ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡಮ್ ।
ಅಥ ಷಣ್ಣವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ತಾಂ ತಥಾ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾ ತು ಮೈಥಿಲೀಂ ಗಿರಿನಿಮ್ನಗಾಮ್ ।
ನಿಷಸಾದ ಗಿರಿಪ್ರಸ್ಥೇ ಸೀತಾಂ ಮಾಂಸೇನ ಛಂದಯನ್ ॥ 1 ॥
ಇದಂ ಮೇಧ್ಯಮಿದಂ ಸ್ವಾದು ನಿಷ್ಟಪ್ತಮಿದಮಗ್ನಿನಾ ।
ಏವಮಾಸ್ತೇ ಸ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಸೀತಯಾ ಸಹ ರಾಘವಃ ॥ 2 ॥
ತಥಾ ತತ್ರಾಽಸತಸ್ತಸ್ಯ ಭರತಸ್ಯೌಪಯಾಯಿನಃ ।
ಸೈನ್ಯರೇಣುಶ್ಚ ಶಬ್ದಶ್ಚ ಪ್ರಾದುರಾಸ್ತಾಂ ನಭಸ್ಪೃಶೌ ॥ 3 ॥
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ತ್ರಸ್ತಾ ಶ್ಶಬ್ದೇನ ಮಹತಾ ತತಃ ।
ಅರ್ದಿತಾ ಯೂಥಪಾ ಮತ್ತಾ ಸ್ಸಯೂಥಾ ದುದ್ರುವುರ್ದಿಶಃ ॥ 4 ॥
ಸ ತಂ ಸೈನ್ಯಸಮುದ್ಧೂತಂ ಶಬ್ದಂ ಶುಶ್ರಾವ ರಾಘವಃ ।
ತಾಂ ಶ್ಚ ವಿಪ್ರದ್ರುತಾನ್ಸರ್ವಾನ್ಯೂಥಪಾನನ್ವವೈಕ್ಷತ ॥ 5 ॥
ತಾಂಶ್ಚ ವಿದ್ರುವತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ಚ ಶ್ರುತ್ವಾ ಚ ನಿಸ್ವನಮ್ ।
ಉವಾಚ ರಾಮ ಸ್ಸೌಮಿತ್ರಿಂ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ದೀಪ್ತತೇಜಸಮ್ ॥ 6 ॥
ಹಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಪಶ್ಯೇಹ ಸುಮಿತ್ರಾಸುಪ್ರಜಾಸ್ತ್ವಯಾ ।
ಭೀಮಸ್ತನಿತಗಂಭೀರಸ್ತುಮುಲಃ ಶ್ರೂಯತೇ ಸ್ವನಃ ॥ 7 ॥
ಗಜಯೂಥಾನಿ ವಾಽರಣ್ಯೇ ಮಹಿಷಾ ವಾ ಮಹಾವನೇ ।
ವಿತ್ರಾಸಿತಾ ಮೃಗಾ ಸ್ಸಿಂಹೈ ಸ್ಸಹಸಾ ಪ್ರದ್ರುತಾ ದಿಶಃ ॥ 8 ॥
ರಾಜಾ ವಾ ರಾಜಪುತ್ರೋ ವಾ ಮೃಗಯಾಮಟತೇ ವನೇ ।
ಅನ್ಯದ್ವಾ ಶ್ವಾಪದಂ ಕಿಂಚಿತ್ಸೌಮಿತ್ರೇ ಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 9 ॥
ಸುದುಶ್ಚರೋ ಗಿರಿಶ್ಚಾಯಂ ಪಕ್ಷಿಣಾಮಪಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ।
ಸರ್ವಮೇತದ್ಯಥಾತತ್ತ್ವಮಚಿರಾತ್ ಜ್ಞಾತುಮರ್ಹಸಿ ॥ 10 ॥
ಸ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸ್ಸಂತ್ವರಿತ ಸ್ಸಾಲಮಾರುಹ್ಯ ಪುಷ್ಪಿತಮ್ ।
ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋ ದಿಶ ಸ್ಸರ್ವಾಃ ಪೂರ್ವಾಂ ದಿಶಮುದೈಕ್ಷತ ॥ 11 ॥
ಉದಙ್ಮುಖಃ ಪ್ರೇಕ್ಷಮಾಣೋ ದದರ್ಶ ಮಹತೀಂ ಚಮೂಮ್ ।
ರಥಾಶ್ವಗಜಸಂಬಾಧಾಂ ಯತ್ತೈರ್ಯುಕ್ತಾಂ ಪದಾತಿಭಿಃ ॥ 12 ॥
ತಾಮಶ್ವಗಜಸಂಪೂರ್ಣಾಂ ರಥಧ್ವಜವಿಭೂಷಿತಾಮ್ ।
ಶಶಂಸ ಸೇನಾಂ ರಾಮಾಯ ವಚನಂ ಚೇದಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 13 ॥
ಅಗ್ನಿಂ ಸಂಶಮಯತ್ವಾರ್ಯ ಸ್ಸೀತಾ ಚ ಭಜತಾಂ ಗುಹಾಮ್ ।
ಸಜ್ಯಂ ಕುರುಷ್ವ ಚಾಪಂ ಚ ಶರಾಂಶ್ಚ ಕವಚಂ ತಥಾ ॥ 14 ॥
ತಂ ರಾಮಃ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಹ ।
ಅಂಗಾವೇಕ್ಷಸ್ವ ಸೌಮಿತ್ರೇ ಕಸ್ಯೇಮಾಂ ಮನ್ಯಸೇ ಚಮೂಮ್ ॥ 15 ॥
ಏವಮುಕ್ತಸ್ತು ರಾಮೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮಣೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ।
ದಿಧಕ್ಷನ್ನಿವ ತಾಂ ಸೇನಾಂ ರುಷಿತಃ ಪಾವಕೋ ಯಥಾ ॥ 16 ॥
ಸಂಪನ್ನಂ ರಾಜ್ಯಮಿಚ್ಛಂಸ್ತು ವ್ಯಕ್ತಂ ಪ್ರಾಪ್ಯಾಭಿಷೇಚನಮ್ ।
ಆವಾಂ ಹಂತುಂ ಸಮಭ್ಯೇತಿ ಕೈಕೇಯ್ಯಾ ಭರತಸ್ಸುತಃ ॥ 17 ॥
ಏಷ ವೈ ಸುಮಹಾಂಛ್ರೀಮಾನ್ವಿಟಪೀ ಸಂಪ್ರಕಾಶತೇ ।
ವಿರಾಜತ್ಯುದ್ಗತಸ್ಕಂಧಂ ಕೋವಿದಾರಧ್ವಜೋ ರಥೇ ॥ 18 ॥
ಅಸೌ ಹಿ ಸುಮಹಾಸ್ಕಂಧೋ ವಿಟಪೀ ಚ ಮಹಾದ್ರುಮಃ ।
ವಿರಾಜತೇ ಮಹಾಸೈನ್ಯೇ ಕೋವಿದಾರಧ್ವಜೋ ರಥೇ ॥ 19 ॥
ಭಜಂತ್ಯೇತೇ ಯಥಾಕಾಮಮಶ್ವಾನಾರುಹ್ಯ ಶೀಘ್ರಗಾನ್ ।
ಏತೇ ಭ್ರಾಜಂತಿ ಸಂಹೃಷ್ಟಾ ಗಜಾನಾರುಹ್ಯ ಸಾದಿನಃ ॥ 20 ॥
ಗೃಹೀತಧನುಷೌ ಚಾವಾಂ ಗಿರಿಂ ವೀರ ಶ್ರಯಾವಹೈ ।
ಅಥವೇಹೈವ ತಿಷ್ಠಾವ ಸ್ಸನ್ನದ್ಧಾವುದ್ಯತಾಯುಧೌ ॥ 21 ॥
ಅಪಿ ನೌ ವಶಮಾಗಚ್ಛೇತ್ಕೋವಿದಾರಧ್ವಜೋ ರಣೇ ।
ಅಪಿ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಭರತಂ ಯತ್ಕೃತೇ ವ್ಯಸನಂ ಮಹತ್ ॥ 22 ॥
ತ್ವಯಾ ರಾಘವ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಂ ಸೀತಯಾ ಚ ಮಯಾ ತಥಾ ।
ಯನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಭವಾನ್ರಾಜ್ಯಾಚ್ಛ್ಯುತೋ ರಾಘವ ಶಾಶ್ವತಾತ್ ॥ 23 ॥
ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋಽಯಮರಿರ್ವೀರ ಭರತೋ ವಧ್ಯ ಏವ ಮೇ ।
ಭರತಸ್ಯ ವಧೇ ದೋಷಂ ನಾಹಂ ಪಶ್ಯಾಮಿ ರಾಘವ ।
ಪೂರ್ವಾಪಕಾರಿಣಂ ಹತ್ವಾ ನ ಹ್ಯಧರ್ಮೇಣ ಯುಜ್ಯತೇ ॥ 24 ॥
ಪೂರ್ವಾಪಕಾರೀ ಭರತಸ್ತ್ಯಕ್ತಧರ್ಮಶ್ಚ ರಾಘವ ।
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಿಹತೇ ಕೃತ್ಸ್ನಾಮನುಶಾಧಿ ವಸುಂಧರಾಮ್ ॥ 25 ॥
ಅದ್ಯ ಪುತ್ರಂ ಹತಂ ಸಂಖ್ಯೇ ಕೈಕೇಯೀ ರಾಜ್ಯಕಾಮುಕಾ ।
ಮಯಾ ಪಶ್ಯೇತ್ಸುದುಃಖಾರ್ತಾ ಹಸ್ತಿಭಗ್ನಮಿವ ದ್ರುಮಮ್ ॥ 26 ॥
ಕೈಕೇಯೀಂ ಚ ವಧಿಷ್ಯಾಮಿ ಸಾನುಬಂಧಾಂ ಸಬಾಂಧವಾಮ್ ।
ಕಲುಷೇಣಾದ್ಯ ಮಹತಾ ಮೇದಿನೀ ಪರಿಮುಚ್ಯತಾಮ್ ॥ 27 ॥
ಅದ್ಯೇಮಂ ಸಂಯತಂ ಕ್ರೋಧಮಸತ್ಕಾರಂ ಚ ಮಾನದ ।
ಮೋಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯೇಷು ಕಕ್ಷೇಷ್ವಿವ ಹುತಾಶನಮ್ ॥ 28 ॥
ಅದ್ಯೈತಚ್ಛಿತ್ರಕೂಟಸ್ಯ ಕಾನನಂ ನಿಶಿತೈ ಶ್ಶರೈಃ ।
ಛಿಂದಂಚತ್ರುಶರೀರಾಣಿ ಕರಿಷ್ಯೇ ಶೋಣಿತೋಕ್ಷಿತಮ್ ॥ 29 ॥
ಶರೈರ್ನಿರ್ಭಿನ್ನಹೃದಯಾನ್ಕುಂಜರಾಂಸ್ತುರಗಾಂಸ್ತಥಾ ।
ಶ್ವಾಪದಾಃ ಪರಿಕರ್ಷಂತು ನರಾಂಶ್ಚ ನಿಹತಾನ್ಮಯಾ ॥ 30 ॥
ಶರಾಣಾಂ ಧನುಷಶ್ಚಾಹಮನೃಣೋಽಸ್ಮಿನ್ಮಹಾವನೇ ।
ಸಸೈನ್ಯಂ ಭರತಂ ಹತ್ವಾ ಭವಿಷ್ಯಾಮಿ ನ ಸಂಶಯಃ ॥ 31 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅಯೋಧ್ಯಾಕಾಂಡೇ ಷಣ್ಣವತಿತಮಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
