View this in:
English Devanagari Telugu Tamil Kannada Malayalam Gujarati Odia Bengali  |
Marathi Assamese Punjabi Hindi Samskritam Konkani Nepali Sinhala Grantha  |
This document is in romanized sanskrit according to IAST standard.

VR 6.116 Yuddha Kanda - Sarga 116

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇē yuddhakāṇḍam ।
atha ṣōḍaśādhikaśatatamassargaḥ ।

itipratisamādiṣṭōhanūmānmārutātmajaḥ ।
pravivēśapurīṃlaṅkāmpūjyamānōniśācharaiḥ ॥ 1 ॥

praviśya chapurīṃlaṅkāmpūjyamānōniśāchāraiḥ ।
tatastēnābhyunujñātōhanumānvṛkṣavāṭikām ॥ 2 ॥

praviśantīva gātrāṇi svānyēva janakātmajā ।
vākṣalyaistaiḥ saśalyēva bhṛśamaśrūṇyavartayat ॥ 3 ॥

vṛkṣamūlēnirānandāṃrākṣasībhiḥparīvṛtām ।
nibhṛtaḥpraṇataḥprahvassō'bhigamyābhivādya cha ॥ 4 ॥

dṛṣṭavāsamāgatandēvīhanūmantammahābalam ।
tūṣṇīmāstatadādṛṣṭavāsmṛtvāsṛṣṭābhavattadā ॥ 5 ॥

saumyantasyāmukhandṛṣṭavāhanumānplavagōttamaḥ ।
rāmasyavachanaṃsarvamākhyātumupachakramē ॥ 6 ॥

vaidēhī kuśalīrāmassahasugrīvalakṣmaṇaḥ ।
vabhīṣaṇasahāyaśchaharīṇāṃsahitōbalaiḥ ॥ 7 ॥

kuśalañchāhasiddhārthōhataśatrurimatrajit ।
vibhīṣaṇasahāyēnarāmēṇaharibhissaha ॥ 8 ॥

nihatōrāvaṇōdēvilakṣmaṇēna cha vīryavān ।
priyamākhyāmitēdēvibhūyaśchatvāṃsabhājayē ॥ 9 ॥

tavaprabhāvāddharmajēmahān rāmēṇasaṃyugē ।
labdhō'yaṃvijayassītēsvasthābhavagatajvarā ॥ 10 ॥

rāvaṇaśchahataśśatrurlaṅkachaivavaśīkṛtā ।
mayāhyalabndidrēṇadhṛtēnatavanirjayē ॥ 11 ॥

pratijñaiṣāvinistīrṇābaddhvāsētummahōdadhau ।
sambhramaścha na kartavyōvartantyārāvaṇālayē ॥ 12 ॥

vibhīṣaṇavidhēyaṃhilaṅkaiśvaryamidaṅkṛtam ।
tadāśvasihivisrabdhaṃsvagṛhēparivartasē ॥ 13 ॥

ayañchābhyētisamhṛṣṭastvaddharśanasamutsukaḥ ।
ēvamuktāsamutpatyasītāśaśinibhānanā ॥ 14 ॥

praharṣēṇāvaruddhāsāvyāhartuṃ na śaśāka ha ।
tatō'bravīddharivaraḥsītāmapratijalpatīm ॥ 15 ॥

kintvañchintayasēdēvikiṃ cha mānnābhibhāṣasē ।
ēvamuktāhanumatāsītādharmapathēsthitā ॥ 16 ॥

abravītparamaprītābāṣpagadgadayāgirā ।
priyamētadupaśrutyabharturvijayasaṃśrayam ॥ 17 ॥

praharṣavaśamāpannānirvākyāsmikṣaṇāntaram ।
na hipaśyāmisadṛśañchintayantīplavaṅgamā ॥ 18 ॥

mapratiyābyānakasyēhadātumpratyabhinandanam ।
nahipaśyāmitatasaumyapṛthivyāmapivānara ॥ 19 ॥

sadṛśaṃyatpriyākhyānētavadattvābhavētsukham ।
hiraṇyaṃvāsuvarṇaṃvāratnānivividhānicha ॥ 20 ॥

rājyaṃvātriṣulōkēṣunaitadarhatibhāṣitam ।
ēvamuktastuvaidēhyāpratyuvāchaplavaṅgamaḥ ॥ 21 ॥

pragṛhītāñjalirharṣāsatītāyāḥpramukhēsthitaḥ ।
bhartuḥpriyahitēyuktēbharturvijayakāṅkṣiṇaḥ ॥ 22 ॥

snigdhamēvaṃvidhaṃvākyantvamēvārhasyaninditē ।
tavaitadvachanaṃsaumyēsāravat snigdhamēva cha ॥ 23 ॥

ratnaughādvividhāchchāpidēvarājyādviśiṣyatē ।
arthataśchamayāprāptādēvarajyādayōguṇāḥ ॥ 24 ॥

hataśatruṃvijayinaṃrāmampaśyāmisusthitam ।
tasyatadvachanaṃśrutvāmaithilījanakātmajā ॥ 25 ॥

tataḥśubhataraṃvākyamuvāchapavanātmajam ।
atilakṣaṇasampannammādhuryaguṇabhūṣitam ॥ 26 ॥

buddhyāhyaṣṭāṅgayāyuktantvamēvārhasibhāṣitum ।
ślāghanīyō'nilasyatvaṃsutaḥparamadhārmikaḥ ॥ 27 ॥

balaṃśauryaṃśrutaṃsattvaṃvikramōdākṣyamuttamam ।
tējaḥkṣamādhṛtissthairyaṃvinītatvaṃ na saṃśayaḥ ॥ 28 ॥

ētēchānyē cha bahavōguṇāstvayyēvaśōbhanāḥ ।
athōvāchapunassītāmasambhrāntōvinītavat ॥ 29 ॥

pragṛhītāñchalirharṣātsītāyāḥpramukhēsthitaḥ ।
imāstukhalurākṣasyōyaditvamanumanyasē ॥ 30 ॥

hantumichChāmitāssarvāyābhistvantarjitāpurā ।
kliśyantīṃ patidēvāntvāmaśōkavanikāṅgatām ॥ 31 ॥

ghōrarūpasamāchārāḥkrūrāḥkrūratarēkṣaṇāḥ ।
ihaśrutāmayādēvi rākṣasyōvikṛtānanāḥ ॥ 32 ॥

asakṛtparuṣairvākyairvadnatyōrāvaṇājñayā ।
vikṛtāvikṛtākārāḥkrūrāḥkrūrakachēkṣaṇāḥ ॥ 33 ॥

ichChāmivividhairāghatairhantumētāssudāruṇāḥ ।
rākṣasyōdāruṇakathāvaramētatprayachChamē ॥ 34 ॥

muṣṭibhiḥparṣiṇaghātaiśchaviśālaiśchaivabāhubhiḥ ।
jaṅghājānuprahāraiśchadantānāñchaivapīḍanaiḥ ॥ 35 ॥

bhakṣaṇaiḥkarṇanāsānāṅkēśānāṃluñchanaistathā ।
bhṛśaṃśuṣkamukhaiśchaivadāraṇairlaṅghanairhataiḥ ॥ 36 ॥

vibhinnaśaṅkugrīvāṃśapārśvakaiśchakalēvaraiḥ ।
nipātyahantumichChāmitavavipriyakāriṇīḥ ॥ 37 ॥

ēvamprahārairbahubhiḥsampprahāryayaśasvini ।
ghātayētīvrarūpābhiryābhistvantarjitāpurā ॥ 38 ॥

ityuktāsāhanumatākṛpaṇādīnavatsalā ।
hanūmantamuvāchēdañchintayitvāvimṛśya cha ॥ 39 ॥

rājasaṃśrayavaśyānāṅkurvatīnāmparājñayā ।
vidhēyānāṃ cha dāsīnāṅkaḥkupyadvānarōttama ॥ 40 ॥

bhāgyavaiṣamyadōṣēṇapurastāddhuṣkṛtēna cha ।
mayaitatprāpyasarvaṃsvakṛtaṃhyupabhujyatē ॥ 41 ॥

maivaṃvadamahābāhō daivēhyēṣāparāgatiḥ ।
prāptavyantudaśāyōgānmayaitaditiniśchitam ॥ 42 ॥

dāsīnāṃrāvaṇasyāhammarṣayāmīhadurbalā ।
ājñaptārākṣasēnēharākṣasyastarjayantimām ॥ 43 ॥

hatētasminnakurvantitarjanammārutātmaja ।
ayaṃvyāghrasamīpētupurāṇōdharmasaṃhitaḥ ॥ 44 ॥

ṛkṣēṇagītaḥślōkō'stitannibōdhaplavaṅgama ।
na paraḥ pāpamādattēparēṣāmpāpakarmaṇām ॥ 45 ॥

samayōrakṣitavyastusaptaśchāritrabhūṣaṇāḥ ।
pāpānāṃvāśubhānāṃvāvadhārhāṇāmplavaṅgama ॥ 46 ॥

kāryaṅkaruṇyamāryēṇa na kaśchinnāparādhyati ।
lōkahiṃsāvihārāṇāṃrakṣasāṅkāmarūpiṇām ॥ 47 ॥

kurvatāmapipāpāninaivakāryamaśōbhanam ।
ēvamuktastuhanumān sītayāvākyakōvidaḥ ॥ 48 ॥

pratyuvāchatatassītāṃrāmapatnīyaśaśvinīm ।
yuktārāmasyabhavatīdharmapatnīyaśaśvinī ॥ 49 ॥

pratisandiśamāndēvi gamiṣyēyatrarāghavaḥ ।
ēvamuktāhanumatāvaidēhijanakātmajā ॥ 50 ॥

sābravīddhraṣṭumichChāmibhartāraṃvānarōttama ।
tasyāstadvachanaṃśrutvāhanumānpavanātmajaḥ ॥ 51 ॥

harṣayanmaithilīṃvākyamuvāchēdammahāmatiḥ ।
pūrṇachandrānanaṃrāmandrakṣyasyāryēsalakṣmaṇam ॥ 52 ॥

sthiramitraṃhatāmitraṃśachīvatridaśēśvaram ।
tāmēvamuktvārājantīṃsītāṃsākṣādivaśriyam ॥ 53 ॥

ājagāmamahāvēgōhanūmānyatrarāghavaḥ ।
sapadiharivarastatōhanūmān prativachanañjanakēśvarātmajāyāḥ ।
kathitamakathayadyathākramēṇatridaśavarapratimāyarāghavāya ॥ 54 ॥

ityārṣē śrīmadrāmāyaṇē vālmīkīya ādikāvyē yuddhakāṇḍē ṣōḍaśādhikaśatatamassargaḥ ॥




Browse Related Categories: