ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಸಾಸೀತಾತಚ್ಛಿರೋದೃಷ್ಟವಾತಚ್ಚಕಾರ್ಮುಕಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಸುಗ್ರೀವಪ್ರತಿಸಂಪರ್ಗಮಾಖ್ಯಾತಂಚಹನೂಮತಾ ॥ 1 ॥
ನಯನೇಮುಖವರ್ಣಂಚಭರ್ತುಸ್ತತ್ಸದೃಶಂಮುಖಮ್ ।
ಕೇಶಾನ್ ಕೇಶಾಂತದೇಶಂಚತಂಚಚೂಡಾಮಣಿಂಶುಭಮ್ ॥ 2 ॥
ಏತೈಸ್ಸರ್ವೇರಭಿಜ್ಞಾನೈರಭಿಜ್ಞಾಯಸುದುಃಖಿತಾ ।
ನಿಜಗರ್ಹೇಚಕೈಕೇಯೀಂಕ್ರೋಶಂತೀಕುರರೀಯಥಾ ॥ 3 ॥
ಸಕಾಮಾಭವಕೈಕೇಯೀಹತೋಽಯಂಕುಲನಂದನಃ ।
ಕುಲಮುತ್ಸಾದಿತಂಸರ್ವಂತ್ವಯಾಕಲಹಶೀಲಯಾ ॥ 4 ॥
ಆರ್ಯೇಣಕಿಂತೇಕೈಕೇಯೀ ಕೃತಂರಾಮೇಣವಿಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಯನ್ಮಯಾಚೀರವಸನಸ್ತ್ವಯಾಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತೋವನಮ್ ॥ 5 ॥
ಏವಂ ಉಕ್ತ್ವಾ ತು ವೈದೇಹೀ ವೇಪಮಾನಾ ತಪಸ್ವಿನೀ ।
ಜಗಾಮ ಜಗತೀಂ ಬಾಲಾ ಚಿನ್ನಾ ತು ಕದಲೀ ಯಥಾ ॥ 6 ॥
ಸಾಮುಹೂರ್ತಾತ್ಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯಪ್ರತಿಲಭ್ಯಚಚೇತನಾಮ್ ।
ತಚ್ಛಿರಸ್ಸಮುಪಾಘ್ರಾಯವಿಲಲಾಸಾಯತೇಕ್ಷಣಾ ॥ 7 ॥
ಹಾಹತಾಽಸ್ಮಿಮಹಾಬಾಹೋ ವೀರವ್ರತಮನುವ್ರತ ।
ಇಮಾಂತೇಪಶ್ಚಿಮಾವಸ್ಥಾಂಗತಾಽಸ್ಮಿವಿಧವಾಕೃತಾ ॥ 8 ॥
ಪ್ರಥಮಂಮರಣಂನಾರ್ಯಾಭರ್ತುರ್ವೈಗುಣ್ಯಮುಚ್ಯತೇ ।
ಸುವೃತ್ತಃ ಸ್ಸಾಧುವೃತ್ತಾಯಾಸ್ಸಮ್ವೃತ್ತಸ್ತ್ವಂಮಮಾಗ್ರತಃ ॥ 9 ॥
ದುಃಖಾದ್ದುಃಖಂಪ್ರಪನ್ನಾಯಾಮಗ್ನಾಯಾಶ್ಶೋಕಸಾಗರೇ ।
ಯೋಹಿಮಾಮುದ್ಯತನಿಸ್ತ್ರಾತುಂಸೋಽಪಿತ್ವಂವಿನಿಪಾತಿತಃ ॥ 10 ॥
ಸಾಶ್ವಶ್ರೂರ್ಮಮಕೌಸಲ್ಯಾತ್ವಯಾಪುತ್ರೇಣರಾಘವಃ ।
ವತ್ಸೇನೇವಯಥಾಧೇನುರ್ವಿವತ್ಸಾವತ್ಸಲಾಕೃತಾ ॥ 11 ॥
ಆದ್ದಿಷ್ಟಂದೀರ್ಘಮಾಯುಸ್ತೇಯೈರಚಿಂತ್ಯಪರಾಕ್ರಮ ।
ಅನೃತಂವಚನಂತೇಷಾಮಲ್ಪಾಯುರಪಿರಾಘವ ॥ 12 ॥
ಅಥವಾನಶ್ಯತಿಪ್ರಜ್ಞಾಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ಯಾಪಿಸತಸ್ತವ ।
ಪಚತ್ಯೇನಂಯಥಾಕಾಲೋಭೂತಾನಾಂಪ್ರಭವೋಽಹ್ಯಯಮ್ ॥ 13 ॥
ಅದೃಷ್ಟಂಮೃತ್ಯುಮಾಪನ್ನಃಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂನಯಶಾಸ್ತ್ರವಿತ್ ।
ವ್ಯಸನಾನಾಮುಪಾಯಜ್ಞಃಕುಶಲೋಹ್ಯಸಿವರ್ಜನೇ ॥ 14 ॥
ತಥಾ ತ್ವಂ ಸಂಪರಿಷ್ವಜ್ಯ ರೌದ್ರಯಾ ಅತಿನೃಶಂಸಯಾ ।
ಕಾಲ ರಾತ್ರ್ಯಾ ಮಯಾ ಆಚ್ಚಿದ್ಯ ಹೃತಃ ಕಮಲ ಲೋಚನ ॥ 15 ॥
ಉಪಶೇಷೇಮಹಾಬಾಹೋಃ ಮಾಂವಿಹಾಯತಪಸ್ವಿನೀಮ್ ।
ಪ್ರಿಯಾಮಿವಸಮಾಲಶಿಷ್ಯಪೃಥಿವೀಂಪುರುಷರ್ಷಭ ॥ 16 ॥
ಅರ್ಚಿತಂಸತತಂಯತ್ತದ್ಗಂಧಮಾಲ್ಯೈರ್ಮಯಾತವ ।
ಇದಂತೇಮಪ್ರತಿಯಂವೀರಧನುಃಕಾಂಚಾನಭೂಷಣಮ್ ॥ 17 ॥
ಪಿತ್ರಾದಶರಥೇನತ್ವಂಶ್ವಶುರೇಣಮಮಾನಘಃ ।
ಸರ್ವೈಶ್ಚಪಿತೃಭಿಸ್ಸಾರ್ಥಂನೂನಂಸ್ವರ್ಗೇಸಮಾಗತಃ ॥ 18 ॥
ದಿವಿನಕ್ಷತ್ರಭೂತಸ್ತ್ವಂಮಹಾತ್ಕರ್ಮಕೃತಪ್ರಿಯಮ್ ।
ಪುಣ್ಯಂರಾಜರ್ಷಿವಂಶಂತ್ವಮಾತ್ಮನಸ್ಸಮುಪೇಕ್ಷಸೇ ॥ 19 ॥
ಕಿಂಮಾಂನಪ್ರೇಕ್ಷಸೇರಾಜನ್ ಕಿಂಮಾಂನಪ್ರತಿಭಾಷಸೇ ।
ಬಾಲಾಂಬಾಲ್ಯೇನಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾಂಭಾರ್ಯಾಂಮಾಂಸಹಚಾರಿಣೀಮ್ ॥ 20 ॥
ಸಂಶ್ರುತಂಗೃಹ್ಣತಾಪಾಣಿಂಚರಿಷ್ಯಾಮೀತಿಯತ್ತ್ವಯಾ ।
ಸ್ಮರತನ್ಮಮಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಯಮಾಮಪಿದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 21 ॥
ಕಸ್ಮಾನ್ಮಾಮಪಹಾಯತ್ವಂಗತೋಗತಿಮತಾಂವರ ।
ಅಸ್ಮಾಲ್ಲೋಕಾದಮುಂಲೋಕಂತ್ಯಕ್ತ್ವಾಮಾಮಪಿದುಃಖಿತಾಮ್ ॥ 22 ॥
ಕಲ್ಯಾಣೈರುಚಿತಂಯತ್ತತ್ಪರಿಷ್ವಕ್ತಂಮಯೈವತು ।
ಕ್ರವ್ಯಾದೈಸ್ತಚ್ಛರೀರಂತೇಮಾನಂವಿಪರಿಕೃಷ್ಯತೇ ॥ 23 ॥
ಅಗ್ನಿಷ್ಟೋಮಾದಿಭಿರ್ಯಜ್ಞೈರಿಷ್ಟವಾನಾಪ್ತದಕ್ಷಿಣೈಃ ।
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರೇಣಸಂಸ್ಕಾರಂಕೇನತ್ವಂನತುಲಪ್ಸ್ಯಸೇ ॥ 24 ॥
ಪ್ರವ್ರಜ್ಯಾಮುಪಪನ್ನಾನಾಂತ್ರಯಾಣಾಮೇಕಮಾಗತಮ್ ।
ಪರಿಪ್ರಕ್ಷ್ಯತಿಕೌಸಲ್ಯಾಲಕ್ಷ್ಮಣಂಶೋಕಲಾಲಸಾ ॥ 25 ॥
ಸತಸ್ಯಾಃಪರಿಪೃಚ್ಛಂತ್ಯಾವಧಂಮಿತ್ರಬಲಸ್ಯತೇ ।
ತವಚಾಖ್ಯಾಸ್ಯತೇನೂನಂನಿಶಾಯಾಂರಾಕ್ಷಸೈರ್ವಧಮ್ ॥ 26 ॥
ಸಾತ್ವಾಂಸುಪ್ತಂಹತಂಶ್ರುತ್ವಾಮಾಂಚರಕ್ಷೋಗೃಹಂಗತಾಮ್ ।
ಹೃದಯೇನವಿದೀರ್ಣೇನನಭವಿಷ್ಯತಿರಾಘವ ॥ 27 ॥
ಮಮಹೇತೋರನಾರ್ಯಾಯಾಹ್ಯನರ್ಹಃಪಾರ್ಥಿವಾತ್ಮಃ ।
ರಾಮಸ್ಸಾಗರಮುತತೀರ್ಯಸತ್ತ್ವವಾನ್ ಗೋಷ್ಪದೇಹತಃ ॥ 28 ॥
ಅಹಂದಾಶರಥೇನೋಢಾಮೋಹಾತ್ಸ್ವಕುಲಪಾಂಸನೀ ।
ಆರ್ಯಪುತ್ರಸ್ಯರಾಮಸ್ಯಭಾರ್ಯಾಮೃತ್ಯುರಜಾಯತ ॥ 29 ॥
ನೂನಮನ್ಯಾಂಮಯಾಜಾತಿಂವಾರಿತಂದಾನಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಯಾಹಮದ್ಯೇಹಶೋಚಾಮಿಭಾರ್ಯಾಸರ್ವತಿಥೇರಪಿ ॥ 30 ॥
ಸಾಧುಪಾತಯಮಾಂಕ್ಷಿಪ್ರಂರಾಮಸ್ಯೋಪರಿರಾವಣ ।
ಸಮಾನಯಪತಿಂಪಂತ್ಯಾಕುರುಕಲ್ಯಾಣಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 31 ॥
ಶಿರಸಾಮೇಶಿರಶ್ಚಾಸ್ಯಕಾಯಂಕಾಯೇನಯೋಜಯ ।
ರಾವಣಾನುಗಮಿಷ್ಯಾಮಿಗತಿಂಭರ್ತುರ್ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 32 ॥
ಇತಿಸದುಃಖಸಂತಪ್ತಾವಿಲಲಾಪಾಯತೇಕ್ಷಣಾ ।
ಭರ್ತುಶ್ಶಿರೋಧನುಸ್ತತ್ರಸಮೀಕ್ಷ್ಯಚಪುನಃಪುನಃ ॥ 33 ॥
ಏವಂಲಾಲಪ್ಯಮಾನಾಯಾಂಸೀತಾಯಾಂತತ್ರರಾಕ್ಷಸಃ ।
ಅಭಿಚಕ್ರಾಮಭರ್ತಾರಮನೀಕಸ್ಥಃಕೃತಾಂಜಲಿಃ ॥ 34 ॥
ವಿಜಯಸ್ವಾರ್ಯಪುತ್ರೇತಿಸೋಽಭಿವಾದ್ಯಪ್ರಸಾದ್ಯಚ ।
ನ್ಯವೇದಯದನುಪ್ರಾಪ್ತಂಪ್ರಹಸ್ತಂವಾಹಿನೀಪತಿಮ್ ॥ 35 ॥
ಅಮಾತ್ಯೈಸ್ಸಹಿತಸ್ಸರ್ವೈಃಪ್ರಹಸ್ತಸ್ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ ।
ತೇನದರ್ಶನಕಾಮೇನವಯಂಪ್ರಸ್ಥಾಪಿತಾಃಪ್ರಭೋ ॥ 36 ॥
ನೂನಮಸ್ತಿಮಹಾರಾಜ ರಾಜಭಾವಾತ್ಕ್ಷಮಾನ್ವಿತಮ್ ।
ಕಿಂಚಿದಾತ್ಯಯಿಕಂಕಾರ್ಯಂತೇಷಾಂತ್ವಂದರ್ಶನಂಕುರು ॥ 37 ॥
ಏತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾದಶಗ್ರೀವೋರಾಕ್ಷಸಪ್ರತಿವೇದಿತಮ್ ।
ಅಶೋಕನ್ವಿಕಾಂತ್ಯಕ್ತ್ವಾಮಂತ್ರಿಣಾಂದರ್ಶನಂಯಯೌ ॥ 38 ॥
ಸತುಸರ್ವಂಸಮರ್ಥ್ಯೈವಮಂತ್ರಿಭಿಃಕೃತ್ಯಮಾತ್ಮನಃ ।
ಸಭಾಂಪ್ರವಿಶ್ಯವಿದಧೇವಿದಿತ್ವಾರಾಮವಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 39 ॥
ಅಂತರ್ಥಾನಂತುತಚ್ಛೀರ್ಷಂತಚ್ಚಕಾರ್ಮುಕಮುತ್ತಮಮ್ ।
ಜಗಾಮರಾವಣಸ್ಯೈವನಿರ್ಯಾಣಸಮನಂತರಮ್ ॥ 40 ॥
ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರಸ್ತುತೈಸ್ಸಾರ್ಧಂಮಂತ್ರಿಭಿರ್ಭೀಮವಿಕ್ರಮೈಃ ।
ಸಮರ್ಥಯಾಮಾಸತದಾರಾಮಕಾರ್ಯವಿನಿಶ್ಚಯಮ್ ॥ 41 ॥
ಅವಿದೂರಸ್ಥಿತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಬಲಾಧ್ಯಕ್ಷಾಹನಿತೈಷಿಣಃ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ಕಾಲಸದೃಶೋರಾವಣೋರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ॥ 42 ॥
ಶೀಘ್ರಂಭೇರೀನಿನಾದೇನಸ್ಫುಟಂಕೋಣಾಹತೇನಮೇ ।
ಸಮಾನಯಧ್ವಂಸೈನ್ಯಾನಿವಕ್ತವ್ಯಂಚನಕಾರಣಮ್ ॥ 43 ॥
ತತಸ್ತಥೇತಿಪ್ರತಿಗೃಹ್ಯತದ್ವಚೋಬಲಾಧಿಪಾಸ್ತೇಮಹದಾತ್ಮನೋಬಲಮ್ ।
ಸಮಾನಯಂಶ್ಚೈವಸಮಾಗಮಂಚತೇನ್ಯವೇದಯನ್ಭರ್ತರಿಯುದ್ಧಕಾಂಕ್ಷಿಣಿ ॥ 44 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಯುದ್ಧಕಾಂಡೇ ದ್ವಾತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
