ॥ 60 ॥
ಉತ್ತರಾಂದಿಶಮುದ್ದಿಶ್ಯಜಗಾಮಧನದಾಲಯಮ್ ।
ವಿಮಾನಂಪುಷ್ಪಕಂದಿವ್ಯಂಸಮ್ಗೃಹೀತಂತುರಕ್ಷಸಾ ॥ 61 ॥
ಅಗಮದ್ಧನದಂವೇಗಾದ್ರಾಮವಾಕ್ಯಪ್ರಚೋದಿತಮ್ ।
ಪುರೋಹಿತಸ್ಯಾತ್ಮಸಮಸ್ಯರಾಘವೋಬೃಹಸ್ಪತೇಶ್ಶಕ್ರೈವಾಮರಾಧಿಪಃ ।
ನಿಪೀಡ್ಯಪಾದೌಪೃಥಗಾನನೇಶುಭೇಸಹೈವತೇನೋಪವಿವೇಶವೀರ್ಯವಾನ್ ॥ 62 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ತ್ರಿಂಶದಧಿಕಶತತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥