śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ṣōḍaśādhikaśatatamassargaḥ ।
itipratisamādiṣṭōhanūmānmārutātmajaḥ ।
pravivēśapurīṃlaṅkāmpūjyamānōniśācharaiḥ ॥ 1 ॥
praviśya chapurīṃlaṅkāmpūjyamānōniśāchāraiḥ ।
tatastēnābhyunujñātōhanumānvṛkṣavāṭikām ॥ 2 ॥
praviśantīva gātrāṇi svānyēva janakātmajā ।
vākṣalyaistaiḥ saśalyēva bhṛśamaśrūṇyavartayat ॥ 3 ॥
vṛkṣamūlēnirānandāṃrākṣasībhiḥparīvṛtām ।
nibhṛtaḥpraṇataḥprahvassō'bhigamyābhivādya cha ॥ 4 ॥
dṛṣṭavāsamāgatandēvīhanūmantammahābalam ।
tūṣṇīmāstatadādṛṣṭavāsmṛtvāsṛṣṭābhavattadā ॥ 5 ॥
saumyantasyāmukhandṛṣṭavāhanumānplavagōttamaḥ ।
rāmasyavachanaṃsarvamākhyātumupachakramē ॥ 6 ॥
vaidēhī kuśalīrāmassahasugrīvalakṣmaṇaḥ ।
vabhīṣaṇasahāyaśchaharīṇāṃsahitōbalaiḥ ॥ 7 ॥
kuśalañchāhasiddhārthōhataśatrurimatrajit ।
vibhīṣaṇasahāyēnarāmēṇaharibhissaha ॥ 8 ॥
nihatōrāvaṇōdēvilakṣmaṇēna cha vīryavān ।
priyamākhyāmitēdēvibhūyaśchatvāṃsabhājayē ॥ 9 ॥
tavaprabhāvāddharmajēmahān rāmēṇasaṃyugē ।
labdhō'yaṃvijayassītēsvasthābhavagatajvarā ॥ 10 ॥
rāvaṇaśchahataśśatrurlaṅkachaivavaśīkṛtā ।
mayāhyalabndidrēṇadhṛtēnatavanirjayē ॥ 11 ॥
pratijñaiṣāvinistīrṇābaddhvāsētummahōdadhau ।
sambhramaścha na kartavyōvartantyārāvaṇālayē ॥ 12 ॥
vibhīṣaṇavidhēyaṃhilaṅkaiśvaryamidaṅkṛtam ।
tadāśvasihivisrabdhaṃsvagṛhēparivartasē ॥ 13 ॥
ayañchābhyētisamhṛṣṭastvaddharśanasamutsukaḥ ।
ēvamuktāsamutpatyasītāśaśinibhānanā ॥ 14 ॥
praharṣēṇāvaruddhāsāvyāhartuṃ na śaśāka ha ।
tatō'bravīddharivaraḥsītāmapratijalpatīm ॥ 15 ॥
kintvañchintayasēdēvikiṃ cha mānnābhibhāṣasē ।
ēvamuktāhanumatāsītādharmapathēsthitā ॥ 16 ॥
abravītparamaprītābāṣpagadgadayāgirā ।
priyamētadupaśrutyabharturvijayasaṃśrayam ॥ 17 ॥
praharṣavaśamāpannānirvākyāsmikṣaṇāntaram ।
na hipaśyāmisadṛśañchintayantīplavaṅgamā ॥ 18 ॥
mapratiyābyānakasyēhadātumpratyabhinandanam ।
nahipaśyāmitatasaumyapṛthivyāmapivānara ॥ 19 ॥
sadṛśaṃyatpriyākhyānētavadattvābhavētsukham ।
hiraṇyaṃvāsuvarṇaṃvāratnānivividhānicha ॥ 20 ॥
rājyaṃvātriṣulōkēṣunaitadarhatibhāṣitam ।
ēvamuktastuvaidēhyāpratyuvāchaplavaṅgamaḥ ॥ 21 ॥
pragṛhītāñjalirharṣāsatītāyāḥpramukhēsthitaḥ ।
bhartuḥpriyahitēyuktēbharturvijayakāṅkṣiṇaḥ ॥ 22 ॥
snigdhamēvaṃvidhaṃvākyantvamēvārhasyaninditē ।
tavaitadvachanaṃsaumyēsāravat snigdhamēva cha ॥ 23 ॥
ratnaughādvividhāchchāpidēvarājyādviśiṣyatē ।
arthataśchamayāprāptādēvarajyādayōguṇāḥ ॥ 24 ॥
hataśatruṃvijayinaṃrāmampaśyāmisusthitam ।
tasyatadvachanaṃśrutvāmaithilījanakātmajā ॥ 25 ॥
tataḥśubhataraṃvākyamuvāchapavanātmajam ।
atilakṣaṇasampannammādhuryaguṇabhūṣitam ॥ 26 ॥
buddhyāhyaṣṭāṅgayāyuktantvamēvārhasibhāṣitum ।
ślāghanīyō'nilasyatvaṃsutaḥparamadhārmikaḥ ॥ 27 ॥
balaṃśauryaṃśrutaṃsattvaṃvikramōdākṣyamuttamam ।
tējaḥkṣamādhṛtissthairyaṃvinītatvaṃ na saṃśayaḥ ॥ 28 ॥
ētēchānyē cha bahavōguṇāstvayyēvaśōbhanāḥ ।
athōvāchapunassītāmasambhrāntōvinītavat ॥ 29 ॥
pragṛhītāñchalirharṣātsītāyāḥpramukhēsthitaḥ ।
imāstukhalurākṣasyōyaditvamanumanyasē ॥ 30 ॥
hantumichChāmitāssarvāyābhistvantarjitāpurā ।
kliśyantīṃ patidēvāntvāmaśōkavanikāṅgatām ॥ 31 ॥
ghōrarūpasamāchārāḥkrūrāḥkrūratarēkṣaṇāḥ ।
ihaśrutāmayādēvi rākṣasyōvikṛtānanāḥ ॥ 32 ॥
asakṛtparuṣairvākyairvadnatyōrāvaṇājñayā ।
vikṛtāvikṛtākārāḥkrūrāḥkrūrakachēkṣaṇāḥ ॥ 33 ॥
ichChāmivividhairāghatairhantumētāssudāruṇāḥ ।
rākṣasyōdāruṇakathāvaramētatprayachChamē ॥ 34 ॥
muṣṭibhiḥparṣiṇaghātaiśchaviśālaiśchaivabāhubhiḥ ।
jaṅghājānuprahāraiśchadantānāñchaivapīḍanaiḥ ॥ 35 ॥
bhakṣaṇaiḥkarṇanāsānāṅkēśānāṃluñchanaistathā ।
bhṛśaṃśuṣkamukhaiśchaivadāraṇairlaṅghanairhataiḥ ॥ 36 ॥
vibhinnaśaṅkugrīvāṃśapārśvakaiśchakalēvaraiḥ ।
nipātyahantumichChāmitavavipriyakāriṇīḥ ॥ 37 ॥
ēvamprahārairbahubhiḥsampprahāryayaśasvini ।
ghātayētīvrarūpābhiryābhistvantarjitāpurā ॥ 38 ॥
ityuktāsāhanumatākṛpaṇādīnavatsalā ।
hanūmantamuvāchēdañchintayitvāvimṛśya cha ॥ 39 ॥
rājasaṃśrayavaśyānāṅkurvatīnāmparājñayā ।
vidhēyānāṃ cha dāsīnāṅkaḥkupyadvānarōttama ॥ 40 ॥
bhāgyavaiṣamyadōṣēṇapurastāddhuṣkṛtēna cha ।
mayaitatprāpyasarvaṃsvakṛtaṃhyupabhujyatē ॥ 41 ॥
maivaṃvadamahābāhō daivēhyēṣāparāgatiḥ ।
prāptavyantudaśāyōgānmayaitaditiniśchitam ॥ 42 ॥
dāsīnāṃrāvaṇasyāhammarṣayāmīhadurbalā ।
ājñaptārākṣasēnēharākṣasyastarjayantimām ॥ 43 ॥
hatētasminnakurvantitarjanammārutātmaja ।
ayaṃvyāghrasamīpētupurāṇōdharmasaṃhitaḥ ॥ 44 ॥
ṛkṣēṇagītaḥślōkō'stitannibōdhaplavaṅgama ।
na paraḥ pāpamādattēparēṣāmpāpakarmaṇām ॥ 45 ॥
samayōrakṣitavyastusaptaśchāritrabhūṣaṇāḥ ।
pāpānāṃvāśubhānāṃvāvadhārhāṇāmplavaṅgama ॥ 46 ॥
kāryaṅkaruṇyamāryēṇa na kaśchinnāparādhyati ।
lōkahiṃsāvihārāṇāṃrakṣasāṅkāmarūpiṇām ॥ 47 ॥
kurvatāmapipāpāninaivakāryamaśōbhanam ।
ēvamuktastuhanumān sītayāvākyakōvidaḥ ॥ 48 ॥
pratyuvāchatatassītāṃrāmapatnīyaśaśvinīm ।
yuktārāmasyabhavatīdharmapatnīyaśaśvinī ॥ 49 ॥
pratisandiśamāndēvi gamiṣyēyatrarāghavaḥ ।
ēvamuktāhanumatāvaidēhijanakātmajā ॥ 50 ॥
sābravīddhraṣṭumichChāmibhartāraṃvānarōttama ।
tasyāstadvachanaṃśrutvāhanumānpavanātmajaḥ ॥ 51 ॥
harṣayanmaithilīṃvākyamuvāchēdammahāmatiḥ ।
pūrṇachandrānanaṃrāmandrakṣyasyāryēsalakṣmaṇam ॥ 52 ॥
sthiramitraṃhatāmitraṃśachīvatridaśēśvaram ।
tāmēvamuktvārājantīṃsītāṃsākṣādivaśriyam ॥ 53 ॥
ājagāmamahāvēgōhanūmānyatrarāghavaḥ ।
sapadiharivarastatōhanūmān prativachanañjanakēśvarātmajāyāḥ ।
kathitamakathayadyathākramēṇatridaśavarapratimāyarāghavāya ॥ 54 ॥
ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ṣōḍaśādhikaśatatamassargaḥ ॥